“Παγωμένα νερά στο Αιγαίο”: Τα προβλήματα του διαλόγου με την Τουρκία

Ο Κυριά­κος  Μητσο­τά­κης θα βρεθεί τελικά στην Άγκυρα το Μάρτιο, αφού πρώτα επι­σκε­φθεί το Κάιρο και ενώ η Τουρκία επα­να­φέ­ρει τη “γαλάζια πατρίδα” και ετοι­μά­ζει deal για ΑΟΖ με Συρία.

Το 2025 μπήκε με ψυχρό καιρό στα ελλη­νο­τουρ­κικά. Τα “ήρεμα νερά” στο Αιγαίο φαί­νε­ται να έχουν παγώσει. Καθώς η Τουρκία συνε­χί­ζει να ναρ­κο­θε­τεί το διάλογο, για τον οποίο υπήρχαν ούτως ή άλλως βέβαια χαμηλές προσ­δο­κίες.

Το Ανώτατο Συμ­βού­λιο Συνερ­γα­σίας Ελλάδας-Τουρκίας ανα­μέ­νε­ται τελικά να πραγ­μα­το­ποι­η­θεί Μάρτιο και όχι στα τέλη Ιανουα­ρίου, με αφορμή το γεγονός ότι η πρόταση του πρω­θυ­πουρ­γού για Πρόεδρο Δημο­κρα­τίας ανα­μέ­νε­ται να ανα­κοι­νω­θεί μετά­΄τις 13 Ιανουα­ρίου και από τις 13 Φεβρουα­ρίου ανα­μέ­νε­ται να ξεκι­νή­σουν οι ψηφο­φο­ρίες στη Βουλή.

Στο περι­θώ­ριο της σύγκλη­σης του Ανώ­τα­του Συμ­βου­λίου Συνερ­γα­σίας, αυτή τη φορά στην Άγκυρα, ο Κυριά­κος Μητσο­τά­κης ανα­μέ­νε­ται σε κάθε περί­πτωση να έχει νέα συνά­ντηση με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντο­γάν.

Εν τω μεταξύ, στις 7 με 16 Ιανουα­ρίου η Τουρκία θα βγάλει στο Αιγαίο, την ανα­το­λική Μεσό­γειο και τη Μαύρη Θάλασσα σχεδόν 100 πολε­μικά σκάφη στο πλαίσιο της άσκησης “Γαλάζια Πατρίδα”. Άσκηση η οποία θα διε­ξα­χθεί ξανά για πρώτη φορά μετά από τρία χρόνια, κατά τα οποία η Άγκυρα κρα­τούσε τα προ­σχή­ματα στο πλαίσιο της ελλη­νο­τουρ­κι­κής προ­σέγ­γι­σης.

Η μάχη για την ΑΟΖ από Συρία μέχρι Αίγυπτο

Η Τουρκία βεβαίως ουδέ­ποτε εγκα­τέ­λειψε το αφήγημα της “γαλά­ζιας πατρί­δας” και κατα το διάλογο έθετε και συνε­χί­ζει να θέτει τις ανα­θε­ω­ρη­τι­κές της απόψεις και παρά­λο­γες απαι­τή­σεις. Το κρίσιμο ερώτημα δε είναι εάν θα έχει προ­χω­ρή­σει το σχέδιο για συμ­φω­νία Τουρκίας-Συρίας για την ΑΟΖ πριν την επί­σκεψη Μητσο­τάκη στην Άγκυρα. Κάτι που θα έφερνε σε πολύ δύσκολη θέση το Μαξίμου και το ΥΠΕΞ.

Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι το σχέδιο αυτό, για το οποίο είχε γράψει το NEWS24/7 αμέσως μετά την πτώση Άσαντ έχει ως στόχο την αμφι­σβή­τηση της ΑΟΖ της Κύπρου. Η Τουρκία θέλει να συμ­φω­νή­σει με το νέο καθε­στώς στη Συρία για να “απο­κτή­σει” μία “γλώσσα” που θα επε­κτεί­νει τη δική της κυριαρ­χία ανα­το­λικά της Κύπρου. Και ναι μεν όπως το τουρ­κο­λι­βυκό μνη­μό­νιο μία τέτοια συμ­φω­νία θα είναι τυπικά παρά­νομη, αλλά η Άγκυρα θα τη χρη­σι­μο­ποιεί ως επι­χεί­ρημα στο πλαίσιο του αφη­γή­μα­τος της “γαλά­ζιας πατρί­δας”.

Την υπο­γραφή συμ­φω­νίας με Συρία για ΑΟΖ είχε προ­α­ναγ­γεί­λει την παρα­μονή των Χρι­στου­γέν­νων ο υπουρ­γός Μετα­φο­ρών της Τουρ­κίας, Αμπ­ντουλ­κα­ντίρ Ουρά­λο­γλου, μετά τη συνε­δρί­αση του τουρ­κι­κού υπουρ­γι­κού συμ­βου­λίου.

Είχε επίσης απο­κα­λύ­ψει την προ­σπά­θεια της Άγκυρας να προ­σεγ­γί­σει και την Αίγυπτο, με την οποία η Ελλάδα έχει υπο­γρά­ψει συμ­φω­νία μερικής οριο­θέ­τη­σης ΑΟΖ, από την οποία όμως έχει εξαι­ρε­θεί η περιοχή κυριαρ­χίας του Καστελ­λό­ρι­ζου, που απο­τε­λεί “αγκάθι” στις τουρ­κι­κές ηγε­μο­νι­κές βλέψεις για την ανα­το­λική Μεσό­γειο.

