Αύξηση κόστους καυσίμων: Πώς επηρεάζονται οι τιμές των ακτοπλοϊκών εισιτηρίων

Οι μεγάλες αυξή­σεις στα ακτο­πλοϊκά εισι­τή­ρια που προ­α­ναγ­γέλ­λο­νται για την επόμενη χρονιά προ­κα­λούν ήδη ανη­συ­χία τόσο στους ταξι­διώ­τες όσο και στους επαγ­γελ­μα­τίες του κλάδου. Από τον Μάιο του 2025 οι επι­βά­τες που χρη­σι­μο­ποιούν την ακτο­πλοΐα θα κληθούν να πλη­ρώ­σουν ακρι­βό­τερα εισι­τή­ρια, με τις αυξή­σεις να απο­δί­δο­νται κυρίως στους νέους περι­βαλ­λο­ντι­κούς κανόνες, που επι­βάλ­λουν τη χρήση ακρι­βό­τε­ρων καυ­σί­μων. Ο κύριος λόγος είναι η υπο­χρε­ω­τική χρήση των νέων ακρι­βό­τε­ρων καυ­σί­μων μειω­μέ­νης περιε­κτι­κό­τη­τας σε θείο (0,1%) από τα πλοία της ελλη­νι­κής ακτο­πλο­ΐας.

Περι­βαλ­λο­ντική συμ­μόρ­φωση και αυξη­μένο κόστος

Σύμφωνα με τον πρόεδρο του Συν­δέ­σμου Επι­χει­ρή­σεων Επι­βα­τη­γού Ναυ­τι­λίας (ΣΕΕΝ), Διονύση Θεο­δω­ράτο, οι νέοι περι­βαλ­λο­ντι­κοί κανόνες επι­φέ­ρουν σημα­ντι­κές οικο­νο­μι­κές επι­βα­ρύν­σεις στην ακτο­πλοΐα. Ειδι­κό­τερα, η μετά­βαση σε καύσιμα μειω­μέ­νης περιε­κτι­κό­τη­τας σε θείο, τα οποία είναι κατά 20% ακρι­βό­τερα, ανα­μέ­νε­ται να αυξήσει το συνο­λικό κόστος λει­τουρ­γίας των πλοίων. Ο κ. Θεο­δω­ρά­τος σημεί­ωσε ότι το κόστος αυτό, που θα ανέλθει σε 320 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ έως το 2031, θα μετα­κυ­λι­στεί ανα­πό­φευ­κτα στους επι­βά­τες και στα μετα­φε­ρό­μενα οχήματα.

“Η λει­τουρ­γία της ακτο­πλο­ΐας καθί­στα­ται μη βιώσιμη χωρίς αυτές τις αυξή­σεις”, τόνισε ο πρό­ε­δρος του ΣΕΕΝ, προ­σθέ­το­ντας ότι απαι­τεί­ται άμεση ανα­προ­σαρ­μογή των απο­ζη­μιώ­σεων για τα δρο­μο­λό­για δημό­σιας υπη­ρε­σίας, καθώς και του κρα­τι­κού ναυ­λο­λο­γίου, το οποίο παρα­μέ­νει αμε­τά­βλητο από το 2018. Οι νέες τιμές των εισι­τη­ρίων εκτι­μά­ται ότι θα αυξη­θούν κατά 12%-15%, σύμφωνα με παλαιό­τε­ρες μελέτες του υπουρ­γείου Ναυ­τι­λίας.

