Αερολιμένας Ρόδου “Διαγόρας” ώρα μηδέν – Κράτος και Τοπική Αυτοδιοίκηση χωρίς σχεδιασμό για την αντιμετώπιση των περιβαλλοντικών προκλήσεων

Με αφορμή το δημο­σί­ευμα “Το αερο­δρό­μιο της Ρόδου -Διαγόρας – μετα­τρέ­πει το Παρα­δείσι σε Κόλαση”  της Κυρίας Γεωρ­γίας Λαγού στην POLITICAL της 2 Αυγού­στου 2025,  o κ. Γιάννης Σταυλάς αντι­πρό­ε­δρος της Ελλη­νι­κής Αερο­πο­ρι­κής Ένωσης θέλησε με κείμενο του να  επι­ση­μά­νει  τα παρα­κάτω:

1.Η δια­χεί­ριση του Αερο­πο­ρι­κού Θορύβου γύρω από τους Ευρω­παϊ­κούς Αερο­λι­μέ­νες διέ­πε­ται από την ακό­λουθη νομο­θε­σία:

a) Την οδηγία για τον Περι­βαλ­λο­ντικό Θόρυβο – Environmental Noise Directive  (END), και

b) Τον κανο­νι­σμό (ΕΕ) αριθ. 598/2014 για τη θέσπιση κανόνων και δια­δι­κα­σιών που αφορούν την εισα­γωγή περιο­ρι­σμών λει­τουρ­γίας που σχε­τί­ζο­νται με τον θόρυβο στους αερο­λι­μέ­νες της Ένωσης στο πλαίσιο μιας ισορ­ρο­πη­μέ­νης προσέγγισης1).

2. Ο Ευρω­παϊ­κός κανο­νι­σμός ισχύει άμεσα σε όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ, ενώ μια οδηγία πρέπει να μετα­φερ­θεί στο εθνικό δίκαιο από τα κράτη μέλη. Οι οδηγίες είναι δεσμευ­τι­κές μόνο όσον αφορά τον στόχο που πρέπει να επι­τύ­χουν οι χώρες της ΕΕ2).

3. Τόσο η οδηγία END όσο και ο κανο­νι­σμός 598/2014  ισχύουν απο­κλει­στικά για πολι­τι­κούς αερο­λι­μέ­νες με περισ­σό­τε­ρες από 50.000 κινή­σεις πολι­τι­κών αερο­σκα­φών ανά ημε­ρο­λο­γιακό έτος3).

Ειδι­κό­τερα στον υπο­λο­γι­σμό λαμ­βά­νε­ται υπόψη ο μέσος όρος της κίνησης τριών (3) συνε­χό­με­νων ετών πριν την εφαρ­μογή του κανο­νι­σμού 598/2014.

4. Στο Διεθνή Αερο­λι­μένα Ρόδου οι κινή­σεις αερο­σκα­φών  έφτασαν τις 46.714   το 2024, σημειώ­νο­ντας αύξηση της τάξεως του 8,4% σε σχέση με το 20234).  Αυτό σημαί­νει ότι οι πολίτες των κοι­νο­τή­των Παρα­δει­σίου και Κρε­μα­στής δεν μπορούν να επι­κα­λε­στούν τον κανο­νι­σμό 598/2014 για μέτρα ηχο­προ­στα­σίας.

Από την άλλη μεριά δεν πρέπει να θεω­ρη­θεί αμε­λη­τέο το γεγονός, ότι κατά τη θερινή περίοδο (Μάϊος -Οκτώβριος) η μέση μηνιαία κίνηση α/φών κυμαί­νε­ται γύρω στις 6.700. Κυκλο­φο­ρία που αντι­στοι­χεί σε αερο­λι­μένα με περισ­σό­τε­ρες από 80.000 κινή­σεις ετησίως.

Πηγή: Fraport Statistics  https://www.rho-airport.gr/en/rho/air-traffic-statistics

Δυστυ­χώς όμως, ο κανο­νι­σμός 598/2014 δεν λαμ­βά­νει υπόψη τη σημα­ντική παρά­με­τρο της έντονης επο­χι­κό­τη­τας.

Παρόλα αυτά η Ελλη­νική Κυβέρ­νηση θα έπρεπε να έχει ανα­λά­βει ήδη πρω­το­βου­λίες με στόχο τη βελ­τί­ωση του περι­βαλ­λο­ντι­κού απο­τυ­πώ­μα­τος του Αερο­λι­μένα.

Δύο δια­πι­στώ­σεις συνη­γο­ρούν με αυτή την άποψη:

1ον: Περισ­σό­τε­ροι από 8.000 κάτοικοι5) και επι­σκέ­πτες βιώνουν απα­ρά­δε­κτες συν­θή­κες σε ένα βεβα­ρη­μένο από καυ­σα­έ­ρια και αερο­πο­ρικό θόρυβο περι­βάλ­λον, και

2ον: Πολύ σύντομα με μέση ετήσια αύξηση της τάξης του 4-5%, η κίνηση αερο­σκα­φών θα ξεπε­ρά­σει τις 50.000 το αργό­τερο το 2018. Τότε όμως η κατά­σταση για την Κυβέρ­νηση θα είναι πολύ δύσκολα δια­χει­ρί­σιμη.

