Γκολφ: Τα οφέλη στην ελληνική οικονομία – Πώς μπορεί να επεκτείνει την τουριστική σεζόν

Τη νέα μελέτη του με τίτλο: «Η συμβολή του γκολφ στην ελλη­νική οικο­νο­μία» παρου­σί­ασε σήμερα το ΙΟΒΕ, στο πλαίσιο δια­δι­κτυα­κής Συνέ­ντευ­ξης Τύπου.

Στη μελέτη εξε­τά­ζο­νται η σημασία και τα οφέλη της ανά­πτυ­ξης του γκολφ στην ελλη­νική οικο­νο­μία, κατα­γρά­φο­νται τα βασικά μεγέθη του αθλή­μα­τος διεθνώς και στην Ελλάδα, προσ­διο­ρί­ζο­νται οι άμεσες, έμμεσες και προ­κα­λού­με­νες επι­δρά­σεις από την ανά­πτυξη του γκολφ στην Ελλάδα σε όρους ΑΕΠ, απα­σχό­λη­σης και φορο­λο­γι­κών εσόδων, ενώ ανα­λύ­ε­ται η επί­δραση στον του­ρι­σμό, στην αγορά κατοι­κίας και στις τοπικές κοι­νω­νίες.

Όπως προ­κύ­πτει από τη μελέτη, η Ελλάδα υστερεί πολύ στην ανά­πτυξη του γκολφ παρά τη σημασία του αθλή­μα­τος για τον του­ρι­σμό και την ποιο­τική ανα­βάθ­μιση του του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος. Σήμερα η χώρα μας δια­θέ­τει μόνο 10 γήπεδα γκολφ, τη στιγμή που η Πορ­το­γα­λία, ευρω­παϊκή χώρα αντί­στοι­χου μεγέ­θους, δια­θέ­τει 113 γήπεδα απο­λαμ­βά­νο­ντας σημα­ντικά οφέλη τόσο σε έσοδα όσο και στην απα­σχό­ληση.

Η ανά­πτυξη του γκολφ στην Ελλάδα θα μπο­ρούσε να επε­κτεί­νει τη διάρ­κεια της του­ρι­στι­κής περιό­δου και να προ­σελ­κύ­σει επι­σκέ­πτες υψηλού εισο­δη­μα­τι­κού επι­πέ­δου, δίνο­ντας παράλ­ληλα ώθηση στην αγορά ακι­νή­των, αλλά και να τονώσει τις τοπικές οικο­νο­μίες.

Το γκολφ απο­τε­λεί παγκο­σμίως μια ιδιαί­τερα δυνα­μική αγορά, με περισ­σό­τε­ρους από 62,3 εκατ. αθλητές και 38 χιλ. γήπεδα γκολφ. Εκτός από δημο­φι­λές άθλημα σε πολλές χώρες, σημα­ντική είναι η δια­σύν­δεσή του με τον του­ρι­σμό. Η ζήτηση εγκα­τα­στά­σεων υψηλών προ­δια­γρα­φών, η δυνα­τό­τητα πραγ­μα­το­ποί­η­σης ταξι­διών στη διάρ­κεια του έτους για αγώνες ή για παρα­κο­λού­θηση διορ­γα­νώ­σεων και το υψηλό εισο­δη­μα­τικό επίπεδο, απο­τε­λούν τα κύρια χαρα­κτη­ρι­στικά των επι­σκε­πτών – αθλητών του γκολφ.

Το γκολφ συμ­βάλ­λει στην άμβλυνση της έντονης επο­χι­κό­τη­τας του του­ρι­σμού, καθώς η βασική περί­ο­δος ενα­σχό­λη­σης με το άθλημα εντο­πί­ζε­ται συνήθως την περίοδο από Οκτώ­βριο μέχρι Μάιο, συμπλη­ρώ­νο­ντας έτσι την κύρια του­ρι­στική περίοδο. Η λει­τουρ­γία εγκα­τα­στά­σεων γκολφ ευνοεί επίσης την ανά­πτυξη της αγοράς παρα­θε­ρι­στι­κής κατοι­κίας, καθώς και την τοπική οικο­νο­μική και κοι­νω­νική ανά­πτυξη. Επι­πλέον, μπορεί να προ­σφέ­ρει αντι­πλημ­μυ­ρική και αντι­πυ­ρική προ­στα­σία, ενί­σχυση της βιο­ποι­κι­λό­τη­τας, και φιλο­ξε­νία εκπαι­δευ­τι­κών και κοι­νω­νι­κών δρα­στη­ριο­τή­των.

