Πόλεμος καλωδίων: Οι ισχυροί παίκτες και τα έργα – μαμούθ από την Κρήτη μέχρι τις Κυκλάδες και τα Δωδεκάνησα

Τον με­γά­λο δια­γω­νι­σμό για τη δια­σύν­δε­ση Κο­ρίν­θου – Κω, ένα έργο-ορό­ση­μο που θα απο­τε­λέ­σει τη δεύ­τε­ρη αλλά με­γα­λύ­τε­ρη ηλε­κτρι­κή «γέ­φυ­ρα» με το ηπει­ρω­τι­κό σύ­στη­μα μετά το κα­λώ­διο Κρήτη – Ατ­τι­κή ετοι­μά­ζε­ται να επα­να­προ­κη­ρύ­ξει εντός Οκτω­βρί­ου ο ΑΔΜΗΕ.

Η απο­τυ­χία του πρώ­του γύρου του δια­γω­νι­σμού με τις τέσ­σε­ρις πα­ρα­τά­σεις, όπου δεν κα­τα­τέ­θη­κε καμία προ­σφο­ρά, φα­νέ­ρω­σε τα αδιέ­ξο­δα ενός προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού που απο­δεί­χθη­κε ασύμ­βα­τος με τις συν­θή­κες της διε­θνούς αγο­ράς κα­λω­δί­ων, όπου οι τιμές έχουν εκτι­να­χθεί στα ύψη και η πα­ρα­γω­γι­κή δυ­να­μι­κό­τη­τα είναι ήδη δε­σμευ­μέ­νη μέχρι το τέλος της δε­κα­ε­τί­ας.

Τα big project

Η ηλε­κτρι­κή δια­σύν­δε­ση Κο­ρίν­θου – Κω, τε­χνο­λο­γί­ας συ­νε­χούς ρεύ­μα­τος (HVDC) και με­τα­φο­ρι­κής ικα­νό­τη­τας 1.000 MW, θα συν­δέ­σει έξι αυ­τό­νο­μα συ­στή­μα­τα των Δω­δε­κα­νή­σων (Κάρ­πα­θος, Ρόδος, Σύμη, Κά­λυ­μνος, Πά­τμος, Αρκοί) με το ηπει­ρω­τι­κό σύ­στη­μα, εξα­σφα­λί­ζο­ντας αξιό­πι­στη ηλε­κτρο­δό­τη­ση και θέ­το­ντας σε τρο­χιά από­συρ­σης τους ρυ­πο­γό­νους πε­τρε­λαϊ­κούς σταθ­μούς.

Ο αρ­χι­κός προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός που απο­δεί­χτη­κε μι­κρός ανήλ­θε στα 636 εκατ. ευρώ για το κα­λώ­διο και στα 789 εκατ. ευρώ για τους σταθ­μούς με­τα­τρο­πής, που απο­τε­λούν ένα ξε­χω­ρι­στό δια­γω­νι­σμό για τον οποίο κα­τα­λη­κτι­κή ημε­ρο­μη­νία προ­σφο­ρών είναι η 30η Σε­πτεμ­βρί­ου.

Πλη­ρο­φο­ρί­ες ανα­φέ­ρουν ότι για το κα­λω­δια­κό έργο συ­νο­λι­κού μή­κους 380 χι­λιο­μέ­τρων επέ­δει­ξε εν­δια­φέ­ρον μόνο η Cenergy (Ελ­λη­νι­κά Κα­λώ­δια), η οποία όμως τε­λι­κά δεν κα­τέ­θε­σε προ­σφο­ρά λόγω του χα­μη­λού τι­μή­μα­τος.

