Ακτοπλοΐα: Αθέμιτες πρακτικές – Μπαίνει στο μικροσκόπιο της Επιτροπής Ανταγωνισμού

Στο στό­χα­στρο της Επι­τρο­πής Αντα­γω­νι­σμού (ΕΠΑΝΤ) μπαί­νουν οι αθέ­μι­τες πρα­κτι­κές στον χώρο τις ακτο­πλο­ΐ­ας, οι με­γά­λες αυ­ξή­σεις στα ει­σι­τή­ρια και οι συν­θή­κες ολι­γο­πω­λί­ου που έχουν δη­μιουρ­γη­θεί στον κλάδο. Επί­σης υπό εξέ­τα­ση τί­θε­ται το κα­θε­στώς των άγο­νων γραμ­μών καθώς ο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός τους έχει αυ­ξη­θεί κατά 1.400% από το 2001 που άρ­χι­σε η απε­λευ­θέ­ρω­ση και πώς είναι δυ­να­τόν τα­χύ­πλοα να παίρ­νουν επι­δό­τη­ση κα­λο­και­ρι­νούς μήνες που η κί­νη­ση είναι αυ­ξη­μέ­νη.

Τα τε­λευ­ταία χρό­νια οι αθέ­μι­τες πρα­κτι­κές είναι συ­χνές στον ακτο­πλοϊ­κό κλάδο, όπως επί­σης και η αξιο­ποί­η­ση της έλ­λει­ψης ιδιαί­τε­ρου αντα­γω­νι­σμού. Ει­δι­κά τα δύο τε­λευ­ταία χρό­νια σε πολ­λές γραμ­μές έχει δια­πι­στω­θεί από­το­μη αύ­ξη­ση της τιμής των ακτο­πλοϊ­κών ει­σι­τη­ρί­ων, ει­δι­κά από τα τα­χύ­πλοα, όταν στις γραμ­μές αυτές απου­σιά­ζει αντα­γω­νί­στρια εται­ρεία. Η ΕΠΑΝΤ, όπως ανα­φέ­ρε­ται και στη σχε­τι­κή ανα­κοί­νω­ση, «λαμ­βά­νο­ντας υπόψη τη ση­μα­σία της ελ­λη­νι­κής ακτο­πλο­ΐ­ας για την ελ­λη­νι­κή οι­κο­νο­μία και κοι­νω­νι­κή συ­νο­χή, τη δομή του εγ­χώ­ριου ακτο­πλοϊ­κού κλά­δου και την πα­ρα­τη­ρού­με­νη εξέ­λι­ξη των τιμών στα ακτο­πλοϊ­κά ει­σι­τή­ρια, απο­φά­σι­σε στις 15.04.2025 την έναρ­ξη κλα­δι­κής έρευ­νας στην ελ­λη­νι­κή ακτο­πλο­ΐα, ασκώ­ντας τη σχε­τι­κή αρ­μο­διό­τη­τά της βάσει του άρ­θρου 40 του ν. 3959/2011».

Πα­ράλ­λη­λα αρ­χι­κά θα διε­ρευ­νή­σει γιατί ο κλά­δος εμ­φα­νί­ζει ολι­γο­πω­λια­κά χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά με δύο με­γά­λες εται­ρεί­ες/ομί­λους να κα­τέ­χουν το 60% του στό­λου στην ακτο­πλο­ΐα με­σαί­ων και με­γά­λων απο­στά­σε­ων. Η ανα­κοί­νω­ση της ΕΠΑΝΤ δεν προσ­διο­ρί­ζει ποιες είναι οι δύο εται­ρεί­ες αλλά από τα δε­δο­μέ­να οι δύο με τον με­γα­λύ­τε­ρο στόλο είναι η Attica Group με 47 πλοία, η συ­ντρι­πτι­κή πλειο­νό­τη­τα των οποί­ων είναι συμ­βα­τι­κά, και η SeaJets με πάνω από 30 πλοία, εκ των οποί­ων μόνο έξι συμ­βα­τι­κά και όλα τα άλλα τα­χύ­πλοα.

