Γιώργος Πισσάκας: «Μεγάλωσα μαθαίνοντας πως ο άνθρωπος δεν πληρώνεται με χρήμα, αλλά με ευχή»

Πότε και πώς απο­φα­σί­σατε κ. Πισσάκα να ακο­λου­θή­σετε την Ιατρική; Ήταν θέμα έμπνευ­σης ή σχεδίου ζωής;

Πολύ ωραία! Ξεκι­νάμε κα Παμπρή, με μια ερώτηση που πιθα­νό­τατα θα περι­μέ­νατε μια πολύ βαθυ­στό­χα­στη απά­ντηση! Λοιπόν η απόφαση πάρθηκε μετά από πολύ “ώριμη” σκέψη σε πολύ μικρή ηλικία. Βέβαια η αλήθεια είναι ότι αφού ο μπαμπάς μου ήταν γιατρός το πρότυπο υπήρχε στο σπίτι. Αυτό που τον χαρα­κτή­ριζε και άγγιζε βαθύ­τατα την παιδική μου ψυχή ήταν η τρυ­φε­ρό­τητα με την οποία προ­σέγ­γιζε τον κάθε ασθενή. Βέβαια, μεγα­λώ­νο­ντας αυτό με έκανε να τον θαυμάζω, συνει­δητά πλέον, ακόμη περισ­σό­τερο και απο­τέ­λεσε το υπό­δειγμα γιατρού που ήθελα να γίνω και ελπίζω ως ένα βαθμό να το έχω πετύχει. Νοια­ζό­ταν ιδιαί­τερα όσους δεν είχαν οικο­νο­μική δυνα­τό­τητα και όχι μόνο όσον αφο­ρούσε στον ίδιο που ήταν παθο­λό­γος.

Πήγανε ένα βήμα ακόμη πιο πέρα. Θυμάμαι να παίρνει ασθε­νείς που θα έπρεπε να τους δει και καρ­διο­λό­γος και να τους πηγαί­νει με το αυτο­κί­νητό του έξω από το ιατρείο του πιο γνωστού τότε καρ­διο­λό­γου στη Ρόδο, που ήταν και πρώτος του ξάδελ­φος και να τους περι­μέ­νει μέχρι να τελειώ­σει η επί­σκεψη. Τους έλεγε λοιπόν πριν μπουν στο ιατρείο «όταν τελειώ­σει η επί­σκεψη και γράψει τη συνταγή δεν θα ρωτή­σετε τι σας οφείλω αλλά θα του πείτε ο …Θεός να συγ­χω­ρέ­σει τη μάνα και τον πάτερα σου… και θα φεύγετε!!

Ποιες ήταν οι μεγα­λύ­τε­ρες προ­κλή­σεις που αντι­με­τω­πί­σατε στον αγώνα για την ανα­βάθ­μιση της δημό­σιας Ακτι­νο­θε­ρα­πείας στην Ελλάδα;

Μόλις τελεί­ωσα την ειδι­κό­τητα της Ακτι­νο­θε­ρα­πευ­τι­κής Ογκο­λο­γίας στο Αρε­ταί­ειο Νοσο­κο­μείο ξεκί­νησα την επι­στη­μο­νική περι­πλά­νηση σε διάφορα ακτι­νο­θε­ρα­πευ­τικά Κέντρα ανά τον κόσμο. Πρώτο ήταν το Royal Marsden στο Λονδίνο. Εκεί λοιπόν δια­πί­στωσα ότι οι θερα­πείες που κάναμε στο Αρε­ταί­ειο ήταν εφά­μιλ­λες των θερα­πειών εκεί. Και ένοιωσα πολύ περή­φα­νος για την Ελλάδα που κάθε ασθενής μπο­ρούσε να λάβει ακτι­νο­θε­ρα­πεία τόσο υψηλού επι­πέ­δου, για τα τότε δεδο­μένα βέβαια. Όταν δε, ήμουν επι­με­λη­τής στον «Άγιο Σάββα» το 2000 εφαρ­μό­σαμε με την Ακτι­νο­φυ­σικό Βίκη Γεωρ­γο­λο­πού­λου για πρώτη φορά στην Ελλάδα την επεμ­βα­τική στε­ρε­ο­τα­κτική ακτι­νο­χει­ρουρ­γική που τότε, παγκο­σμίως, λίγα κέντρα εφάρ­μο­ζαν. Και μάλιστα πέρασαν 4 ολό­κληρα χρόνια μέχρι να την εφαρ­μό­σει και ένα ιδιω­τικό κέντρο στην Ελλάδα. Και όμως σιγά σιγά η δημόσια ακτι­νο­θε­ρα­πεία άρχισε να μην “ενδια­φέ­ρει” το κράτος.

