Προτάσεις από το Ινστιτούτο Καταναλωτών για τη διαχείριση των τροφίμων την εορταστική περίοδο

Τα Χρι­στού­γεννα έχουν την τιμη­τική τους τρόφιμα- προ­ϊ­ό­ντα και κατα­να­λω­τι­κές συνή­θειες.

Ο ΙΝΚΑ12, όπως και όλες ενώσεις- οργα­νώ­σεις Προ­στα­σίας Κατα­να­λω­τών της Ελλάδος, στο πλαίσιο της διαρ­κούς ενη­μέ­ρω­σης των καταναλωτών-πολιτών παρέχει βασικές συμ­βου­λές για την ακρι­βεια οπως και  για την δια­σφά­λιση της υγιει­νής και της ασφά­λειας των τρο­φί­μων και την προ­στα­σία από πρα­κτι­κές παρα­πλά­νη­σης  με αφορμή τα Χρι­στού­γεννα:

Οργα­νω­νό­μα­στε – Ελέγ­χουμε -Αγοράζουμε 

Η ακρί­βεια μπορεί να αντι­με­τω­πι­στεί με στρα­τη­γι­κές δια­χεί­ρι­σης οικο­νο­μι­κών, πιο συνει­δη­τές επι­λο­γές και αξιο­ποί­ηση ευκαι­ριών εξοι­κο­νό­μη­σης. Ορίστε μερικά πρα­κτικά βήματα που μπορεί να κάνει ο κατα­να­λω­τής:

1. Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός & Οικο­νο­μι­κός Σχε­δια­σμός

2. Έρευνα Αγοράς & Σύγκριση Τιμών

3. Αλλαγές Κατα­νά­λω­σης

4. Αξιο­ποί­ηση Προ­σφο­ρών και Εργα­λείων

5. Εξοι­κο­νό­μηση Ενέρ­γειας & Πόρων

6. Δια­πραγ­μά­τευση Λογα­ρια­σμών & Υπη­ρε­σιών

7. Αυτο­πα­ρα­γωγή & Αυτάρ­κεια

Δεν ξεχνάμε

– Η δια­τροφή μας κατά την εορ­τα­στική περίοδο πρέπει να δια­κρί­νε­ται από ποι­κι­λία και στο

μέτρο.

– Η εορ­τα­στική περί­ο­δος συν­δέ­ε­ται με μεγάλα ποσοστά σπα­τά­λης κι απώ­λειας τρο­φί­μων.

Προ­γραμ­μα­τί­ζο­ντας σωστά τις αγορές μας και ανα­λο­γι­ζό­με­νοι τις οδηγίες υγιει­νής όταν

μαγει­ρεύ­ουμε, απο­θη­κεύ­ουμε, κατα­ψύ­χουμε ή ξανα­ζε­σταί­νουμε το φαγητό μας,

απο­λαμ­βά­νουμε τα γεύματά μας με ασφά­λεια κι ελα­χι­στο­ποιούμε την απόρ­ριψη

τρο­φί­μων.

Αγορά και απο­θή­κευση τρο­φί­μων κατά την εορ­τα­στική περίοδο

Αγορά ποιο­τι­κών και κατά προ­τί­μηση τοπικών προ­ϊ­ό­ντων.

Κατά την προ­μή­θεια τρο­φί­μων από σημεία λια­νι­κής πώλησης, συνι­στώ­νται οι εξής

πρα­κτι­κές:

– Αγο­ρά­ζουμε τρόφιμα από ελεγ­χό­μενα σημεία της αγοράς και απο­φεύ­γουμε τις αγορές

τρο­φί­μων από πλα­νό­διους πωλητές που δεν δια­θέ­τουν τις σχε­τι­κές άδειες.

– Δίνουμε ιδιαί­τερη προσοχή στους χει­ρι­σμούς των τρο­φί­μων από το προ­σω­πικό των

σημείων πώλησης, στις συν­θή­κες καθα­ριό­τη­τος του προ­σω­πι­κού, του εξο­πλι­σμού και του

χώρου.

