Παναγιώτης Παπαχατζής, Επικοινωνιολόγος: «Οι τεκτονικές αλλαγές που θα προκαλέσει ή δεν θα προκαλέσει η αυριανή συγκέντρωση, θα φανούν στους επόμενους μήνες»

• «Η πλειο­ψη­φία των ανθρώ­πων που θα κατέβει να δια­δη­λώ­σει ανήκει στο λεγό­μενο “κόμμα της αποχής”» • «Είναι προ­πα­το­ρικό αμάρ­τημα να κάνεις επίθεση σε γονείς που έχασαν τα παιδιά τους»

Στην ανάλυσή του για τη «δημο­κρα­τική», σχετικά με την πολι­τική δια­χεί­ριση της αυρια­νής απερ­γίας – κινη­το­ποί­η­σης για την εθνική τρα­γω­δία των Τεμπών, που ανα­μέ­νε­ται να έχει πρω­το­φανή συμ­με­τοχή και στη Ρόδο, ο επι­κοι­νω­νιο­λό­γος, Managing Partner της Change Catalysts Πανα­γιώ­της Παπα­χα­τζής εξηγεί πώς οι κυβερ­νή­σεις συχνά κατα­φεύ­γουν σε τακτι­κές ελεγ­χό­με­νης επι­θε­τι­κό­τη­τας και δημιουρ­γίας εσω­τε­ρι­κών και εξω­τε­ρι­κών απειλών, όταν αντι­με­τω­πί­ζουν έντονη κοι­νω­νική δυσα­ρέ­σκεια.

Όπως λέει, μία φράση που απο­δί­δε­ται, αν και χωρίς ιστο­ρική τεκ­μη­ρί­ωση στον Γιόζεφ Γκαί­μπελς – «Όταν τα πράγ­ματα σκου­ραί­νουν, βγάλε τα σκυλιά»–, περι­γρά­φει αυτήν ακριβώς τη στρα­τη­γική: όταν μία κυβέρ­νηση αδυ­να­τεί να δια­χει­ρι­στεί μία κρίση με θετικό αφήγημα, επι­λέ­γει την επι­θε­τι­κό­τητα. Αντί να παρα­δε­χτεί απο­τυ­χία ή να προ­χω­ρή­σει σε διορ­θω­τι­κές κινή­σεις, κατα­φεύ­γει στην πόλωση και την κατα­σκευή αντι­πά­λων.

«Υπάρχει μία φράση που αν και απο­δί­δε­ται στον Γκαί­μπελς δεν έχει τεκ­μη­ριω­θεί ιστο­ρικά ότι την είπε. “Όταν τα πράγ­ματα σκου­ραί­νουν βγάλε τα σκυλιά”. Η φράση αυτή αντι­κα­το­πτρί­ζει την στρα­τη­γική που έχει πολλές φορές χρη­σι­μο­ποι­η­θεί στην πολι­τική επι­κοι­νω­νία σε περιό­δους δια­χεί­ριση κρίσεων, από τον Μακια­βέλι μέχρι σήμερα. Η λογική πίσω από αυτή την προ­σέγ­γιση είναι η εξής:

Όταν η κατά­σταση γίνεται δύσκολη, αντί να προ­σπα­θή­σεις να την αντι­με­τω­πί­σεις ευθέως ή να παρα­δε­χτείς απο­τυ­χία, επι­τί­θε­σαι.

Η κυβέρ­νηση από την αρχή ήταν πολύ δύσκολο να βρει τρόπο να αλλάξει την ατζέντα με κάποιο θετικό αφήγημα. Η Σαντο­ρίνη της έδωσε το περι­θώ­ριο να αγο­ρά­σει χρόνο. Όχι όμως και να αλλάξει τη δημόσια συζή­τηση.

Έτσι αυτό που έμεινε να γίνει είναι η ελεγ­χό­μενη επι­θε­τι­κό­τητα και η ανά­δειξη εσω­τε­ρι­κών και εξω­τε­ρι­κών απειλών.

Τα “σκυλιά” στη συγκε­κρι­μένη περί­πτωση είναι τα δύο στελέχη ειδικών απο­στο­λών. Ο Γεωρ­γιά­δης και ο Βορίδης. Ως δίδυμο τους έχουμε δει και άλλες φορές».

Ωστόσο, όπως εξηγεί ο κ. Π. Παπα­χα­τζής, αυτή η τακτική δεν απέδωσε. Η επι­θε­τι­κό­τητα απέ­να­ντι στους συγ­γε­νείς των θυμάτων – όπως είχε συμβεί και στο παρελ­θόν με την τρα­γω­δία στο Μάτι – προ­κά­λεσε έντονες αντι­δρά­σεις, ακόμη και στο εσω­τε­ρικό του κυβερ­νώ­ντος κόμ­μα­τος. Έτσι, υπήρξε προ­σπά­θεια ανα­δί­πλω­σης και μερικής από­συρ­σης αυτής της ρητο­ρι­κής. Με δεδο­μένο ότι η ελεγ­χό­μενη επι­θε­τι­κό­τητα δεν απέφερε το επι­θυ­μητό απο­τέ­λε­σμα, η κυβέρ­νηση στρά­φηκε σε δύο άλλες επι­κοι­νω­νια­κές τακτι­κές.

