Α. Βασιλικός: «Δεν φταίει ο Τουρισμός που πέτυχε»!

«Δεν φταίει ο Του­ρι­σμός που πέτυχε» υπο­γραμ­μί­ζει εμφα­τικά στη συνέ­ντευξή του στο ΧΡΗΜΑ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ, ο πρό­ε­δρος του Ξενο­δο­χεια­κού Επι­με­λη­τη­ρίου Ελλάδος και πρό­ε­δρος της HOTREC και προ­σθέ­τει για όποιον δεν κατά­λαβε: «Δεν είναι ο Του­ρι­σμός που εμπο­δί­ζει οποιο­δή­ποτε άλλο κλάδο να ανα­πτυ­χθεί».

Ο κ. Βασι­λι­κός ανα­φέ­ρε­ται σε «ανά­μι­κτα συναι­σθή­ματα» για την του­ρι­στική σεζόν  που έκλεισε και προει­δο­ποιεί ότι «…η συνεχής αύξηση όμως των τελών είναι ένα μεγάλο ρίσκο και υπάρχει ο κίν­δυ­νος κάποια στιγμή να πλη­ρω­θεί».

Ξεκα­θα­ρί­ζει ότι «η βιω­σι­μό­τητα δεν είναι για το «θεα­θή­ναι»», αλλά «επι­τα­κτική ανα­γκαιό­τητα για το σήμερα και υπο­χρέ­ωσή μας προς τις μελ­λο­ντι­κές γενιές», και χαι­ρε­τί­ζει με μεγάλη ικα­νο­ποί­ηση την τοπο­θέ­τηση του κ. Από­στο­λου Τζι­τζι­κώ­στα στη θέση του Επι­τρό­που Βιώ­σι­μων Μετα­φο­ρών και Του­ρι­σμού, ζητώ­ντας επι­προ­σθέ­τως «χρη­μα­το­δο­τική γραμμή στον ευρω­παϊκό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό απο­κλει­στικά για τον Του­ρι­σμό». Ωστόσο επι­ση­μαί­νει τον κίνδυνο απα­ξί­ω­σης του ελλη­νι­κού του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος, καθώς το 80% των επεν­δυ­τι­κών σχεδίων που είχαν κατα­τε­θεί στον ανα­πτυ­ξιακό νόμο κόβο­νται, ανα­κό­πτο­ντας την πορεία στις τρεις προη­γού­με­νες δεκα­ε­τίες, που με  επεν­δύ­σεις μέσω του ανα­πτυ­ξια­κού νόμου που εφαρ­μο­ζό­ταν σωστά και ισορ­ρο­πη­μένα, η  Ελλάδα των «rooms to let», έγινε η Ελλάδα με ξενο­δο­χεία διεθνώς ανα­γνω­ρι­σμένα για το επίπεδο των υπη­ρε­σιών τους.

Και τονίζει εμφα­τικά: «Ανα­κό­πτο­ντας αυτή την ανα­πτυ­ξιακή πορεία και σε συν­δυα­σμό με την υπερ­φο­ρο­λό­γηση, μπαίνει σε κίνδυνο ένας κλάδος που έχει εξαι­ρε­τικά σημα­ντι­κούς ανα­πτυ­ξια­κούς πολ­λα­πλα­σια­στές και για πολλούς άλλους κλάδους της οικο­νο­μίας. Είναι λάθος και πρέπει να διορ­θω­θεί».

Ο πρό­ε­δρος της HOTREC και του ΞΕΕ απα­ντώ­ντας σε όσους «αρθρο­γρα­φούν» κατά του Του­ρι­σμού, σημειώ­νει με απλά και ξεκά­θαρα λόγια: «Το γεγονός ότι ο του­ρι­σμός ανα­πτύ­χθηκε τα τελευ­ταία χρόνια και έχει μια τόσο υψηλή ποσο­στιαία συνει­σφορά στο ΑΕΠ  δεν σημαί­νει ότι φταίει ο Του­ρι­σμός που πέτυχε! Δεν είναι ο του­ρι­σμός που εμπο­δί­ζει οποιο­δή­ποτε άλλο κλάδο να ανα­πτυ­χθεί.  Επειδή μάλιστα στην ίδια συζή­τηση γίνεται η αναφορά πως επειδή ο του­ρι­σμός είναι ευαί­σθη­τος πέφτει και εύκολα, θα πρέπει να ανα­γνω­ρι­στεί πως είναι απο­δε­δειγ­μένο ιστο­ρικά πως είναι και ο πρώτος που ανα­κάμ­πτει. Η ανά­καμψη της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας τόσο μετά από την δεκαετή οικο­νο­μική κρίση όσο και μετά την παν­δη­μία, ήρθε πρω­τί­στως από τον του­ρι­σμό. Επι­πλέον ας μην ξεχνάμε πως σε κάποιες Περι­φέ­ρειες ο του­ρι­σμός είναι σχεδόν το 90% του τοπικού ΑΕΠ. Αν θέλουμε λοιπόν να είμαστε γειω­μέ­νοι στην πραγ­μα­τι­κό­τητα και να μη λέμε απλά θεωρίες, ας έρθει κάποιος να μας πει μια του­ρι­στική Περι­φέ­ρεια με ποιον άλλο κλάδο μπορεί να αντι­κα­τα­στή­σει τον του­ρι­σμό επι­τυγ­χά­νο­ντας την ίδια ανά­πτυξη»;

