Εκθεση – σοκ: 8 στα 10 Ελληνόπουλα έχουν υποστεί σωματική βία – Στα ύψη η παιδική κακοποίηση -Στον αέρα δομές ψυχικής υγείας.

Σοκ προ­κα­λούν τα στοι­χεία για την κα­κο­ποί­η­ση και πα­ρα­μέ­λη­ση των παι­διών στην ελ­λη­νι­κή κοι­νω­νία: Οκτώ στα δέκα έχουν υπο­στεί σω­μα­τι­κή βία και ένα στα 20 έχει εμπει­ρία σε­ξουα­λι­κής βίας!

Ανά­λο­γα με το φύλο, την ηλι­κία και την πε­ριο­χή, η έκ­θε­ση των παι­διών σε βί­αιες εμπει­ρί­ες δια­φο­ρο­ποιεί­ται. Τα αγό­ρια είναι πε­ρισ­σό­τε­ρο εκτε­θει­μέ­να σε σε­ξουα­λι­κή βία, σε σχέση με τα κο­ρί­τσια και σε­ξουα­λι­κή πα­ρα­βί­α­ση συμ­βαί­νει πιο συχνά στις τά­ξεις του Γυ­μνα­σί­ου και εκεί­νες του Λυ­κεί­ου. Στον αγρο­τι­κό πλη­θυ­σμό είναι πιο συχνή η σω­μα­τι­κή βία σε σχέση με τον αστι­κό πλη­θυ­σμό όπου… υπερ­τε­ρεί η ψυ­χο­λο­γι­κή και σε­ξουα­λι­κή βία.

Τα ανη­συ­χη­τι­κά στοι­χεία για την έκ­θε­ση των Εελ­λη­νό­που­λων σε βί­αιες εμπει­ρί­ες και συ­μπε­ρι­φο­ρές προ­κύ­πτουν από πα­νελ­λα­δι­κή έρευ­να διάρ­κειας 36 μηνών που πραγ­μα­το­ποί­η­σε το Ιν­στι­τού­το Υγεί­ας του Παι­διού σε πε­ρισ­σό­τε­ρα από 15.300 παι­διά ηλι­κί­ας 11, 13 και 16 ετών.

Σχε­δόν τα μισά παι­διά ανέ­φε­ραν έκ­θε­ση σε μία του­λά­χι­στον εμπει­ρία σω­μα­τι­κής βίας εντός του τε­λευ­ταί­ου δω­δε­κα­μή­νου. Πάνω από τρία στα τέσ­σε­ρα παι­διά απο­κά­λυ­ψαν ότι έχουν «ανα­μνη­στι­κό» σω­μα­τι­κής βίας, κατά τη δια­δρο­μή της παι­δι­κής τους ηλι­κί­ας. Αντι­στοί­χως, ένα πε­ρί­που στα έξι παι­διά ανα­φέ­ρουν έκ­θε­ση σε κά­ποιας μορ­φής ανε­πι­θύ­μη­τη σε­ξουα­λι­κή εμπει­ρία πα­ρα­βί­α­σης κατά τη διάρ­κεια της παι­δι­κής τους ηλι­κί­ας, εκ των οποί­ων σε ένα στα δε­κα­τρία παι­διά η εμπει­ρία εμπε­ριεί­χε και σω­μα­τι­κή επαφή.

Η επί­πτω­ση της έκ­θε­σης σε εμπει­ρί­ες σε­ξουα­λι­κής βίας αφο­ρού­σε σε ένα στα δέκα παι­διά για κάθε εί­δους πα­ρα­βί­α­ση και σε ένα στα εί­κο­σι για την πα­ρα­βί­α­ση με σω­μα­τι­κή επαφή. Η δε έκ­θε­ση σε εμπει­ρί­ες κά­ποιας μορ­φής ψυ­χο­λο­γι­κής βίας φαί­νε­ται να είναι μάλ­λον ο κα­νό­νας παρά η εξαί­ρε­ση για τα παι­διά της χώρας, αφού πε­ρί­που επτά στα δέκα και δε­κα­ε­πτά στα εί­κο­σι παι­διά ανα­φέ­ρουν ένα του­λά­χι­στον τέ­τοιο ιστο­ρι­κό κατά τη διάρ­κεια του τε­λευ­ταί­ου έτους και της παι­δι­κής τους ηλι­κί­ας αντί­στοι­χα.