Το ερώ­τη­μα στο οποίο ανα­μέ­νε­ται να απα­ντή­σει η έρευ­να της Επι­τρο­πής Αντα­γω­νι­σμού είναι γιατί σε πολ­λές μα­κρι­νές γραμ­μές έχει πα­ρου­σία μόνο μία εται­ρεία, η Attica Group και μά­λι­στα «με την άδεια της αστυ­νο­μί­ας», αφού του­λά­χι­στον δύο φορές στο πρό­σφα­το πα­ρελ­θόν (εξα­γο­ρά Hellenic Seaways και ΑΝΕΚ), η ΕΠΑΝΤ άναψε το πρά­σι­νο φως καθώς δεν δια­πί­στω­σε κα­τά­χρη­ση δε­σπό­ζου­σας θέσης ή «κλει­σί­μα­τος» της αγο­ράς. Εν­δει­κτι­κά στη γραμ­μή από Πει­ραιά για τα νησιά του βο­ρειο­α­να­το­λι­κού Αι­γαί­ου, όπου παρά τα μέτρα που έλαβε η ΕΠΑΝΤ πριν από πολλά χρό­νια όταν η Attica Group εξα­γό­ρα­σε τη Hellenic Seaways (δια­τή­ρη­ση των τιμών στα ίδια επί­πε­δα, απο­χώ­ρη­ση πλοί­ου εφό­σον κά­ποια άλλη εται­ρεία δρο­μο­λο­γού­σε δικό της κ.ά.), ποτέ δεν υπήρ­ξε εν­δια­φέ­ρον από άλ­λους να δρο­μο­λο­γή­σουν πλοίο στη γραμ­μή, όπως το ίδιο συ­νέ­βη και με τη γραμ­μή των Δω­δε­κα­νή­σων. Πά­ντως θα έχει όντως εν­δια­φέ­ρον το απο­τέ­λε­σμα της έρευ­νας της ΕΠΑΝΤ σε αυτό το θέμα.

Η κά­λυ­ψη των ανα­γκών

Επί­σης η ΕΠΑΝΤ θα εστιά­σει στο πώς λει­τουρ­γεί το ακτο­πλοϊ­κό δί­κτυο και πόσο απο­τε­λε­σμα­τι­κό είναι στην κά­λυ­ψη των ανα­γκών των νη­σιών. Οπως ανα­φέ­ρει χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά, σή­με­ρα το ακτο­πλοϊ­κό δί­κτυο έχει ανα­πτυ­χθεί ως ένα δί­κτυο – αστέ­ρι (star network) με κέ­ντρο το λι­μά­νι του Πει­ραιά.

Το μο­ντέ­λο αυτό σε συν­δυα­σμό με τις χρό­νιες ελ­λεί­ψεις στο σύ­νο­λο των λι­με­νι­κών υπο­δο­μών της χώρας, και ει­δι­κά στους νη­σιω­τι­κούς λι­μέ­νες, επη­ρε­ά­ζει την πα­ρο­χή της ακτο­πλοϊ­κής υπη­ρε­σί­ας, τόσο στην πλευ­ρά της προ­σφο­ράς της υπη­ρε­σί­ας όσο και στην πλευ­ρά της ικα­νο­ποί­η­σης της ζή­τη­σης, και απο­τε­λεί ανα­σταλ­τι­κό πα­ρά­γο­ντα βελ­τί­ω­σης της απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τας του κλά­δου, ση­μειώ­νει η ΕΠΑΝΤ. Τρίτο με­γά­λο κε­φά­λαιο που θα διε­ρευ­νή­σει η ΕΠΑΝΤ είναι το σύ­στη­μα των αγό­νων γραμ­μών για το οποίο δια­πι­στώ­νει ότι το κό­στος του αυ­ξά­νε­ται συ­νε­χώς. Χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά ανα­φέ­ρει ότι «το κό­στος για τον κρα­τι­κό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό αυτών των συμ­βά­σε­ων εκτι­μά­ται ότι έχει αυ­ξη­θεί σε από­λυ­τους αριθ­μούς κατά 1.400% από την απε­λευ­θέ­ρω­ση της αγο­ράς μέχρι σή­με­ρα (από 10 εκατ. ευρώ το 2001, σε 152 εκατ. το 2024)».

Στο ση­μείο αυτό, εν­δε­χο­μέ­νως να δια­πι­στώ­σει ότι πολ­λές «άγο­νες» γραμ­μές είναι απο­τέ­λε­σμα πιέ­σε­ων προς την κε­ντρι­κή εξου­σία των το­πι­κών αρ­χό­ντων και κοι­νω­νιών. Επί­σης θα διε­ρευ­νη­θεί πώς είναι δυ­να­τόν να υπάρ­χουν επι­δο­τού­με­νες άγο­νες γραμ­μές μόνο τους κα­λο­και­ρι­νούς μήνες και μά­λι­στα σε τα­χύ­πλοα όπου κατά τεκ­μή­ριο η κί­νη­ση είναι αυ­ξη­μέ­νη. Οπως το­νί­ζει η ΕΠΑΝΤ, μέσω της κλα­δι­κής έρευ­νας, θα διε­ρευ­νή­σει εις βάθος τα πα­ρα­πά­νω και «εν γένει τις συν­θή­κες αντα­γω­νι­σμού στον κλάδο της ελ­λη­νι­κής ακτο­πλο­ΐ­ας, προ­κει­μέ­νου να δια­πι­στώ­σει τυχόν στρε­βλώ­σεις και να υπο­βά­λει προ­τά­σεις για την ενί­σχυ­ση του αντα­γω­νι­σμού στην αγορά».

Πηγή: ot.gr