Και βέβαια κατα­λή­γει ανα­φέ­ρο­ντας τα προφανή, που κάποιοι κάνουν ότι δεν βλέπουν: «Η χώρα μας απει­λεί­ται με δημο­γρα­φική κατάρ­ρευση. Οι μόνες Περι­φέ­ρειες που εμφα­νί­ζουν δημο­γρα­φική ανά­καμψη είναι αυτές του Νοτίου Αιγαίου και της Κρήτης. Τυχαίο; Καθόλου αφού πρό­κει­ται για τις δυο κατ’ εξοχήν του­ρι­στι­κές Περι­φέ­ρειες».

Κλεί­νο­ντας δεν παρα­λεί­πει να ανα­φερ­θεί στο μείζον πρό­βλημα εξεύ­ρε­σης εργα­ζο­μέ­νων, τονί­ζο­ντας ότι το πρό­βλημα είναι πανευ­ρω­παϊκό, είναι και παγκό­σμιο και χρειά­ζε­ται σε όλα τα επίπεδα να υπάρξει μια νέα προ­σέγ­γιση. Γι’ αυτό «…Ως ΞΕΕ επεν­δύ­ουμε στο μέλλον και θέλουμε να δούμε μια νέα γενιά η οποία δεν θα μεγα­λώ­σει με το σύν­δρομο των «γκαρ­σο­νιών της Ευρώπης», αλλά  θα συνει­δη­το­ποι­ή­σει πως ο του­ρι­σμός δεν είναι μια δουλειά δεύ­τε­ρης δια­λο­γής. Γι’ αυτό δημιουρ­γή­σαμε ένα ειδικό πρό­γραμμα επαγ­γελ­μα­τι­κού προ­σα­να­το­λι­σμού για τα Λύκεια της χώρας ενώ την ίδια στιγμή συνε­χί­ζε­ται με μεγάλη επι­τυ­χία το πρό­γραμμα «Φιλο­ξε­νία μου» που διδά­σκε­ται στα δημο­τικά σχολεία στο πλαίσιο των Εργα­στη­ρίων Δεξιο­τή­των, με σκοπό να έρθουν τα παιδιά σε μια πρώτη επαφή με την έννοια της Φιλο­ξε­νίας».

Η συνέ­ντευξη

Η συνέ­ντευξη του Αλέ­ξαν­δρου Βασι­λι­κού στον Κων­στα­ντίνο Στ. Δερι­ζιώτη, έχει ως ακο­λού­θως:

Ποια είναι τα συναι­σθή­ματά σας για την σεζόν που κλείνει; Ο κλάδος έχει μια μάλλον γλυ­κό­πι­κρη γεύση. Εσείς;

Τα συναι­σθή­ματα είναι ανά­μι­κτα. Οι αριθμοί δεί­χνουν μια πετυ­χη­μένη χρονιά σε εθνικό επίπεδο και σε ετήσια βάση. Αλλά όταν βλέ­πουμε από πιο κοντά είτε κάποιους μήνες, είτε κάποιους προ­ο­ρι­σμούς, ανα­γνω­ρί­ζουμε σημάδια που προ­βλη­μα­τί­ζουν. Είναι ζητή­ματα για τα οποία έχουμε προει­δο­ποι­ή­σει εδώ και πάρα πολύ καιρό και δυστυ­χώς δεν έχουν ληφθεί υπόψη, όπως οι υπο­δο­μές, η υπερ­προ­σφορά κατα­λυ­μά­των σε κάποιες περιο­χές αλλά και το γεγονός ότι στο βωμό της ποσό­τη­τας αρχί­ζουν να εμφα­νί­ζο­νται σημάδια κόπωσης σε κάποιους προ­ο­ρι­σμούς.

