Εκλογές στη Γερμανία: Γιατί η δημιουργία κυβέρνησης συνασπισμού θα είναι δύσκολη υπόθεση παρά τη νίκη του Μερτς

Τα τρία συμπε­ρά­σματα από τις εκλογές – Ο Μερτς ζητά αμέσως «ανε­ξαρ­τη­σία» από την Αμερική και την πιθα­νό­τητα μιας «ανε­ξάρ­τη­της ευρω­παϊ­κής αμυ­ντι­κής πολι­τι­κής»

Καθώς οι εκλογές στη Γερ­μα­νία έφτασαν στο τέλος τους τρία πράγ­ματα είναι πλέον ξεκά­θαρα, επι­ση­μαί­νει σε ανάλυσή του ο Economist.

Το πρώτο είναι ότι το συντη­ρη­τικό κόμμα της αντι­πο­λί­τευ­σης, οι Χρι­στια­νο­δη­μο­κρά­τες (CDU), μαζί με το κόμμα της Βαυα­ρίας, τη Χρι­στια­νο­κοι­νω­νική Ένωση (CSU), είχαν μια ξεκά­θαρη νίκη – αν και συγκέ­ντρω­σαν χαμηλά ποσοστά, μόλις το 29% των ψήφων. Το ποσοστό αυτό όμως ανοίγει το δρόμο για τον υπο­ψή­φιο τους, Φρί­ντριχ Μερτς να γίνει ο επό­με­νος Καγκε­λά­ριος της χώρας αφότου επι­τευ­χθεί συνα­σπι­σμός.

Το δεύτερο είναι ότι τα ποσοστά της σκλη­ρο­δε­ξιάς, Εναλ­λα­κτική για τη Γερ­μα­νία (AfD) εκτο­ξεύ­τη­καν αφού είχε το καλύ­τερο απο­τέ­λε­σμά της, με 21%, ποσοστό που θα διπλα­σιά­σει περίπου τον αριθμό των εδρών της στην Bundestag. Η Alice Weidel, η συναρ­χη­γός του κόμ­μα­τος, χαι­ρέ­τισε την «ιστο­ρική επι­τυ­χία».

Το τρίτο είναι η εξαι­ρε­τική προ­σέ­λευση πολιτών στις κάλπες. Περίπου το 83% των επι­λέ­ξι­μων Γερ­μα­νών ψήφισε, πρό­κει­ται για το υψη­λό­τερο ποσοστό μετά από την επα­νέ­νωση πριν από 35 χρόνια.

Από εκεί και πέρα ​​τα πράγ­ματα είναι πιο μπερ­δε­μένα. Ο Φρί­ντριχ Μερτς ελπίζει να σχη­μα­τί­σει συνα­σπι­σμό με τους Σοσιαλ­δη­μο­κρά­τες (SPD) του Όλαφ Σολτς οι οποίοι με ποσοστό 16% κατρα­κύ­λη­σαν κατα­γρά­φο­ντας τη χει­ρό­τερη ήττα τους στη μακρά ιστορία του κόμ­μα­τος. Όμως, σύμφωνα με τους εκλο­γι­κούς κανόνες της Γερ­μα­νίας, το εάν τα βασικά κεντρο­α­ρι­στερά και κεντρο­δε­ξιά κόμματα μπορούν να σχη­μα­τί­σουν αυτό που ονο­μά­ζε­ται «μεγάλος» συνα­σπι­σμός εξαρ­τά­ται εξ ολο­κλή­ρου από το αν η νέα «αρι­στερά συντη­ρη­τική» Συμ­μα­χία της Ζάρα Βάγκεν­κνεχτ (BSW) θα μπο­ρούσε να φτάσει το όριο του 5% που απαι­τεί­ται για να κερ­δί­σει κοι­νο­βου­λευ­τική εκπρο­σώ­πηση. Αυτό σημαί­νει ότι το CDU/CSU και το SPD θα έχουν πλειο­ψη­φία, αν και εύθραυ­στη, και δεν θα χρεια­στεί να συνερ­γα­στούν με τους Πρά­σι­νους. Αυτή η ιδε­ο­λο­γικά ακα­τά­στατη τρι­κομ­μα­τική κυβέρ­νηση είναι όμως ακριβώς αυτό που ήθελε να απο­φύ­γει ο Μερτς, ο οποίος θέλει να δράσει απο­φα­σι­στικά για να απο­κα­τα­στή­σει την πίστη των Γερ­μα­νών ψηφο­φό­ρων στην πολι­τική.

