Σχολείο: «Μετεξεταστέοι» στα βασικά

Μόλις το 2% των απο­φοί­των γυμνα­σίου στην Ελλάδα κατα­φέρ­νει να βρεθεί στο υψη­λό­τερο σκαλί στη μέτρηση των βασικών δεξιο­τή­των που οφείλει να αποκτά ένας μαθητής από την υπο­χρε­ω­τική εκπαί­δευση. Αυτό, όπως παρα­τη­ρεί η Ευρω­παϊκή Επι­τροπή στην «Εκθεση παρα­κο­λού­θη­σης της εκπαί­δευ­σης και κατάρ­τι­σης για το 2024», ανα­μέ­νε­ται να απο­τε­λέ­σει τρο­χο­πέδη στην ανά­πτυξη της χώρας.

Κατα­γρά­φε­ται πτωτική πορεία στις επι­δό­σεις των 15χρονων κατά την τελευ­ταία δεκα­ε­τία.

Ειδι­κό­τερα, όπως ανα­φέ­ρει η έκθεση της Ε.Ε. που παρου­σιά­ζει η «Κ», μεγάλο ποσοστό Ελλήνων μαθητών δεν επι­τυγ­χά­νει ένα ελά­χι­στο επίπεδο επάρ­κειας στα μαθη­μα­τικά, στην ανά­γνωση και στις φυσικές επι­στή­μες, ενώ πολύ λίγοι δια­θέ­τουν προηγ­μέ­νες δεξιό­τη­τες. Ενδει­κτικά, στο πρό­γραμμα PISA του ΟΟΣΑ του 2022 για τη διεθνή αξιο­λό­γηση μαθητών, το 47,2% των Ελλήνων μαθητών ηλικίας 15 ετών είχε χαμηλές επι­δό­σεις στα μαθη­μα­τικά, το 37,6% στην ανά­γνωση και το 37,3% στις φυσικές επι­στή­μες. Τα ποσοστά αυτά συγκα­τα­λέ­γο­νται μεταξύ των υψη­λό­τε­ρων στην Ε.Ε., τη στιγμή που οι αντί­στοι­χοι μέσοι όροι της Ε.Ε. για μαθητές με χαμηλές επι­δό­σεις είναι 29,5% στα μαθη­μα­τικά, 26,2% στην ανά­γνωση, 24,2% στις φυσικές επι­στή­μες.

Εκπαί­δευση: Λιγό­τερη παπα­γα­λία «φτιά­χνο­ντας» λιπ γκλος

Ταυ­τό­χρονα, το ποσοστό των Ελλήνων με υψηλές επι­δό­σεις είναι μεταξύ των χαμη­λό­τε­ρων στην Ε.Ε. και στους τρεις τομείς. Μόνο το 2% των Ελλήνων επέ­δει­ξαν προηγ­μέ­νες δεξιό­τη­τες στα μαθη­μα­τικά (ο μέσος όρος της Ε.Ε. είναι 7,9%), 2% στην ανά­γνωση (6,5% στην Ε.Ε.) και 1,5% στις φυσικές επι­στή­μες (6,9% στην Ε.Ε.). «Στο πλαίσιο της συρ­ρί­κνω­σης του πλη­θυ­σμού των μαθητών και της ύπαρξης σημα­ντι­κών ανα­ντι­στοι­χιών δεξιο­τή­των, τα στοι­χεία αυτά εγεί­ρουν ανη­συ­χίες για τη μελ­λο­ντική προ­σφορά εργα­τι­κού δυνα­μι­κού και δεξιο­τή­των στην Ελλάδα στο πλαίσιο μιας επι­τυ­χούς δια­χεί­ρι­σης της διττής μετά­βα­σης», παρα­τη­ρεί η έκθεση.

