Αρνητική εισήγηση Εισαγγελέα για την αναίρεση του πρώην διευθυντή υποκαταστήματος Kαρπάθου

• Ο Ει­σαγ­γε­λέ­ας του Ανω­τά­του Δι­κα­στη­ρί­ου Νι­κό­λα­ος Α. Νι­κο­λά­ου προ­τεί­νει απόρ­ρι­ψη της αναί­ρε­σης και πε­ρι­γρά­φει βήμα προς βήμα το ιστο­ρι­κό της υπό­θε­σης από το 2004 έως την εφε­τεια­κή κρίση και τη συ­ζή­τη­ση στις 5 Νο­εμ­βρί­ου 2025

Η υπό­θε­ση που τα­λά­νι­σε την το­πι­κή κοι­νω­νία της Καρ­πά­θου και άνοι­ξε δύ­σκο­λα ερω­τή­μα­τα για τις δι­κλί­δες ασφα­λεί­ας στη χο­ρή­γη­ση δα­νεί­ων πέ­ρα­σε στο αυ­στη­ρό φίλ­τρο του αναι­ρε­τι­κού ελέγ­χου.

Στο Ποι­νι­κό Τμήμα του Αρεί­ου Πάγου, όπου η αί­τη­ση αναί­ρε­σης συ­ζη­τή­θη­κε, ο Ει­σαγ­γε­λέ­ας Νι­κό­λα­ος Α. Νι­κο­λά­ου ει­ση­γή­θη­κε ρητά την απόρ­ρι­ψή της, κα­τα­θέ­το­ντας ένα ανα­λυ­τι­κό ιστο­ρι­κό που φω­τί­ζει τον τρόπο με τον οποίο σχη­μα­τί­στη­κε η κα­τη­γο­ρία της πλα­στο­γρα­φί­ας κατ’ εξα­κο­λού­θη­ση σε βάρος τρα­πε­ζι­κού ιδρύ­μα­τος.

Πώς ξε­τυ­λί­χθη­κε το κου­βά­ρι των δα­νεί­ων

Στο επί­κε­ντρο βρί­σκε­ται η κα­τάρ­τι­ση δα­νεια­κών συμ­βά­σε­ων την πε­ρί­ο­δο από τον Μάρ­τιο του 2004 έως τον Δε­κέμ­βριο του 2007, οι οποί­ες αξιο­λο­γή­θη­καν τε­λι­κά ως πλα­στές. Το οι­κο­νο­μι­κό απο­τύ­πω­μα που απο­δί­δε­ται στη δράση αυτή ανέρ­χε­ται σε 289.000 ευρώ, ποσό που συ­γκρο­τεί το όριο για τη βαριά μορφή της πρά­ξης και εξη­γεί την πα­ρα­πο­μπή σε κα­κούρ­γη­μα.

Τον Μάιο του 2024, το Β’ Πε­ντα­με­λές Εφε­τείο Αθη­νών κα­τα­δί­κα­σε τον τότε κα­τη­γο­ρού­με­νο για πλα­στο­γρα­φία με χρήση, κρί­νο­ντάς τον ένοχο με το ελα­φρυ­ντι­κό του με­τέ­πει­τα σύν­νο­μου βίου. Η ποινή που επι­βλή­θη­κε ήταν κά­θειρ­ξη πέντε ετών.

Αξί­ζει να ση­μειω­θεί ότι πρω­το­δί­κως είχε κα­τα­δι­κα­στεί σε κά­θειρ­ξη οκτώ ετών, ποινή η οποία είχε ανα­σταλ­τι­κό χα­ρα­κτή­ρα υπό τον όρο κα­τα­βο­λής χρη­μα­τι­κής εγ­γύ­η­σης.

Η υπό­θε­ση ξε­κί­νη­σε από κα­ταγ­γε­λί­ες του αδελ­φού ενός πα­ρα­πλη­γι­κού κα­τοί­κου Καρ­πά­θου, ο οποί­ος είχε κα­τα­στεί πε­λά­της της Αγρο­τι­κής Τρά­πε­ζας. Ο πρώην διευ­θυ­ντής κα­τη­γο­ρή­θη­κε ότι, εκ­με­ταλ­λευό­με­νος την ανα­πη­ρία και την ευά­λω­τη θέση του, κα­τήρ­τι­σε δα­νεια­κές συμ­βά­σεις με πλα­στές υπο­γρα­φές, σε συ­νερ­γα­σία με άγνω­στους συ­νερ­γούς.

