Κώστας Σπανός: «Η επαναφορά των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ, ιδιαίτερα στα Δωδεκάνησα, αποτελεί πάγιο αίτημα όλων των φορέων από την ημέρα κατάργησής τους»

Κύριε Σπανέ, κατά καιρούς επα­νέρ­χε­ται στον δημόσιο διάλογο το θέμα με την επα­να­φορά των μειω­μέ­νων συντε­λε­στών ΦΠΑ. Μάλιστα, είχε γίνει και μία συνά­ντηση από την Ομο­σπον­δία Εμπο­ρι­κών Συλ­λό­γων Δωδε­κα­νή­σου με αυτό το αντι­κεί­μενο (όπως και άλλες συνα­ντή­σεις). Βλέ­πουμε όμως ότι δεν.. κινεί­ται τίποτα μέχρι σήμερα. Θα ήθελα το σχόλιό σας.

Η επα­να­φορά των μειω­μέ­νων συντε­λε­στών ΦΠΑ, ιδιαί­τερα στα Δωδε­κά­νησα, απο­τε­λεί πάγιο αίτημα όλων των φορέων από την ημέρα κατάρ­γη­σής τους.

Από τότε έχουμε δια­νύ­σει μία μακρά δια­δρομή.

Μία δια­δρομή με πολλές αρνή­σεις, ανα­βο­λές αλλά και πολύ επιμονή μέχρι να φτά­σουμε στην πρώτη επίσημη αναφορά-σκέψη για την επα­να­φορά τους από την 1η Ιανουα­ρίου 2025 από τα πιο επίσημα χείλη, αυτά του πρω­θυ­πουρ­γού.

Πράγ­ματι υπήρξε μία πρω­το­βου­λία από την Ομο­σπον­δία Εμπο­ρίου και Επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας Δωδε­κα­νή­σου, στην οποία παρευ­ρέ­θη­καν και οι τέσ­σε­ρεις κυβερ­νη­τι­κοί βου­λευ­τές, έτσι ώστε να υπάρξει ανταλ­λαγή απόψεων και ενη­μέ­ρωση επί του θέματος και τις ενέρ­γειές που έχουν πραγ­μα­το­ποι­η­θεί σε κοι­νο­βου­λευ­τικό επίπεδο, αλλά και να ανα­δεί­ξουμε το θέμα με τεκ­μη­ριω­μένα επι­χει­ρή­ματα.

Είχαν προη­γη­θεί και άλλες συνα­ντή­σεις με άλλους φορείς για το θέμα, όπου σε κλίμα σύμπνοιας είχαμε συμ­φω­νή­σει ότι η επα­να­φορά των μειω­μέ­νων συντε­λε­στών είναι ένα δίκαιο αίτημα που αφορά άμεσα στη βιω­σι­μό­τητα των νησιω­τι­κών οικο­νο­μιών μας και δεν απο­τε­λεί προ­νό­μιο αλλά ανάγκη.

Από τις ενη­με­ρώ­σεις που είχαμε το κύριο ζήτημα ήταν η έλλειψη δημο­σιο­νο­μι­κού χώρου για την εφαρ­μογή του μέτρου, αλλά κάπου υπήρχε και η αβε­βαιό­τητα της πολι­τι­κής βού­λη­σης.

Δυστυ­χώς, μέχρι σήμερα δεν έχει υπάρξει η απα­ραί­τητη πολι­τική βούληση σε κεντρικό επίπεδο για να ληφθεί η απόφαση αυτή, παρά το γεγονός ότι υπάρ­χουν πλέον τα δημο­σιο­νο­μικά περι­θώ­ρια, ανα­κοί­νωση πλε­ο­νά­σμα­τος, για εφαρ­μογή των μειω­μέ­νων συντε­λε­στών στη Δωδε­κά­νησο, αλλά και το θεσμικό πλαίσιο, ευρω­παϊκή οδηγία, που το επι­τρέ­πει.