Η πτωτική πορεία στις βασικές δεξιό­τη­τες κατά την τελευ­ταία δεκα­ε­τία αντι­κα­το­πτρί­ζει σημα­ντι­κές προ­κλή­σεις όσον αφορά την ισότητα και την ποιό­τητα για το σύστημα εκπαί­δευ­σης και κατάρ­τι­σης στη χώρα μας. Και αυτό διότι οι χαμηλές επι­δό­σεις στα μαθη­μα­τικά έχουν αυξηθεί σε ολό­κληρη την κοι­νω­νι­κο­οι­κο­νο­μική κατα­νομή από το 2018. Το 2022, 6 στους 10 μαθητές από μειο­νε­κτού­ντα (με κοι­νω­νι­κο­οι­κο­νο­μικά κρι­τή­ρια) περι­βάλ­λο­ντα (64%) δεν πέτυχαν το ελά­χι­στο επίπεδο επάρ­κειας στα μαθη­μα­τικά (έναντι 52,8% το 2018). Το ποσοστό έχει επίσης αυξηθεί σημα­ντικά –στο 26,7%, 8,2 μονάδες πάνω από τον μέσο όρο της Ε.Ε.– στο ανώτερο επίπεδο των μαθητών με βάση την κοι­νω­νι­κοι­κο­νο­μική κατά­σταση της οικο­γέ­νειάς τους. «Το υψηλό ποσοστό μαθητών με χαμηλές επι­δό­σεις μεταξύ των προ­νο­μιού­χων μαθητών, σε συν­δυα­σμό με το χαμηλό ποσοστό μαθητών με υψηλές επι­δό­σεις, κατα­δει­κνύει διαρ­θρω­τι­κές προ­κλή­σεις για την ποιό­τητα και την ισότητα της εκπαί­δευ­σης. Τα απο­τε­λέ­σματα αυτά είναι πιθανό να αντι­κα­το­πτρί­ζουν, για παρά­δειγμα, την υπο­χρη­μα­το­δό­τηση εκπαι­δευ­τι­κών πολι­τι­κών, τον αντί­κτυπο κοι­νω­νι­κο­οι­κο­νο­μι­κών παρα­γό­ντων στις επι­δό­σεις, την έλλειψη σχο­λι­κής αυτο­νο­μίας, διά­φο­ρες προ­κλή­σεις όσον αφορά την εφαρ­μογή μεθόδων διδα­σκα­λίας βάσει ικα­νο­τή­των και την καθιέ­ρωση μιας νοο­τρο­πίας αξιο­λό­γη­σης», παρα­τη­ρεί η έκθεση, κρού­ο­ντας τον κώδωνα του κιν­δύ­νου για τη χώρα μας.

Οι χαμηλές επι­δό­σεις των μαθητών στις βασικές δεξιό­τη­τες παρου­σί­α­σαν αρνη­τική τάση από το 2012, παρά τις προ­σπά­θειες βελ­τί­ω­σης των εκπαι­δευ­τι­κών απο­τε­λε­σμά­των.

Μάλιστα, η Ελλάδα συγκα­τα­λέ­γε­ται μεταξύ των χωρών με τις χει­ρό­τε­ρες επι­δό­σεις, με μεγα­λύ­τερη πτωτική πορεία σε σχέση με τις τάσεις της Ε.Ε., παρά τις σημα­ντι­κές μεταρ­ρυθ­μί­σεις που έχουν πραγ­μα­το­ποι­η­θεί. Αυτές περι­λαμ­βά­νουν τη μείωση της ηλικίας έναρξης της υπο­χρε­ω­τι­κής προ­σχο­λι­κής εκπαί­δευ­σης στην ηλικία των 4 ετών, την ανά­πτυξη νέων προ­γραμ­μά­των σπουδών και σχο­λι­κών βιβλίων με έμφαση στις βασικές ικα­νό­τη­τες, την εισα­γωγή και­νο­τό­μων δράσεων στα σχολεία, την υιο­θέ­τηση ευέ­λι­κτων δια­δρο­μών εκπαί­δευ­σης και κατάρ­τι­σης και τη δημιουρ­γία νέων Πρό­τυ­πων και Πει­ρα­μα­τι­κών Σχο­λείων για τη βελ­τί­ωση της προ­σβά­σι­μης εκπαί­δευ­σης για όλους. Βέβαια, όπως παρα­τη­ρεί η έκθεση, «οι εκπαι­δευ­τι­κές μεταρ­ρυθ­μί­σεις, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων εκείνων που αφορούν την από­κτηση δεξιο­τή­των, χρειά­ζο­νται χρόνο για να απο­φέ­ρουν απτά απο­τε­λέ­σματα».

Προ­σω­πι­κός βοηθός ΑΙ για μαθητές

Από την άλλη, βήματα γίνο­νται στους τομείς του επαγ­γελ­μα­τι­κού προ­σα­να­το­λι­σμού των μαθητών και της επαγ­γελ­μα­τι­κής εκπαί­δευ­σης. Ενδει­κτικά, στην Ελλάδα το 45,3% των μαθητών μέσης εκπαί­δευ­σης παρα­κο­λού­θη­σαν προ­γράμ­ματα επαγ­γελ­μα­τι­κού προ­σα­να­το­λι­σμού το 2022. Παράλ­ληλα, κατά το σχολικό έτος 2023-2024 δια­τέ­θη­καν συνο­λικά 9.550 θέσεις μαθη­τείας για τους απο­φοί­τους επαγ­γελ­μα­τι­κής εκπαί­δευ­σης. Αυτό αντι­στοι­χεί σε αύξηση κατά 45,5% των θέσεων μαθη­τείας σε σύγκριση με το προη­γού­μενο σχολικό έτος. Η τάση αυτή ανα­μέ­νε­ται να συνε­χι­στεί κατά τα επόμενα χρόνια.

Πηγή: kathimerini.gr