Εξε­τά­ζουμε προ­σε­κτικά την ένδειξη ημε­ρο­μη­νίας/κατα­νά­λω­σης στην ετικέτα, γνω­ρί­ζο­ντας

ότι:

– Η ένδειξη ανάλωση κατά προ­τί­μηση πριν από (best before) αφορά την ποιό­τητα: το

τρόφιμο μπορεί να κατα­να­λω­θεί με ασφά­λεια και μετά την ημε­ρο­μη­νία αυτής της ένδει­ξης,

αλλά ενδε­χο­μέ­νως να μη δια­τη­ρεί την αρχική του ποιό­τητα.

– Η ένδειξη ανάλωση έως (use by) αφορά την ασφά­λεια: το τρόφιμο δεν πρέπει να

κατα­να­λω­θεί μετά από αυτή την ημε­ρο­μη­νία, αφού ενδέ­χε­ται να μην είναι ασφαλές.

– Τοπο­θε­τούμε σε δια­φο­ρε­τι­κές σακού­λες τα τρόφιμα που αγο­ρά­ζουμε ωμά και χρειά­ζο­νται

μαγεί­ρεμα (π.χ. κρέας, παρα­σκευά­σματα κρέατος) από αυτά που είναι έτοιμα προς

κατα­νά­λωση τρόφιμα (π.χ. σαλάτες) για να απο­φύ­γουμε πιθανή δια­σταυ­ρού­μενη

μικρο­βιακή επι­μό­λυνση.

– Αγο­ρά­ζουμε τελευ­ταία τα προ­ϊ­ό­ντα τρόφιμα που χρειά­ζο­νται ψύξη ή κατά­ψυξη, ώστε να

τα τοπο­θε­τή­σουμε στο ψυγείο του σπιτιού μας το συντο­μό­τερο δυνατό.

– Κατά την απο­θή­κευση στο ψυγείο τοπο­θε­τούμε τα ωμά τρόφιμα (π.χ. κρέας, ψάρι κ.λ.π.)

στα κάτω ράφια και μέσα σε κατάλ­λη­λους θήκες για τρόφιμα, ενώ στα πάνω ράφια

τοπο­θε­τούμε τα έτοιμα προς κατα­νά­λωση τρόφιμα (π.χ. σαλάτες). Αυτό απο­κλείει την

πιθα­νό­τητα να δια­φύ­γουν υγρά (λόγω από­ψυ­ξης) από τα ωμά στα έτοιμα προς

κατα­νά­λωση τρόφιμα.

– Ελέγ­χουμε με ένα θερ­μό­με­τρο, ότι η θερ­μο­κρα­σία του ψυγείου μας δεν ξεπερνά τους 5 °C,

είναι δηλαδή σε θερ­μο­κρα­σία που κρατάει τα τρόφιμά μας ασφαλή μέχρι την ημε­ρο­μη­νία

που ανα­γρά­φει η ετικέτα τους.

Χει­ρι­σμός τρο­φί­μων

– Πραγ­μα­το­ποιούμε πλήρη απόψυξη του κατε­ψυγ­μέ­νου κρέατος πριν από το μαγεί­ρεμα

(π.χ. κατε­ψυγ­μένη γαλο­πούλα, κατε­ψυγ­μένο κοτό­πουλο), τοπο­θε­τώ­ντας το στη συντή­ρηση

του οικια­κού ψυγείου, καλυμ­μένο με προ­στα­τευ­τική μεμ­βράνη συσκευα­σίας κατάλ­ληλη

για τρόφιμα και μέσα σε δοχείο κατάλ­ληλο για τρόφιμα, το οποίο να κρατάει τα υγρά από

την απόψυξη. Για το χρόνο πλήρους από­ψυ­ξης, ανάλογα με το βάρος του προ­ϊ­ό­ντος,

υπάρ­χουν προ­τει­νό­με­νοι χρόνοι από τους προ­μη­θευ­τές.