Σύμ­φω­να με το πό­ρι­σμα της τρά­πε­ζας, ο κα­τη­γο­ρού­με­νος είχε αλ­λοιώ­σει τα στοι­χεία επι­κοι­νω­νί­ας του πε­λά­τη ώστε να μην μπο­ρεί να εντο­πι­στεί από το πι­στω­τι­κό ίδρυ­μα, ενώ στην πραγ­μα­τι­κό­τη­τα δη­μιουρ­γή­θη­κε ένας «πε­λά­της-φά­ντα­σμα» που φαι­νό­ταν να λαμ­βά­νει δά­νεια χωρίς να έχει γνώση ή συμ­με­το­χή.

Στη δίκη απο­κα­λύ­φθη­κε από πό­ρι­σμα της ΑΤΕ ότι ο κα­τη­γο­ρού­με­νος στις καρ­τέ­λες πε­λά­τη στην ΑΤΕ του πα­ρα­πλη­γι­κού είχε κα­τα­χω­ρή­σει λαν­θα­σμέ­να τη­λέ­φω­να επι­κοι­νω­νί­ας για να μην είναι δυ­να­τή η επι­κοι­νω­νία μαζί του. Ο Ει­σαγ­γε­λέ­ας της έδρας τό­νι­σε ότι ο κα­τη­γο­ρού­με­νος είχε δη­μιουρ­γή­σει έναν πε­λά­τη-φά­ντα­σμα και εξέ­δι­δε δά­νεια στο όνομά του.

Ο αδελ­φός του εγκα­λού­ντος γεν­νή­θη­κε το έτος 1964 και από την παι­δι­κή του ηλι­κία προ­σε­βλή­θη από βα­ριάς μορ­φής πο­λυο­μυ­ε­λί­τι­δα και μυϊκή ατρο­φία, η δε με­τα­κί­νη­σή του γι­νό­ταν με ανα­πη­ρι­κό αμα­ξί­διο.

Σχε­δόν πάντα συ­νο­δευό­ταν και υπο­βοη­θού­νταν από δύο άν­δρες ή έναν άνδρα και μία γυ­ναί­κα, και οι οποί­οι είτε εκτε­λού­σαν χρέη νο­σο­κό­μου, είτε κι­νού­σαν το αμα­ξί­διο, είτε τον βοη­θού­σαν να μι­λή­σει στο τη­λέ­φω­νο, είτε να δια­βά­σει κά­ποιο έγ­γρα­φο, είτε να πάρει το μο­λύ­βι ή το στυλό για να υπο­γρά­ψει. Ανα­φο­ρι­κά με τη δια­νοη­τι­κή του κα­τά­στα­ση, αυτή φαι­νό­ταν διαυ­γής και οξεία.

Στην Κάρ­πα­θο, είχε εμ­φα­νι­στεί ως νο­μι­κός σύμ­βου­λος και σύμ­βου­λος επι­χει­ρή­σε­ων και είχε απο­κτή­σει διά­φο­ρους πε­λά­τες, οι οποί­οι είχαν επι­χει­ρή­σεις στο νησί.

Στην ΑΤΕ, υπο­κα­τά­στη­μα Καρ­πά­θου, αρ­χι­κά εμ­φα­νί­σθη­κε ως σύμ­βου­λος επι­χει­ρη­μα­τιών και με σκοπό να δια­πραγ­μα­τευ­θεί τον δια­κα­νο­νι­σμό των χρεών τους.

Φαι­νό­ταν δε να γνω­ρί­ζει τα τρα­πε­ζι­κά πράγ­μα­τα. Στη βε­βαί­ω­ση σπου­δών από το οι­κο­νο­μι­κό κολ­λέ­γιο «BCA», την οποία προ­σκό­μι­σε ο μη­νυ­τής, τη με­γα­λύ­τε­ρη βαθ­μο­λο­γία την είχε στο μά­θη­μα «τε­χνι­κή συ­ναλ­λα­γών».