Επα­να­λαμ­βα­νό­με­νη κα­κο­ποί­η­ση

Πολύ ανη­συ­χη­τι­κό είναι και το στοι­χείο της έρευ­νας σχε­τι­κά με τη συ­χνό­τη­τα έκ­θε­σης των παι­διών σε βί­αιες συ­μπε­ρι­φο­ρές. Για πα­ρά­δειγ­μα, πο­σο­στό 13,47% των συμ­με­τε­χό­ντων ανέ­φε­ραν θε­τι­κό ιστο­ρι­κό σε επτά και πε­ρισ­σό­τε­ρες δια­φο­ρε­τι­κές φορές έκ­θε­σής τους σε σω­μα­τι­κή βία κατά τη διάρ­κεια της παι­δι­κής τους ηλι­κί­ας.

Σύμ­φω­να με τον κ. Γιώρ­γο Νι­κο­λα­ΐ­δη, διευ­θυ­ντή του Ιν­στι­τού­του Υγεί­ας του Παι­διού (Διεύ­θυν­ση Ψυ­χι­κής Υγεί­ας και Κοι­νω­νι­κής Πρό­νοιας, Κέ­ντρο για τη Με­λέ­τη και την Πρό­λη­ψη της Κα­κο­ποί­η­σης – Πα­ρα­μέ­λη­σης των Παι­διών), «αν προ­βλη­θούν τα πο­σο­στά αυτά στον γε­νι­κό παι­δι­κό πλη­θυ­σμό της χώρας, τα συ­μπε­ρά­σμα­τα θα είναι από μόνα τους εύ­γλωτ­τα και μάλ­λον απο­γοη­τευ­τι­κά».

Όπως δη­λώ­νει: «Τα υψηλά πο­σο­στά έκ­θε­σης σε σω­μα­τι­κή και σε­ξουα­λι­κή βία, οι αυ­ξη­μέ­νες ανα­φο­ρές σε­ξουα­λι­κής πα­ρα­βί­α­σης ιδίως σε αγό­ρια εφη­βι­κής ηλι­κί­ας αλλά και η -από ό,τι φαί­νε­ται- έντο­νη εμ­βί­ω­ση υπο­κει­με­νι­κών αι­σθη­μά­των πα­ρα­μέ­λη­σης από τα κο­ρί­τσια, απο­τε­λούν τα ση­μα­ντι­κό­τε­ρα ίσως ευ­ρή­μα­τα της εν λόγω έρευ­νας που χρή­ζουν πε­ραι­τέ­ρω ανά­λυ­σης και προ­σο­χής. Και τούτο διότι είναι γνω­στό ότι εμπει­ρί­ες σαν κι αυτές δεν απο­τε­λούν μόνο προ­δια­θε­σι­κό πα­ρά­γο­ντα για την έκλυ­ση ποι­κί­λων προ­βλη­μά­των ψυ­χι­κής υγεί­ας στην παι­δι­κή ηλι­κία αλλά και στη με­τέ­πει­τα ενή­λι­κο ζωή, αλλά, ταυ­το­χρό­νως, ανα­πα­ρι­στούν και προ­κλή­σεις για τις σύγ­χρο­νες κοι­νω­νί­ες για την πρό­λη­ψη και αντι­με­τώ­πι­σή τους ως μεί­ζο­να ζη­τή­μα­τα προ­στα­σί­ας των δι­καιω­μά­των των παι­διών».

«Βία» και από το δια­δί­κτυο!

