Η Λέρος εκπέμπει SOS για τους πρόσφυγες

Εικόνες ντροπής έρχο­νται από τη Λέρο με τους πρό­σφυ­γες που καθη­με­ρινά κατα­φθά­νουν στο νησί να δια­βιούν υπό άθλιες συν­θή­κες στην αυλή του λιμε­ναρ­χείου και του αστυ­νο­μι­κού τμή­μα­τος, τη στιγμή που ένα δημόσιο κτίριο που έχει παρα­χω­ρη­θεί από το Κρατικό Θερα­πευ­τη­ρίο για την προ­σω­ρινή φιλο­ξε­νία τους παρα­μέ­νει κλει­δω­μένο από… την αδια­φο­ρία.Στο tvxs.gr περι­γρά­φει την κατά­σταση η συντο­νί­στρια της Επι­τρο­πής Συμπα­ρά­στα­σης Μετα­να­στων και Προ­σφυ­γων αλλά και του Δικτύου Αλλη­λεγ­γύης του νησιού, Ματίνα Κατσι­βέλη.

Προ­σφυ­γικά ρεύματα έφταναν πάντα στα νησιά του Βορείου Αιγαίου, οι εξε­λί­ξεις όμως στη Μέση Ανατολή που έχουν θέσει σε κατά­σταση έκτα­κτης ανάγκης την περιοχή, έχουν αυξήσει τον αριθμό των ανθρώ­πων που εισέρ­χο­νται από τα υδάτινα σύνορα της χώρας. «Στη Λέρο ζούμε μια ανθρω­πι­στική κρίση μεγάλου μεγέ­θους, όπως και στα άλλα νησιά του Βορείου Αιγαίου», υπο­γραμ­μί­ζει η κα Κατσι­βέλη.

Καθη­με­ρινά κατα­φθά­νουν στη Λέρο αλλά και στα άλλα νησιά του Βορείου Αιγαίου πρό­σφυ­γες που ανα­γκά­ζο­νται να αφήσουν πίσω τους τις βυθι­σμέ­νες στο αίμα πατρί­δες τους, ανα­ζη­τώ­ντας ένα μέλλον στις χώρες της Ευρώπης. Ανέ­στιοι, τρο­μαγ­μέ­νοι, εξα­θλιω­μέ­νοι, αλλά με την ελπίδα για μια καλύ­τερη ζωή.

Υπο­λο­γί­ζε­ται πως μόνο από το καλο­καίρι από το λιμάνι του μικρού νησιού πέρασαν περισ­σό­τε­ροι από 2.600 πρό­σφυ­γες. Η δια­δρομή των δου­λε­μπό­ρων γνωστή… Τους πετούν στη θάλασσα προ­κει­μέ­νου να περι­συλ­λε­χθούν από το λιμε­νικό. Ευά­λω­τες ομάδες όπως ηλι­κιω­μέ­νοι και παιδιά, αλλά ακόμα και τραυ­μα­τίες είναι ανάμεσα σε αυτούς.

Έχοντας επι­βιώ­σει από ωμό­τη­τες στις πατρί­δες τους, κι έχοντας κατα­φέ­ρει με κίνδυνο της ζωής τους να φτάσουν στο Αιγαίο, οδη­γού­νται στην αυλή του λιμε­ναρ­χείου της Λέρου όπου δια­βιούν για 2 έως 4 μέρες υπό άθλιες συν­θή­κες. Βρεγ­μέ­νοι, χωρίς υπάρ­χο­ντα, σε μια αυλή χωμά­τινη με μπάζα από τις πρό­σφα­τες εργα­σίες που έγιναν στο σημείο και μία μόλις χημική τουα­λέτα, καλού­νται να δια­νυ­κτε­ρεύ­σουν σε αυτή την κατά­σταση που δεν πληροί τις στοι­χειώ­δεις συν­θή­κες υγιει­νής, δημιουρ­γώ­ντας εστίες μολύν­σεως τόσο για τους ίδιους, όσο και για τους λιμε­νι­κούς και τους κάτοι­κους του νησιού.

«Δεν μπορούν οι λέξεις να απο­δώ­σουν τι είναι να βλέπεις έναν άνθρωπο τραυ­μα­τία –πολέμου, με ανοιγ­μένο το πόδι του, να είναι πάνω στα χώματα και στα λύματα και οι πληγές του να μολύ­νο­νται. Κι όλα αυτά μέσα στο κρύο που έχει ήδη κάνει αισθητή την παρου­σία του», περι­γρά­φει η Ματίνα Κατσι­βέλη.