Προ­κλή­σεις για τις άγονες γραμμές

Από τον Μάιο του 2025 η Μεσό­γειος Θάλασσα θα κατα­στεί περιοχή με περιο­ρι­σμέ­νες εκπο­μπές θείου για τα ναυ­τι­λιακά καύσιμα. Αυτό το καύσιμο είναι ήδη 30% πιο ακριβό σε σχέση με τα συμ­βα­τικά καύσιμα υψηλού θείου, επη­ρε­ά­ζο­ντας αρκετά πλοία της ακτο­πλο­ΐας (αν και όχι όλα), κυρίως τα μικρό­τερα και αυτά που δρα­στη­ριο­ποιού­νται στις λεγό­με­νες “άγονες γραμμές”. Αξιο­ση­μεί­ωτο είναι ότι πλοία με συστή­ματα καθα­ρι­σμού καυ­σα­ε­ρίων (scrubber) θεω­ρη­τικά δεν πλήτ­το­νται, καθώς μπορούν να συνε­χί­σουν να χρη­σι­μο­ποιούν τα συμ­βα­τικά καύσιμα (μετά την επε­ξερ­γα­σία τους από τα συστή­ματα), ενώ και τα ταχύ­πλοα πλοία, τα οποία ήδη χρη­σι­μο­ποιούν καύσιμο με μειω­μένο θείο, δεν επη­ρε­ά­ζο­νται.

Παρ’ όλα αυτά, η ανα­με­νό­μενη αύξηση του κόστους καυ­σί­μων μπορεί να προ­κα­λέ­σει και άλλες αυξή­σεις στις τιμές, πλήτ­το­ντας άλλους τομείς του κλάδου, κάτι που το υπουρ­γείο προ­σπα­θεί να απο­φύ­γει. Σύμφωνα με εκτι­μή­σεις από τους ακτο­πλό­ους, μια αύξηση 30% στο κόστος των καυ­σί­μων οδηγεί σε αύξηση 12%-15% στις τιμές των εισι­τη­ρίων, σύμφωνα με παλαιό­τε­ρες έρευνες του υπουρ­γείου Ναυ­τι­λίας.

Το περυ­σινό καλο­καίρι το υπουρ­γείο είχε κατα­γρά­ψει απότομη αύξηση στις τιμές των εισι­τη­ρίων σε τρεις συγκε­κρι­μέ­νες γραμμές, όπως στις Σπο­ρά­δες (κυρίως από Βόλο), στη γραμμή Λαύριο-Λήμνος και στη γραμμή Ραφήνα- Άνδρος. Η μεγα­λύ­τερη ανη­συ­χία εντο­πί­ζε­ται στις υψηλές τιμές των εισι­τη­ρίων για τα ταχύ­πλοα σκάφη, ιδιαί­τερα στις ενδο­νη­σιω­τι­κές συν­δέ­σεις. Για παρά­δειγμα, στη γραμμή Πειραιάς-Μύκονος η τιμή του εισι­τη­ρίου με συμ­βα­τικό πλοίο μειώ­θηκε κατά 5,25%, ενώ με ταχύ­πλοο σκάφος αυξή­θηκε κατά 11,76%. Στη γραμμή Νάξος-Πάρος, ενώ η τιμή του εισι­τη­ρίου με συμ­βα­τικό πλοίο μειώ­θηκε κατά 3,63%, με το ταχύ­πλοο αυξή­θηκε κατά 32,80%.

Άγονες γραμμές

Η αύξηση του κόστους καυ­σί­μων ανα­μέ­νε­ται να πλήξει κυρίως τις άγονες γραμμές, όπου τα μισθώ­ματα παρα­μέ­νουν στάσιμα παρά τις αυξη­μέ­νες ανάγκες. Ο υπουρ­γός Ναυ­τι­λίας και Νησιω­τι­κής Πολι­τι­κής, Χρήστος Στυ­λια­νί­δης, ανέφερε στη Βουλή ότι τo 2019 οι άγονες γραμμές είχαν κόστος περίπου 90 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ, ενώ για φέτος το κόστος θα αγγίξει τα 161 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ. Όπως, δε, δήλωσε, “θα πρέπει να αξιο­ποι­ή­σουμε το μεγάλο κονδύλι των 500 εκα­τομ­μυ­ρίων με μισό δισ. ευρώ από ευρω­παϊ­κές χρη­μα­το­δο­τή­σεις για τις άγονες γραμμές, ώστε και να έχουμε, πλέον, δεκα­ε­τείς συμ­βά­σεις με προ­βλε­ψι­μό­τητα για τις επι­χει­ρή­σεις και να έχουμε αξιό­πι­στη ακτο­πλοΐα με ασφά­λεια αλλά και πράσινα πλοία. Σε αυτή τη μετα­βα­τική περίοδο των 2-3 χρόνων, μέχρι να δρο­μο­λο­γη­θεί το ΣΔΙΤ, το Private-Public Partnership δηλαδή, χρειά­ζε­ται να δεί­ξουμε σύνεση στη δια­χεί­ριση των χρη­μά­των και να κρα­τή­σουμε, πάνω απ’ όλα, όλα τα νησιά σε δια­σύν­δεση, μόνιμα, με την ηπει­ρω­τική χώρα και μεταξύ τους”.