Επι­σκε­πτό­ταν την Κάρ­πα­θο χει­μώ­να και κα­λο­καί­ρι για να «βλέ­πει», όπως έλεγε, τους επι­χει­ρη­μα­τί­ες πε­λά­τες του και μι­λού­σε ο ίδιος για τις επαγ­γελ­μα­τι­κές επι­τυ­χί­ες του και την επαγ­γελ­μα­τι­κή δει­νό­τη­τά του στο να δια­χει­ρί­ζε­ται θέ­μα­τα «real estate», όπως ο ίδιος τα απο­κα­λού­σε, θέ­μα­τα χρη­μα­τι­στη­ρί­ου και γε­νι­κά οι­κο­νο­μι­κά θέ­μα­τα.

Μά­λι­στα από την εποχή του χρη­μα­τι­στη­ρί­ου και για με­γά­λο διά­στη­μα, είχε γίνει γνω­στό ότι είχε τη­λε­ο­πτι­κή εκ­πο­μπή στο κα­νά­λι EXTRA, η οποία αφο­ρού­σε σε θέ­μα­τα του χρη­μα­τι­στη­ρί­ου.

Επί­σης, πέραν των άλλων δρα­στη­ριο­τή­των του, ο ίδιος έλεγε, υπε­ρη­φα­νευό­με­νος, ότι δια­πραγ­μα­τευό­ταν την αγορά πο­δο­σφαι­ρι­κών ομά­δων, όπως π.χ. των ομά­δων «ΙΑ­ΛΥ­ΣΟΣ ΡΟΔΟΥ», «ΠΑ­ΝΗ­ΛΕΙΑ­ΚΟΣ» «ΠΑΣ ΓΙΑΝ­ΝΙ­ΝΑ», «ΑΣΤΕ­ΡΑΣ ΑΜΑ­ΛΙΑ­ΔΑΣ», «ΙΩ­ΝΙ­ΚΟΣ ΝΙ­ΚΑΙΑΣ» κ.λπ.

Πε­ραι­τέ­ρω το έτος 1996 άνοι­ξε στην ΑΤΕ προ­σω­πι­κό λο­γα­ρια­σμό (τρε­χού­με­νο και τα­μιευ­τη­ρί­ου) και βε­βαί­ως υπέ­γρα­ψε αυ­το­προ­σώ­πως και ιδιο­χεί­ρως και ενώ­πιον του κα­τη­γο­ρου­μέ­νου και διευ­θυ­ντή της ΑΤΕ, αλλά και ενώ­πιον του προ­σω­πι­κού της Τρά­πε­ζας όλα τα ανα­γκαία έγ­γρα­φα.

Ταυ­τό­χρο­να πα­ρέ­λα­βε και προ­σω­πι­κό μπλοκ επι­τα­γών.

Έτσι, λόγω των συ­χνών οι­κο­νο­μι­κών συ­ναλ­λα­γών που είχε με το υπο­κα­τά­στη­μα της ΑΤΕ στην Κάρ­πα­θο, γνω­ρί­στη­κε με τον διευ­θυ­ντή της.

Ο τε­λευ­ταί­ος, εκ­με­ταλ­λευό­με­νος τη θέση του ως διευ­θυ­ντή της ΑΤΕ, υπο­κα­τά­στη­μα Καρ­πά­θου, τη γνω­ρι­μία μαζί του και το ευά­λω­το της θέσης του, λόγω της σω­μα­τι­κής του ανα­πη­ρί­ας κατά το χρο­νι­κό διά­στη­μα από τον Μάρ­τιο του έτους 2004 έως τον Δε­κέμ­βριο του 2007, ενερ­γώ­ντας από κοι­νού και κα­τό­πιν συ­να­πό­φα­σης με άγνω­στους στην ανά­κρι­ση συ­νερ­γούς, κα­τάρ­τι­σε δα­νεια­κές συμ­βά­σεις.