Το 2007 με δημόσια κον­δύ­λια αγο­ρά­στηκε ένας γραμ­μι­κός επι­τα­χυ­ντής στην Πάτρα και ως το 2019 το Κράτος δε ξόδεψε ούτε ένα ευρώ για την ακτι­νο­θε­ρα­πεία. Απο­τέ­λε­σμα το 2014, 16 στα 24 μηχα­νή­ματα που είχε το Δημόσιο είχαν περάσει τα 15 χρόνια λει­τουρ­γίας τους. Είχαν περάσει δηλαδή κατά πολύ το όριο που έπρεπε να είχαν αντι­κα­τα­στα­θεί.

Το 2004 ανέλαβα ως συντο­νι­στής διευ­θυ­ντής στο «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» και το 2006 μετά από 26 χρόνια λει­τουρ­γίας χάλασε ο γραμ­μι­κός επι­τα­χυ­ντής και μείναμε μόνο με μία μονάδα Κοβαλ­τίου. Όσες προ­σπά­θειες και αν έκανα για την αντι­κα­τά­σταση του μηχα­νή­μα­τος έπεφταν στο κενό, όπως εξάλλου και οι προ­σπά­θειες των άλλων διευ­θυ­ντών των άλλων Ακτι­νο­θε­ρα­πευ­τι­κών για τα δικά τους τμήματα. Παράλ­ληλα βέβαια τα Ιδιω­τικά άρχισαν να εξο­πλί­ζο­νται με και­νούρ­για μηχα­νή­ματα, που μπο­ρού­σαν να εφαρ­μό­σουν τις νεό­τε­ρες τεχνι­κές ακτι­νο­θε­ρα­πείας, που είχαν ανα­πτυ­χθεί στο μεσο­διά­στημα. Μέρα με την ημέρα άνοιγε η ψαλίδα ανάμεσα στα δημόσια και τα ιδιω­τικά ακτι­νο­θε­ρα­πευ­τικά.