Η επα­να­φορά των μειω­μέ­νων συντε­λε­στών δεν είναι απλώς ένα δημο­σιο­νο­μικό ζήτημα, είναι ζήτημα επι­βί­ω­σης της νησιω­τι­κής οικο­νο­μίας, αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας των τοπικών επι­χει­ρή­σεων και ισό­τη­τας απέ­να­ντι στις ιδιαι­τε­ρό­τη­τες της νησιω­τι­κό­τη­τας, αλλά και της ελά­φρυν­σης του τελικού κατα­να­λωτή, που τόσο έχει πληγεί από την ακρί­βεια τα τελευ­ταία χρόνια.

Χρειά­ζε­ται συστη­μα­τική πίεση, συνερ­γα­σία όλων των φορέων και θεσμών με ενότητα στη φωνή μας, γιατί μόνο έτσι μπο­ρούμε να πετύ­χουμε την επα­να­φορά ενός μέτρου που απο­δε­δειγ­μένα στήριζε τις τοπικές κοι­νω­νίες.

Ως σύλ­λο­γος, δεν θα στα­μα­τή­σουμε να στη­ρί­ζουμε ενεργά αυτή τη διεκ­δί­κηση.

Οι γεω­πο­λι­τι­κές εξε­λί­ξεις, οι πολε­μι­κές συγκρού­σεις αλλά και η διεθνής οικο­νο­μική κρίση έχουν επη­ρε­ά­σει και τη χώρα μας. Πώς αντα­πο­κρί­νε­ται η αγορά; Η κυβέρ­νηση δεν δείχνει να στη­ρί­ζει τις επι­χει­ρή­σεις (από τις πιο μικρές έως τις μεγα­λύ­τε­ρες) με τα μέτρα που θα έπρεπε.

Οι γεω­πο­λι­τι­κές εξε­λί­ξεις και οι πολε­μι­κές συγκρού­σεις των τελευ­ταίων ετών, η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρα­νία, ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, σε συν­δυα­σμό με τη διεθνή οικο­νο­μική κρίση, έχουν δημιουρ­γή­σει ένα περι­βάλ­λον αστά­θειας και αβε­βαιό­τη­τας.

Αν και η Ελλάδα βρί­σκε­ται γεω­γρα­φικά μακριά από τα κέντρα αυτών των συγκρού­σεων, οι επι­πτώ­σεις χτυπούν την οικο­νο­μία της με τρόπο άμεσο και ισχυρό.

Η ενερ­γειακή ακρί­βεια, το αυξη­μένο κόστος πρώτων υλών, η μετα­φορά αγαθών που γίνεται πιο δύσκολη και ακριβή και η ασταθής νομι­σμα­τική πολι­τική, διεθνώς, δημιουρ­γούν ασφυ­κτι­κές συν­θή­κες για την ελλη­νική αγορά.

Οι μικρές και μεσαίες επι­χει­ρή­σεις, η ραχο­κο­κα­λιά της οικο­νο­μίας, είναι αυτές που πλήτ­το­νται περισ­σό­τερο και βρί­σκο­νται σε αδιέ­ξοδο βλέ­πο­ντας την κερ­δο­φο­ρία τους να συρ­ρι­κνώ­νε­ται και τη λει­τουρ­γία τους να απει­λεί­ται.

Παρά τις αντι­ξο­ό­τη­τες, η ελλη­νική αγορά προ­σπα­θεί με πολύ κόπο να σταθεί στα πόδια της, καθώς επι­χει­ρη­μα­τίες και εργα­ζό­με­νοι δεί­χνουν αξιο­ση­μεί­ωτη ανθε­κτι­κό­τητα.

Ωστόσο, δεν είναι δυνατόν να αντέ­ξουν για πολύ, χωρίς ουσια­στική υπο­στή­ριξη από το κράτος.

Οι παρεμ­βά­σεις της κυβέρ­νη­σης, σε πολλές περι­πτώ­σεις, είναι απο­σπα­σμα­τι­κές, καθυ­στε­ρη­μέ­νες ή ανε­παρ­κείς.