Οι συμ­βά­σεις όμως φέ­ρο­νται να ήταν πλα­στές, αφού ου­δέ­πο­τε υπε­γρά­φη­σαν από τους φε­ρό­με­νους ως δα­νειο­λή­πτες και οι υπο­γρα­φές τους τέ­θη­καν κατά απο­μί­μη­ση της γνή­σιας. Η δε ζημία που προ­κλή­θη­κε ανέρ­χε­ται στο ποσό των 289.000 ευρώ.

Το ση­μείο τρι­βής με το πό­ρι­σμα του 2010

Κατά την ακρο­α­μα­τι­κή δια­δι­κα­σία στο Εφε­τείο, η υπε­ρά­σπι­ση επι­χεί­ρη­σε να ανα­δεί­ξει ένα πα­λαιό έγ­γρα­φο ως αντί­βα­ρο στην κα­τη­γο­ρία. Ζη­τή­θη­κε η ανα­βο­λή για να προ­σκο­μι­στεί πό­ρι­σμα ελέγ­χου της Διεύ­θυν­σης Εσω­τε­ρι­κής Επι­θε­ώ­ρη­σης και Ελέγ­χου της τότε Αγρο­τι­κής Τρά­πε­ζας, με ημε­ρο­μη­νία 19 Φε­βρουα­ρί­ου 2010. Το έγ­γρα­φο επι­κα­λού­νταν ότι συ­γκε­κρι­μέ­να δά­νεια ήταν έγκυ­ρα και νό­μι­μα και συν­δέ­θη­κε υπε­ρα­σπι­στι­κά με με­τα­γε­νέ­στε­ρη πο­λι­τι­κή δίκη στην οποία, κατά την προ­σέγ­γι­ση της υπε­ρά­σπι­σης, ανα­δεί­χθη­καν όψι­μες γνώ­σεις της εκ­κα­θά­ρι­σης για ύπο­πτες κι­νή­σεις.

Η πρό­τα­ση του Ει­σαγ­γε­λέα του Αρεί­ου Πάγου εξη­γεί γιατί το αί­τη­μα δεν μπο­ρού­σε να ανα­τρέ­ψει τη ροή της δια­δι­κα­σί­ας. Κα­τα­γρά­φε­ται ότι ο Ει­σαγ­γε­λέ­ας της έδρας στο Εφε­τείο πρό­τει­νε ρητά ενοχή για πλα­στο­γρα­φία κατ’ εξα­κο­λού­θη­ση με ζημία 289.000 ευρώ, εξέ­λι­ξη που κατά τη νο­μο­λο­γία κα­λύ­πτει και τα υπο­βλη­θέ­ντα αι­τή­μα­τα, άρα δεν γεν­νά­ται ακυ­ρό­τη­τα από την απόρ­ρι­ψη της ανα­βο­λής. Το Εφε­τείο αι­τιο­λό­γη­σε ότι το υπάρ­χον απο­δει­κτι­κό υλικό επαρ­κού­σε για πλήρη δι­κα­νι­κή πε­ποί­θη­ση.

Από την Κάρ­πα­θο στο εδώ­λιο και από το εδώ­λιο στον Άρειο Πάγο

Η δι­κο­γρα­φία χαρ­το­γρα­φεί μια αλ­λη­λου­χία πρά­ξε­ων που, κατά τα δι­κα­στι­κά πο­ρί­σμα­τα, συ­νι­στούν κατ’ εξα­κο­λού­θη­ση τέ­λε­ση. Το μο­ντέ­λο ήταν στα­θε­ρό και επα­να­λαμ­βα­νό­με­νο μέσα στο ίδιο υπο­κα­τά­στη­μα, με σκοπό πε­ριου­σια­κού οφέ­λους σε ύψος που υπερ­βαί­νει το νο­μο­θε­τι­κό όριο. Ο κατ’ εξα­κο­λού­θη­ση χα­ρα­κτή­ρας ση­μαί­νει ότι οι επι­μέ­ρους πρά­ξεις συ­νε­κτι­μώ­νται στο σύ­νο­λο για την απο­τί­μη­ση της ζη­μί­ας και για την ποι­νι­κή με­τα­χεί­ρι­ση, κάτι που ο Ει­σαγ­γε­λέ­ας ανα­λύ­ει ρητά στη νο­μι­κή του θε­με­λί­ω­ση.