Αυτή την πε­ρί­ο­δο το επι­τε­λείο του ΑΔΜΗΕ ζυ­γί­ζει όλα τα δε­δο­μέ­να για να απο­φα­σί­σει με τις όρους θα επα­να­προ­κη­ρυ­χθεί ο νέος δια­γω­νι­σμός. Αρ­μό­διες πηγές ανα­φέ­ρουν ότι στο τρα­πέ­ζι είναι όλα τα εν­δε­χό­με­να καθώς η μία πα­ρά­με­τρος είναι η αύ­ξη­ση του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού που εκτι­μά­ται ότι θα είναι πάνω από 1 δισ. και η άλλη αν ο δια­γω­νι­σμός θα βγει στον αέρα με μπά­τζετ ή θα είναι ανοι­κτός για να υπο­βλη­θούν οι προ­σφο­ρές με εύ­λο­γο τί­μη­μα από την αγορά.

Η με­γά­λη παρ­τί­δα του ΒΑ Αι­γαί­ου

Πα­ράλ­λη­λα, σε πλήρη εξέ­λι­ξη βρί­σκο­νται και οι ανα­θέ­σεις για τις δια­συν­δέ­σεις του Βο­ρεί­ου Αι­γαί­ου, με κα­λώ­δια εναλ­λασ­σό­με­νου ρεύ­μα­τος (AC) ισχύ­ος 150 kV που θα ενώ­σουν Λήμνο, Λέσβο, Σκύρο, Χίο και Σάμο με το Εθνι­κό Σύ­στη­μα.

Πρό­κει­ται για ένα διε­θνή δια­γω­νι­σμό με αντι­κεί­με­νο μία συμ­φω­νία πλαί­σιο συ­νο­λι­κού κό­στους 1,7 δισ. ευρώ, στην οποία θα υπάρ­χουν από 1 έως 2 ανά­δο­χοι. Πηγές με γνώση του δια­γω­νι­σμού ανα­φέ­ρουν ότι στο έργο είναι ήδη μέσα τα Ελ­λη­νι­κά Κα­λώ­δια.

Οι δια­συν­δέ­σεις αυτές θα επι­τρέ­ψουν μα­ζι­κή διείσ­δυ­ση ΑΠΕ, θα μειώ­σουν το κό­στος των Υπη­ρε­σιών Κοι­νής Ωφέ­λειας και θα ανοί­ξουν τον δρόμο για την ανά­πτυ­ξη υπε­ρά­κτιων αιο­λι­κών πάρ­κων.

Οι με­γά­λοι παί­κτες

Η αγορά των κα­λω­δί­ων ελέγ­χε­ται από λί­γους διε­θνείς κο­λοσ­σούς: η γαλ­λι­κή Nexans, η ιτα­λι­κή Prysmian και η ελ­λη­νι­κή Cenergy είναι οι βα­σι­κοί διεκ­δι­κη­τές στα έργα υψη­λής τάσης. Η Nexans κα­τα­σκευά­ζει με­τα­ξύ άλλων το κα­λώ­διο Κρήτη – Κύ­προς, ένα project με ισχυ­ρό γε­ω­πο­λι­τι­κό απο­τύ­πω­μα, που έχει πα­γώ­σει μετά την τε­λευ­ταία πα­ρέμ­βα­ση της Κυ­πρια­κής πλευ­ράς που χα­ρα­κτη­ρί­ζει το έργο μη βιώ­σι­μο και αρ­νεί­ται να το πλη­ρώ­σει.

Η Γαλ­λι­κή εται­ρεία δεν έχει δι­στά­σει να δη­λώ­σει -και να κα­θη­συ­χά­σει τους με­τό­χους και επεν­δυ­τές της -ότι αν υπάρ­ξει ναυά­γιο με το GSI, υπάρ­χει με­γά­λη αγορά διε­θνώς για να υπο­δε­χτεί το κα­λώ­διο που προ­ο­ρί­ζε­ται για το Κρήτη-Κύ­προς.

