Λιγότερο και ακριβότερο το νερό

Πολ­λα­πλα­σιά­ζο­νται τα προ­βλή­ματα από τη λει­ψυ­δρία στην Ελλάδα και την υπό­λοιπη Ευρώπη. Οι απαρ­χαιω­μέ­νες υπο­δο­μές και οι επι­πτώ­σεις στην οικο­νο­μία

Η συμ­φω­νία χρειά­στηκε πολλούς μήνες να κλει­στεί, αλλά τελικά την παρα­μονή της Πρω­το­μα­γιάς, Ελλάδα και Βουλ­γα­ρία συμ­φώ­νη­σαν σε πεντα­ετή ρύθμιση για τα νερά του ποταμού Αρδα.

Σε αυτά τα πέντε χρόνια η Ελλάδα θα πρέπει να κατα­σκευά­σει νέες υπο­δο­μές στην περιοχή, ώστε να μπορεί να απο­θη­κεύει νερό, καθώς οι υπάρ­χου­σες υπο­δο­μές είναι ασυ­ντή­ρη­τες και δια­λυ­μέ­νες.

Δηλαδή το θέμα δεν έχει λήξει και οι αγρότες αγω­νιούν για το πού θα βρουν νερό για τις καλ­λιέρ­γειές τους, καθώς απαι­τού­νται μεγάλες ποσό­τη­τες.

Oι ειδικοί προει­δο­ποιούν ότι χρειά­ζο­νται άμεσα σχέδια εξορ­θο­λο­γι­σμού της δια­χεί­ρι­σης του νερού όχι μόνο στη Βόρεια Ελλάδα αλλά σε όλη τη χώρα εκεί όπου οι ταμιευ­τή­ρες αδειά­ζουν και οι βροχές λιγο­στεύ­ουν.

Το συμπέ­ρα­σμα; Το νερό όχι μόνο λιγο­στεύει αλλά γίνεται και πιο ακριβό, χρόνο με τον χρόνο.

Επι­σή­μως αυτή τη στιγμή 14 κοι­νό­τη­τες αντι­με­τω­πί­ζουν σημα­ντικό πρό­βλημα λει­ψυ­δρίας – από την Ξάνθη έως την Κρήτη, τη Λέσβο, τη Σαντο­ρίνη και τη Μύκονο.

Οσο για την πεδιάδα της Θεσ­σα­λίας που θεω­ρεί­ται ο σιτο­βο­λώ­νας της χώρας, οι επι­στή­μο­νες δια­πι­στώ­νουν ότι ο υπό­γειος υδρο­φό­ρος ορί­ζο­ντας έχει υπο­χω­ρή­σει σημα­ντικά λόγω υπερ­βο­λι­κής άρδευ­σης.

Σύμφωνα με την πιο πρό­σφατη έκθεση της Ευρω­παϊ­κής Ενωσης, η λει­ψυ­δρία επη­ρέ­ασε το 34% της επι­κρά­τειας της ΕΕ κατά τη διάρ­κεια του­λά­χι­στον μίας σεζόν το 2022.

Τα ποσοστά ανα­μέ­νε­ται να είναι ακόμα μεγα­λύ­τερα για τις επό­με­νες χρονιές, για τις οποίες δεν έχουμε ακόμα συνο­λικά στοι­χεία αλλά γνω­ρί­ζουμε ότι ήταν ακόμα πιο άνυδρες.

Παρά τη μείωση της άντλη­σης νερού κατά 19% στην ΕΕ μεταξύ 2000 και 2022, δεν έχει σημειω­θεί συνο­λική μείωση στην περιοχή που επη­ρε­ά­ζε­ται από τις συν­θή­κες λει­ψυ­δρίας.

Στην πραγ­μα­τι­κό­τητα, η κατά­σταση χει­ρο­τε­ρεύει σταθερά από το 2010.

Αυτό, σε συν­δυα­σμό με το γεγονός ότι η κλι­μα­τική αλλαγή ανα­μέ­νε­ται να αυξήσει περαι­τέρω τη συχνό­τητα, την ένταση και τις επι­πτώ­σεις των φαι­νο­μέ­νων ξηρα­σίας, καθιστά απίθανο να μειωθεί η λει­ψυ­δρία έως το 2030.

Το συμπέ­ρα­σμα εδώ, όπως και στις περισ­σό­τε­ρες προη­γού­με­νες εκθέ­σεις, είναι πως απαι­τού­νται πρό­σθε­τες προ­σπά­θειες για να δια­σφα­λι­στεί η βιώσιμη χρήση του νερού.

Η ζήτηση

Ο μισός παγκό­σμιος πλη­θυ­σμός αντι­με­τω­πί­ζει ήδη λει­ψυ­δρία και ο αριθμός αυτός ανα­μέ­νε­ται να αυξηθεί καθώς η κλι­μα­τική κρίση επι­δει­νώ­νε­ται, σύμφωνα με πρό­σφατη έκθεση της Παγκό­σμιας Επι­τρο­πής για την Οικο­νο­μία του Νερού.