Η συνέ­χεια του «δρά­μα­τος» τους γρά­φε­ται στο αστυ­νο­μικό τμήμα του νησιού όπου μετα­φέ­ρο­νται για τις απα­ραί­τη­τες δια­δι­κα­σίες έκδοσης ασύλου. Σε ένα κελί χωρη­τι­κό­τη­τας 6 ατόμων καλού­νται να χωρέ­σουν 50 ή και περισ­σό­τερα άτομα κάθε φορά. Όσοι δεν χωρούν στο κελί στοι­βά­ζο­νται στις σκάλες, στην αυλή ή όπου αλλού βρουν κενό χώρο.

«Η κρατική μέριμνα είναι απούσα», καταγ­γέλ­λει η κα Κατσι­βέλη. «Η μόνη μέριμνα είναι να φρο­ντί­ζουν να γίνο­νται όσο το δυνατόν πιο γρήγορα τα έγγραφα της εξά­μη­νης παρα­μο­νής που προ­βλέ­πο­νται για τους πρό­σφυ­γες», λέει.

Είναι και ο τρόπος για τις τοπικές αρχές άλλωστε να ξεφορ­τω­θούν αυτή την «καυτή πατάτα» όσο το δυνατόν πιο γρήγορα από τα χέρια τους.

Κτίριο υπάρχει, βούληση δεν υπάρχει

Μέχρι το 2010 το πρό­βλημα δεν ήταν τόσο οξύ, καθώς η τότε νομαρ­χία είχε εκμι­σθώ­σει ένα παλιό ξενο­δο­χείο του νησιού, στο οποίο οι πρό­σφυ­γες που έφταναν στο νησί φιλο­ξε­νού­νταν προ­σω­ρινά με αξιο­πρέ­πεια και σεβασμό. Η οικο­νο­μική κρίση έφερε περι­κο­πές, ακόμα και στο σεβασμό των όσων ορίζει η συνθήκη της Γενεύης και το σύνολο των κανόνων δικαίου για την προ­στα­σία των ανθρώ­πι­νων δικαιω­μά­των και τη βοήθεια των προ­σφύ­γων. Παρόλ’αυτά, το πρό­βλημα θα μπο­ρούσε να έχει επι­λυ­θεί αν δεν προ­σέ­κρουε στην αδια­φο­ρία των αρμο­δίων.

Το άλλοτε κατά­με­στο Κρατικό Θερα­πευ­τη­ρίο Λέρου έχει πια λίγους τρό­φι­μους, με μεγάλη πλειο­ψη­φία των -δημόσιου χαρακτήρα- εγκα­τα­στά­σεων του να παρα­μέ­νουν ανεκ­με­τάλ­λευ­τες. «Υπάρχει κρατικό κτίριο. Βούληση δεν υπάρχει», θα πει χαρα­κτη­ρι­στικά η συντο­νί­στρια της Επι­τρο­πής Συμπα­ρά­στα­σης. Το ίδρυμα έχει παρα­χω­ρή­σει τη χρήση στο υπουρ­γείο Δημό­σιας Τάξης, για την εξυ­πη­ρέ­τηση της προ­σω­ρι­νής παρα­μο­νής των προ­σφύ­γων στο νησί. «Είναι τρελό. Υπάρχει έστω αυτό το μικρό αλλά ανα­και­νι­σμένο κτίριο. Αν κι έχει μικρή χωρη­τι­κό­τητα έχει τουα­λέ­τες, ζεστό νερό, και θα μπο­ρούσε να χρη­σι­μο­ποι­η­θεί από τις ευά­λω­τες έστω ομάδες, δηλαδή τους ηλι­κιω­μέ­νους, τα γυναι­κό­παιδα και τους τραυ­μα­τι­σμέ­νους», σχο­λιά­ζει. Η μόνη μέριμνα αυτή τη στιγμή είναι ένα δωμάτιο στο Γηρο­κο­μείο. «Πάμε εκεί τα μωρά για να μην μας πεθά­νουν», λέει η Ματίνα Κατσι­βέλη.

«Την Κυριακή εντο­πί­στη­καν 56 άνθρω­ποι στο Φαρ­μα­κο­νήσι. Λόγω του καιρού το λιμε­νικό μπόρεσε να φέρει μόλις τους 16 στη Λέρο οι οποίοι ήταν μάλιστα τραυ­μα­τίες. Υπήρχε ανάμεσα τους κι ένα μωρό έξι μηνών», είναι η τελευ­ταία καραβιά που η κα Κατσι­βέλη είδε.

