Σάκης Αρναούτογλου: «Το ΠΑΣΟΚ είναι εδώ για να εκφράσει μία προοδευτική πλειοψηφία με ρίζες στην κοινωνία»

Πρό­σφατα, η Ευρώπη έκλεισε 75 έτη από τη δια­κή­ρυξη Schuman. Ποια είναι τα οφέλη μένο­ντας στην ευρω­παϊκή οικο­γέ­νεια και σε ποιο επίπεδο υπάρχει συνοχή και δημο­κρα­τία μέσα στην Ευρώπη;

Η Ευρώπη δεν είναι ένα απρό­σωπο οικο­δό­μημα. Είναι μια κοι­νό­τητα αξιών, μια ένωση λαών που απο­φά­σι­σαν να ενώσουν τις τύχες τους για να μην ξανα­ζή­σουν τον πόλεμο, την πείνα και τον φανα­τι­σμό. Η δια­κή­ρυξη Schuman πριν από 75 χρόνια ήταν το θεμέλιο ενός ορά­μα­τος ειρήνης, δημο­κρα­τίας και κοινού μέλ­λο­ντος. Και παρ’ όλες τις δυσκο­λίες, αυτό το όραμα παρα­μέ­νει ζωντανό.

Η Ελλάδα έχει ωφε­λη­θεί πολ­λα­πλά από τη συμ­με­τοχή της στην ευρω­παϊκή οικο­γέ­νεια: από τη στήριξη στον αγρο­τικό τομέα και τις υπο­δο­μές, μέχρι τη θωρά­κιση της δημο­κρα­τίας και των κοι­νω­νι­κών δικαιω­μά­των. Σε έναν κόσμο γεω­πο­λι­τι­κής αβε­βαιό­τη­τας, η ΕΕ παρα­μέ­νει το ασφα­λέ­στερο πλαίσιο για την προ­στα­σία των εθνικών μας συμ­φε­ρό­ντων.

Ωστόσο, η Ευρώπη δεν είναι τέλεια. Υπάρ­χουν ελλείμ­ματα δημο­κρα­τίας, υπάρ­χουν ανι­σό­τη­τες μεταξύ Κέντρου και Περι­φέ­ρειας. Η συνοχή και η αλλη­λεγ­γύη δοκι­μά­ζο­νται. Γι’ αυτό ο δικός μας ρόλος ως σοσια­λι­στές και δημο­κρά­τες είναι να παλεύ­ουμε καθη­με­ρινά για μία πιο δίκαιη, πιο κοι­νω­νική, πιο συμ­με­το­χική Ευρώπη. Μία Ευρώπη που δεν μένει στα λόγια, αλλά απο­δει­κνύει στην πράξη ότι στέ­κε­ται δίπλα στον πολίτη — από τη Γαύδο μέχρι τα Δωδε­κά­νησα, από τον Αχελώο μέχρι το Στρα­σβούργο.

Πέρα από τις ανα­θε­ω­ρη­τι­κές τάσεις, σε πολλές ευρω­παϊ­κές χώρες παρα­τη­ρούμε έντονη δυσα­ρέ­σκεια των πολιτών απέ­να­ντι στους μετα­νά­στες που συγκε­ντρώ­νο­νται σε ευρω­παϊ­κές πόλεις και δημιουρ­γούν προ­βλή­ματα. Στα social media κατα­γρά­φο­νται έντονες αντι­δρά­σεις απέ­να­ντι στο μου­σουλ­μα­νικό στοι­χείο. Τι πρέπει να γίνει;

Το ζήτημα της μετα­νά­στευ­σης είναι σύνθετο και βαθιά πολι­τικό. Δεν αντι­με­τω­πί­ζε­ται ούτε με γενι­κεύ­σεις, ούτε με εύκολες απα­ντή­σεις. Η ανη­συ­χία των πολιτών για την ασφά­λεια, την κοι­νω­νική συνοχή ή τις αντοχές των δημο­σίων υπο­δο­μών είναι απο­λύ­τως σεβαστή. Αλλά δεν μπο­ρούμε να αφή­σουμε τον δημόσιο διάλογο έρμαιο στον φόβο, στα στε­ρε­ό­τυπα και στον λαϊ­κι­σμό.