Την περίοδο της κρίσης στο «Αλε­ξάν­δρα» βλέ­πο­ντας την απελ­πι­σία και τα αδιέ­ξοδα των ανα­σφά­λι­στων απο­φα­σί­σαμε γιατροί, ακτι­νο­φυ­σι­κοί και τεχνο­λό­γοι να δημιουρ­γή­σουμε εθε­λο­ντικά ένα απο­γευ­μα­τινό ωράριο μόνο για τους ανα­σφά­λι­στους. Χάρη στη Βάσω, που ήταν μία ασθενής με πολ­λα­πλούν μυέλωμα, άνοιξε ο δρόμος της επαφής με το Ίδρυμα «Σταύρος Νιάρχος». Το πώς, είναι μία πολύ ενδια­φέ­ρουσα ιστορία που ίσως την ανα­πτύ­ξουμε μια άλλη φορά. Όταν λοιπόν είχαμε την πρώτη συνο­μι­λία με τους εκπρο­σώ­πους του ΙΣΝ τον Πάνο Βαζαίο και τον Χρήστο Καθάριο (και λέω τα ονόματα γιατί στην Ελλάδα ακού­γο­νται τα ονόματα μόνον αν είναι για κάτι κακό. Τα καλά λες και γίνο­νται από μόνα τους), τους έδωσα τις μελέτες που είχα κάνει για την ανα­βάθ­μιση της Ακτι­νο­θε­ρα­πείας για όλη την Ελλάδα και για ένα μεγάλο Ακτι­νο­θε­ρα­πευ­τικό Κέντρο στην Αθήνα στο πρότυπο των μεγάλων κέντρων του εξω­τε­ρι­κού με 7 μηχα­νή­ματα, που θα μπο­ρού­σαν να καλύ­ψουν όλες τις ενδεί­ξεις της ακτι­νο­θε­ρα­πείας. Αυτό θα μπο­ρούσε να γίνει στο νοσο­κο­μείο Σωτηρία που έχει μεγάλες δυνα­τό­τη­τες χώρου. Έτσι οι δύο που προ­α­νέ­φερα άκουσαν και κατα­νό­η­σαν το τερά­στιο πρό­βλημα που αντι­με­τώ­πι­ζαν οι ασθε­νείς με καρκίνο, που θα έπρεπε να κάνουν ακτι­νο­θε­ρα­πεία και μάλιστα όσο και αν σας φανεί περί­εργο μου ζήτησαν συγ­γνώμη (εκείνη την περίοδο ήμουν πρό­ε­δρος της Ελλη­νι­κής Εται­ρείας Ακτι­νο­θε­ρα­πευ­τι­κής Ογκο­λο­γίας) που δεν είχαν κατα­λά­βει τόσο καιρό πόσο σοβαρό ήταν το πρό­βλημα.

Μακάρι και κάποιος υπουρ­γός να είχε κατα­λά­βει πόσο σοβαρό ήταν το πρό­βλημα και ας μην ζήταγε συγ­γνώμη, απλά να έκανε κάτι. Ευτυχώς έκαναν οι δύο του ΙΣΝ που ασχο­λή­θη­καν με θέρμη για αυτό το όραμα ούτως, ώστε να ετοι­μά­σουν όλα όσα ήταν απα­ραί­τητα για να τα παρου­σιά­σουν και να περάσει η πρόταση της ανα­βάθ­μι­σης της Δημό­σιας Ακτι­νο­θε­ρα­πείας από το ΔΣ του ΙΣΝ. Συνο­λικά τοπο­θε­τή­θη­καν 12 μηχα­νή­ματα σε 8 νοσο­κο­μεία. Σε απόλυτη συνερ­γα­σία, γιατί οι άνθρω­ποι αυτοί άκουγαν και κατα­λά­βαι­ναν, εκτός από τα μηχα­νή­ματα που τοπο­θε­τή­θη­καν τα οποία ήταν τα πρώτα της κάθε κατη­γο­ρίας που τοπο­θε­τή­θη­καν στην Ελλάδα, δώσαμε πάρα πολύ μεγάλη προσοχή στους χώρους. Έτσι από τους μίζε­ρους χώρους των Ακτι­νο­θε­ρα­πευ­τι­κών περά­σαμε σε εξαι­ρε­τικά προ­σεγ­μέ­νους και καλαί­σθη­τους χώρους, ούτως ώστε οι ασθε­νείς που πάνε για ακτι­νο­θε­ρα­πεία και μπαί­νουν σε αυτούς τους χώρους να νοιώ­θουν ότι το Δημόσιο τους σέβεται. Στα χρόνια λει­τουρ­γίας των μηχα­νη­μά­των της δωρεάς του ΙΣΝ πάνω από 50.000 ασθε­νείς έχουν λάβει ακτι­νο­θε­ρα­πεία εξαι­ρε­τι­κής ποιό­τη­τας.