Την ίδια ώρα, αυ­ξά­νο­νται τα πε­ρι­στα­τι­κά έκ­θε­σης και απο­πλά­νη­σης παι­διών μέσω του δια­δι­κτύ­ου. Συ­γκλο­νι­στι­κές λε­πτο­μέ­ρειες για τη δράση των κυ­κλω­μά­των παι­δο­φι­λί­ας στο Δια­δί­κτυο, πα­ρου­σί­α­σε πριν από λίγες ημέ­ρες ο επι­κε­φα­λής της Δί­ω­ξης Ηλε­κτρο­νι­κού Εγκλή­μα­τος Μα­νώ­λης Σφα­κια­νά­κης, στο πλαί­σιο της ενη­μέ­ρω­σης της Επι­τρο­πής Μορ­φω­τι­κών Υπο­θέ­σε­ων για το πρό­γραμ­μα ασφα­λούς πλο­ή­γη­σης σε σχο­λι­κές μο­νά­δες. Εν­δει­κτι­κά ανέ­φε­ρε την πε­ρί­πτω­ση κυ­κλώ­μα­τος που με τον μαν­δύα ηλε­κτρο­νι­κού παι­χνι­διού με τον τίτλο «Ντύνω κού­κλες» απο­πλα­νού­σε ανή­λι­κα παι­διά.

Η δίωξη αντι­με­τώ­πι­σε 10 πε­ρι­πτώ­σεις παι­διών που «απο­πλα­νή­θη­καν στο «Ντύνω κού­κλες» και στη συ­νέ­χεια έβρι­σκε η μη­τέ­ρα το παι­δά­κι με το λά­πτοπ αγκα­λιά στην τουα­λέ­τα να φω­το­γρα­φί­ζε­ται με τα εσώ­ρου­χα», ανέ­φε­ρε ο κ. Σφα­κια­νά­κης.

Σύμ­φω­να με τα στοι­χεία που πα­ρου­σί­α­σε, από το 2011 μέχρι σή­με­ρα σχη­μα­τί­στη­καν δι­κο­γρα­φί­ες για 1.028 κα­τη­γο­ρου­μέ­νους, εκ των οποί­ων οι 271 ήταν για παι­δι­κή πορ­νο­γρα­φία. Έγι­ναν 226 συλ­λή­ψεις, εκ των οποί­ων οι 101 για παι­δι­κή πορ­νο­γρα­φία, διε­νερ­γή­θη­καν 5.292 ει­σαγ­γε­λι­κές πα­ραγ­γε­λί­ες οι οποί­ες εκτε­λέ­στη­καν, ενώ από την Interpol και Europol υπήρ­ξαν 8.963 ει­σερ­χό­με­να για εκτέ­λε­ση.

Πώς όμως μια οι­κο­γέ­νεια μπο­ρεί να προ­στα­τεύ­σει το παιδί της από τους κιν­δύ­νους στο Δια­δί­κτυο; «Όπως λέμε στα παι­διά όταν είναι δύο, τριών, τεσ­σά­ρων ετών, μην ακου­μπάς την πρίζα με βρεγ­μέ­να χέρια, γιατί θα σε σκο­τώ­σει το ηλε­κτρι­κό ρεύμα, ακρι­βώς το ίδιο και λίγο χει­ρό­τε­ρο είναι το Δια­δί­κτυο. Εάν δεν μά­θεις τους κα­νό­νες σε ένα μικρό παιδί τριών, τεσ­σά­ρων, πέντε, έξι, επτά ετών, στα δέκα θα βγά­λου­με ένα φο­βι­κό παιδί, με απο­τέ­λε­σμα να έχου­με θέ­μα­τα και προ­βλή­μα­τα κοι­νω­νι­κο­ποί­η­σής του. Έτσι, λοι­πόν, βλέ­πο­ντας το μέλ­λον και πάνω απ’ όλα βλέ­πο­ντας ότι μέσα από το Δια­δί­κτυο χτί­ζου­με τη νέα κοι­νω­νία, επεν­δύ­σα­με σε αυτό και πάνω απ’ όλα επεν­δύ­ου­με στα παι­διά μας», είπε ο κ. Σφα­κια­νά­κης.

Στον αέρα δομές ψυ­χι­κής υγεί­ας… ελ­λεί­ψει χρη­μά­των

Στον «αέρα» μέ­νουν δε­κά­δες παι­διά στην Κρήτη και ει­δι­κό­τε­ρα στον νομό Ρε­θύ­μνου, ο οποί­ος επλή­γη ιδιαί­τε­ρα τον Δε­κέμ­βριο του 2011 όταν απο­κα­λύ­φθη­κε εκεί η μα­ζι­κό­τε­ρη μέχρι σή­με­ρα υπό­θε­ση παι­δο­φι­λί­ας στη χώρα μας. Ένας δά­σκα­λος και προ­πο­νη­τής της το­πι­κής ομά­δας μπά­σκετ παί­δων (αγο­ριών) συ­νε­λή­φθη φε­ρό­με­νος ότι είχε εμπλέ­ξει σε κύ­κλω­μα παι­δο­φι­λί­ας με θύ­μα­τα με­γά­λο αριθ­μό αγο­ριών εφη­βι­κής και προ­ε­φη­βι­κής ηλι­κί­ας κατά τη διάρ­κεια των τε­λευ­ταί­ων 7-8 ετών.