– Τηρούμε τον χρόνο και τη θερ­μο­κρα­σία ψησί­μα­τος της γαλο­πού­λας που προ­τεί­νε­ται στη

συσκευα­σία, όταν πρό­κει­ται για συσκευα­σμέ­νες γαλο­πού­λες. Σε δια­φο­ρε­τική περί­πτωση,

προ­σαρ­μό­ζουμε τους χρόνους μας ανάλογα με το μέγεθος και το βάρος του προ­ϊ­ό­ντος.

– Προ­ε­τοι­μά­ζουμε το κρέας για μαγεί­ρεμα ακο­λου­θώ­ντας τις ορθές πρα­κτι­κές για την

υγιεινή τρο­φί­μων ώστε να απο­φύ­γουμε επι­μο­λύν­σεις μαγει­ρε­μέ­νου κρέατος με ωμά

τρόφιμα.

Προ­μή­θεια κρέατος βοοει­δών, χοίρων, αιγο­προ­βά­των και που­λε­ρι­κών

– Τα ανωτέρω είδη κρέατος δια­τί­θε­νται είτε νωπά, είτε κατε­ψυγ­μένα, αλλά δεν πρέπει να

δια­τί­θε­νται ποτέ εκτός ψύξης.

– Τα σημεία πώλησης του κρέατος πρέπει να υπάρ­χουν πινα­κί­δες για την καταγωγή-

προ­έ­λευση του κρέατος, πλη­ρο­φο­ρία που πρέπει να ανα­γρά­φε­ται και στην αυτο­κόλ­λητη

ετικέτα που εκδί­δε­ται από την ταμειακή μηχανή.

– Οι συσκευα­σμέ­νες νωπές ή κατε­ψυγ­μέ­νες γαλο­πού­λες πρέπει να φέρουν τη σήμανση

καταλ­λη­λό­τη­τας της χώρας προ­έ­λευ­σης και την ημε­ρο­μη­νία ανά­λω­σης (τοπο­θε­τη­μένη

επάνω ή κάτω από τη συσκευα­σία ή το περι­τύ­λιγμα, ώστε να είναι ευα­νά­γνω­στη).

– Τα σφάγια των ζώων πρέπει να έχουν σήμα καταλ­λη­λό­τη­τας (σφρα­γίδα) που τοπο­θε­τεί­ται

από τις αρμό­διες κτη­νια­τρι­κές υπη­ρε­σίες.

– Οι νωπές εγχώ­ριες μη συσκευα­σμέ­νες γαλο­πού­λες πρέπει να είναι εκσπλα­χνι­σμέ­νες

(απε­ντε­ρω­μέ­νες) και απο­πτι­λω­μέ­νες (δίχως πού­πουλα)

Προ­μή­θεια κρέατος θηρα­μά­των

– Τα σφάγια άγριων ή εκτρε­φό­με­νων θηρα­μά­των πρέπει να είναι εκσπλα­χνι­σμένα.

– Τα θηρά­ματα που δια­τί­θε­νται ολό­κληρα πρέπει να φέρουν σήμα καταλ­λη­λό­τη­τας

(σφρα­γίδα), ενώ τα τυπο­ποι­η­μένα (εισα­γό­μενα ή εγχώρια) πρέπει να έχουν σήμα

ανα­γνώ­ρι­σης (οβάλ σφρα­γίδα με τα αρχικά της χώρας παρα­γω­γής π.χ. για την Ελλάδα GR ή

EL) και ανα­γραφή ημε­ρο­μη­νίας ανά­λω­σης.

Προ­μή­θεια γαλα­κτο­κο­μι­κών προ­ϊ­ό­ντων

– Τα τυριά πρέπει να συντη­ρού­νται σε ψυγείο ή σε ψυχό­μενη προθήκη.

– Τα συσκευα­σμένα τυριά πρέπει να φέρουν σήμανση ανα­γνώ­ρι­σης (οβάλ σφρα­γίδα με τα

αρχικά της χώρας παρα­γω­γής, π.χ. GR ή EL για την Ελλάδα), καθώς και την ημε­ρο­μη­νία

ελά­χι­στης δια­τη­ρη­σι­μό­τη­τας πάνω στη συσκευα­σία.