Η ζήτηση για γλυκό νερό θα ξεπε­ρά­σει την προ­σφορά κατά 40% μέχρι το τέλος της δεκα­ε­τίας, επειδή τα συστή­ματα ύδρευ­σης του πλανήτη υφί­στα­νται «πρω­το­φανή πίεση», σύμφωνα με την έκθεση.

Η επι­τροπή δια­πί­στωσε ότι οι κυβερ­νή­σεις και οι ειδικοί έχουν υπο­τι­μή­σει σε μεγάλο βαθμό την ποσό­τητα νερού που χρειά­ζε­ται ένας άνθρω­πος για να έχει αξιο­πρεπή ζωή. Ενώ 50 έως 100 λίτρα την ημέρα απαι­τού­νται για την υγεία και την υγιεινή κάθε ατόμου, στην πραγ­μα­τι­κό­τητα οι άνθρω­ποι χρειά­ζο­νται περίπου 4.000 λίτρα την ημέρα για να έχουν επαρκή δια­τροφή και μια αξιο­πρεπή ζωή.

Η Εκθεση Παγκό­σμιας Παρα­κο­λού­θη­σης Υδάτων 2024, χρη­σι­μο­ποιώ­ντας δεδο­μένα από χιλιά­δες επί­γειους σταθ­μούς και δορυ­φό­ρους σε τροχιά γύρω από τη Γη για να αξιο­λο­γή­σει κρί­σι­μες μετα­βλη­τές νερού, όπως οι βρο­χο­πτώ­σεις, η υγρασία του εδάφους, οι ροές των ποταμών και οι πλημ­μύ­ρες, κατέ­ληξε στο συμπέ­ρα­σμα πως η κλι­μα­τική κρίση «σπέρνει τον όλεθρο» στον κύκλο του νερού του πλανήτη, με πρω­το­φα­νείς πλημ­μύ­ρες και εξο­ντω­τι­κές ξηρα­σίες που επη­ρε­ά­ζουν δισε­κα­τομ­μύ­ρια ανθρώ­πους.

Η ανάλυση των κατα­στρο­φών λόγω υδάτων το 2024, που ήταν η πιο ζεστή χρονιά που έχει κατα­γρα­φεί, δια­πί­στωσε ότι έχασαν τη ζωή τους του­λά­χι­στον 9.000 άνθρω­ποι, περισ­σό­τε­ροι από 40 εκατ. ανα­γκά­στη­καν να εγκα­τα­λεί­ψουν τα σπίτια τους και προ­κά­λε­σαν οικο­νο­μική ζημιά άνω των 550 δισ. δολα­ρίων.

Κρίση υδρο­δό­τη­σης

Το πιο επείγον όμως είναι οι τρόποι με τους οποίους θα πρέπει να αντι­με­τω­πι­σθεί η λει­ψυ­δρία. Ιδιαί­τερα στην ΕΕ, στην οποία, σύμφωνα με τις έρευνες, το ένα τέταρτο του επε­ξερ­γα­σμέ­νου νερού διαρ­ρέει από απαρ­χαιω­μέ­νες σωλη­νώ­σεις των δικτύων.

Πρό­σφατα, η επί­τρο­πος Περι­βάλ­λο­ντος της ΕΕ Τζέσικα Ρόσβαλ δήλωσε στους «FT» ότι η αδιά­κοπη εστίαση της ΕΕ στην εξα­σφά­λιση ενέρ­γειας μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρα­νία γίνεται εις βάρος των προ­σπα­θειών αντι­με­τώ­πι­σης μιας κρίσης υδρο­δό­τη­σης που πρό­κει­ται να έχει μεγάλο αντί­κτυπο στις επι­χει­ρή­σεις.

«Εχουμε μιλήσει πολύ λίγο για το νερό και έχουμε μιλήσει για την ενερ­γειακή απόδοση και την ενέρ­γεια… Αυτό είναι πραγ­μα­τικά σημα­ντικό, φυσικά, αλλά και το νερό είναι επίσης πολύ σημα­ντικό και έχουμε έλλειψη στην Ευρώπη», είπε.

Οι ξηρα­σίες έχουν «αυξηθεί δρα­μα­τικά» σε αριθμό και ένταση στην ΕΕ, με τις περιο­χές και τους ανθρώ­πους που επη­ρε­ά­ζο­νται να αυξά­νο­νται σχεδόν κατά 20% μεταξύ 1976 και 2006, σύμφωνα με τον Παγκό­σμιο Μετε­ω­ρο­λο­γικό Οργα­νι­σμό.

Οι αγρότες ειδι­κό­τερα έχουν υποστεί από­το­μες μειώ­σεις στις απο­δό­σεις των καλ­λιερ­γειών, αλλά ο αντί­κτυ­πος της έλλει­ψης νερού θα πλήξει επίσης βιο­μη­χα­νίες.

Παρά τις ανη­συ­χίες για την αυξα­νό­μενη πίεση στη βιο­μη­χα­νία και τη γεωργία, λίγα έχουν γίνει για τη βελ­τί­ωση των σωλήνων στις χώρες της ΕΕ. Σε πιο παλιά δίκτυα, όπως αυτό της Ελλάδας, η απώλεια είναι ακόμα μεγα­λύ­τερη…

Πηγή: tanea.gr