Σε περισ­σό­τε­ρες από 200 χώρες σε όλο τον κόσμο υπάρ­χουν περίπου 38 χιλ. γήπεδα γκολφ, ενώ αρκετά γήπεδα είναι στη φάση υλο­ποί­η­σης ή προ­γραμ­μα­τι­σμού. Στην Ευρώπη ο αριθμός των γηπέδων πλη­σιά­ζει τα 9 χιλ. το 2023, με τα περισ­σό­τερα να βρί­σκο­νται στην Αγγλία (2.423 γήπεδα) και στη Γερ­μα­νία (1.068 γήπεδα). Οι ΗΠΑ απο­τε­λούν τη χώρα με τη μεγα­λύ­τερη ανά­πτυξη του αθλή­μα­τος, με περίπου 27 εκατ. ερα­σι­τέ­χνες ή επαγ­γελ­μα­τίες αθλητές το 2023 και περισ­σό­τερα από 16 χιλ. γήπεδα γκολφ. Στην Ευρώπη, οι εγγε­γραμ­μέ­νοι αθλητές γκολφ φτάνουν τα 4,7 εκατ. το 2023, ενώ περίπου το 1,6% του πλη­θυ­σμού (ή 13 εκατ. άτομα) εκτι­μά­ται ότι ασχο­λεί­ται με το άθλημα. Αξιο­ση­μεί­ωτη είναι τα τελευ­ταία χρόνια η απήχηση του αθλή­μα­τος σε χώρες της Ανα­το­λι­κής Ευρώπης και των Βαλ­κα­νίων, καθώς οι εγγε­γραμ­μέ­νοι αθλητές υπερ-διπλασιάστηκαν μεταξύ 2010 και 2023.

Σημα­ντικά είναι τα πολ­λα­πλα­σια­στικά οφέλη στην οικο­νο­μία από τη δρα­στη­ριό­τητα γκολφ, όπως απο­τυ­πώ­νουν στοι­χεία σε «ώριμες» αγορές του αθλή­μα­τος. Στις ΗΠΑ, η επί­δραση στην οικο­νο­μία από τη λει­τουρ­γία των γηπέδων γκολφ εκτι­μά­ται σε περίπου $226,5 δισεκ. το 2022, υπο­στη­ρί­ζο­ντας περίπου 1,65 εκατ. θέσεις εργα­σίας και περισ­σό­τερα από $80 δισεκ. σε εισο­δή­ματα από εργασία. Η Ισπανία απο­τε­λεί τον κυριό­τερο προ­ο­ρι­σμό για του­ρι­σμό γκολφ στην Ευρώπη. Το 2018 εκτι­μά­ται ότι ο του­ρι­σμός γκολφ προ­σέλ­κυσε 1,2 εκατ. ξένους επι­σκέ­πτες, ενώ το συνο­λικό όφελος στην οικο­νο­μία έφτασε τα €12,8 δισεκ. Στην Πορ­το­γα­λία, όπου το γκολφ απο­τε­λεί μία από τις κυριό­τε­ρες εκφάν­σεις του του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος, τα έσοδα από τον του­ρι­σμό γκολφ στην περιοχή Algarve το 2017 ανήλθαν σε €370 εκατ. με την άμεση και έμμεση επί­δραση, σε όρους Ακα­θά­ρι­στης Προ­στι­θέ­με­νης Αξίας, να εκτι­μώ­νται σε €500 εκατ. και την επί­δραση στην απα­σχό­ληση να ξεπερνά τις 16 χιλ. θέσεις εργα­σίας.

Στο Ην. Βασί­λειο εκτι­μή­θηκε ότι για κάθε £1 που δαπα­νά­ται δημιουρ­γού­νται πρό­σθε­τες £1,7 στην οικο­νο­μία (πολ­λα­πλα­σια­στής 2,7). Ισχυρές δια­συν­δέ­σεις της δρα­στη­ριό­τη­τας γκολφ στο Ην. Βασί­λειο παρα­τη­ρού­νται με τον του­ρι­σμό, καθώς το 63% του τομέα του­ρι­στι­κών υπη­ρε­σιών σχε­τί­ζο­νται με το γκολφ, με δρα­στη­ριό­τη­τες άθλησης αλλά και με την αγορά ακι­νή­των, την εκπαί­δευση, το εμπόριο και τις κατα­σκευές.