Οι επι­χει­ρή­σεις χρειά­ζο­νται πραγ­μα­τικά μέτρα στή­ρι­ξης που δεν είναι ανα­γκα­στικά επι­δο­μα­τι­κού χαρα­κτήρα αλλά ουσια­στι­κού όπως, φορο­λο­γι­κές ελα­φρύν­σεις, πρό­σβαση σε ρευ­στό­τητα, μείωση του γρα­φειο­κρα­τι­κού φόρτου, σταθερό και δίκαιο φορο­λο­γικό περι­βάλ­λον, στήριξη της απα­σχό­λη­σης και στό­χευση στις επεν­δύ­σεις και την και­νο­το­μία.

Χωρίς τέτοιες παρεμ­βά­σεις, ο κίν­δυ­νος είναι διπλός: από τη μία, η οικο­νο­μία κιν­δυ­νεύει να χάσει ένα σημα­ντικό μέρος του παρα­γω­γι­κού της ιστού· από την άλλη, αυξά­νε­ται ο κοι­νω­νι­κός κίν­δυ­νος της ανερ­γίας, της φτω­χο­ποί­η­σης και της μαζικής απο­γο­ή­τευ­σης, ιδιαί­τερα στη νέα γενιά.

Η κρίση είναι μεν διεθνής, όμως η δια­χεί­ρισή της είναι και πρέπει να είναι εθνική υπόθεση.

Χρειά­ζε­ται προ­νοη­τι­κό­τητα, σχέδιο, στήριξη της υγιούς επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας, επέν­δυση στην και­νο­το­μία και τη βιω­σι­μό­τητα, και πάνω από όλα πολι­τική βούληση για στήριξη εκείνων που κρατούν όρθια την οικο­νο­μία. Οι πολι­τι­κές πρέπει να είναι διο­ρα­τι­κές και όχι ουραγός των γεγο­νό­των.

Η αγορά μιλάει. Το ερώτημα είναι: θα ακούσει η Πολι­τεία;

Το λια­νε­μπό­ριο κιν­δυ­νεύει από το ηλε­κτρο­νικό εμπόριο, το οποίο ανε­βαί­νει συνεχώς και κερ­δί­ζει έδαφος; Τα στοι­χεία δεί­χνουν ότι ο κατα­να­λω­τής στη χώρα μας έχει αλλάξει συμπε­ρι­φορά.

Το ό,τι το λια­νε­μπό­ριο αλλάζει απο­τε­λεί αδιαμ­φι­σβή­τητο γεγονός.

Τελευ­ταία μάλιστα μετα­βάλ­λε­ται με τόσο ταχείς ρυθμούς που δημιουρ­γεί κλυ­δω­νι­σμούς σε ολό­κληρο το εμπο­ρικό οικο­σύ­στημα.

Το ηλε­κτρο­νικό εμπόριο σήμερα αντι­στοι­χεί στο 30% του συνο­λι­κού τζίρου του λια­νε­μπο­ρίου και υπο­λο­γί­ζε­ται ότι μόνο στο νησί μας φθάνουν καθη­με­ρινά 2.500-3.000 δέματα με παραγ­γε­λίες από ηλε­κτρο­νικά κατα­στή­ματα.

Εξαι­ρε­τικά σημα­ντικό μέγεθος!

Το ποσοστό αυτό ανα­μέ­νε­ται να αυξηθεί και να ξεπε­ρά­σει το 50% στα επόμενα πέντε χρόνια, καθώς, οι κατα­να­λω­τές εξοι­κειώ­νο­νται, οι νεό­τε­ρες γενιές απο­κτούν αγο­ρα­στική δύναμη, οι πλατ­φόρ­μες εξε­λίσ­σο­νται, οι εφαρ­μο­γές στα κινητά πολ­λα­πλα­σιά­ζο­νται και τα δίκτυα δια­νο­μής των προ­ϊ­ό­ντων βελ­τιώ­νο­νται και αυτο­μα­το­ποιού­νται με τη χρήση έξυπνων εργα­λείων.