Ακόμη και η δημιουρ­γία συνα­σπι­σμού μόνο με το SPD δεν θα είναι καθόλου εύκολη. Μετά από μια σκληρή εκστρα­τεία σύμφωνα με τα γερ­μα­νικά πρότυπα, πολλοί φοβού­νται ότι θα απο­δει­χθεί δύσκολο να οικο­δο­μη­θεί η απα­ραί­τητη εμπι­στο­σύνη και να βρεθούν οι συμ­βι­βα­σμοί που απαι­τούν οι συμ­φω­νίες του γερ­μα­νι­κού συνα­σπι­σμού. Μια βου­λευ­τής του SPD είπε πρό­σφατα ότι η προ­ο­πτική ενός μεγάλου συνα­σπι­σμού την έκανε «να αισθά­νε­ται σαν να φιμώ­νε­ται». Σε μια τέτοια περί­πτωση μια από τις μεγα­λύ­τε­ρες προ­κλή­σεις που θα έχει να αντι­με­τω­πί­σει ο Μερτς είναι να συμ­βι­βα­στεί με τις προ­τά­σεις του για τη δια­χεί­ριση της παρά­τυ­πης μετα­νά­στευ­σης στη Γερ­μα­νία, κάτι για το οποίο δεν είναι καθόλου πρό­θυ­μος να κάνει. Ο ίδιος έχει επι­ση­μά­νει ότι τα αιτή­ματά του για μόνι­μους ελέγ­χους στα σύνορα της Γερ­μα­νίας και την απόρ­ριψη των αιτού­ντων άσυλο είναι αδια­πραγ­μά­τευτα. Αλλά τόσο το SPD όσο και οι Πρά­σι­νοι λένε ότι οι απόψεις αυτές παρα­βιά­ζουν το εσω­τε­ρικό και το ευρω­παϊκό δίκαιο.

Τα επίδοξα κυβερ­νη­τικά κόμματα θα πρέπει επίσης να κατα­λή­ξουν σε συμ­φω­νία για τη χαλά­ρωση του συνταγ­μα­τι­κού «φρένου χρέους» της Γερ­μα­νίας, που καθιστά αδύνατο για την ομο­σπον­διακή κυβέρ­νηση να έχει περισ­σό­τερα από μικρο­σκο­πικά ελλείμ­ματα. Οι επεν­δυ­τι­κές ανάγκες της Γερ­μα­νίας ανέρ­χο­νται σε εκα­το­ντά­δες δισε­κα­τομ­μύ­ρια, καλύ­πτο­ντας τα πάντα, από την επι­σκευή της κατε­στραμ­μέ­νης δημό­σιας υπο­δο­μής της έως την ενί­σχυση των αμυ­ντι­κών της δαπανών. Απλώς για να επι­τύ­χει τον (ολοένα και ανε­παρκή) στόχο του ΝΑΤΟ του 2% του ΑΕΠ, η χώρα θα χρεια­στεί να βρει του­λά­χι­στον άλλα 30 δισε­κα­τομ­μύ­ρια ευρώ ετησίως από το 2028.

Οι περι­κο­πές του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού που πρό­τεινε ο Μερτς δεν είναι δυνατόν όμως να καλύ­ψουν αυτές τις ανάγκες. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο έχει δηλώσει ότι είναι ανοι­χτός στη χαλά­ρωση του «φρένου του χρέους».

Ωστόσο, οι συνταγ­μα­τι­κές αλλαγές απαι­τούν πλειο­ψη­φία, τα δύο τρίτα στο κοι­νο­βού­λιο. Για να γίνει αυτό τα κυβερ­νώ­ντα κόμματα θα χρεια­στούν την υπο­στή­ριξη από το Die Linke, ένα σκλη­ρο­πυ­ρη­νικό αρι­στερό κόμμα που γνώρισε μια εξαι­ρε­τική άνοδο την τελευ­ταία στιγμή, ειδικά μεταξύ των νεαρών ψηφο­φό­ρων, κερ­δί­ζο­ντας το 9% των ψήφων. Ως κόμμα «υπέρ της ειρήνης», η υπο­στή­ριξή του, εάν υπάρξει, σίγουρα θα έχει υψηλό τίμημα. Αυτό με τη σειρά του θα μπο­ρούσε να αντα­γω­νι­στεί τους σκλη­ρο­πυ­ρη­νι­κούς βου­λευ­τές στις τάξεις του Μερτς που απε­χθά­νο­νται τους αρι­στε­ρούς και είναι δύσπι­στοι εξαρχής για την άρση του «φρένου του χρέους».