Ιδιαί­τερα σημα­ντική είναι η επί­δραση των γηπέδων γκολφ στην αγορά κατοι­κίας, καθώς τα γήπεδα γκολφ μπορούν να ανα­βαθ­μί­σουν το οικι­στικό και ευρύ­τερο περι­βάλ­λον, ενώ μπορούν να αυξή­σουν την αξία των ακι­νή­των με διά­φο­ρους τρόπους. Υπο­λο­γί­ζε­ται ότι οι κατοι­κίες που βρί­σκο­νται σε εγκα­τα­στά­σεις γκολφ έχουν μεγα­λύ­τερη αξία από αντί­στοι­χες κατοι­κίες εκτός των εγκα­τα­στά­σεων.

Η Ελλάδα δια­θέ­τει 10 γήπεδα γκολφ σε αυτό­νο­μες εγκα­τα­στά­σεις ή σε ξενο­δο­χειακά συγκρο­τή­ματα. Σε λει­τουρ­γία βρί­σκο­νται τα γήπεδα στην Αθήνα (Γλυφάδα), τη Μεσ­ση­νία, την Κρήτη, τη Χαλ­κι­δική και την Κέρκυρα, ενώ στη Ρόδο ανα­μέ­νε­ται να λει­τουρ­γή­σει μαζί με ξενο­δο­χειακή μονάδα. Τα γήπεδα αυτά είναι σχε­δια­σμένα με προ­δια­γρα­φές αντί­στοι­χες γηπέδων γκολφ στο εξω­τε­ρικό και έχουν λάβει πιστο­ποι­ή­σεις από διε­θνείς οργα­νι­σμούς του αθλή­μα­τος και δια­κρί­σεις, συμ­βάλ­λο­ντας στην ανα­βάθ­μιση του του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος, την ενί­σχυση της εισερ­χό­με­νης του­ρι­στι­κής κίνησης και την ανά­πτυξη των τοπικών κοι­νω­νιών. Οι εγγε­γραμ­μέ­νοι αθλητές γκολφ στην Ελλάδα ανέρ­χο­νται σε 1.040 το 2023, με περίπου 1 στους 3 να είναι ηλικίας κάτω των 19 ετών. Περισ­σό­τε­ροι, ωστόσο, ασχο­λού­νται με το σπορ ερα­σι­τε­χνικά, με τον συνο­λικό αριθμό τους να ανέρ­χε­ται σε περίπου 3,5 χιλ. άτομα.

Η Ελλάδα υστερεί σημα­ντικά στην αξιο­ποί­ηση του γκολφ ως μέσου προ­ώ­θη­σης ενός βιώ­σι­μου υπο­δείγ­μα­τος του­ρι­στι­κής και περι­φε­ρεια­κής ανά­πτυ­ξης. Η σύγκριση με άλλες χώρες της Μεσο­γείου, όπως η Πορ­το­γα­λία και η Ισπανία, ανα­δει­κνύει αυτή την υστέ­ρηση αλλά και τις δυνα­τό­τη­τες για περαι­τέρω ανά­πτυξη στη χώρα. Ενώ στην Ελλάδα λει­τουρ­γούν σήμερα μόλις 9 γήπεδα, στην Πορ­το­γα­λία, χώρα με παρό­μοιο μέγεθος, κλίμα και πλη­θυ­σμό, έχουν ανα­πτυ­χθεί 113 γήπεδα γκολφ. Η ανα­λο­γία αθλητών – φίλων του γκολφ ανέρ­χε­ται σε 34 άτομα ανά 100 χιλ. κατοί­κους, όταν στην Πορ­το­γα­λία – χώρα με αντί­στοιχο πλη­θυ­σμό, αλλά περισ­σό­τερα γήπεδα γκολφ – η ανα­λο­γία είναι στα 341 άτομα, γεγονός που υπο­δει­κνύει το περι­θώ­ριο ανά­πτυ­ξης του αθλή­μα­τος στην Ελλάδα.

Ο μικρός αριθμός των γηπέδων στη χώρα περιο­ρί­ζει τη δρα­στη­ριό­τητά τους, καθώς η ζήτηση για του­ρι­στι­κές υπη­ρε­σίες που συν­δέ­ο­νται με το γκολφ έχει άμεση σχέση με τον αριθμό των γηπέδων γκολφ που βρί­σκο­νται σε κοντινή από­σταση μεταξύ τους. Η ύπαρξη ικανού αριθμού γηπέδων γκολφ (ιδανικά 4), που αντι­στοι­χούν σε δια­φο­ρε­τικά επίπεδα δυσκο­λίας και αθλη­τι­κών δεξιο­τή­των, θεω­ρεί­ται προ­ϋ­πό­θεση για την ανά­δειξη μιας περιο­χής σε προ­ο­ρι­σμό γκολφ και την προ­σέλ­κυση επι­σκε­πτών.

