Εκτός σχεδίου δόμηση: Τι αλλάζει για τους ιδιοκτήτες μικρών οικοπέδων – Ποιες περιπτώσεις αφορά η νέα ρύθμιση

«Βαλβίδα απο­συ­μπί­ε­σης» για χιλιά­δες ιδιο­κτή­τες μικρών εκτός σχεδίου οικο­πέ­δων ανοίγει το υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας (ΥΠΕΝ).

Με μία νέα ρύθμιση, η οποία περι­λαμ­βά­νε­ται σε νομο­σχέ­διο που έχει τεθεί σε δημόσια δια­βού­λευση επι­χει­ρεί να δώσει μια τελευ­ταία ευκαι­ρία – για την έκδοση οικο­δο­μι­κής άδειας ή προ­έ­γκριση άδειας ή αίτησης για έκδοση βεβαί­ω­σης από την πολε­ο­δο­μία – σε ιδιο­κτή­τες εκτός σχεδίου οικο­πέ­δων, μικρό­τε­ρων των 4.000 τετρα­γω­νι­κών μέτρων (τ.μ.).

Παρεκ­κλί­σεις που «ζουν» με παρα­τά­σεις

Είναι αξιο­ση­μεί­ωτο ότι το δικαί­ωμα κατο­χύ­ρω­σης της χρήσης των παρεκ­κλί­σεων σε περιο­χές εκτός σχεδίου – δηλαδή το δικαί­ωμα δόμησης σε οικό­πεδα μικρό­τερα των 4 στρεμ­μά­των – είχε  τυπικά καταρ­γη­θεί τον Δεκέμ­βριο του 2022.

Τότε όσοι είχαν προ­λά­βει να υπο­βάλ­λουν αίτηση για έκδοση βεβαί­ω­σης όρων δόμησης μπο­ρού­σαν να χτίσουν ακο­λου­θώ­ντας κάποιες στενές προ­θε­σμίες για υποβολή πλήρους φακέλου, έκδοση προ­έ­γκρι­σης και έπειτα έγκρι­σης οικο­δο­μι­κής άδειας.

Ωστόσο, έκτοτε δόθηκαν πολλές παρα­τά­σεις καθώς απο­δεί­χθη­καν ανέ­φι­κτες οι προ­θε­σμίες για  συλλογή, υποβολή και έλεγχος των απα­ραί­τη­των δικαιο­λο­γη­τι­κών και εγγρά­φων είτε λόγω της ανα­βλη­τι­κό­τη­τας των πολιτών είτε εξαι­τίας του φόρτου εργα­σίας μηχα­νι­κών, σε συν­δυα­σμό με την υπο­στε­λέ­χωση των πολε­ο­δο­μιών.

Η ισχύς των προ­ε­γκρί­σεων που έχουν εκδοθεί παρα­τεί­νε­ται έως την 30ή Ιουνίου 2026, σε περί­πτωση προ­γε­νέ­στε­ρης λήξης τους

Και η αλυσίδα των παρα­τά­σεων ανα­μέ­νε­ται να απο­κτή­σει ένα ακόμη κρίκο. Όπως ανα­φέ­ρει στον «Οικο­νο­μικό Ταχυ­δρόμο» ανώτατο στέ­λε­χος του ΥΠΕΝ, η απόφαση ελήφθη διότι «ανα­δύ­θη­καν» δύο προ­βλή­ματα.

«Καταρ­χάς προ­έ­κυψε το θέμα με την εκτός σχεδίου δόμηση και την πολε­ο­δο­μική ανα­γνώ­ριση των δρόμων, ενώ παράλ­ληλα πολλές Υπη­ρε­σίες Δόμησης δεν έχουν ακόμη ολο­κλη­ρώ­σει, λόγω φόρτου εργα­σίας τον έλεγχο για τις βεβαιώ­σεις που ορίζει ο νόμος. Δεν μπορεί να τιμω­ρη­θεί ο διοι­κού­με­νος για παρα­λεί­ψεις της διοί­κη­σης η οποία δεν πρόλαβε να ολο­κλη­ρώ­σει τη δια­δι­κα­σία», επι­ση­μαί­νει η ίδια πηγή.