Έτσι, το εκλο­γικό απο­τέ­λε­σμα δύσκολα θα ευχα­ρι­στή­σει όλους όσους ήλπιζαν πως θα υπάρξει πολι­τική σαφή­νεια σε μια χώρα που εδώ και πολύ καιρό την έχει στε­ρη­θεί. Η νίκη του CDU/CSU είναι σε μεγάλο βαθμό συνάρ­τηση της αντι­δη­μο­φι­λίας της απερ­χό­με­νης κυβέρ­νη­σης: κάποτε ήλπιζε να κερ­δί­σει πάνω από το 35% των ψήφων, αλλά στο τέλος σημεί­ωσε το δεύτερο χει­ρό­τερο απο­τέ­λε­σμα που είχε ποτέ. Αυτό μπορεί να ανα­ζω­πυ­ρώ­σει παλιές αμφι­βο­λίες στο εσω­τε­ρικό του κόμ­μα­τος για τον Μερτς, ο οποίος είχε ανα­στα­τώ­σει πολλούς Γερ­μα­νούς τον περα­σμένο μήνα απο­δε­χό­με­νος τις ψήφους του AfD για να προ­ω­θή­σει τις αντι­με­τα­να­στευ­τι­κές του προ­τά­σεις μέσω της Bundestag.

Εν τω μεταξύ, το κατα­στρο­φικό για το SPD εκλο­γικό απο­τέ­λε­σμα θα απο­τε­λέ­σει μια ευκαι­ρία για εκκα­θα­ρί­σεις μέσα στο κόμμα και ο Σολτς σύντομα ανα­μέ­νε­ται να γίνει παρελ­θόν, όπως σχο­λιά­ζει το δημο­σί­ευμα. «Είναι ένα πικρό απο­τέ­λε­σμα και πονάει», είπε στον Economist ο Alexander Schweitzer, υπουργός-πρόεδρος του SPD της πολι­τείας Ρηνανίας-Παλατινάτου. Τα μόνα κόμματα που γιορ­τά­ζουν απόψε είναι το AfD και το Die Linke που δεν έχουν ελπίδα να μπουν στην κυβέρ­νηση.

Κανο­νικά, ένα απο­τέ­λε­σμα σαν αυτό θα μπο­ρούσε να απο­τε­λέ­σει μια περίοδο ομφα­λο­σκο­πίας για τα κύρια κόμματα προτού ξεκι­νή­σουν συνο­μι­λίες για την επί­τευξη συνα­σπι­σμού. Όμως αυτή τη φορά τα πράγ­ματα είναι δια­φο­ρε­τικά. Ο Ντό­ναλντ Τραμπ ανέ­τρεψε τη διπλω­μα­τία γύρω από την Ουκρα­νία, προ­κα­λώ­ντας πανικό στην Ευρώπη η οποία βλέπει πως πρέπει να ανα­λά­βει δράση. Ένα μόλις λεπτό μετά το κλεί­σιμο των κάλπες στη Γερ­μα­νία, ο  Αντόνιο Κόστα, ο πρό­ε­δρος του Ευρω­παϊ­κού Συμ­βου­λίου, συγκά­λεσε έκτακτη σύνοδος κορυφής στις 6 Μαρτίου προ­κει­μέ­νου να συζη­τη­θεί το ζήτημα της Ουκρα­νίας και της ευρω­παϊ­κής ασφά­λειας. Ως καγκε­λά­ριος της Γερ­μα­νίας έως ότου εκλεγεί αντι­κα­τα­στά­της από την Bundestag, ο Σολτς θα παρα­στεί σε αυτή τη συνε­δρί­αση. Θα χρεια­στεί όμως να συμ­βου­λευ­τεί στενά τον άνθρωπο που θα τον αντι­κα­τα­στή­σει.

Από την πλευρά του, ο Μερτς φαί­νε­ται να κατα­νοεί ότι οι τεκτο­νι­κές αλλαγές στη γεω­πο­λι­τική υπό τον Τραμπ δεν αφήνουν πολλά χρονικά περι­θώ­ρια. Μιλώ­ντας αμέσως μετά τη νίκη του, σκέ­φτηκε την πιθα­νό­τητα μιας «ανε­ξάρ­τη­της ευρω­παϊ­κής αμυ­ντι­κής πολι­τι­κής» που θα αντι­κα­τα­στή­σει το ΝΑΤΟ και είπε ότι ήταν «απόλυτη προ­τε­ραιό­τητα να ενι­σχυ­θεί η Ευρώπη όσο το δυνατόν γρη­γο­ρό­τερα, ώστε να επι­τύ­χουμε την ανε­ξαρ­τη­σία από τις ΗΠΑ». Πριν από τις εκλογές είχε εγείρει την προ­ο­πτική πυρη­νι­κής συνερ­γα­σίας με τη Γαλλία ή τη Βρε­τα­νία για να αντι­κα­τα­στή­σει την αμε­ρι­κα­νική ομπρέλα και άτυπες συνο­μι­λίες έχουν ήδη ξεκι­νή­σει με τους Γάλλους.

Πηγή: skai.gr