Ζυμώσεις και στα Δωδεκάνησα γύρω από το ενδεχόμενο της επιστροφής Τσίπρα

• Κανείς δεν ξέρει αν θα οδη­γή­σουν κάπου οι συζη­τή­σεις αυτές, αλλά κανείς δεν μπορεί να αμφι­σβη­τή­σει ότι κάτι κινεί­ται • Η επι­στροφή Τσίπρα δεν αφορά πια όμως μόνο τον ΣΥΡΙΖΑ, ο οποίος έτσι όπως είναι σήμερα, δεν μπορεί να σηκώσει ένα τέτοιο βάρος

Η επι­στροφή του Αλέξη Τσίπρα στο πολι­τικό προ­σκή­νιο μπορεί να μην έχει λάβει επίσημη μορφή, όμως οι συζη­τή­σεις έχουν ξεκι­νή­σει, και στα Δωδε­κά­νησα παίρ­νουν ιδιαί­τερο χαρα­κτήρα.

Στη Ρόδο και στην Κω, αλλά και σε άλλα σημεία της Δωδε­κα­νή­σου, έχουν αρχίσει να συνο­μι­λούν παλιά στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ που απο­μα­κρύν­θη­καν μετά την απο­χώ­ρηση Τσίπρα και κυρίως μετά την ανά­δειξη Κασ­σε­λάκη.

Οι περισ­σό­τε­ροι ανήκουν στη μεγάλη ομάδα των απο­γοη­τευ­μέ­νων, που βλέπουν τον ΣΥΡΙΖΑ απο­δυ­να­μω­μένο πολι­τικά, οργα­νω­τικά και ηθικά. Η σύνδεσή τους με το κόμμα είτε έχει τυπικά δια­κο­πεί, είτε έχει ουσια­στικά παγώσει.

Πολλοί από αυτούς δηλώ­νουν ανοιχτά πως η εποχή Κασ­σε­λάκη απο­τέ­λεσε για εκεί­νους το ορι­στικό τέλος μιας σχέσης που είχε ήδη κλο­νι­στεί. Αισθά­νο­νται ξένοι σε ένα κόμμα που δεν τους εκφρά­ζει πια, ούτε πολι­τικά ούτε αξιακά. Το βασικό ερώτημα που θέτουν είναι μπορεί ο Τσίπρας να ενώσει αυτό που έχει δια­λυ­θεί;

Η απά­ντηση δεν είναι ομόφωνη. Γιατί μαζί με τους απο­γοη­τευ­μέ­νους, υπάρ­χουν και εκείνοι που δεν επι­θυ­μούν καμία επι­στροφή. Οι ορκι­σμέ­νοι εχθροί του Τσίπρα, και υπάρ­χουν αρκετοί και στα Δωδε­κά­νησα, θεωρούν πως εκείνος είναι ο βασικός υπαί­τιος για τη διάλυση του ΣΥΡΙΖΑ. Του χρε­ώ­νουν λάθη, αυταρ­χι­σμό, έλλειψη βάθους και, κυρίως, μια διαρκή αντί­φαση ανάμεσα στη ρητο­ρική και την πράξη.

Η λέξη «κωλο­τού­μπα» επα­νέρ­χε­ται συχνά στις συζη­τή­σεις, με ανα­φο­ρές στο δημο­ψή­φι­σμα του 2015, τότε που το “όχι” έγινε «ναι» και η κοι­νω­νική δυνα­μική μετα­τρά­πηκε σε μνη­μο­νιακή δια­χεί­ριση. Για αυτούς, μια πιθανή επά­νο­δος Τσίπρα δεν είναι λύση αλλά παλιν­δρό­μηση. Δεν βλέπουν στο πρόσωπό του προ­ο­πτική αλλά ανα­κύ­κλωση μιας απο­τυ­χη­μέ­νης πολι­τι­κής πορείας.