Η Ευρω­παϊκή Ένωση οφείλει να προ­χω­ρή­σει σε μία συνο­λική, δίκαιη και ρεα­λι­στική μετα­να­στευ­τική πολι­τική:

-με αυστη­ρούς αλλά ανθρώ­πι­νους ελέγ­χους στα εξω­τε­ρικά σύνορα,

-με κατα­νομή ευθυνών μεταξύ των κρατών-μελών και

-με έμφαση στην ένταξη, την εκπαί­δευση και τον σεβασμό των κανόνων από όλους.

Οι μου­σουλ­μά­νοι που ζουν στην Ευρώπη δεν είναι όλοι ίδιοι. Όπως σε κάθε κοι­νό­τητα, έτσι και εκεί, υπάρ­χουν άνθρω­ποι που σέβο­νται τους νόμους και άλλοι που δεν το κάνουν. Το να στο­χο­ποιούμε συλ­λο­γικά ανθρώ­πους με βάση τη θρη­σκεία τους είναι αντί­θετο με τις θεμε­λιώ­δεις αρχές της ΕΕ και οδηγεί σε κοι­νω­νικό διχασμό.

Εμείς, ως σοσια­λι­στές και δημο­κρά­τες, επι­μέ­νουμε ότι η ασφά­λεια και τα ανθρώ­πινα δικαιώ­ματα δεν είναι αντί­πα­λες έννοιες. Πρέπει να ενι­σχύ­σουμε τις τοπικές κοι­νω­νίες, να προ­στα­τεύ­σουμε τον κοι­νω­νικό ιστό, να δώσουμε βάρος στην πρόληψη, στην παιδεία και στη δικαιο­σύνη. Γιατί μία κοι­νω­νία που ενδίδει στον φόβο, χάνει τελικά την ελευ­θε­ρία της.

Η Ευρώπη διαρκώς δια­μαρ­τύ­ρε­ται και αντιδρά, αλλά δεν αφιε­ρώ­νει την ίδια ενέρ­γεια στο να λύσει τα πραγ­μα­τικά προ­βλή­ματά της, από ό,τι φαί­νε­ται. Μήπως τελικά πρέπει να αλλάξει ρότα και πολι­τι­κές; Βλέ­πουμε ότι και οι ισχυρές χώρες όπως η Γαλλία και η Γερ­μα­νία έχουν πρό­βλημα κυβερ­νη­σι­μό­τη­τας, ενώ κατα­γρά­φο­νται κρα­δα­σμοί και σε άλλες ευρω­παϊ­κές χώρες.

Είναι αλήθεια πως η Ευρώπη σήμερα δοκι­μά­ζε­ται. Από τον πόλεμο στην Ουκρα­νία και τις κοι­νω­νι­κές ανι­σό­τη­τες, μέχρι την ενερ­γειακή κρίση, τις μετα­να­στευ­τι­κές ροές και την κλι­μα­τική πρό­κληση, η Ένωση βρί­σκε­ται διαρκώς μπροστά σε πολυ­ε­πί­πε­δες κρίσεις. Και πράγ­ματι, πολλές φορές φαί­νε­ται να αντιδρά περισ­σό­τερο παρά να σχε­διά­ζει μπροστά. Όμως η λύση δεν είναι λιγό­τερη Ευρώπη. Είναι καλύ­τερη Ευρώπη.

Η αλήθεια είναι ότι το ευρω­παϊκό μοντέλο χρειά­ζε­ται ανα­προ­σα­να­το­λι­σμό. Όχι για να γκρε­μι­στεί, αλλά για να γίνει πιο δημο­κρα­τικό, πιο απο­τε­λε­σμα­τικό και πιο κοι­νω­νικά δίκαιο. Να ενι­σχύ­σει τη λογο­δο­σία, να περιο­ρί­σει την πολυ­γλωσ­σία των κρατών-μελών και να απο­κτή­σει ένα πιο σαφές πολι­τικό κέντρο βάρους. Δεν μπο­ρούμε να συνε­χί­σουμε με μία Ευρώπη που αργεί να απο­φα­σί­σει, που δεν στη­ρί­ζει επαρκώς τους πιο αδύ­να­μους και που δίνει την εντύ­πωση ότι λει­τουρ­γεί ερήμην των πολιτών της.