Παράλ­ληλα, οι ακτο­πλοϊ­κές επι­χει­ρή­σεις ζητούν αύξηση του κρα­τι­κού ναυ­λο­λο­γίου και προ­σαρ­μογή των μισθω­μά­των, ώστε να δια­τη­ρη­θεί η βιω­σι­μό­τητα των δρο­μο­λο­γίων στις απο­μα­κρυ­σμέ­νες περιο­χές. “Οι άγονες γραμμές είναι ζωτικής σημα­σίας για τη νησιω­τική Ελλάδα και χρειά­ζο­νται άμεση υπο­στή­ριξη”, δήλωσε ο κ. Θεο­δω­ρά­τος.

Ανα­γκαία ανα­νέ­ωση του στόλου

Ένα άλλο ζήτημα που ανα­δει­κνύ­ε­ται είναι η ανάγκη ανα­νέ­ω­σης του ακτο­πλοϊ­κού στόλου. Η μέση ηλικία των πλοίων στην Ελλάδα φτάνει τα 30 έτη, γεγονός που επι­βα­ρύ­νει την απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα και την περι­βαλ­λο­ντική συμ­μόρ­φωση. Ο πρό­ε­δρος του ΣΕΕΝ εκτιμά ότι η πλήρης ανα­νέ­ωση του στόλου θα κοστί­σει περίπου 3 δισε­κα­τομ­μύ­ρια ευρώ. “Χρειά­ζε­ται να ανοί­ξουμε χρη­μα­το­δο­τικά πρω­τό­κολλα για την υπο­στή­ριξη των ακτο­πλοϊ­κών εται­ρειών”, υπο­γράμ­μισε.

Παράλ­ληλα, προ­τά­θηκε η αξιο­ποί­ηση των λιμε­νι­κών τελών, ύψους 30 εκα­τομ­μυ­ρίων ευρώ ετησίως, για τη βελ­τί­ωση των λιμε­νι­κών υπο­δο­μών. Οι επεν­δύ­σεις αυτές θα μπο­ρού­σαν να κατα­στή­σουν τα λιμάνια πιο πράσινα και φιλικά για τα πλοία και τους επι­βά­τες.

Οι αντι­δρά­σεις 

Στον τομέα των διεθνών γραμμών, ο όμιλος Γκρι­μάλ­ντι ανα­κοί­νωσε αυξή­σεις 10%-15% στις γραμμές Ελλάδας-Ιταλίας. Ανά­λο­γες αυξή­σεις ανα­μέ­νε­ται να επι­βά­λουν και άλλες εται­ρείες, όπως η Minoan Lines και ο όμιλος Attica. Παρότι η Ελλάδα έχει εξα­σφα­λί­σει εξαί­ρεση από το Σύστημα Εμπο­ρίας Δικαιω­μά­των Εκπο­μπών (EU-ETS) έως το 2030 για τις μικρό­τε­ρες νησιω­τι­κές γραμμές, η επι­βά­ρυνση στις μεγάλες δια­δρο­μές είναι ανα­πό­φευ­κτη.

Το υπουρ­γείο Ναυ­τι­λίας, σε συνερ­γα­σία με την Επι­τροπή Αντα­γω­νι­σμού, διε­ρευνά το ενδε­χό­μενο ύπαρξης δεσπό­ζου­σας θέσης από ορι­σμέ­νες εται­ρείες που μπορεί να περιο­ρί­ζουν τον αντα­γω­νι­σμό. Μια κοινή ομάδα εργα­σίας έχει ανα­λά­βει την ανάλυση των δεδο­μέ­νων και την πρόταση μέτρων για την προ­στα­σία των επι­βα­τών.

Πηγή: capital.gr