Παράλ­ληλα, το οργα­νω­μένο ΠΑΣΟΚ παρα­κο­λου­θεί τις εξε­λί­ξεις με ξεκά­θαρη εγρή­γορση. Όχι μόνο γιατί δεν μπορεί να τις αγνο­ή­σει, αλλά και γιατί η πιθανή επι­στροφή Τσίπρα επη­ρε­ά­ζει άμεσα τις ισορ­ρο­πίες στον προ­ο­δευ­τικό χώρο. Στελέχη και μέλη του κόμ­μα­τος κινού­νται με προσοχή. Δεν μιλούν ανοιχτά, όμως κατα­γρά­φουν τις τάσεις. Περι­μέ­νουν το συνέ­δριο του κόμ­μα­τος το φθι­νό­πωρο, για να δια­πι­στώ­σουν αν το ΠΑΣΟΚ μπορεί να εμφα­νί­σει πραγ­μα­τική δυνα­μική, να ξεφύγει από τη στα­σι­μό­τητα των ποσο­στών και να απο­κτή­σει ουσια­στικό πολι­τικό βάρος. Αν δεν τα κατα­φέ­ρει, είναι ανοιχτό το ενδε­χό­μενο να επα­νέλ­θουν σκέψεις και επαφές που μέχρι τώρα θεω­ρού­νταν ακραίες ή πρόωρες. Με προ­βλη­μα­τι­σμό παρα­κο­λου­θούν τις εξε­λί­ξεις και τα στελέχη της “Πλεύσης Ελευ­θε­ρίας”, που σίγουρα η επι­στροφή Τσίπρα θα έχει αντί­κτυπο και στη δυνα­μική που εμφα­νί­ζει το κόμμα της Ζωής Κων­στα­ντο­πού­λου.

Στα Δωδε­κά­νησα, το εκλο­γικό σώμα που ανήκε κάποτε στον ΣΥΡΙΖΑ είναι πια διά­σπαρτο. Το 2015, το κόμμα είχε φτάσει στο 34,54% με 30.819 ψήφους. Το 2019 δια­τή­ρησε 29,73% και 28.826 ψήφους. Το 2023 η πτώση ήταν κάθετη: 14,89% και μόλις 15.583 ψήφοι. Ο πολι­τι­κός μηχα­νι­σμός απο­σαρ­θρώ­θηκε, τα τοπικά στελέχη είτε απο­χώ­ρη­σαν είτε παρέ­μει­ναν αδρανή, ενώ οι οργα­νώ­σεις της Δωδε­κα­νή­σου έπαψαν να λει­τουρ­γούν ουσια­στικά.

Η πιθανή επά­νο­δος Τσίπρα, λοιπόν, έρχεται να βρει ένα τοπίο πολι­τικά έρημο, αλλά κοι­νω­νικά ακόμη ενεργό. Υπάρ­χουν άνθρω­ποι, δίκτυα, πρόσωπα με επιρροή που δεν έχουν εντα­χθεί κάπου αλλού και που ενδια­φέ­ρο­νται να ξανα­δούν τι μπορεί να υπάρξει. Για εκεί­νους η επι­στροφή του Τσίπρα είναι το ενδε­χό­μενο μίας νέας πρό­τα­σης που θα ενώσει όσους σήμερα αισθά­νο­νται πολι­τικά άστεγοι.

Ταυ­τό­χρονα, υπάρ­χουν και οι επι­φυ­λά­ξεις. Πολλοί λένε ότι χωρίς ξεκά­θαρη αλλαγή πολι­τι­κής κατεύ­θυν­σης, χωρίς σοβαρό οργα­νω­τικό σχέδιο και χωρίς νέους ανθρώ­πους στην πρώτη γραμμή, και κυρίως αν δεν αφήσει πίσω στελέχη-βαρίδια του παρελ­θό­ντος η επι­στροφή δεν θα φέρει κανένα απο­τέ­λε­σμα. Κάποιοι μιλούν ακόμη και για “τελευ­ταία ευκαι­ρία”, προει­δο­ποιώ­ντας ότι αν δεν υπάρξει σοβαρή πρόταση, ο χώρος θα σβήσει ορι­στικά.

Η πολι­τική συζή­τηση στα Δωδε­κά­νησα έχει αρχίσει να ξανα­ζω­ντα­νεύει με πρόσωπα που μιλούν ξανά μεταξύ τους μετά από καιρό, με παλιά δίκτυα που δοκι­μά­ζουν τις… αντοχές τους. Κανείς δεν ξέρει αν θα οδη­γή­σουν κάπου οι συζη­τή­σεις αυτές αλλά κανείς δεν μπορεί να αμφι­σβη­τή­σει ότι κάτι κινεί­ται.