Άνθρω­ποι που είχαν μια κανο­νική ζωή

Οι άνθρω­ποι που κατα­φτά­νουν κατά δεκάδες καθη­με­ρινά στη Λέρο είναι κυρίως από την Συρία. Δεν είναι μετα­νά­στες αλλά πρό­σφυ­γες που έφυγαν εξαι­τίας του πολέμου και ανα­ζη­τούν έναν τρόπο να φτάσουν στις ευρω­παϊ­κές χώρες, όχι μόνο για να γλι­τώ­σουν αλλά και για να αξιο­ποι­η­θούν ανάλογα με τα προ­σό­ντα τους. Είναι στην πλειο­ψη­φία τους άνθρω­ποι μορ­φω­μέ­νοι, που μέχρι πρό­τι­νος είχαν μια τακτο­ποι­η­μένη ζωή. «Έχουμε γνω­ρί­σει για­τρούς, δικη­γό­ρους, μηχα­νι­κούς, ακόμα και έναν δικαστή», θυμάται η κα Κατσι­βέλη, συντα­ξιού­χος Ειρη­νο­δί­κης και η ίδια.

«Έχω ακούσει πολλές συγκλο­νι­στι­κές ιστο­ρίες. Ένας δικη­γό­ρος μου έλεγε ότι επί δέκα χρόνια έμπαινε κάθε τόσο στη φυλακή για αναρ­τή­σεις που έκανε στο δια­δί­κτυο. Ένας άλλος μας έλεγε για το πως στο χωρίο του απο­κε­φά­λι­σαν τους νέους που δεν ήθελαν να εντα­χθούν στους τζι­χα­ντι­στές», διη­γεί­ται.

Η ιστορία που την συγκλό­νισε όμως είναι αυτή ενός 27χρονου Σύρου που έφτασε με την καραβιά της Κυρια­κής. «Είχε σπου­δά­σει μηχα­νι­κός με ειδί­κευση στην εξόρυξη πετρε­λαίου και όταν τον ρώτησα τι θα κάνει από εδώ και στο εξής, μου είπε ότι θα περ­πα­τή­σει μέχρι τη Γερ­μα­νία», λέει η κα Κατσι­βέλη. «Τι εννοείς θα περ­πα­τή­σεις;» τον ρώτησε. «Θα περ­πα­τάω, θα περ­πα­τάω, θα περ­πα­τάω μέχρι να φτάσω», ήταν η απά­ντηση του. «Δεν μου έχουν αφήσει άλλη επιλογή».

«Όταν βλέπεις ένα παλι­κάρι 27 χρονών, που έχει τελειώ­σει το Πολυ­τε­χνείο της χώρας του, που μιλάει τρεις ξένες γλώσσες, να σου λέει ότι η μόνη του επιλογή είναι “να περ­πα­τάει, να περ­πα­τάει, να περ­πα­τάει” για να φτάσει στη Γερ­μα­νία, γιατί εκεί έχει πιθα­νό­τη­τες να βρει μια δουλειά στο αντι­κεί­μενο του τι μπορείς να του πεις;», ανα­ρω­τιέ­ται η συντο­νί­στρια του Δικτύου Αλλη­λεγ­γύης Λέρου.

Όχι στον «ανα­πλη­ρω­μα­τικό» εθε­λο­ντι­σμό

Απέ­να­ντι στην έλλειψη κρα­τι­κής πρω­το­βου­λίας, στέ­κε­ται η Επι­τροπή Συμπα­ρά­στα­σης Μετα­να­στών και Προ­σφύ­γων αλλά και το Δίκτυο Αλλη­λεγ­γύης της Λέρου. Οι κάτοι­κοι του νησιού με τις όποιες δυνά­μεις δια­θέ­τουν συγκε­ντρώ­νουν είδη πρώτης ανάγκης για τους πρό­σφυ­γες. Το καλο­καίρι δεν υπήρχε καν νερό με απο­τέ­λε­σμα οι κάτοι­κοι να ψωνί­ζουν από το απόθεμα τους εμφια­λω­μένο νερό προ­κει­μέ­νου να εξυ­πη­ρε­τη­θούν οι ανάγκες των ανθρώ­πων που έφταναν εκεί. Μεγάλες είναι επίσης οι ανάγκες σε φάρμακα, παιδικά γάλατα και τροφές αλλά και πάνες.

«Ο εθε­λο­ντι­σμός δεν είναι για να ανα­πλη­ρώ­νει την ανι­κα­νό­τητα ενός κράτους, το οποίο δεν αντα­πο­κρί­νε­ται στις υπο­χρε­ώ­σεις του που προ­κύ­πτουν από το εσω­τε­ρικό και διεθνές δίκαιο», σημειώ­νει η Ματίνα Κατσι­βέλη. «Οφείλει να υπο­δέ­χε­ται τους πρό­σφυ­γες με αξιο­πρέ­πεια κι όχι να τους πετάει στις λάσπες», θα κατα­λή­ξει.

Πηγή: tvxs.gr