Το πρό­γραμ­μα πα­ρέμ­βα­σης που «τρέ­χει» στην πε­ριο­χή το Ιν­στι­τού­το Ψυ­χι­κής Υγεί­ας του παι­διού, δια­κό­πτε­ται στο τέλος του έτους, λόγω έλ­λει­ψης χρη­μα­το­δό­τη­σης! Το υπουρ­γείο Υγεί­ας απο­φά­σι­σε να μη δια­θέ­σει 200.000 ευρώ για τη λει­τουρ­γία του προ­γράμ­μα­τος και το 2015.

5.000 παι­διά

Στο πρό­γραμ­μα συμ­με­τεί­χαν 5.000 παι­διά και 1.000 γο­νείς, ενώ η κλι­νι­κή μο­νά­δα «είδε» σε έναν χρόνο 440 παι­διά, ενώ σε θε­ρα­πεία πα­ρα­μέ­νουν 50 παι­διά. Με τον τερ­μα­τι­σμό του προ­γράμ­μα­τος, άγνω­στο πα­ρα­μέ­νει ποιες υπη­ρε­σί­ες θα ανα­λά­βουν τη θε­ρα­πεία των παι­διών, δε­δο­μέ­νου ότι στον Νομό Ρε­θύ­μνης δεν λει­τουρ­γεί καμία άλλη δομή πα­ρο­χής υπη­ρε­σιών ψυ­χι­κής υγεί­ας ή ψυ­χο­κοι­νω­νι­κής μέ­ρι­μνας για παι­διά και εφή­βους του δη­μο­σί­ου τομέα.

Παρά πά­ντως τις δυ­σκο­λί­ες που αντι­με­τω­πί­ζει το Ιν­στι­τού­το -εξαι­τί­ας της μειω­μέ­νης χρη­μα­το­δό­τη­σης και των πε­ρι­κο­πών στο προ­σω­πι­κό- η Διεύ­θυν­ση Ψυ­χι­κής Υγεί­ας και Κοι­νω­νι­κής Πρό­νοιας υλο­ποιεί μια σειρά από προ­γράμ­μα­τα και δρά­σεις, με στόχο τη βελ­τι­στο­ποί­η­ση της προ­στα­σί­ας του παι­διού στη χώρα μας και πα­νευ­ρω­παϊ­κά από τη βία, τη θυ­μα­το­ποί­η­ση και κάθε εί­δους πα­ρα­βί­α­ση των δι­καιω­μά­των του, στο τρέ­χον έτος 2014. Με­τα­ξύ άλλων:

Με το πρό­γραμ­μα «Ολο­κλη­ρω­μέ­νη Προ­σέγ­γι­ση για τη Διε­ρεύ­νη­ση, Διά­γνω­ση και Δια­χεί­ρι­ση Πε­ρι­στα­τι­κών Κα­κο­ποί­η­σης και Πα­ρα­μέ­λη­σης Παι­διών» ανα­πτύσ­σο­νται (α) Εθνι­κό Πρω­τό­κολ­λο Διά­γνω­σης των κρου­σμά­των κα­κο­ποί­η­σης – πα­ρα­μέ­λη­σης των παι­διών για όλους τους τύ­πους και τις μορ­φές αυτής από επαγ­γελ­μα­τί­ες των χώρων της υγεί­ας, πρό­νοιας, δι­καιο­σύ­νης, δη­μό­σιας τάξης και εκ­παί­δευ­σης και (β) ανα­πτύσ­σει Εθνι­κό Αρ­χείο Κα­τα­γρα­φής Κρου­σμά­των κα­κο­ποί­η­σης – πα­ρα­μέ­λη­σης των παι­διών προ­κει­μέ­νου να πάψει η ση­με­ρι­νή κα­τά­στα­σης έλ­λει­ψης στοι­χεί­ων για την έκτα­ση και τα χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά του φαι­νο­μέ­νου. Με το τέλος δε της πι­λο­τι­κής εφαρ­μο­γής των ερ­γα­λεί­ων αυτών θα υλο­ποι­η­θεί εκ­παί­δευ­ση 400 επαγ­γελ­μα­τιών πα­νελ­λα­δι­κά στην εφαρ­μο­γή τους.