Το βλέ­πουμε να συμ­βαί­νει σε άλλες αγορές του εξω­τε­ρι­κού και αργά ή γρήγορα το κύμα αυτό της αλλαγής της κατα­να­λω­τι­κής συμπε­ρι­φο­ράς θα έρθει και σε εμάς.

Το παρα­τη­ρούμε στον τρόπο λει­τουρ­γίας των πολυ­ε­θνι­κών επι­χει­ρή­σεων, όπου ήδη χρη­σι­μο­ποιούν τα φυσικά τους κατα­στή­ματα όχι μόνο ως σημεία πώλησης αλλά και ως σημεία παρα­λα­βής εμπο­ρευ­μά­των για παραγ­γε­λίες που έχουν γίνει μέσα από τα ηλε­κτρο­νικά τους κατα­στή­ματα.

Όμως τη μεγα­λύ­τερη πρό­κληση για όλες τις επι­χει­ρή­σεις, μικρές ή μεγάλες απο­τε­λεί ο αντα­γω­νι­σμός και η πίεση από τις μεγάλες πλατ­φόρ­μες αγορών, κυρίως από την Κίνα.

Γίνο­νται προ­σπά­θειες για την ανακοπή του κύματος των αγορών, αλλά η διείσ­δυσή τους μέσα από τα ευρω­παϊκά κέντρα δια­νο­μής είναι τόσο μεγάλη που δύσκολα θα μπο­ρέ­σει να φέρει απο­τε­λέ­σματα προ­κα­λώ­ντας «πονο­κέ­φαλο» και προ­βλη­μα­τι­σμό σε όλους.

Η τοπική αγορά λόγω του του­ρι­στι­κού της προ­σα­να­το­λι­σμού παρου­σιά­ζει ακόμη αντι­στά­σεις, αλλά ήδη υπάρ­χουν επι­χει­ρή­σεις που προ­σφέ­ρουν υπη­ρε­σίες ηλε­κτρο­νι­κών αγορών και δια­νο­μής στους επι­σκέ­πτες μας και η εκτί­μηση είναι, ότι θα πολ­λα­πλα­σια­στούν στα επόμενα χρόνια καθώς ενι­σχύ­ουν την εξυ­πη­ρέ­τηση και την εμπει­ρία του επι­σκέ­πτη.

Το λια­νε­μπό­ριο μετα­βάλ­λε­ται, μετα­μορ­φώ­νε­ται, εξε­λίσ­σε­ται, βρίσκει νέα κανάλια δρα­στη­ριο­ποί­η­σης, προ­κα­λεί κιν­δύ­νους αλλά δημιουρ­γεί και ευκαι­ρίες.

Στην αγορά δεν μένουν πάντα οι πιο δυνατοί ή οι πιο μεγάλοι, αλλά οι πιο προ­σαρ­μο­στι­κοί!

Το λιανικό εμπόριο εντά­χθηκε στους κλάδους που υπο­χρε­ω­τικά εφαρ­μό­ζουν την ψηφιακή κάρτα εργα­σίας. Πώς βλέπετε να λει­τουρ­γεί στη Ρόδο; Είναι ένα μέτρο προς τη σωστή κατεύ­θυνση;

Καταρ­χάς θα πρέπει να ανα­φέ­ρουμε ότι κάθε μέτρο που θωρα­κί­ζει θεσμικά τη σχέση δύο μερών και την προσ­διο­ρί­ζει με σαφή μετρή­σιμα στοι­χεία είναι κάτι θετικό.

Από εκεί και πέρα εξαι­ρε­τικά σημα­ντικό ρόλο στην επι­τυ­χία του κάθε μέτρου δια­δρα­μα­τί­ζουν, η συνερ­γα­σία των δυο μερών, οι προ­βλέ­ψεις για τις ιδιαι­τε­ρό­τη­τες του κάθε επαγ­γέλ­μα­τος, ο τρόπος εφαρ­μο­γής καθώς και, όταν ανα­φε­ρό­μα­στε σε ψηφια­κές εφαρ­μο­γές, η εύρυθμη λει­τουρ­γία του συστή­μα­τος.