Που αυτό μετα­φρά­ζε­ται σε περισ­σό­τερη και καλύ­τερη ζωή αφού οι σύγ­χρο­νες τεχνι­κές σου επι­τρέ­πουν να μπορείς να δώσεις και περισ­σό­τερη δόση, που σημαί­νει περισ­σό­τερη απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα, αλλά και να προ­στα­τέ­ψεις περισ­σό­τερο τους γύρω υγιείς ιστούς, που σημαί­νει λιγό­τε­ρες παρε­νέρ­γειες.

κ. Πισσάκα έχετε δου­λέ­ψει μεθο­δικά όλα αυτά τα χρόνια για να πείσετε τις εκά­στοτε κυβερ­νή­σεις για τα αυτο­νό­ητα. Αισθά­νε­στε ότι η πολι­τεία έχει πλέον αντα­πο­κρι­θεί στο επίπεδο φρο­ντί­δας που αξίζει ένας ογκο­λο­γι­κός ασθενής;

Ο αγώνας για την καλύ­τερη αντι­με­τώ­πιση των ασθενών με καρκίνο που έχουν ανάγκη να υπο­βλη­θούν σε ακτι­νο­θε­ρα­πεία έχει 4 βασικές παρα­μέ­τρους.

Πρώτη: υψηλής ποιό­τη­τας ακτι­νο­θε­ρα­πεία. Και αυτό επε­τεύ­χθη χάρη κυρίως στη δωρεά του ΙΣΝ. Αυτό συμπα­ρέ­συρε και τα ιδιω­τικά να ανα­βαθ­μί­σουν και τα δικά τους μηχα­νή­ματα, ενώ αυτή την περίοδο είμαστε σε δια­δι­κα­σία από­κτη­σης 10 γραμ­μι­κών επι­τα­χυ­ντών για τα Δημόσια Νοσο­κο­μεία. Πέντε για αντι­κα­τά­σταση παλαιών μηχα­νη­μά­των και 5 για 3 νέα κέντρα Και σε αυτά περι­λαμ­βά­νε­ται επι­τέ­λους και η Ρόδος, χάρη στον αγώνα της Περι­φέ­ρειας.

Δεύτερη: ολο­ή­μερη λει­τουρ­γία των Ακτι­νο­θε­ρα­πευ­τι­κών. Όταν πλέον όλα τα Ακτι­νο­θε­ρα­πευ­τικά απέ­κτη­σαν τα νέα μηχα­νή­ματα ήταν παρά­λογο να δου­λεύ­ουν μόνο σε ένα ωράριο. Ως πρό­ε­δρος τότε της Ελλη­νι­κής Εται­ρείας Ακτι­νο­θε­ρα­πευ­τι­κής Ογκο­λο­γίας έφερνα και ξανα­έ­φερνα το θέμα αλλά τα αυτιά ήταν κλειστά.

Ο μόνος που άκουσε ήταν ο ανα­πλη­ρω­τής υπουρ­γός Υγείας Βασίλης Κοντο­ζα­μά­νης και μαζί ο διευ­θυ­ντής του γρα­φείου του, Πανα­γιώ­της Γεωρ­γό­που­λος. Έτσι με την καθιέ­ρωση της ολο­ή­με­ρης λει­τουρ­γίας (ο ασθενής στην ολο­ή­μερη λει­τουρ­γία δεν πλη­ρώ­νει ούτε ένα ευρώ) αυξή­θη­καν οι δυνα­τό­τη­τες ακτι­νο­θε­ρα­πείας στο Δημόσιο κατά 50%.