Ανή­λι­κα θύ­μα­τα trafficking

Με το πρό­γραμ­μα «Νο­τιο­α­να­το­λι­κό Δίχτυ Προ­στα­σί­ας: Πρό­λη­ψη της εμπο­ρί­ας παι­διών και προ­στα­σία ασυ­νό­δευ­των ανη­λί­κων στα ελ­λη­νο­τουρ­κι­κά σύ­νο­ρα» ανα­πτύσ­σο­νται δρά­σεις εκ­παί­δευ­σης του σχε­τι­κού προ­σω­πι­κού υπη­ρε­σιών των δια­συ­νο­ρια­κών πε­ριο­χών Ελ­λά­δας – Τουρ­κί­ας για τα ανή­λι­κα θύ­μα­τα trafficking και τους ασυ­νό­δευ­τους ανη­λί­κους, ανα­πτύσ­σε­ται σχε­τι­κή βάση δε­δο­μέ­νων έτσι ώστε να πά­ψουν τα παι­διά αυτά να είναι «αθέ­α­τα» από το σύ­στη­μα υπη­ρε­σιών και διε­ξά­γο­νται σειρά δρά­σε­ων ενη­μέ­ρω­σης, ευαι­σθη­το­ποί­η­σης και εμ­ψύ­χω­σης των παι­διών αυτών στα Κέ­ντρα Πρώ­της Υπο­δο­χής τους.

Με το πρό­γραμ­μα «Προ­στα­σία βρε­φών και νη­πί­ων από την εν­δο­οι­κο­γε­νεια­κή βία: Δη­μιουρ­γία δια­γνω­στι­κού πρω­το­κόλ­λου για την κα­κο­ποί­η­ση και πα­ρα­μέ­λη­ση βρε­φών και νη­πί­ων και η ει­σα­γω­γή του στο Σύ­στη­μα Δη­μό­σιας Υγεί­ας» ανα­πτύσ­σε­ται ως πα­νευ­ρω­παϊ­κή και­νο­το­μία πρω­το­πο­ρια­κό ερ­γα­λείο πρώ­ι­μης ανί­χνευ­σης σχέ­σε­ων πα­ρα­μέ­λη­σης των βρε­φών και νε­ο­γνών (έως τριών ετών) από τους γο­νείς ή φρο­ντι­στές τους προς χρήση από υπη­ρε­σί­ες Πρω­το­βάθ­μιας Φρο­ντί­δας Υγεί­ας, ενώ προ­βλέ­πε­ται και η εκ­παί­δευ­ση ικα­νού αριθ­μού επαγ­γελ­μα­τιών υγεί­ας στην εφαρ­μο­γή του στην Ελ­λά­δα και σε άλλες πέντε ευ­ρω­παϊ­κές χώρες.

Το πρό­γραμ­μα πα­ρέμ­βα­σης που «τρέ­χει» στην Κρήτη το Ιν­στι­τού­το Ψυ­χι­κής Υγεί­ας του παι­διού, δια­κό­πτε­ται στο τέλος του έτους, λόγω έλ­λει­ψης χρη­μα­το­δό­τη­σης! Το υπουρ­γείο Υγεί­ας απο­φά­σι­σε να μη δια­θέ­σει 200.000 ευρώ για τη λει­τουρ­γία του προ­γράμ­μα­τος και το 2015.

Η κλι­νι­κή μο­νά­δα «είδε» σε ένα χρόνο 440 παι­διά, ενώ σε θε­ρα­πεία πα­ρα­μέ­νουν 50. Με τον τερ­μα­τι­σμό του προ­γράμ­μα­τος, άγνω­στο πα­ρα­μέ­νει ποιες υπη­ρε­σί­ες θα ανα­λά­βουν τη θε­ρα­πεία των παι­διών.

Hμε­ρη­σία