Η επι­στροφή Τσίπρα, αν τελικά συμβεί, θα πρέπει να απα­ντή­σει σε περισ­σό­τερα ερω­τή­ματα από αυτά που άφησε φεύ­γο­ντας και να δείξει ότι έχει πολι­τικό μέλλον. Και στα Δωδε­κά­νησα, που υπήρξε κάποτε ένα από τα προ­πύρ­γιά του, καλύ­πτο­ντας το κενό που άφησε το ΠΑΣΟΚ, υπάρ­χουν ακόμη άνθρω­ποι που περι­μέ­νουν να πει κάτι που να αξίζει να ακου­στεί.

Οι νομαρ­χια­κές του ΣΥΡΙΖΑ στα Δωδε­κά­νησα ουσια­στικά έχουν σιγήσει, ενώ σε κατά­σταση αδρά­νειας είναι αντί­στοιχα αυτή την περίοδο και του ΠΑΣΟΚ και δεν είναι κάτι που μένει ασχο­λί­α­στο. Οι προ­σπά­θειες της Νέας Αρι­στε­ράς να οργα­νω­θεί δεν βρήκαν την ανα­με­νό­μενη απήχηση, ενώ και τα στελέχη του κόμ­μα­τος Κασ­σε­λάκη αδυ­να­τούν να βρουν τον βημα­τι­σμό τους στην περιοχή, ακο­λου­θώ­ντας τη γενι­κό­τερη τάση

Επι­πλέον στον ΣΥΡΙΖΑ δεν υπάρχει ουσια­στική οργα­νω­τική δρα­στη­ριό­τητα με ικανή απήχηση, κανένας ζωντα­νός μηχα­νι­σμός που να μπορεί να κινη­το­ποι­ή­σει ή να συσπει­ρώ­σει, όπως τις ένδοξες εποχές, ακο­λου­θώ­ντας την τάση που επι­κρα­τεί σε όλη την Ελλάδα και που έχει καθη­λώ­σει το κόμμα σε ποσοστά μονο­ψή­φια.

Τα περισ­σό­τερα παλιά στελέχη είναι απο­στα­σιο­ποι­η­μένα και τα νέα στελέχη, με ελά­χι­στες εξαι­ρέ­σεις, είτε δεν υπάρ­χουν είτε δεν έχουν εμφα­νι­στεί με τρόπο που να αλλάζει την εικόνα. Στην πράξη, δεν υπάρχει σήμερα νέος πολι­τι­κός κόσμος να σηκώσει το βάρος μιας επό­με­νης μέρας.

Αυτό είναι ίσως και το πιο σοβαρό πρό­βλημα, μια ενδε­χό­μενη επά­νο­δος Τσίπρα, ακόμη κι αν φέρει ξανά κόσμο στο τραπέζι, δεν έχει οργα­νω­τικό έδαφος να πατήσει. Οι δομές έχουν καταρ­ρεύ­σει και η επα­νεκ­κί­νηση χρειά­ζε­ται απόλυτο επα­να­σχε­δια­σμό. Όχι μόνο σε κεντρικό επίπεδο, αλλά και στα νησιά, από την αρχή.

Η επι­στροφή Τσίπρα δεν αφορά πια όμως μόνο τον ΣΥΡΙΖΑ. Ο ΣΥΡΙΖΑ, έτσι όπως είναι σήμερα, δεν μπορεί να σηκώσει ένα τέτοιο βάρος. Η συζή­τηση που γίνεται, ειδικά στη Δωδε­κά­νησο, αφορά κάτι ευρύ­τερο: μία πιθανή νέα αρχι­τε­κτο­νική του προ­ο­δευ­τι­κού χώρου. Όσοι συμ­με­τέ­χουν σε αυτές τις συνα­ντή­σεις, δεν τοπο­θε­τού­νται με την παλιά κομ­μα­τική ταυ­τό­τητα. Πολλοί από αυτούς άλλωστε, την έχουν αφήσει πίσω τους.

Το ερώτημα δεν είναι αν θα επι­στρέ­ψει στον ΣΥΡΙΖΑ ο Τσίπρας. Το ερώτημα είναι αν μπορεί να ενώσει έναν χώρο που σήμερα δεν μιλά την ίδια γλώσσα.