Στην Ελλάδα η συμβολή του γκολφ στην οικο­νο­μία είναι ακόμα σχετικά περιο­ρι­σμένη. Τα έσοδα από τη λει­τουρ­γία των γηπέδων γκολφ το 2022 εκτι­μώ­νται σε πάνω από €10 εκατ., μόνο από τη δρα­στη­ριό­τητα γκολφ, χωρίς τις δια­συν­δε­δε­μέ­νες υπη­ρε­σίες φιλο­ξε­νίας και εστια­το­ρίων, με σημα­ντική αύξηση σε σύγκριση με το 2019 (€6,35 εκατ.) Αντί­στοιχα, ο συνο­λι­κός αριθμός των επι­σκε­πτών της χώρας που αθλού­νται στα γήπεδα γκολφ εκτι­μώ­νται σε περίπου 50 χιλ.

Η συνο­λική συμβολή των εγκα­τα­στά­σεων γκολφ σε όρους ΑΕΠ από τη λει­τουρ­γία των γηπέδων, καθώς και τις ευρύ­τε­ρες επι­δρά­σεις στον του­ρι­σμό, εκτι­μά­ται σε €111,4 εκατ. Σε όρους απα­σχό­λη­σης, η συνο­λική επί­δραση εκτι­μά­ται σε περίπου 4,3 χιλ. θέσεις εργα­σίας, με τις περισ­σό­τε­ρες από αυτές να σχε­τί­ζο­νται με την του­ρι­στική δαπάνη των επι­σκε­πτών. Επίσης, η κατα­σκευή ενός γηπέδου γκολφ μπορεί να συνει­σφέ­ρει επι­πλέον €25 εκατ. σε όρους ΑΕΠ συνο­λικά κατά την κατα­σκευή τους, στη­ρί­ζο­ντας έως και 250 θέσεις εργα­σίας ευρύ­τερα στην οικο­νο­μία.

Εκτός από τις οικο­νο­μι­κές επι­δρά­σεις, επη­ρε­ά­ζε­ται θετικά και η δομή του του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος. Η λει­τουρ­γία ξενο­δο­χεια­κών συγκρο­τη­μά­των με εγκα­τα­στά­σεις γηπέδων γκολφ συμ­βάλ­λει στην επι­μή­κυνση της ζήτησης για του­ρι­στι­κές υπη­ρε­σίες κατά τις περιό­δους χαμηλής ζήτησης. Είναι χαρα­κτη­ρι­στικό το παρά­δειγμα της λει­τουρ­γίας της Costa Navarino όπου οι αφίξεις εξω­τε­ρι­κού (εκτός καλο­και­ρι­νής περιό­δου) στον αερο­λι­μένα «Καπετάν Βασ. Κων­στα­ντα­κό­που­λος» έχουν 10πλασιαστεί από το 2010. Επι­πλέον, τα οφέλη δια­χέ­ο­νται και στην ευρύ­τερη περιοχή, καθώς οι αφίξεις αλλο­δα­πών στα ξενο­δο­χειακά κατα­λύ­ματα της Π.Ε. Μεσ­ση­νίας είναι περίπου 6 φορές υψη­λό­τε­ρες το 2023 σε σχέση με το 2012.

Η περαι­τέρω ανά­πτυξη του γκολφ στην Ελλάδα μπορεί να προ­σφέ­ρει αξιο­ση­μεί­ωτα οφέλη, αλλά έρχεται αντι­μέ­τωπη με σημα­ντι­κές προ­κλή­σεις. Απαι­τεί­ται μια κρίσιμη μάζα γηπέδων για να προσ­διο­ρι­στεί μια περιοχή ως προ­ο­ρι­σμός για γκολφ. Χρειά­ζο­νται κατάλ­λη­λες υπο­δο­μές και καλές διε­θνείς δια­συν­δέ­σεις για τη μετα­φορά των επι­σκε­πτών προς τα γήπεδα όχι μόνο τους καλο­και­ρι­νούς μήνες.

Πηγή: newmoney,gr