Το μεγάλο παζάρι για ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα: Η Ελλάδα βάζει όρους, η Λιβύη πιέζεται από Τουρκία

Με στόχο την άμεση επα­νέ­ναρξη των δια­πραγ­μα­τεύ­σεων, σε τεχνικό επίπεδο, για την οριο­θέ­τηση Απο­κλει­στι­κής Οικο­νο­μι­κής Ζώνης και υφα­λο­κρη­πί­δας υπο­δέ­χε­ται το μεση­μέρι στη μία τον ομόλογό του της μετα­βα­τι­κής κυβέρ­νη­σης της Λιβύης ο υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών Γιώργος Γερα­πε­τρί­της.

Οι δύο πλευρές έχουν ορίσει ήδη τις αρμό­διες επι­τρο­πές -επικεφαλής της ελλη­νι­κής είναι η υφυ­πουρ­γός Αλε­ξάν­δρα Παπαδοπούλου- και ο κ. Γερα­πε­τρί­της θα επι­διώ­ξει κατά τη διάρ­κεια της συνά­ντη­σης να καθο­ρι­στεί το πλαίσιο αλλά και το χρο­νο­διά­γραμμα των συζη­τή­σεων.

Δεν ανα­μέ­νο­νται άμεσα απο­τε­λέ­σματα

Στην Αθήνα δεν ανα­μέ­νουν άμεσα και κυρίως έμπρα­κτα απο­τε­λέ­σματα, καθώς θέτουν ως προ­α­παι­τού­μενο για την επί­τευξη προόδου την από­συρση του τουρ­κο­λι­βυ­κού μνη­μο­νίου από το τραπέζι, με τον κ. Γερα­πε­τρίτη να ανα­μέ­νε­ται ότι θα προβεί σε ακόμα μία ρητή κατα­δίκη της ανυ­πό­στα­της και παρά­νο­μης συμ­φω­νίας που υπο­γρά­φθηκε μεταξύ της Άγκυρας και της Τρί­πο­λης το φθι­νό­πωρο του 2019.

Παρά το γεγονός αυτό, στην πολι­τική ηγεσία του Υπουρ­γείου Εξω­τε­ρι­κών δια­βλέ­πουν στην τρέ­χουσα συγκυ­ρία μία ευκαι­ρία αφενός για να δια­μη­νυ­θεί ότι η Αθήνα είναι σε ετοι­μό­τητα και συνο­μι­λεί θεσμικά με όλες τις πλευρές στη Λιβύη, αφε­τέ­ρου να υπεν­θυ­μι­στεί ποιες ήταν οι θέσεις της Τρί­πο­λης, εν πολλοίς σύμ­φω­νες με τις προ­βλέ­ψεις του Δικαίου της Θάλασ­σας, έως και το 2010-11 όταν και δια­κό­πη­καν οι δια­πραγ­μα­τεύ­σεις οριο­θέ­τη­σης με την Ελλάδα και προτού φυσικά η μετα­βα­τική κυβέρ­νηση της βορειο­α­φρι­κα­νι­κής χώρας δορυ­φο­ρο­ποι­η­θεί από την Τουρκία.

Ο κ. Γερα­πε­τρί­της είχε επι­σκε­πτεί, εντός δια­στή­μα­τος δύο εβδο­μά­δων τον περα­σμένο Ιούλιο, τόσο τη Βεγγάζη, όσο και την Τρίπολη, όπου και συνα­ντή­θηκε με τον μετα­βα­τικό πρω­θυ­πουργό Αμπ­ντούλ Χαμίτ Ντι­μπέι­μπα, ο οποίος πάντως σύμφωνα με τις τότε πλη­ρο­φο­ρίες ξεκα­θά­ρισε ότι το τουρ­κο­λι­βυκό μνη­μό­νιο απο­τε­λεί ανα­πό­σπα­στο μέρος της έννομης τάξης και αυτό δεν πρό­κει­ται να αλλάξει.

Η ατμό­σφαιρα της συνά­ντη­σης καθο­ρί­ζε­ται και από την επίσημη εκδή­λωση ενδια­φέ­ρο­ντος της αμε­ρι­κα­νι­κής Chevron για τα δύο θαλάσ­σια τεμάχια νότια της Κρήτης, με την εται­ρεία να απο­δέ­χε­ται την ελλη­νική μέση γραμμή, επι­βε­βαιώ­νο­ντας εμμέσως την ελλη­νική κυριαρ­χία στην εν λόγω περιοχή.

Ανε­βαί­νει το γεω­πο­λι­τικό ρίσκο

Από την Αθήνα υπεν­θυ­μί­ζε­ται συχνά ότι παρά την ύπαρξη του τουρ­κο­λι­βυ­κού μνη­μο­νίου η Τρίπολη σεβά­στηκε την ελλη­νική μέση γραμμή όταν οριο­θέ­τησε αντι­στοί­χως οικό­πεδα προς έρευνα και εκμε­τάλ­λευση, στα οποία και ανα­μέ­νε­ται να ανα­πτυ­χθεί η τουρ­κική ΤΡΑΟ.