Σύμφωνα με την προ­ω­θού­μενη ρύθμιση, η προ­θε­σμία υπο­βο­λής αιτή­μα­τος για έκδοση έγγρα­φης βεβαί­ω­σης της αρμό­διας Υπη­ρε­σίας Δόμησης – αν η αίτηση για έκδοση οικο­δο­μι­κής άδειας ή προ­έ­γκρι­σης είχε υπο­βλη­θεί έως και την 31η Δεκεμ­βρίου 2024 – παρα­τεί­νε­ται έως την 30ή Ιουνίου 2026. Επίσης, η ισχύς των προ­ε­γκρί­σεων που έχουν εκδοθεί  παρα­τεί­νε­ται έως την 30ή Ιουνίου 2026, σε περί­πτωση προ­γε­νέ­στε­ρης λήξης τους.

Η παρά­ταση αφορά τα λεγό­μενα μικρά εκτός σχεδίου οικό­πεδα, τα οποία είχαν δημιουρ­γη­θεί με παλιές κατα­τμή­σεις

Ποια οικό­πεδα αφορά

Η παρά­ταση αφορά τα λεγό­μενα μικρά εκτός σχεδίου οικό­πεδα, τα οποία είχαν δημιουρ­γη­θεί με παλιές κατα­τμή­σεις. Ειδι­κό­τερα, μπορούν να οικο­δο­μού­νται ακίνητα τα οποία:

Α) Έχουν πρόσωπο σε διε­θνείς, εθνικές, επαρ­χια­κές, δημο­τι­κές και κοι­νο­τι­κές οδούς, καθώς και σε εγκα­τα­λε­λειμ­μένα τμήματα αυτών και σε σιδη­ρο­δρο­μι­κές γραμμές. Θα πρέπει να  υφί­στα­νται κατά την 12η.11.1962 με  ελά­χι­στο πρόσωπο 10 μέτρα, ελά­χι­στο βάθος 15 μέτρα και ελά­χι­στο εμβαδόν 750 τ.μ.,  Ή να υφί­στα­νται κατά την 12η.9.1964 με  ελά­χι­στο πρόσωπο 20 μέτρα, ελά­χι­στο βάθος 35 μέτρα και ελά­χι­στο εμβαδόν 1.200 τ.μ.,

Β) Όσα έχουν πρόσωπο σε εθνική, επαρ­χιακή, ή δημο­τική οδό εφόσον υφί­στα­νται κατά την 17η.10.1978 και έχουν ελά­χι­στο πρόσωπο 25  μ., ελά­χι­στο βάθος 40 μ. και ελά­χι­στο εμβαδόν  2.000 τ.μ.,

Γ)  Έχουν πρόσωπο σε εθνική, επαρ­χιακή, ή δημο­τική οδό, εφόσον υφί­στα­νται κατά την 17η.10.1978, και έχουν ελά­χι­στο πρόσωπο 25  μ., ελά­χι­στο βάθος 40 μ. και ελά­χι­στο εμβαδόν  2.000 τ.μ.,

Δ) Βρί­σκο­νται εντός της ζώνης των πόλεων, κωμών και οικι­σμών και είχαν κατά την 24η.4.1977 και ελά­χι­στο εμβαδόν 2.000 τ.μ.,

Ε) Είναι άρτια και οικο­δο­μή­σιμα και απο­μειού­νται συνε­πεία απαλ­λο­τριώ­σεων ή διά­νοι­ξης διεθνών, εθνικών ή επαρ­χια­κών οδών, εφόσον μετά από την απο­μεί­ωση   έχουν τα όρια αρτιό­τη­τας και τις υπό­λοι­πες ανα­γκαίες προ­ϋ­πο­θέ­σεις της προη­γού­με­νης περί­πτω­σης Δ.

