Στα σύνορα της Ευρώπης: Η Ελλάδα στην πρώτη γραμμή της μάχης για τις προσφυγικές ροές

Η Ελλάδα βρί­σκε­ται και πάλι στο επί­κε­ντρο των προ­σφυ­γι­κών ροών, με τα σύνορα της να απο­τε­λούν το πρώτο σημείο εισόδου για χιλιά­δες πρό­σφυ­γες και μετα­νά­στες που ανα­ζη­τούν κατα­φύ­γιο στην Ευρω­παϊκή Ένωση.

Η δια­χεί­ριση των προ­σφυ­γι­κών ροών έχει εξε­λι­χθεί σε μια συνεχώς εξε­λισ­σό­μενη πρό­κληση για τις ελλη­νι­κές αρχές, τις τοπικές κοι­νω­νίες και την Ευρω­παϊκή Ένωση.

 Αφίξεις στα νησιά του Αιγαίου

Σύμφωνα με τα τελευ­ταία δια­θέ­σιμα στοι­χεία της Υπη­ρε­σίας Προ­στα­σίας Συνόρων της Ε.Ε. (Frontex), το πρώτο εξάμηνο του 2025 κατα­γρά­φη­καν περίπου 20.000 αφίξεις προ­σφύ­γων και μετα­να­στών στα νησιά του Αιγαίου. Η Μυτι­λήνη, η Χίος και η Σάμος παρα­μέ­νουν οι κύριοι προ­ο­ρι­σμοί, αν και παρα­τη­ρεί­ται αυξη­τική τάση και σε άλλες περιο­χές, όπως η Λέρος και η Κως.

Οι αφίξεις αυτές απο­τε­λούν αύξηση περίπου 15% σε σχέση με το αντί­στοιχο διά­στημα του 2024, γεγονός που εντεί­νει τις πιέσεις στις τοπικές υπο­δο­μές και υπη­ρε­σίες.

Η Κατά­σταση στην Κρήτη

Η Κρήτη, ανα­δει­κνύ­ε­ται σε κύριο σημείο εισόδου, καθώς έχει αρχίσει να κατα­γρά­φει αυξη­τι­κές τάσεις στις αφίξεις. Σύμφωνα με το Λιμε­νικό Σώμα, το πρώτο εξάμηνο του 2025 κατα­γρά­φη­καν περίπου 1.500 αφίξεις προ­σφύ­γων και μετα­να­στών στα λιμάνια του νησιού, κυρίως στο Ηρά­κλειο και το Ρέθυμνο. Η αύξηση αυτή συν­δέ­ε­ται με την αλλαγή των δια­δρο­μών των δια­κι­νη­τών, οι οποίοι ανα­ζη­τούν εναλ­λα­κτι­κές οδούς προς την Ευρώπη.

Μετα­να­στευ­τι­κές ροές στην Κρήτη

Σύμφωνα με τα στοι­χεία που παρέ­θεσε ο Θ. Πλεύρης, από τις 9 Ιουλίου που ισχύει η τρο­πο­λο­γία ανα­στο­λής του ασύλου:

Το πρώτο εξάμηνο του 2025 είχαν αφιχθεί από τη Λιβύη στην Κρήτη 10.000 περίπου παρά­νο­μοι μετα­νά­στες. Από τις 1 έως 9 Ιουλίου μέσα σε μια μόλις εβδο­μάδα οι αφίξεις έφθασαν τις 2642, οπότε και κατα­τέ­θηκε η τρο­πο­λο­γία ανα­στο­λής ασύλου

Από 10 Ιουλίου έως τέλη Ιουλίου οι αφίξεις έφθασαν τις 913 και έως σήμερα τον Αύγου­στο οι αφίξεις είναι κάτω των 500. Δηλαδή σε 45 ημέρες εισήλ­θαν παρά­νομα στη χώρα από τη Λιβύη οι μισοί μετα­νά­στες από όσους έφθασαν μόνο την πρώτη βδομάδα του Ιουλίου.

Όλο τον Αύγου­στο μέχρι τώρα αφί­χθη­σαν παρά­νομα όσοι αφί­χθη­σαν παρά­νομα σε μια μόνο μέρα τον Ιούλιο.

Σημειώ­νε­ται 80% μείωση στις ροές στην Κρήτη τις πρώτες 27 ημέρες του Αυγού­στου έναντι των αντί­στοι­χων του Ιουλίου. Αυτό δεν μας εφη­συ­χά­ζει πρέπει να είμαστε έτοιμοι για τυχόν νέες επι­θε­τι­κές κινή­σεις των κυκλω­μά­των λαθρο­δια­κί­νη­σης ως προς την αύξηση των ροών. Είναι χαρα­κτη­ρι­στικά τα όσα απο­κά­λυψε ο Θάνος Πλεύρης, στην συζή­τηση του νομο­σχε­δίου για το άσυλο, ότι στις αρχές Ιουλίου έφυγε μαζικό μήνυμα σε πρό­σφυ­γες και μετα­νά­στες, προ­κει­μέ­νου να κατευ­θυν­θούν στην Ελλάδα.

«Την πρώτη εβδο­μάδα του Ιουλίου πήγαινε στα κινητά των ανθρώ­πων που ήταν εκεί, μύνημα που έλεγε, ”η Ιταλία αυστη­ρο­ποιεί το πλαίσιο της, μην πάτε προς τα εκεί, κινη­θείτε προς την Ελλάδα και την Κρήτη – Γαύδο, είναι το πιο ασφαλές ταξίδι και έχει ελα­στι­κο­ποι­η­μένο πλαίσιο”», ανέφερε χαρα­κτη­ρι­στικά.