– Τα προ­ϊ­ό­ντα που περιέ­χουν φυτικά λιπαρά (αντί ζωικού λίπους) είναι μη γαλα­κτο­κο­μικά

προ­ϊ­ό­ντα και πρέπει να δια­τί­θε­νται προς πώληση σε δια­κρι­τούς χώρους από αυτούς των

γαλα­κτο­κο­μι­κών.

Προ­μή­θεια και συντή­ρηση αυγών

– Όλα τα αυγά (συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων των χύμα αυγών που πωλού­νται στις λαϊκές αγορές)

πρέπει να έχουν στο κέλυφός τους ένδειξη με τον κωδικό παρα­γω­γού με ευδιά­κριτα

γράμ­ματα/αριθ­μούς (μέθοδος εκτρο­φής, χώρα προ­έ­λευ­σης, Περι­φε­ρειακή Ενότητα,

ταυ­το­ποί­ηση μονάδας).

– Επι­πλέον, στις συσκευα­σίες των τυπο­ποι­η­μέ­νων αυγών (εκτός από τις ενδεί­ξεις που

υπάρ­χουν στο κέλυφος), πρέπει να ανα­γρά­φε­ται ο κωδικός αριθμός του ωοσκο­πι­κού

κέντρου, η κατη­γο­ρία ποιό­τη­τας και βάρους καθώς και η ημε­ρο­μη­νία ελά­χι­στης

δια­τη­ρη­σι­μό­τη­τας.

– Για την καλύ­τερη συντή­ρηση των αυγών είναι ανα­γκαίο να δια­τη­ρού­νται σε σκιερό και

δροσερό χώρο ενώ σε περί­πτωση που φυλάσ­σο­νται στο ψυγείο, η αλυσίδα ψύξης πρέπει

να δια­τη­ρεί­ται μέχρι την κατα­νά­λωσή τους.

Ακόμη, είναι καλό να θυμό­μα­στε πως:

– Δεν πλέ­νουμε τα αυγά.

– Δεν επι­λέ­γουμε αυγά με ακά­θαρτο, ραγι­σμένο και γενικά μη φυσιο­λο­γικό κέλυφος.

– Δεν κατα­να­λώ­νουμε αυγά με κηλίδες αίματος, ή με θολό ή χρω­μα­τι­σμένο ασπράδι, ή με

ασπράδι ανα­κα­τε­μένο με τον κρόκο ή αυγά με δυσά­ρε­στη οσμή.

– Δεν κατα­να­λώ­νουμε τα αυγά ωμά.

Αλλερ­γιο­γόνα – Προ­φυ­λά­ξεις

– Αν κάποιος από εμάς ή κάποιος γνωστός μας υπο­φέ­ρει από κάποια τροφική αλλερ­γία ή

δυσα­νε­ξία, είναι πολύ σημα­ντικό να γνω­ρί­ζουμε τις απα­ραί­τη­τες πλη­ρο­φο­ρίες για να

κάνουμε ασφα­λείς επι­λο­γές τρο­φί­μων.

– Σε παγκό­σμια κλίμακα οι κατα­να­λω­τές ανα­φέ­ρουν πιο συχνά αλλερ­γι­κές αντι­δρά­σεις σε

τρόφιμα όπως το γάλα, τα αυγά, τα ψάρια και οστρα­κοειδή, τα αράπικα φιστί­κια ή άλλους

ξηρούς καρπούς, την σόγια, διά­φο­ρους σπόρους και το σιτάρι. Η Ευρω­παϊκή Ένωση

ανα­γνώ­ρισε με κανο­νι­σμό τις 14 ουσίες ή προ­ϊ­ό­ντα που προ­κα­λούν πιο συχνά τρο­φι­κές

αλλερ­γίες. Έτσι, τα αλλερ­γιο­γόνα του παραρ­τή­μα­τος ΙΙ του Κανο­νι­σμού 1169/2011 πρέπει να ανα­γρά­φο­νται ευκρι­νώς στα προ­συ­σκευα­σμένα τρόφιμα είτε χρη­σι­μο­ποιού­νται ωςπρώτη ύλη είτε μπορεί να περιέ­χο­νται ίχνη αυτών των 14 ουσιών στο τρόφιμο από

δια­σταυ­ρού­μενη επι­μό­λυνση.