Έως ότου πάντως εκφρα­στεί το αμε­ρι­κα­νικό ενδια­φέ­ρον τόσο η Λιβύη, όσο και η Τουρκία επι­χεί­ρη­σαν με στο­χευ­μέ­νες κινή­σεις να ανε­βά­σουν το γεω­πο­λι­τικό ρίσκο στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο.

Πρώτα η Τρίπολη κατέ­θεσε ρημα­τική δια­κοί­νωση στα Ηνωμένα Έθνη όπου αμφι­σβη­τούσε την ελλη­νική μέση γραμμή και το δικαί­ωμα της Ελλάδας να προ­κη­ρύσ­σει δια­γω­νι­σμό στα τεμάχια «Κρήτη-1» και «Κρήτη-2», ακο­λού­θησε η δεύτερη δια­κοί­νωση με τη θεώρηση περί της λιβυκής ΑΟΖ – υφα­λο­κρη­πί­δας, εις βάρος των ελλη­νι­κών κυριαρ­χι­κών δικαιω­μά­των και σχεδόν υπα­γο­ρευ­μένη από την Άγκυρα, ενώ σε παράλ­ληλο επίπεδο η Τουρκία συνε­χί­ζει την προ­σπά­θεια ενα­γκα­λι­σμού και της Βεγ­γά­ζης με στόχο την επι­κύ­ρωση του τουρ­κο­λι­βυ­κού μνη­μο­νίου και από τη Βουλή των Αντι­προ­σώ­πων της Ανα­το­λι­κής Λιβύης.

Η Ελλάδα ως «φωνή» των Λίβυων

Σε αντί­στιξη, ο κ. Γερα­πε­τρί­της επα­να­λαμ­βά­νει τακτικά τον τελευ­ταίο καιρό ότι η Ελλάδα είναι η μονα­δική, ίσως, χώρα της ΕΕ που συνο­μι­λεί και με τις δύο πλευρές στη Λιβύη, ενώ ένα από τα επι­χει­ρή­ματα της Αθήνας προ­κει­μέ­νου να απο­κα­τα­στα­θούν οι σχέσεις με τη μετα­βα­τική κυβέρ­νηση της Τρί­πο­λης είναι ότι δύναται να λει­τουρ­γή­σει ως «φωνή» των Λίβυων τόσο στην Ευρώπη, όσο και στα Ηνωμένα Έθνη σε μια εποχή, μάλιστα, όπου το καθε­στώς του Ντι­μπεϊ­μπά κλο­νί­ζε­ται στο εσω­τε­ρικό ανα­ζη­τώ­ντας διεθνώς ερεί­σματα.

Όλα αυτά, βεβαίως, εξε­λίσ­σο­νται ενώ η μετα­βα­τική κυβέρ­νηση αδυ­να­τεί να εγγυ­η­θεί την ασφαλή διε­ξα­γωγή εκλογών και την από­συρση όλων των ξένων στρα­τιω­τι­κών δυνά­μεων από τη χώρα, όπως προ­βλέ­πε­ται στη μετεμ­φυ­λιακή συμ­φω­νία που υπο­γρά­φθηκε υπό την αιγίδα του ΟΗΕ.

Πάντως, μόλις λίγες εβδο­μά­δες πριν ο κ. Ντι­μπεϊ­μπά συμ­με­τείχε σε τριμερή συνά­ντηση με την κ. Μελόνι και τον Ταγίπ Ερντο­γάν, ο οποίος μόλις τη Δευτέρα επι­βε­βαί­ωσε τις προ­σπά­θειες της Άγκυρας να συγκλί­νει με την ηγεσία της Ανα­το­λι­κής Λιβύης, με απώτερο στόχο την ενο­ποί­ηση της χώρας (“One Libya”), χαρα­κτη­ρί­ζο­ντας μάλιστα «σημα­ντικό επί­τευγμα από την άποψη του Διε­θνούς Δικαίου» την πιθανή επι­κύ­ρωση του τουρ­κο­λι­βυ­κού μνη­μο­νίου.

Οι κ. Γερα­πε­τρί­της και Αλ Μπαούρ ανα­μέ­νε­ται να συζη­τή­σουν και για το μετα­να­στευ­τικό, με τις ροές πάντως από τη Δυτική Λιβύη προς την Ελλάδα να είναι μηδε­νι­κές, την ώρα που η ραγδαία αύξηση των παρά­τυ­πων μετα­κι­νή­σεων από τα ανα­το­λικά παράλια στα νότια της Κρήτης φέρνει τις ελλη­νι­κές αρχές στα όρια τους. Η Αθήνα ανα­ζη­τεί και άλλους τρόπους ενί­σχυ­σης της συνερ­γα­σίας με την Τρίπολη, κυρίως στους τομείς της οικο­νο­μίας και του διμε­ρούς εμπο­ρίου.

Πηγή: tovima.gr