Μάλιστα ο κ. Πλεύρης μίλησε για επι­θε­τική κίνηση των κυκλω­μά­των. «Όταν έχεις και τις πλη­ρο­φο­ρίες, ότι ξαφνικά τα κυκλώ­ματα αρχί­ζουν να σου κάνουν μία επι­θε­τική κίνηση, δεν θα αντι­δρά­σεις; Θα αντι­δρά­σεις, και θα αντι­δρά­σεις και με την διπλω­μα­τία, θα αντι­δρά­σεις και με την καλύ­τερη προ­στα­σία, θα αντι­δρά­σεις και με την απο­τροπή, θα αντι­δρά­σεις και με τη νομο­θε­σία τη συγκε­κρι­μένη», είπε.

Το νομο­σχέ­διο για το μετα­να­στευ­τικό

Πρό­σφυ­γες και μετα­νά­στες φτάνουν στο λιμάνι του Λαυρίου από τη νότια Κρήτη

Στο πλαίσιο αυτό, η κυβέρ­νηση έχει φέρει προς ψήφιση στην Βουλή, το νομο­σχέ­διο του Υπουρ­γείου Μετα­νά­στευ­σης και Ασύλου με τίτλο «Ανα­μόρ­φωση πλαι­σίου και δια­δι­κα­σιών επι­στρο­φών πολιτών τρίτων χωρών».

Τα βασικά σημεία του νομο­σχε­δίου:

1. Εναρ­μό­νιση με ευρω­παϊκό πλαίσιο και ενί­σχυση των δια­δι­κα­σιών επι­στρο­φής:

Επι­και­ρο­ποιού­νται οι ορισμοί σύμφωνα με τον νέο ευρω­παϊκό κανο­νι­σμό επι­στρο­φών

Διευ­ρύ­νε­ται ο ορισμός της «χώρας επι­στρο­φής», περι­λαμ­βά­νο­ντας τη χώρα συνή­θους δια­μο­νής, ασφα­λείς τρίτες χώρες και την πρώτη χώρα ασύλου όπου απορ­ρί­φθηκε η αίτηση

2. Αυστη­ρο­ποί­ηση των όρων παρα­μο­νής και εισόδου:

Επα­να­κα­θο­ρί­ζο­νται τα αντι­κει­με­νικά κρι­τή­ρια του κιν­δύ­νου δια­φυ­γής, όπως η έλλειψη στα­θε­ρής διεύ­θυν­σης ή η άρνηση βιο­με­τρι­κής ταυ­το­ποί­η­σης

Επι­βάλ­λε­ται αυστη­ρό­τερο πλαίσιο για την άρνηση εισόδου, προ­βλέ­πο­ντας κίνδυνο για δημόσια τάξη, εθνική ασφά­λεια ή δημόσια υγεία — με αύξηση της απα­γό­ρευ­σης εισόδου από 5 σε 10, και δυνα­τό­τητα παρά­τα­σης έως και 5 χρόνια

3. Μείωση προ­θε­σμιών και ενί­σχυση καθο­δή­γη­σης:

Μειώ­νο­νται οι προ­θε­σμίες οικειο­θε­λούς ανα­χώ­ρη­σης (από 25 σε 14 μέρες) και οι αντί­στοι­χες παρα­τά­σεις (από 120 σε 60 μέρες), ενώ εισά­γε­ται δυνα­τό­τητα ηλε­κτρο­νι­κής επι­τή­ρη­σης κατά τη διάρ­κεια αυτής της περιό­δου.

4. Ποι­νι­κο­ποί­ηση παρά­νο­μης παρα­μο­νής και κατάρ­γηση της νομι­μο­ποί­η­σης:

Η παρά­νομη παρα­μονή καθί­στα­ται ποινικό αδίκημα με ποινές φυλά­κι­σης από 2 έως 5 έτη, και η δυνα­τό­τητα νομι­μο­ποί­η­σης μετά από χρόνια στην Ελλάδα καταρ­γεί­ται.

Επι­πλέον, προ­βλέ­πε­ται διοι­κη­τική κράτηση έως 24 μήνες, με χρήση ηλε­κτρο­νι­κού βρα­χιο­λιού, καθώς και κατάρ­γηση της δυνα­τό­τη­τας νόμιμης παρα­μο­νής μετά από 7 χρόνια ανε­πί­ση­μης δια­μο­νής

5. Λογική των «δύο δρόμων»: Ανοιχτό άσυλο, αυστηρή επι­στροφή:

Στο­χεύει στη θεσμο­θέ­τηση δια­κρι­τι­κής και ταχύ­τε­ρης δια­χεί­ρι­σης, με σεβασμό στους πρό­σφυ­γες που δικαιού­νται προ­στα­σία, αλλά αυστηρή αντι­με­τώ­πιση για όσους δεν πληρούν τα κρι­τή­ρια.

Ειδικά, ανα­μέ­νε­ται η μετα­φορά έως 20.000 αιτού­ντων άσυλο από τα νησιά στην ηπει­ρω­τική χώρα έως το τέλος του έτους και αύξηση των επι­στρο­φών προς την Τουρκία

Πηγή: cnn.gr