«Η ελεγ­χό­μενη επι­θε­τι­κό­τητα δεν έπιασε, για αυτό και προ­σπά­θη­σαν από την κυβέρ­νηση να την μαζέ­ψουν. Είναι προ­πα­το­ρικό αμάρ­τημα να κάνεις επίθεση σε γονείς που έχασαν τα παιδιά τους. Ετσι την πάτησε και ο ΣΥΡΙΖΑ στο Μάτι. Έτσι και η κυβέρ­νηση μέχρι και την περα­σμένη πορεία. Έμειναν λοιπόν τα άλλα δύο.

-Εξωτερική απειλή: Μπροστά στα κοσμοϊ­στο­ρικά που γίνο­νται στον πλανήτη εμείς ξοδεύ­ουμε χρόνο και ενέρ­γεια για ένα εσω­τε­ρικό ζήτημα. Το είπε αυτό ο Βορίδης.

-Εσωτερική απειλή: Απο­στα­θε­ρο­ποί­ηση της χώρας, επι­στροφή στην εποχή των αγα­να­κτι­σμέ­νων, κίν­δυ­νος να χαθούν όσα πετύ­χαμε από το σχέδιο των άκρων. Μητσο­τά­κης ή τάνκς δηλαδή.

Απο­δί­δει; Θα δείξει αύριο και τον μήνα που έρχεται. Η δική μου εκτί­μηση είναι ότι δεν απο­δί­δει γιατί υπάρ­χουν κάποια πράγ­ματα που ξεπερ­νούν την επι­κοι­νω­νία.

Τα είχαμε πει και πριν καμιά δεκαριά μέρες, όταν βλέπεις τον κορμό του δέντρου να έρχεται να κατα­πλα­κώ­σει το χωριό πρέπει να θυσιά­σεις κάποια σπίτια για να μπο­ρέ­σεις να το σώσεις. Όσο η κυβέρ­νηση δεν υιο­θε­τεί αυτό τον δρόμο το μόνο που θα την σώζει είναι ότι ακόμα στην συνεί­δηση του κόσμου δεν υπάρχει επό­με­νος που θα κυβερ­νή­σει.

Ο πολι­τι­κός χρόνος όμως είναι εντελώς δια­φο­ρε­τι­κός από οτι­δή­ποτε άλλο σε αυτή τη ζωή και σπανία οι εξε­λί­ξεις μέσα σε αυτόν είναι γραμ­μι­κές. Για να μπο­ρέ­σει λοιπόν η επι­κοι­νω­νία να απο­δώ­σει πρέπει να βασί­ζε­ται σε πράξεις. Εφόσον δεν υπάρ­χουν ό,τι κι αν δοκι­μά­σει αυτή τη στιγμή η κυβέρ­νηση θα απο­τύ­χει».

Ένα ακόμα κρίσιμο στοι­χείο που ανα­δει­κνύει ο επι­κοι­νω­νιο­λό­γος, είναι η αλλαγή των δια­θέ­σεων της κοινής γνώμης. Αν και ο Κυριά­κος Μητσο­τά­κης εξα­κο­λου­θεί να εμφα­νί­ζε­ται πιο δημο­φι­λής από τους πολι­τι­κούς του αντι­πά­λους στην καταλ­λη­λό­τητα για την πρω­θυ­πουρ­γία, πλέον αντι­με­τω­πί­ζει έναν νέο αντί­παλο: την απο­γο­ή­τευση και την απόρ­ριψη του πολι­τι­κού συστή­μα­τος στο σύνολό του. Ο λεγό­με­νος «κανένας» προη­γεί­ται όλων στις δημο­σκο­πή­σεις, γεγονός που σημα­το­δο­τεί μία κρίσιμη μετα­βολή στην πολι­τική συνεί­δηση των πολιτών.

«Ο Μητσο­τά­κης μπορεί να βρί­σκε­ται μπροστά από τους υπό­λοι­πους αρχη­γούς στη καταλ­λη­λό­τητα όμως ακόμα πιο μπροστά του βρί­σκε­ται πλέον ο κανένας.

Αύριο στον δρόμο, αν μπορώ να ρισκάρω μία πρό­βλεψη η “κάλπη” θα εκπρο­σω­πεί­ται μειο­ψη­φικά. Η πλειο­ψη­φία των ανθρώ­πων που θα κατέβει να δια­δη­λώ­σει ανήκει στο λεγό­μενο “κόμμα της αποχής”.

Ποιες τεκτο­νι­κές αλλαγές θα προ­κα­λέ­σει ή δεν θα προ­κα­λέ­σει η αυριανή συγκέ­ντρωση, μένει να φανούν στους επό­με­νους μήνες».