Θα ανα­ρω­τη­θεί κάποιος εύλογα γιατί απο­τε­λεί θέμα της Κυβέρ­νη­σης και όχι του δια­χει­ρι­στή του Αερο­λι­μένα;

5. Στη σύμβαση παρα­χώ­ρη­σης των 14 περι­φε­ρεια­κών Αερο­λι­μέ­νων στη Fraport αναφέρεται6) :

a)      Το κράτος δια­τη­ρεί την ευθύνη για νέες Μελέτες Περι­βαλ­λο­ντι­κών Επι­πτώ­σεων και τα έξοδα για εξο­πλι­σμούς, αντιρ­ρυ­πα­ντι­κές τεχνο­λο­γίες, μετρή­σεις θορύβου κλπ.  [σελ. 9 «άδειες ευθύνης του Δημο­σίου»].

b)      Το ίδιο θα συμ­βαί­νει και κάθε φορά που θα πρέπει ο Αερο­λι­μέ­νας να εναρ­μο­νι­στεί με μια περι­βαλ­λο­ντική Ευρω­παϊκή Οδηγία. Και όχι μόνο αυτό, στη σελ. 121 § 13.4.3 ανα­φέ­ρε­ται ότι προ­βλέ­πε­ται απο­ζη­μί­ωση στη FRAPORT στην περί­πτωση που δια­πι­στω­θεί καθυ­στέ­ρηση στην εκτέ­λεση των ανα­γκαίων περι­βαλ­λο­ντι­κών έργων.

c)      Επίσης προ­βλέ­πε­ται [σελ. 119 § 13.2.4.β] ότι, εάν απαι­τη­θούν έργα για να υλο­ποι­η­θούν οι περι­βαλ­λο­ντι­κοί όροι, τότε αντί να απο­ζη­μιώ­σει το κράτος τη FRAPORT, δύναται να ανα­προ­σαρ­μό­σει το μίσθωμα προς όφελός της.

d)      Τέλος, ειδικά για τη Ρόδο, πρέπει να ανα­ζη­τη­θούν ακραίες λύσεις για την επίλυση του περι­βαλ­λο­ντι­κού προ­βλή­μα­τος, που σημαί­νει είτε μετε­γκα­τά­σταση του Αερο­λι­μένα στα υψίπεδα της Ψίνθου, είτε κατα­σκευή με επι­χω­μα­τώ­σεις παράλ­λη­λου δια­δρό­μου στη θάλασσα7). 7 Πρόταση Γιάννη Σταυλά, 1994

Οι ανα­γκαίες απαλ­λο­τριώ­σεις εκτά­σεων βαρύ­νουν απο­κλει­στικά το κράτος [σελ. 123 – 124].

Κοντο­λο­γίς η επι­χει­ρη­σιακή λει­τουρ­γία του Αερο­λι­μένα θα αντι­με­τω­πί­σει σύντομα ανυ­πέρ­βλητα προ­βλή­ματα λόγω υπο­χρε­ω­τι­κής εναρ­μό­νι­σης με τον Ευρω­παϊκό κανο­νι­σμό 598/2014. Ως εκ τούτου το κράτος θα έπρεπε να δια­θέ­τει ήδη ολο­κλη­ρω­μένο σχε­δια­σμό για την αντι­με­τώ­πιση του προ­βλή­μα­τος.

Προς το παρόν βέβαια η σημε­ρινή Κυβέρ­νηση “σφυ­ρί­ζει αδιά­φορα”, προ­χω­ρώ­ντας μάλιστα σε εντελώς αλό­γι­στες ενέρ­γειες, όπως  ενοι­κί­αση σχο­λι­κών κτιρίων σε ζώνη θορύβου πάνω από 55 dBA στην προ­έ­κταση του δια­δρό­μου απο- προ­σγειώ­σεων.

Κάποιοι τρίβουν τα χέρια τους μυρί­ζο­ντας δημόσιο χρήμα,  στο ταμείο όμως θα κληθούν να πλη­ρώ­σουν πάλι οι πολίτες.

 

Πηγές:

1) Consolidated Version of the Environmental Noise Directive (END), 2002 O.J. (L 189) 12, https://perma.cc/G3NE-78DQ; Regulation (EU) No. 598/2014, 2014 O.J. (L 173) 65, https://perma.cc/2YU5- QRBG.

2) Consolidated Version of the Treaty on the Functioning of the European Union (TFEU), art. 288, paras. 2, 3, 2016 O.J. (C 202) 47, https://perma.cc/4FWQ-996H.

3)  REGULATION (EU) No 598/2014 OF THE EUROPEAN PARLIAMENT AND OF THE COUNCIL of 16 April 2014, Article 2, Definitions (2)

4) Fraport Statistics  https://www.rho-airport.gr/en/rho/air-traffic-statistics.

5) Κρε­μα­στή και Παρα­δείσι 5.568 και 2.595 κάτοι­κοι αντί­στοιχα, Wikipedia, https://en.wikipedia.org/wiki/Paradeisi , https://en.wikipedia.org/wiki/Kremasti

6) Σύμβαση μεταξύ ΤΑΙΠΕΔ ΑΕ, Fraport Περι­φε­ρειακά αερο­δρό­μια της Ελλάδας Α ΑΕ. Fraport AG Frankfurt Airport Services Worldwide, και Sledel Limited της 14 Δεκεμ­βρίου 2015

Θα μπο­ρού­σαν να ανα­φρούν επίσης:

1) Οδηγία 2002/30/ΕΚ του Ευρω­παϊ­κού Κοι­νο­βου­λίου

2) ICAO 9829 Guidance on the Balance Approach to aircraft noise management

3) Eurocontrol (2021) Specification for Collaborative Enviroental Management (CEM)

4) ICAO(2018) ICAO Doc 8168 Procedures for air navigation services. Aircraft operations. Six edition

5) EASA (2025), Balanced Approach Regulation technical support

6) EC (2023) Report on the implementation of the Environmental Noise Directive

7) ΕC(2021) Zero Pollution action plan