Οι κρα­δα­σμοί στη Γαλλία, στη Γερ­μα­νία και αλλού απο­δει­κνύ­ουν πως η κρίση εμπι­στο­σύ­νης είναι ευρω­παϊκή – και όχι μόνο εθνική. Χρεια­ζό­μα­στε μια νέα κοι­νω­νική συμ­φω­νία στην Ευρώπη: με πιο δίκαιη φορο­λό­γηση, με κοινή ευρω­παϊκή άμυνα και ασφά­λεια, με πραγ­μα­τι­κές πολι­τι­κές για την κατοι­κία, τη νεολαία και το κόστος ζωής. Να απα­ντή­σουμε, δηλαδή, όχι απλώς με δια­κη­ρύ­ξεις, αλλά με λύσεις που να αγγί­ζουν την καθη­με­ρι­νό­τητα του πολίτη — από τη Ρόδο μέχρι τις Βρυ­ξέλ­λες.

Η αλλαγή ρότας δεν σημαί­νει εγκα­τά­λειψη της κοινής πορείας. Σημαί­νει τόλμη, ενότητα και πολι­τική βούληση. Κι αυτό είναι το στοί­χημα της δικής μας γενιάς πολι­τι­κών.

Οι δημο­σκο­πή­σεις δεί­χνουν ότι το ΠΑΣΟΚ παρα­μέ­νει σε χαμηλά επίπεδα. Πώς τις σχο­λιά­ζετε; Εκτι­μάτε ότι απαι­τεί­ται αλλαγή στο πολι­τικό σκηνικό της χώρας και με ποιον τρόπο;

Οι δημο­σκο­πή­σεις είναι μία φωτο­γρα­φία της στιγμής. Τις μελε­τούμε, αλλά δεν τις φοβό­μα­στε. Γιατί η κοι­νω­νική δυνα­μική δεν απο­τυ­πώ­νε­ται πάντα σε νούμερα. Το ΠΑΣΟΚ σήμερα χτίζει ξανά τη σχέση του με τους πολίτες βήμα-βήμα, με σοβα­ρό­τητα, πρό­γραμμα και θεσμική αξιο­πι­στία. Χωρίς κραυγές, χωρίς εύκολα συν­θή­ματα.

Ο κόσμος έχει κου­ρα­στεί από τις υπο­σχέ­σεις χωρίς αντί­κρι­σμα και αναζητά λύσεις με ρεα­λι­σμό και αλήθεια. Δεν έχει ανάγκη από νέους “σωτήρες”, αλλά από μια νέα πολι­τική ποιό­τητα. Και αυτή είναι η ευθύνη μας: να δώσουμε πολι­τικό βάθος σε ζητή­ματα που άλλοι απλώς εργα­λειο­ποιούν επι­κοι­νω­νιακά — είτε πρό­κει­ται για το κράτος δικαίου, είτε για την ακρί­βεια, την κατοι­κία ή το περι­βάλ­λον.

Το πολι­τικό σκηνικό στην Ελλάδα χρειά­ζε­ται ανα­νέ­ωση όχι ως σύνθημα, αλλά ως πράξη. Με θεσμική σοβα­ρό­τητα, με σεβασμό στον διάλογο, με σχέδιο για την επόμενη μέρα. Όχι με πόλωση και επι­κοι­νω­νιακά τεχνά­σματα.

Το ΠΑΣΟΚ είναι εδώ για να εκφρά­σει μία προ­ο­δευ­τική πλειο­ψη­φία με ρίζες στην κοι­νω­νία. Και είμαι αισιό­δο­ξος πως όσο επι­μέ­νουμε στη σοβα­ρό­τητα και την αξιο­πι­στία, τόσο περισ­σό­τε­ροι πολίτες θα επι­στρέ­ψουν στη μεγάλη δημο­κρα­τική παρά­ταξη, που ιστο­ρικά πρω­το­στά­τησε στις μεγάλες αλλαγές του τόπου.