Πατριάρχης και Πάπας στη Νίκαια 1700 χρόνια μετά την Α’ Οικουμενική Σύνοδο

• Η συνά­ντηση Βαρ­θο­λο­μαίου και Λέοντος ΙΔ΄ στη βυθι­σμένη βασι­λική του Αγίου Νεο­φύ­του απο­τε­λεί ορόσημο για τη Χρι­στια­νο­σύνη, ως συνέ­χεια των ιστο­ρι­κών Πανορ­θό­ξων Συνόδων που φιλο­ξέ­νησε η Ρόδος επί Αθη­να­γόρα

Μία από τις πιο συμ­βο­λι­κές στιγμές των σύγ­χρο­νων σχέσεων Ανα­το­λής και Δύσης θα γραφεί αύριο στη Νίκαια της Βιθυ­νίας, όπου ο Οικου­με­νι­κός Πατριάρ­χης Βαρ­θο­λο­μαίος και ο Πάπας Λέων ΙΔ΄ συνα­ντώ­νται στον χώρο της βυθι­σμέ­νης βασι­λι­κής του Αγίου Νεο­φύ­του, στις όχθες της λίμνης Ιζνίκ, τιμώ­ντας την 1700ή επέτειο της Α΄ Οικου­με­νι­κής Συνόδου (325 μ.Χ.). Πρό­κει­ται για το πρώτο ταξίδι του νέου Πάπα εκτός Ιταλίας, με σημείο εκκί­νη­σης έναν τόπο-σύμβολο της χρι­στια­νι­κής ενό­τη­τας, όπου θεμε­λιώ­θηκε το Σύμβολο της Πίστεως. Η κοινή παρου­σία των δύο Προ­κα­θη­μέ­νων σημα­το­δο­τεί ανα­νέ­ωση του δια­λό­γου μεταξύ Ορθο­δο­ξίας και Καθο­λι­κής Εκκλη­σίας σε μια ιστο­ρική συγκυ­ρία που απαιτεί συνέ­νωση δυνά­μεων και κοινή μαρ­τυ­ρία πίστης.

Για τα Δωδε­κά­νησα, που εκκλη­σια­στικά υπά­γο­νται απευ­θείας στο Οικου­με­νικό Πατριαρ­χείο, η αυριανή συνά­ντηση δεν απο­τε­λεί απλώς διεθνές εκκλη­σια­στικό γεγονός· έχει βαθύ θρη­σκευ­τικό, πνευ­μα­τικό και ταυ­τό­χρονα ιστο­ρικό φορτίο. Οι νησιώ­τες της περιο­χής, με στα­θε­ρούς δεσμούς με το Φανάρι εδώ και αιώνες, παρα­κο­λου­θούν με ιδιαί­τερη συγκί­νηση την κοινή παρου­σία Πατριάρχη και Πάπα σε έναν τόπο όπου δια­μορ­φώ­θη­καν τα θεμέλια της κοινής χρι­στια­νι­κής πίστης. Η Νίκαια απο­τε­λεί αναφορά όχι μόνο της Οικου­με­νι­κής Ορθο­δο­ξίας, αλλά και της τοπικής ταυ­τό­τη­τας των Δωδε­κα­νη­σίων, οι οποίοι στη­ρί­ζο­νται πνευ­μα­τικά στο Πατριαρ­χείο και σε αυτό ανα­ζη­τούν τη συνέ­χεια της παρά­δο­σής τους.

Η Ρόδος ως ιστο­ρι­κός τόπος δια­λό­γου Ανα­το­λής και Δύσης

Η αυριανή ιστο­ρική συνά­ντηση υπεν­θυ­μί­ζει και τον ιδιαί­τερο ρόλο της Ρόδου στην πορεία σύγκλι­σης των δύο Εκκλη­σιών. Η Ρόδος έχει φιλο­ξε­νή­σει, ιδίως κατά τον 20ό αιώνα, σημα­ντι­κές Πανορ­θό­δο­ξες Συνό­δους υπό τον Πατριάρχη Αθη­να­γόρα, στις οποίες συμ­με­τεί­χαν εκπρό­σω­ποι και παρα­τη­ρη­τές από διά­φο­ρες Ορθό­δο­ξες Εκκλη­σίες αλλά και της Ρωμαιο­κα­θο­λι­κής Εκκλη­σίας. Τα συνέ­δρια αυτά απο­τέ­λε­σαν πρό­δρο­μους του θεο­λο­γι­κού δια­λό­γου που σήμερα συνε­χί­ζε­ται και επί ποι­μα­ντο­ρίας του Μητρο­πο­λίτη Ρόδου κ. Κυρίλ­λου, θέτο­ντας τη Ρόδο στο κέντρο της εκκλη­σια­στι­κής διπλω­μα­τίας της εποχής. Η μνήμη αυτών των ιστο­ρι­κών συνά­ξεων, σε συν­δυα­σμό με τη παρου­σία Πατριάρχη και Πάπα στη Νίκαια, υπο­γραμ­μί­ζει τη συμβολή της Δωδε­κα­νη­σια­κής Εκκλη­σίας και ειδι­κό­τερα της Ρόδου ως γέφυρας επι­κοι­νω­νίας μεταξύ Ανα­το­λι­κής και Δυτικής Χρι­στια­νο­σύ­νης. Οι εικόνες του Πατριάρχη Βαρ­θο­λο­μαίου και του Πάπα Λέοντος ΙΔ΄ μπροστά από τα λείψανα της παλαιο­χρι­στια­νι­κής βασι­λι­κής ανα­μέ­νε­ται να κάνουν τον γύρο του κόσμου. Το κοινό μήνυμα ενό­τη­τας, συγ­χώ­ρε­σης και ειρήνης φωτίζει την επέτειο μιας Συνόδου που έθεσε τις βάσεις της κοινής πίστης, αλλά και μιας εποχής που ζητά περισ­σό­τερη συνεν­νό­ηση, περισ­σό­τερη συνερ­γα­σία και λιγό­τερα τείχη. Η αυριανή ημέρα στη Νίκαια δεν ανήκει μόνο στην ιστορία της Εκκλη­σίας. Ανήκει και στους λαούς της Ανα­το­λι­κής Μεσο­γείου που γνώ­ρι­σαν την παρά­δοση της Οικου­με­νι­κό­τη­τας και ιδιαί­τερα στα Δωδε­κά­νησα, που εξα­κο­λου­θούν να αντλούν πνευ­μα­τική δύναμη από το Φανάρι.