ΣΤ) Σε περι­πτώ­σεις ανα­δα­σμών, γήπεδα που δημιουρ­γού­νται και δίνο­νται σε δικαιού­χους σε ανταλ­λαγή  αρτίων και οικο­δο­μή­σι­μων γηπέδων, εφόσον μετά από τον συγκε­κρι­μένο ανα­δα­σμό  έχουν τα όρια αρτιό­τη­τας και τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις των γηπέδων της περί­πτω­σης Δ.

Ζ) Έχουν ελά­χι­στο εμβαδόν 4.000 τ.μ., όταν επ’ αυτών ανε­γεί­ρο­νται του­ρι­στι­κές εγκα­τα­στά­σεις και

Η) Δημιουρ­γή­θη­καν από την 17η.10.1978 έως την 31η.12.2003, ημέρα έναρξης ισχύος του ν. 3212/2003 (Α΄ 308), με ελά­χι­στο εμβαδόν 4000 τ.μ.

Η λύση ανα­μέ­νε­ται στα μέσα του 2026, με το Προ­ε­δρικό Διά­ταγμα που θα καθο­ρί­ζει με σαφή­νεια τα κρι­τή­ρια ανα­γνώ­ρι­σης οδών

Το ΠΔ – ορόσημο για τα μεγάλα οικό­πεδα

Σε ό,τι αφορά τα μεγάλα εκτός σχεδίου οικό­πεδα άνω των 4 στρεμ­μά­των, η κατά­σταση παρα­μέ­νει «παγω­μένη» από τον Μάρτιο του 2023, μετά τις συνε­χείς ακυ­ρω­τι­κές απο­φά­σεις του Συμ­βου­λίου της Επι­κρα­τείας (ΣτΕ) για οικο­δο­μι­κές άδειες χωρίς πρόσωπο σε νόμιμο κοι­νό­χρη­στο δρόμο.

Η λύση ανα­μέ­νε­ται στα μέσα του 2026, με το Προ­ε­δρικό Διά­ταγμα που θα καθο­ρί­ζει με σαφή­νεια τα κρι­τή­ρια ανα­γνώ­ρι­σης οδών που θα εξα­σφα­λί­ζουν οικο­δο­μη­σι­μό­τητα σε ακίνητα εκτός σχεδίου. Το ΠΔ ανα­μέ­νε­ται να απο­στα­λεί στο ΣτΕ για έλεγχο έως το τέλος του έτους.

Δύο «πακέτα» μελετών

Την ίδια στιγμή βρί­σκο­νται σε εξέλιξη δύο «πακέτα» μελετών ανα­γνώ­ρι­σης δρόμων σε όλη τη χώρα, συνο­λι­κού κόστους 196 εκατ. ευρώ, που θα καθο­ρί­σουν ποια παρόδια οικό­πεδα απο­κτούν δικαί­ωμα δόμησης, με στόχο να έχουν ολο­κλη­ρω­θεί έως τον Απρίλιο του 2026.

Οι μελέτες για τα νησιά Αιγαίου και Ιονίου έχουν ολο­κλη­ρω­θεί ενώ για ηπει­ρω­τική Ελλάδα, Εύβοια και Κρήτη έχει ολο­κλη­ρω­θεί η δια­γω­νι­στική δια­δι­κα­σία.

Η  ορι­στική λύση πάντως θα έρθει με την ολο­κλή­ρωση του πολε­ο­δο­μι­κού σχε­δια­σμού, μέσω των Τοπικών και Ειδικών Πολε­ο­δο­μι­κών Σχεδίων που εκπο­νού­νται σε όλη τη χώρα, στα οποία θα ενσω­μα­τω­θεί και το δίκτυο των κοι­νο­χρή­στων δρόμων που θα δια­μορ­φω­θεί, βάσει των κρι­τη­ρίων που θα θέτει το νέο ΠΔ.

Πηγή: ot.gr