Τρίτη: Χάρη στον τότε (2012) διευ­θυ­ντή Σχε­δια­σμού του ΕΟΠΥΥ, τον Γιάννη Βαφειάδη, ο οποίος και άκουγε και κατα­νο­ούσε και ενερ­γούσε έγινε η τιμο­λό­γηση των ακτι­νο­θε­ρα­πευ­τι­κών πράξεων, που σήμαινε ότι ο ΕΟΠΥΥ άρχισε να απο­ζη­μιώ­νει τις ακτι­νο­θε­ρα­πείες που γινό­ντου­σαν στα ιδιω­τικά. Μάλιστα οι ασθε­νείς δεν έπρεπε να πλη­ρώ­νουν το ιδιω­τικό κέντρο, αφού αυτό πλη­ρω­νό­ταν από τον ΕΟΠΥΥ. Αυτή λοιπόν η συνθήκη που πρό­σφατα ξανα­ε­πι­βε­βαιώ­θηκε και με ΦΕΚ δυστυ­χώς εδώ και πάνω από 13 χρόνια κατα­στρα­τη­γεί­ται σε απόλυτη γνώση του Υπουρ­γείου και τα ιδιω­τικά απαι­τούν παρά­νομα από τους ασθε­νείς επι­πλέον ποσά που για τις ριζικές θερα­πείες κυμαί­νο­νται από 1500-5000 ευρώ.

Η αλήθεια είναι ότι σε αυτό τον αγώνα εύρισκα υπο­στη­ρι­χτές μόνο αυτούς που ήταν εκείνη την περίοδο στην αντι­πο­λί­τευση και ασκού­σαν δρι­μύ­τατη κριτική στους υπουρ­γούς, κατη­γο­ρώ­ντας τους για την απάν­θρωπη αδια­φο­ρία τους.

Μόνο που για έναν “μυστη­ριώδη λόγο” όταν αυτοί γινό­ντου­σαν κυβέρ­νηση ξέχνα­γαν αυτόν τον αγώνα, ενώ αυτοί που κυβερ­νού­σαν πριν και δεν έκαναν τίποτα για την ακτι­νο­θε­ρα­πεία, ξαφνικά γινό­ντου­σαν σύμ­μα­χοί μου! Είναι εντυ­πω­σιακό πόσο κοινές συμπε­ρι­φο­ρές είχαν όλα τα πολι­τικά χρώματα. Και επειδή ο αγώνας αυτός έχει διάρ­κεια πάνω από 13 χρόνια, όλοι πέρασαν από όλους τους ρόλους, ενώ το σενάριο δεν άλλαζε.

Τέταρτη: έχουμε μεγάλη υστέ­ρηση σε αριθμό μηχα­νη­μά­των και αυτό δημιουρ­γεί και τις μεγάλες λίστες ανα­μο­νής. Και αυτό κάνει επι­βε­βλη­μένη την κάλυψη και από τα ιδιω­τικά και αυτό κάνει απα­ραί­τητο το μηδε­νικό ή ελά­χι­στο κόστος για τον ασθενή, όπως εξάλλου προ­βλέ­πε­ται και από τον νόμο. Επειδή όμως εδώ είναι πολλά τα λεφτά, δεν έχει βρεθεί κανένας υπουρ­γός που να έχει το πολι­τικό ανά­στημα να ταχθεί με το μέρος των ασθενών, πάρα τις τόσες δια­μαρ­τυ­ρίες από τους συλ­λό­γους καρ­κι­νο­πα­θών, από τις Επι­στη­μο­νι­κές Εται­ρείες, τις τόσες επε­ρω­τή­σεις στη Βουλή, τα τόσα δημο­σιεύ­ματα κλπ.

Υπάρχει ένα γεγονός που άλλαξε τον τρόπο που αντι­λαμ­βά­νε­στε τον κόσμο γύρω σας;

Αναμ­φί­βολα το τετ α τετ με τον θάνατο. Στα 27 μου μετά από μία απλή εγχεί­ρηση χολής τα πράγ­ματα πήγαν εντελώς στραβά, μέχρι που έφτασαν στο σημείο να πούνε στον δύστυχο τον Σωτήρη, τον αδελφό μου, «από ώρα σε ώρα».

