Φωτιές στην Ελλάδα: Αναντίστοιχη η ασφαλιστική κάλυψη κατοικιών και επιχειρήσεων με την κλιματική κρίση

Όσο το ρίσκο της κλι­μα­τι­κής κρίσης μεγα­λώ­νει, η ασφα­λι­στική κάλυψη γίνεται ακρι­βό­τερη και κατά περί­πτωση δυσεύ­ρετη, είναι το συμπέ­ρα­σμα δια­δο­χι­κών ετών μεγάλων φυσικών κατα­στρο­φών.

Πριν και από τις φετινές πυρ­κα­γιές που καίνε την Ελλάδα, και ειδικά μετά τις πλημ­μύ­ρες του Daniel το 2023, μεγάλα τμήματα της χώρας αντι­με­τω­πί­ζο­νται από την αγορά ως «κόκ­κι­νες» ζώνες, με απο­τέ­λε­σμα να αυξά­νε­ται η δυσκο­λία να συνα­φθούν συμ­βό­λαια ασφα­λι­στι­κής κάλυψης κατοι­κιών και επι­χει­ρή­σεων, γεγονός που σημαί­νει πως ο λογα­ρια­σμός «επι­στρέ­φει» στον κρατικό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό και στους ίδιους τους πλη­γέ­ντες. Μπροστά στην ραγδαία αύξηση της έντασης του κλι­μα­τι­κού κιν­δύ­νου, η κυβέρ­νηση έχει προ­ω­θή­σει μέτρα για τις φυσικές κατα­στρο­φές για να μεγα­λώ­σει η βάση των ασφα­λι­σμέ­νων.

Στις κατοι­κίες, το ισχυ­ρό­τερο κίνητρο είναι η έκπτωση στον ΕΝΦΙΑ για όποιον ασφα­λί­ζει το σπίτι του έναντι σεισμού, φωτιάς και πλημ­μύ­ρας. Το πλαίσιο προ­βλέ­πει μείωση 20% για ακίνητα με φορο­λο­γη­τέα αξία έως 500.000 ευρώ και 10% για υψη­λό­τε­ρες αξίες, ακόμη κι αν η ασφά­λιση δεν είναι 12μηνη (αρκούν του­λά­χι­στον τρεις μήνες μέσα στο ίδιο έτος).

Για να μετρή­σει η έκπτωση, το ασφα­λι­σμένο κεφά­λαιο πρέπει να αντα­να­κλά το κόστος ανα­κα­τα­σκευής, με ελά­χι­στο «κατώφλι» που, για φέτος, παρα­μέ­νει στη μετα­βα­τική βάση των 900 ευρώ ανά τ.μ. σύμφωνα με τις επί­ση­μες οδηγίες της ΑΑΔΕ.

Επι­πλέον, από 1η Ιουνίου 2025 οι επι­χει­ρή­σεις με ακα­θά­ρι­στα έσοδα άνω των 500.000 ευρώ οφεί­λουν να ασφα­λί­ζο­νται υπο­χρε­ω­τικά για δασική πυρ­κα­γιά, πλημ­μύρα και σεισμό, σε ποσοστό του­λά­χι­στον 70% της αξίας του ενερ­γη­τι­κού τους (κτίρια, εξο­πλι­σμός, απο­θέ­ματα, οχήματα επαγ­γελ­μα­τι­κής χρήσης).

Εξαι­ρέ­σεις προ­βλέ­πο­νται μόνο σε περι­πτώ­σεις πραγ­μα­τι­κής αδυ­να­μίας κάλυψης, όπως εξει­δι­κεύ­ο­νται σε ΚΥΑ, αν και η λογική παρα­μέ­νει η ίδια: Xωρίς ασφά­λιση, δεν υπάρχει κρατική αρωγή για τις ζημιές.

Τα στοι­χεία δεί­χνουν ότι η πολι­τική κινή­τρων δου­λεύει, αλλά από χαμηλή βάση. Στο τέλος Μαρτίου 2025 κατα­γρά­φη­καν 1.199.334 ενεργά συμ­βό­λαια κατοι­κίας, με απο­τέ­λε­σμα το ποσοστό ασφα­λι­στι­κής κάλυψης να φτάνει μόλις το 18,2%, ήτοι πάνω από οκτώ στα δέκα σπίτια παρα­μέ­νουν ανα­σφά­λι­στα.

Αν και η άνοδος στον αριθμό των συμ­βο­λαίων είναι πραγ­μα­τική, το πρό­βλημα εντο­πί­ζε­ται στη δια­θε­σι­μό­τητά τους αλλά και στην τιμο­λό­γησή τους για τις πιο ευά­λω­τες ζώνες στις οποίες γίνο­νται όλο και πιο δύσκο­λες.

Το απο­τέ­λε­σμα είναι από την μία, εξαι­τίας της κλι­μα­τι­κής κρίσης τα κράτη να πιέζουν για διευ­ρυ­μέ­νες ασφα­λι­στι­κές καλύ­ψεις, αλλά από την άλλη, ο ίδιος ακριβώς λόγος (η κλι­μα­τική κρίση) να βάζουν ανάχωμα στις ασφα­λί­σεις.

Πού εντο­πί­ζε­ται το πρό­βλημα;

Γιατί συμ­βαί­νει αυτό; Διότι οι ασφα­λι­στές τιμο­λο­γούν με όρους συχνό­τη­τας και σφο­δρό­τη­τας φαι­νο­μέ­νων αλλά και κόστους αντα­σφά­λι­σης. Όταν αυτά εκτο­ξεύ­ο­νται, δεν υπάρ­χουν μόνο αρνή­σεις ασφα­λι­στι­κής κάλυψης για ολό­κλη­ρες περιο­χές (π.χ. Θεσ­σα­λία) αλλά και μεγα­λύ­τε­ρες απαλ­λα­γές, αυστη­ρό­τε­ροι όροι και αυξή­σεις ασφα­λί­στρων.

Για τους ιδιο­κτή­τες αυτό σημαί­νει είτε ότι ασφα­λί­ζο­νται με δυσμε­νέ­στε­ρους όρους (στην καλή περί­πτωση) είτε παρα­μέ­νουν εκτε­θει­μέ­νοι στον κίνδυνο και χάνουν την έκπτωση στον ΕΝΦΙΑ που προ­ϋ­πο­θέ­τει πλήρες συμ­βό­λαιο.

Για να λυθεί το αδιέ­ξοδο, σε επίπεδο Ευρώπης, οι προ­τά­σεις που έχουν πέσει στο τραπέζι αφορούν τη δημιουρ­γία ενός ευρω­παϊ­κού μηχα­νι­σμού δια­χεί­ρι­σης φυσικών κατα­στρο­φών με δημόσια-ιδιωτική αντα­σφά­λιση των μεγάλων κιν­δύ­νων και συμπλη­ρω­μα­τικό ταμείο για την ανοι­κο­δό­μηση υπο­δο­μών.

Με δεδο­μένο ότι μόνο περίπου το 25% των ζημιών από φυσικές κατα­στρο­φές στην ΕΕ ήταν ασφα­λι­σμένο τις τελευ­ταίες δεκα­ε­τίες, ο στόχος είναι διπλός, και να μην «στε­γνώ­σουν» οι εθνικές αγορές από δια­θέ­σιμη κάλυψη και να μην εκτο­ξευ­τούν οι δημό­σιες δαπάνες κάθε φορά που χτυπά ένα ακραίο φαι­νό­μενο.

Πηγή: newsit.gr