Ήδη το μέτρο συμπλη­ρώ­νει έναν χρόνο εφαρ­μο­γής και τα απο­τε­λέ­σματα είναι ανά­μει­κτα.

Από τη μία έχουμε τη σαφή απει­κό­νιση των ωρών εργα­σίας, την προ­στα­σία των νομο­τα­γών εργο­δο­τών από τον αθέμιτο αντα­γω­νι­σμό που προ­κα­λεί η αδήλωτη εργασία και την ισότιμη μετα­χεί­ριση των εργα­ζο­μέ­νων, ενώ από την άλλη έχουμε την εφαρ­μογή της να δημιουρ­γεί μεγάλη πίεση, οικο­νο­μική και λει­τουρ­γική στις μικρές και πολύ μικρές επι­χει­ρή­σεις.

Λει­τουρ­γική διότι και η νησιω­τι­κό­τητα και η επο­χι­κό­τητα δια­μορ­φώ­νουν ειδικές συν­θή­κες εργα­σίας με ιδιαί­τερα χαρα­κτη­ρι­στικά απα­σχό­λη­σης, όπως ανάγκη για διευ­ρυ­μένα ωράρια, υπε­ρω­ρίες λόγω δυσκο­λίας εύρεσης προ­σω­πι­κού, ένταση εργα­σίας λόγω του συμπυ­κνω­μέ­νου εργα­σια­κού χρόνου της σεζόν καθώς απαι­τούν ιδιαί­τε­ρες προ­βλέ­ψεις στις συμ­βά­σεις εργα­σίας για να είναι συμ­βα­τές με τις νομο­θε­τι­κές δια­τά­ξεις.

Οικο­νο­μική διότι αυξάνει το λει­τουρ­γικό κόστος της επι­χεί­ρη­σης, όχι τόσο στο μισθο­λο­γικό κομμάτι αλλά στο δια­χει­ρι­στικό κόστος, προ­μή­θεια και λει­τουρ­γία εξο­πλι­σμού, κόστος παρόχου, καθώς η δωρεάν εφαρ­μογή του Υπουρ­γείου δεν είναι ούτε εύχρη­στη ούτε λει­τουρ­γική, κόστος λογι­στη­ρίου κλπ, που επι­βα­ρύ­νουν τις επι­χει­ρή­σεις σε 12μηνη βάση είτε αυτές είναι επο­χια­κές είτε όχι.

Επίσης δεν θα πρέπει να παρα­λεί­ψουμε το υπερ­βο­λικό κόστος του προ­στί­μου που θα κληθεί η επι­χεί­ρηση να κατα­βά­λει σε περί­πτωση παρά­βα­σης, ακόμη και για περι­πτώ­σεις μη ορθής χρήσης, τυπικών παρα­λεί­ψεων ή ακόμη και υπαι­τιό­τη­τας του συστή­μα­τος δια­βί­βα­σης.

Συμπε­ρα­σμα­τικά θα μπο­ρού­σαμε να πούμε ότι η κάρτα εργα­σίας είναι ένα μέτρο προς τη θετική κατεύ­θυνση καθώς αυξάνει τη δια­φά­νεια, προ­στα­τεύει εργα­ζό­με­νους και εργο­δό­τες, αυξάνει τη διείσ­δυση της ψηφιο­ποί­η­σης αλλά η εφαρ­μογή στην πράξη έχει δείξει ότι επι­δέ­χε­ται προ­σαρ­μο­γών, διορ­θώ­σεων, απλο­ποι­ή­σεων, ευε­λι­ξίας. Έχουν γίνει κάποιες, χρειά­ζο­νται ακόμη περισ­σό­τε­ρες, ώστε να απο­λαμ­βά­νουν εργο­δό­τες και εργα­ζό­με­νοι τα οφέλη χωρίς την υπερ­βο­λική ηλε­κτρο­νική γρα­φειο­κρα­τία.

Ειδικά σε αυτόν τον τομέα τα περι­θώ­ρια βελ­τί­ω­σης είναι σημα­ντικά και επι­βε­βλη­μένα.