Μέσα λοιπόν από τον λαβύ­ρινθο των εγχει­ρή­σεων (έγιναν 6), των τρυ­πη­μά­των, των ορών, της σηψαι­μίας, του σηψαι­μι­κού σοκ, του ανα­πνευ­στήρα, του πολύ πόνου, της μορ­φί­νης κλπ, κατά­φερα να επι­βιώσω με καμιά 40ριά κιλά λιγό­τερα.

Δίπλα μαζί με τον Σωτήρη, ακοί­μη­τος φρουρός η θεία Περέν­τζα (η μαμά είχε 12 χρόνια που είχε φύγει και ο μπαμπάς ήταν στη Ρόδο με εγκε­φα­λικό) που της επέ­τρε­παν να είναι συνέ­χεια μέσα στην εντα­τική και να ξημε­ρο­βρα­διά­ζε­ται σε μια καρέκλα δίπλα μου. Θα σας φανεί περί­εργο, αλλά όλος αυτός ο πόνος έδρασε σαν να ήταν η κατα­βολή του οβολού μου στον ανθρώ­πινο πόνο, που μου έδωσε το εισι­τή­ριο για να μπορώ μετά να αντι­λαμ­βά­νο­μαι και να απο­λαμ­βάνω με πιο ανοιχτό μυαλό και συναί­σθημα όλες τις χρω­μα­τι­κές απο­χρώ­σεις της ζωής. Επίσης έχοντας νοιώσει στο πετσί μου όλα αυτά που χαρα­κτη­ρί­ζουν τη θερα­πεία και την απο­θε­ρα­πεία, μπορώ να κατα­λάβω πολύ καλύ­τερα τους ασθε­νείς, αφού μπορώ να νοιώσω πολλά από αυτά που βιώνουν και μου περι­γρά­φουν.

Αν είχατε τη δυνα­τό­τητα να ξεκι­νή­σετε από την αρχή, θα επι­λέ­γατε την ίδια πορεία ή θα αλλά­ζατε;

Υπάρ­χουν πράγ­ματα που είναι στο χέρι σου να αλλά­ξεις και πράγ­ματα που είναι πάνω από σένα και θα πρέπει να βρεις τον καλύ­τερο δυνατό τρόπο για να τα αντι­με­τω­πί­σεις. Η βασική φιλο­σο­φία μου είναι ότι θα πρέπει να κάνεις ό,τι καλύ­τερο μπορείς σε κάθε συνθήκη που αντι­με­τω­πί­ζεις. Δεν είσαι τόσο σπου­δαίος για να αλλά­ξεις όλο τον κόσμο, αλλά μπορείς να κάνεις λίγο καλύ­τερα τα πράγ­ματα στην μικρή ακτίνα που κινεί­σαι.

Αν το εφαρ­μό­σουμε όλοι, οι μικροί κύκλοι σιγά σιγά θα πολ­λα­πλα­σια­στούν και θα αρχί­σουν να εφά­πτο­νται και να κατα­λαμ­βά­νουν όλο και μεγα­λύ­τερη έκταση. Είχα την τερά­στια τύχη να γεννηθώ και να ζήσω τα πρώτα χρόνια της ζωής μου, που είναι και τα πιο καθο­ρι­στικά, σε εξαι­ρε­τι­κές συν­θή­κες με αγάπη, ασφά­λεια, μοντέλα ζωής που με ενέ­πνευ­σαν, όπως η μαμά για το πώς περι­βάλ­λεις τον άνθρωπο με αγάπη και σεβασμό, ο μπαμπάς για το πώς ασκείς την ιατρική, ο θείος για το πώς ασκείς την πολι­τική. Εφόδια που μου έδωσαν τη δυνα­τό­τητα να ακο­λου­θήσω έναν τρόπο ζωής που νοη­μα­το­δο­τεί τη ζωή μου, απα­λύ­νο­ντας τους βαθύ­τα­τους υπαρ­ξια­κούς μου προ­βλη­μα­τι­σμούς.

Και για τους λόγους αυτούς δεν θα άλλαζα τίποτα αν ξεκί­ναγα και πάλι από την αρχή.