Η ακρίβεια ροκανίζει το εισόδημα των νοικοκυριών και δημιουργεί πλασματικό ΑΕΠ

Η ελ­λη­νι­κή κοι­νω­νία βρί­σκε­ται αντι­μέ­τω­πη με ένα φαι­νό­με­νο που υπο­νο­μεύ­ει κα­θη­με­ρι­νά την οι­κο­νο­μι­κή της αντο­χή: την ακρί­βεια. Παρά τις μι­κρές αυ­ξή­σεις στους μι­σθούς και τις συ­ντά­ξεις, το δια­θέ­σι­μο ει­σό­δη­μα των νοι­κο­κυ­ριών συρ­ρι­κνώ­νε­ται με τα­χύ­τη­τα, καθώς οι τιμές βα­σι­κών αγα­θών και υπη­ρε­σιών συ­νε­χί­ζουν να αυ­ξά­νο­νται. Το φαι­νό­με­νο αυτό δεν είναι τυ­χαίο ούτε απο­κομ­μέ­νο από την ευ­ρύ­τε­ρη οι­κο­νο­μι­κή πο­λι­τι­κή. Αντί­θε­τα, είναι απο­τέ­λε­σμα μιας διαρ­θρω­τι­κής στρέ­βλω­σης που πλήτ­τει τη με­σαία τάξη, φτω­χο­ποιεί τους αδύ­να­μους και δη­μιουρ­γεί μια ψευδή ει­κό­να ευ­η­με­ρί­ας μέσα από την τε­χνη­τή αύ­ξη­ση του ΑΕΠ.

Η ενέρ­γεια απο­τε­λεί το χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό­τε­ρο πα­ρά­δειγ­μα αυτής της στρέ­βλω­σης. Ο τρό­πος με τον οποίο δια­μορ­φώ­νε­ται η τιμή του ηλε­κτρι­κού ρεύ­μα­τος στην Ελ­λά­δα –με βάση την υψη­λό­τε­ρη τιμή πα­ρα­γω­γής στο σύ­στη­μα– έχει οδη­γή­σει σε υπέ­ρο­γκα κόστη για νοι­κο­κυ­ριά και επι­χει­ρή­σεις. Το πρό­βλη­μα είναι διπλό: αφε­νός αφαι­ρεί ση­μα­ντι­κό μέρος του ει­σο­δή­μα­τος των πο­λι­τών, αφε­τέ­ρου λει­τουρ­γεί ως επι­τα­χυ­ντής στις αυ­ξή­σεις των τιμών όλων των προ­ϊ­ό­ντων και υπη­ρε­σιών. Η ενέρ­γεια είναι ορι­ζό­ντιο κό­στος για την οι­κο­νο­μία· όταν αυ­ξά­νε­ται, αυ­ξά­νο­νται τα πάντα. Έτσι, η ακρί­βεια με­τα­δί­δε­ται πα­ντού – από το ράφι του σού­περ μάρ­κετ μέχρι το ενοί­κιο και τις με­τα­φο­ρές.

Το πα­ρά­δο­ξο είναι ότι αυτή η εκρη­κτι­κή αύ­ξη­ση τιμών φαί­νε­ται να βελ­τιώ­νει κά­ποιους οι­κο­νο­μι­κούς δεί­κτες. Το Ακα­θά­ρι­στο Εγ­χώ­ριο Προ­ϊ­όν εμ­φα­νί­ζε­ται να αυ­ξά­νε­ται, όμως η αύ­ξη­ση αυτή είναι πλα­σμα­τι­κή. Δεν προ­έρ­χε­ται από αύ­ξη­ση της πα­ρα­γω­γής ή της πα­ρα­γω­γι­κό­τη­τας, ούτε από διεύ­ρυν­ση των εξα­γω­γών ή νέες επεν­δύ­σεις. Αντί­θε­τα, είναι προ­ϊ­όν πλη­θω­ρι­στι­κής διό­γκω­σης των τιμών. Δη­λα­δή, η οι­κο­νο­μία φαί­νε­ται να «με­γα­λώ­νει» απλώς επει­δή τα αγαθά κο­στί­ζουν πε­ρισ­σό­τε­ρο, όχι επει­δή πα­ρά­γου­με πε­ρισ­σό­τε­ρα ή κα­λύ­τε­ρα. Είναι μια ψευ­δαί­σθη­ση ανά­πτυ­ξης που απο­κρύ­πτει τη φτω­χο­ποί­η­ση της κοι­νω­νί­ας.