Τι είδε η Ει­σαγ­γε­λία στο απο­δει­κτι­κό υλικό

Η ει­σαγ­γε­λι­κή πρό­τα­ση στέ­κε­ται σε τρία ση­μεία. Πρώ­τον, ότι η δια­δι­κα­σία στο Εφε­τείο διε­ξή­χθη με τις εγ­γυ­ή­σεις του νόμου και ότι η συ­νο­λι­κή πρό­τα­ση περί ενο­χής εν­σω­μά­τω­σε και την απόρ­ρι­ψη των αι­τη­μά­των της υπε­ρά­σπι­σης. Δεύ­τε­ρον, ότι η από­φα­ση μνη­μο­νεύ­ει τα απο­δει­κτι­κά μέσα κατά το είδος τους και τα συ­νε­κτι­μά ώστε να τεκ­μη­ριώ­σει την ενοχή για κα­κουρ­γη­μα­τι­κή πλα­στο­γρα­φία με ζημία 289.000 ευρώ. Τρί­τον, ότι ο κατ’ εξα­κο­λού­θη­ση χα­ρα­κτή­ρας και ο σκο­πός πε­ριου­σια­κού οφέ­λους συ­νά­γο­νται από το σύ­νο­λο των πε­ρι­στα­τι­κών και δεν χρειά­ζε­ται να τεκ­μη­ριω­θεί κάθε με­ρι­κό επει­σό­διο ως αυ­το­τε­λές κα­κούρ­γη­μα.

Το ερώ­τη­μα του «πρό­τε­ρου σύν­νο­μου βίου» και γιατί δεν ανα­τρέ­πει τα γε­γο­νό­τα

Η υπε­ρά­σπι­ση επι­δί­ω­ξε να ανα­γνω­ρι­στεί ευ­ρύ­τε­ρα το ελα­φρυ­ντι­κό του πρό­τε­ρου σύν­νο­μου βίου. Η ει­σή­γη­ση ξε­κα­θα­ρί­ζει ότι ο σύν­νο­μος βίος δεν ισο­δυ­να­μεί με λευκό ποι­νι­κό μη­τρώο και ότι ο δι­κα­στής συ­νε­κτι­μά συ­νο­λι­κά την προ­τέ­ρα ζωή μέχρι τον χρόνο τέ­λε­σης. Από αυτή τη διευ­κρί­νι­ση προ­κύ­πτει ότι, ακόμη και αν υπήρ­χαν στοι­χεία υπέρ της προ­σω­πι­κής δια­δρο­μής, δεν αναι­ρεί­ται το ιστο­ρι­κό των με­θο­δι­κών πρά­ξε­ων που στοι­χειο­θε­τούν την πλα­στο­γρα­φία.

Το συ­μπέ­ρα­σμα του Αρεί­ου Πάγου ως προς το χρο­νι­κό

Η ει­σαγ­γε­λι­κή πρό­τα­ση δεν πε­ριο­ρί­ζε­ται σε νο­μι­κά ση­μεία αλλά στη­ρί­ζει την απο­τί­μη­ση των ετών 2004 έως 2007 ως ενιαί­ας εγκλη­μα­τι­κής δρά­σης με συ­γκε­κρι­μέ­νη οι­κο­νο­μι­κή ζημία. Επι­ση­μαί­νε­ται ότι το Εφε­τείο αξιο­λό­γη­σε επαρ­κώς τα κρί­σι­μα στοι­χεία, ενώ το ζή­τη­μα του πο­ρί­σμα­τος του 2010 και της επί­μα­χης πο­λι­τι­κής δίκης δεν δη­μιουρ­γεί ρήγμα στην ήδη σχη­μα­τι­σμέ­νη κρίση για τα γε­γο­νό­τα. Έτσι, το ιστο­ρι­κό πα­ρα­μέ­νει συ­μπα­γές, γε­γο­νός που επι­τρέ­πει στον αναι­ρε­τι­κό λόγο περί ελ­λι­πούς αι­τιο­λο­γί­ας να κα­τα­πέ­σει.