«Η συμ­φω­νία θαλάσ­σιας δικαιο­δο­σίας μεταξύ της Τουρ­κίας και της Συρίας θα επη­ρε­ά­σει όλες τις ισορ­ρο­πίες στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο. Μετά τη Λιβύη και τη Συρία, ανα­μέ­νε­ται να συνε­χί­σουμε με την Αίγυπτο. Όταν υπο­γρα­φούν αυτές οι συμ­φω­νίες η Τουρκία θα έρθει στο προ­σκή­νιο στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο. Αυτές οι εξε­λί­ξεις προ­κα­λούν στην Ελλάδα μεγα­λύ­τερο προ­βλη­μα­τι­σμό», είχε δηλώσει ο Τούρκος υπουρ­γός Μετα­φο­ρών.

Οι προ­λη­πτι­κές κινή­σεις της Αθήνας

Η Αθήνα έχει ήδη θέσει το ζήτημα μίας παρά­νο­μης συμ­φω­νίας Τουρκίας-Συρίας για την ΑΟΖ στην ΕΕ και έχει ζητήσει τον ορισμό ειδικού απε­σταλ­μέ­νου της ΕΕ στη Δαμασκό, τονί­ζο­ντας ότι τα θαλάσ­σια σύνορα της Κύπρου με τη Συρία είναι θαλάσ­σια σύνορα της ΕΕ.

Την Παρα­σκευή 3 Ιανουα­ρίου τη Δαμασκό επι­σκέ­φθη­καν οι υπουρ­γοί Εξω­τε­ρι­κών της Γερ­μα­νίας, Αναλένα Μπερ­μποκ, και της Γαλλίας, Ζαν- Νοέλ Μπαρό.

Η Ευρώπη όμως κινεί­ται -ως συνήθως- με αργούς ρυθμούς, ενώ ο γαλ­λο­γερ­μα­νι­κός άξονας έχει τα δικά του εσω­τε­ρικά προ­βλή­ματα. Και αυτό που κυρίως ενδια­φέ­ρει το Παρίσι και το Βερο­λίνο είναι να απο­φύ­γουν πάση θυσία νέες προ­σφυ­γι­κές ροές. Ιδανικά δε, να κατα­στούν δυνατές και επι­στρο­φές Σύρων προ­σφύ­γων από την Ευρώπη στην πατρίδα τους. Εφόσον οι Βρυ­ξέλ­λες ανα­γνω­ρί­σουν το νέο συριακό καθε­στώς, το οποίο είναι εμμέσως υπό τουρ­κικό έλεγχο, τα πράγ­ματα θα είναι πιο περί­πλοκα σε περί­πτωση deal με την Τουρκία για την ΑΟΖ.

Σημειω­τέον ότι στο βορρά της Συρίας συνε­χί­ζο­νται οι συγκρού­σεις υπο­στη­ρι­ζό­με­νων από την Τουρκία δυνά­μεων με τους Κούρ­δους. Ενώ στο νότο της πολύ­πα­θης χώρας εξα­κο­λου­θεί τις επι­χει­ρή­σεις το Ισραήλ.

Η έμμεση σύγκρουση Τουρκίας-Ισραήλ στη Συρία φέρνει σε δύσκολη θέση και την Αθήνα, η οποία από τη μία δεν θέλει να δια­τα­ρα­χθεί το “καλό κλίμα” με την Άγκυρα, από την άλλη έχει ορίσει ως στρα­τη­γικό σύμμαχο το Τέλ Αβίβ. Μάλιστα σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες ο Ισραη­λι­νός υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών Γκί­ντεον Σααρ, φέρεται να έχει εκφρά­σει την ενό­χληση του για τη στάση του υπουρ­γού Εξω­τε­ρι­κών Γιώργου Γερα­πε­τρίτη, ο οποίος κρατά απο­στά­σεις από τους Ισραη­λι­νούς όσον αφορά στην Τουρκία.

Πρώτα από όλα πάντως, η Αθήνα θέλει να δια­τη­ρή­σει την κρίσιμη συμ­μα­χία της με την Αίγυπτο, την οποία όπως ανα­φέρ­θηκε φλερ­τά­ρει και η Τουρκία με το βλέμμα στο Καστε­λό­ριζο. Στο πλαίσιο αυτό την Τετάρτη 8 Ιανουα­ρίου θα πραγ­μα­το­ποι­η­θεί η επόμενη τρι­με­ρής Ελλάδας- Κύπρου- Αιγύ­πτου στο Κάιρο.

Σημειω­τέον ότι κανο­νικά η σύνοδος αυτή επρό­κειτο να συγκλη­θεί στην Αθήνα, ωστόσο ο Αιγύ­πτιος πρό­ε­δρος Άμπντελ Φατάχ Αλ Σίσι, δεν θέλει να ταξι­δέ­ψει στο εξω­τε­ρικό, λόγω της κρί­σι­μης κατά­στα­σης στην περιοχή. Επι­θυ­μία την οποία φυσικά σεβά­στη­καν η ελλη­νική και κυπριακή πλευρά, που ενδια­φέ­ρο­νται πάνω από όλα να κρα­τή­σουν την Αίγυπτο κοντά.

Πηγή: news247.gr