– Όταν τρώμε σε κατα­στή­ματα μαζικής εστί­α­σης ή παραγ­γέλ­νουμε φαγητό για το σπίτι ή

αγο­ρά­ζουμε μη προ­συ­σκευα­σμένα τρόφιμα από φούρ­νους, κρε­ο­πω­λεία, παντο­πω­λεία κ.α.,

οι πλη­ρο­φο­ρίες σχετικά με τις ουσίες/προ­ϊ­ό­ντα που προ­κα­λούν αλλερ­γίες ή δυσα­νε­ξίες

πρέπει να είναι δια­θέ­σι­μες στον τελικό κατα­να­λωτή.

– Αν κάποιος νιώσει αδια­θε­σία ή παρου­σιά­σει αλλερ­γική αντί­δραση μετά από κατα­νά­λωση

κάποιου τρο­φί­μου, θα πρέπει να ανα­ζη­τή­σει άμεσα ιατρική βοήθεια.

Μπο­ρούμε να επα­να­χρη­σι­μο­ποι­ή­σουμε τα περισ­σεύ­ματα των τρο­φί­μων μας με

δια­φο­ρε­τι­κούς τρόπους

– Σκε­πά­ζουμε τα περισ­σεύ­ματα και τα βάζουμε στο ψυγείο ή στην κατά­ψυξη εντός δύο

ωρών.

– Χωρί­ζουμε τα περισ­σεύ­ματα σε μικρό­τε­ρες μερίδες πριν τα κατα­ψύ­ξουμε, είναι πιο

βολικό για να τα ξεπα­γώ­σουμε αργό­τερα.

– Μπο­ρούμε να κατα­ψύ­ξουμε μαγει­ρε­μένη γαλο­πούλα, μαγει­ρε­μένα κρέατα και φαγητά

από μαγει­ρε­μένο και κατε­ψυγ­μένο κρέας. Θα είναι ασφαλές για μεγάλο χρονικό διά­στημα,

αλλά μετά από 3-6 μήνες πιθα­νό­τατα θα υπο­βαθ­μι­σθούν ποιο­τικά. Μόλις απο­ψυ­χθεί, το

φαγητό πρέπει να κατα­να­λω­θεί εντός 24 ωρών.

– Μπο­ρούμε επίσης να χρη­σι­μο­ποι­ή­σουμε το μαγει­ρε­μένο κρέας που έχουμε κατα­ψύ­ξει για

να φτιά­ξουμε ένα νέο γεύμα.

Η ιστο­σε­λίδα Love Food Hate Waste έχει διά­φο­ρες δημιουρ­γι­κές συντα­γές και ιδέες για το πώς να εκμε­ταλ­λευ­τούμε τα χρι­στου­γεν­νιά­τικα

περισ­σεύ­ματά μας και να μην πάει τίποτα χαμένο. Ακόμη, στην ιστο­σε­λίδα της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής υπάρ­χουν δια­θέ­σι­μες πλη­ρο­φο­ρίες για την αποφυγή της σπα­τά­λης τρο­φί­μων.

Ανα­φο­ρές – Καταγ­γε­λίες:

Οι Κατα­να­λω­τές, εάν δια­πι­στώ­σουν κάποιο πρό­βλημα, μπορούν να υπο­βά­λουν αναφορά ήκα­ταγ­γε­λία στον WWW.ΙΝΚΑ12.gr, στο email [email protected] και στο τηλέ­φωνο+302241364874.

Καλές Εορτές σε όλους μας ,με Υγεία, αγαπη,Χαρά,Ευτυχία και πανω απ ολα Αλλη­λεγ­γύη μεταξύ μας.