Η διε­θνής αγορά

Και είναι αλή­θεια ότι η ζή­τη­ση για υπο­βρύ­χια κα­λώ­δια έχει εκτο­ξευ­θεί. Όπως ση­μεί­ω­σε πρό­σφα­τα η διοί­κη­ση της Cenergy σε ανα­λυ­τές, οι δια­γω­νι­σμοί που τρέ­χουν στην Ευ­ρώ­πη ξε­περ­νούν τα 9 δισ. ευρώ, ενώ η πα­ρα­γω­γι­κή δυ­να­μι­κό­τη­τα των με­γά­λων εται­ρειών είναι ήδη «κλει­σμέ­νη» μέχρι τα τέλη της δε­κα­ε­τί­ας. Η πα­γκό­σμια ζή­τη­ση για κα­λώ­δια μέσης και υψη­λής τάσης αυ­ξά­νε­ται με ρυθ­μούς που αγ­γί­ζουν το 5% έως 8% ετη­σί­ως έως το 2030, με τους πε­λά­τες να προ­ε­ξο­φλούν πα­ραγ­γε­λί­ες για μετά το 2028. Αυτό ση­μαί­νει ότι η Ελ­λά­δα πρέ­πει να κι­νη­θεί ευ­έ­λι­κτα και γρή­γο­ρα, ώστε να εξα­σφα­λί­σει θέση στην αλυ­σί­δα πα­ρα­γω­γής.

Οι Δυ­τι­κές Κυ­κλά­δες

Εκτός από τα Δω­δε­κά­νη­σα και το ΒΑ Αι­γαίο, σε τρο­χιά ολο­κλή­ρω­σης μπαί­νει και η τέ­ταρ­τη φάση της δια­σύν­δε­σης των Κυ­κλά­δων, που αφορά Σα­ντο­ρί­νη, Φο­λέ­γαν­δρο, Μήλο και Σέ­ρι­φο.

Οι πο­ντί­σεις των υπο­βρυ­χί­ων κα­λω­δί­ων έχουν προ­χω­ρή­σει με γορ­γούς ρυθ­μούς τα τε­λευ­ταία δύο χρό­νια, με στόχο το έργο να πα­ρα­δο­θεί έως τα μέσα του 2026.

Η δια­σύν­δε­ση θα επι­τρέ­ψει την ανά­πτυ­ξη νέων ΑΠΕ συ­νο­λι­κής ισχύ­ος 332 MW και θα δώσει στα νησιά φθη­νό­τε­ρη και πιο αξιό­πι­στη ηλε­κτρο­δό­τη­ση, απαλ­λάσ­σο­ντάς τα ορι­στι­κά από τους πε­τρε­λαϊ­κούς σταθ­μούς. Το έργο χρη­μα­το­δο­τεί­ται από το Τα­μείο Ανά­καμ­ψης και έχει χα­ρα­κτη­ρι­στεί έργο εθνι­κής ση­μα­σί­ας.

Η στρα­τη­γι­κή ση­μα­σία

Οι δια­συν­δέ­σεις άλ­λω­στε δεν είναι μόνο έργα ενερ­γεια­κής από­δο­σης είναι και εθνι­κές υπο­δο­μές με γε­ω­στρα­τη­γι­κό βάρος. Το κα­λώ­διο Κρή­της – Κύ­πρου, με την έντο­νη γε­ω­πο­λι­τι­κή διά­στα­ση, αλλά και η σύν­δε­ση των Δω­δε­κα­νή­σων και του Βο­ρεί­ου Αι­γαί­ου με το ηπει­ρω­τι­κό σύ­στη­μα, ενι­σχύ­ουν την ενερ­γεια­κή ασφά­λεια σε ακρι­τι­κές πε­ριο­χές και συμ­βάλ­λουν στη συ­νο­λι­κή θω­ρά­κι­ση της χώρας.

Η με­τά­βα­ση από τους πε­τρε­λαϊ­κούς σταθ­μούς σε «ηλε­κτρι­κές γέ­φυ­ρες» που ενώ­νουν νησιά με την ηπει­ρω­τι­κή Ελ­λά­δα δεν είναι απλώς ενερ­γεια­κή ανα­βάθ­μι­ση. Είναι κομ­βι­κό βήμα στην πρά­σι­νη με­τά­βα­ση, στην οι­κο­νο­μι­κή ελά­φρυν­ση των κα­τα­να­λω­τών και στην ενί­σχυ­ση της γε­ω­πο­λι­τι­κής θέσης της χώρας.

Πηγή: newmoney.gr