Η στρέ­βλω­ση αυτή ενι­σχύ­ε­ται από τον υψηλό ΦΠΑ που εφαρ­μό­ζε­ται στην Ελ­λά­δα. Σε μια πε­ρί­ο­δο ακρί­βειας, κάθε αύ­ξη­ση τιμής με­τα­φρά­ζε­ται αυ­τό­μα­τα σε αύ­ξη­ση φο­ρο­λο­γι­κών εσό­δων, χωρίς να έχει προη­γη­θεί καμία πραγ­μα­τι­κή ανά­πτυ­ξη. Το κρά­τος ει­σπράτ­τει πε­ρισ­σό­τε­ρα, αλλά όχι από τη δη­μιουρ­γία νέου πλού­του — από την ίδια την ακρί­βεια. Πρό­κει­ται για μια πο­λι­τι­κή «αυ­το­πα­γί­δευ­σης»: οι αριθ­μοί βελ­τιώ­νο­νται, αλλά η κα­θη­με­ρι­νό­τη­τα των πο­λι­τών χει­ρο­τε­ρεύ­ει. Το κρά­τος ευ­η­με­ρεί στα χαρ­τιά, ενώ η κοι­νω­νία μα­ρα­ζώ­νει.

Οι πο­λί­τες βλέ­πουν στην πράξη τι ση­μαί­νει αυτό: το ει­σό­δη­μα εξα­νε­μί­ζε­ται πριν τε­λειώ­σει ο μήνας. Ο λο­γα­ρια­σμός του ρεύ­μα­τος, το πε­τρέ­λαιο θέρ­μαν­σης, το κα­λά­θι του σού­περ μάρ­κετ, όλα κο­στί­ζουν πε­ρισ­σό­τε­ρο. Η μικρή αύ­ξη­ση του κα­τώ­τα­του μι­σθού χά­νε­ται αμέ­σως από τη γε­νι­κευ­μέ­νη ακρί­βεια. Η με­σαία τάξη, που κά­πο­τε απο­τε­λού­σε τη ρα­χο­κο­κα­λιά της ελ­λη­νι­κής οι­κο­νο­μί­ας, βλέ­πει τη θέση της να υπο­νο­μεύ­ε­ται. Η φτω­χο­ποί­η­ση δεν είναι πλέον θε­ω­ρη­τι­κή έν­νοια — είναι η νέα πραγ­μα­τι­κό­τη­τα.

Η κυ­βέρ­νη­ση επι­λέ­γει να επι­κα­λεί­ται τη στα­τι­στι­κή βελ­τί­ω­ση των δει­κτών, απο­σιω­πώ­ντας ότι αυτοί δεν αντα­να­κλούν την πραγ­μα­τι­κή οι­κο­νο­μία. Ένα ΑΕΠ που αυ­ξά­νε­ται λόγω ακρί­βειας δεν είναι έν­δει­ξη προ­ό­δου, αλλά σύμ­πτω­μα ανι­σό­τη­τας και στα­σι­μό­τη­τας. Αντί να καλ­λιερ­γεί­ται η αυ­τα­πά­τη της «ισχυ­ρής οι­κο­νο­μί­ας», χρειά­ζε­ται πο­λι­τι­κή βού­λη­ση για μεί­ω­ση των έμ­με­σων φόρων, εξορ­θο­λο­γι­σμό της τιμής της ενέρ­γειας και ενί­σχυ­ση της πα­ρα­γω­γής.

Η ακρί­βεια δεν είναι φυ­σι­κό φαι­νό­με­νο — είναι απο­τέ­λε­σμα πο­λι­τι­κών επι­λο­γών. Και όσο η πο­λι­τεία αντι­με­τω­πί­ζει το πρό­βλη­μα επι­κοι­νω­νια­κά, τόσο θα διο­γκώ­νε­ται το χάσμα ανά­με­σα στους αριθ­μούς και την πραγ­μα­τι­κό­τη­τα. Η Ελ­λά­δα χρειά­ζε­ται ανά­πτυ­ξη που να στη­ρί­ζε­ται στην πα­ρα­γω­γή, στην και­νο­το­μία και στη δι­καιό­τε­ρη κα­τα­νο­μή του πλού­του. Μόνο τότε το ΑΕΠ θα είναι πραγ­μα­τι­κό και το ει­σό­δη­μα των νοι­κο­κυ­ριών θα πάψει να ρο­κα­νί­ζε­ται από την ακρί­βεια.