Πριν λίγες ημέρες σύσ­σω­μος ο ελλη­νι­κός Του­ρι­σμός και οι άνθρω­ποί του βρέ­θη­καν στο Λονδίνο. Ποια είναι τα συμπε­ρά­σματά σας; Τι περι­μέ­νετε για το 2025;

Δυο τάσεις κατα­γρά­φη­καν στο Λονδίνο. Η γκρίνια των tour operators για την αύξηση στο Τέλος Ανθε­κτι­κό­τη­τας και ταυ­τό­χρονα μια αυξη­μένη ζήτηση σε επίπεδο προ­κρα­τή­σεων. Μένει ασφαλώς να δούμε αν αυτή η δυνα­μική στη ζήτηση θα συνε­χι­στεί και σε επίπεδο κρα­τή­σεων και να μην είναι απλά η αξιο­ποί­ηση των μεγάλων εκπτώ­σεων που έχουν οι προ­κρα­τή­σεις.

Συνο­λικά λοιπόν θα έλεγα πως τα μηνύ­ματα είναι θετικά σε αυτή τη φάση αρκεί όταν φύγουμε από την περίοδο των προ­κρα­τή­σεων και περά­σουμε στην περίοδο των κρα­τή­σεων, η οικο­νο­μική κατά­σταση στην Ευρώπη να είναι τέτοια που να συντη­ρή­σει αυτό τον ρυθμό ζήτησης.

Τι σημαί­νει για εσάς, αλλά και για τον Έλληνα ξενο­δόχο, η επα­νε­κλογή σας στην θέση του προ­έ­δρου της HOTREC; Τι μπο­ρούμε να περι­μέ­νουμε από την HOTREC, αλλά και ποιοι είναι οι στόχοι που έχετε θέσει, καθώς η «προ­α­γωγή» του Του­ρι­σμού στην ατζέντα δια­φό­ρων φορέων, συμπε­ρι­λαμ­βα­νό­με­νης της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης, οδηγεί σε αλλαγές…

Κατ’ αρχάς να τονίσω ότι ένα πάγιο αίτημα της HOTREC ήταν η θεσμο­θέ­τηση του Επι­τρό­που Του­ρι­σμού. Χαι­ρε­τί­ζουμε λοιπόν με μεγάλη ικα­νο­ποί­ηση την τοπο­θέ­τηση του κ. Από­στο­λου Τζι­τζι­κώ­στα στη θέση του Επι­τρό­που Βιώ­σι­μων Μετα­φο­ρών και Του­ρι­σμού και προ­σβλέ­πουμε σε μια παρα­γω­γική συνερ­γα­σία. Έχουμε ασφαλώς κι άλλα θεσμικά αιτή­ματα αυτού του επι­πέ­δου, όπως η επι­ση­μο­ποί­ηση της συνά­ντη­σης των Υπουρ­γών Του­ρι­σμού της Ε.Ε αλλά και μια χρη­μα­το­δο­τική γραμμή στον ευρω­παϊκό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό απο­κλει­στικά για τον του­ρι­σμό.

Σε μια συγκυ­ρία μεγάλων προ­κλή­σεων και αλλαγών, είναι μεγάλη τιμή αλλά και μεγάλη ευθύνη η επα­νε­κλογή μου στην Προ­ε­δρία της HOTREC, με την εμπι­στο­σύνη των Ευρω­παίων συνα­δέλ­φων.

Στις Βρυ­ξέλ­λες δια­μορ­φώ­νε­ται καθη­με­ρινά το πλαίσιο μέσα στο οποίο ο ευρω­παϊ­κός, αλλά και ο ελλη­νι­κός, του­ρι­σμός θα λει­τουρ­γή­σουν τα επόμενα χρόνια και αφορά σε μια σειρά από κρίσιμα ζητή­ματα όπως: η εξα­σφά­λιση χρη­μα­το­δο­τι­κών πόρων, η ενί­σχυση των μικρο­με­σαίων επι­χει­ρή­σεων για την απα­ραί­τητη προ­σαρ­μογή τους στη βιω­σι­μό­τητα και την ψηφιακή μετά­βαση, το καθε­στώς των ψηφια­κών πλατ­φορ­μών και πολλά άλλα ακόμη, τόσο σε επίπεδο ευρω­παϊ­κού δικαίου όσο και σε αυτό της ενο­ποι­η­μέ­νης αγοράς.

Με το μείζον θέμα των ψηφια­κών πλατ­φορ­μών, που οδη­γεί­ται η κατά­σταση; Έχουμε μεταξύ των άλλων και απο­φά­σεις του Δικα­στη­ρίου της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης…

Πράγ­ματι, η απόφαση του Ευρω­παϊ­κού Δικα­στη­ρίου στην υπόθεση C-264/23 απο­τε­λεί ένα σημα­ντικό ορόσημο για τον κλάδο της Φιλο­ξε­νίας καθώς απο­κα­θι­στά την ισορ­ρο­πία στην online διάθεση κλινών.

Συγκε­κρι­μένα, το Δικα­στή­ριο της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης έκρινε ότι οι ρήτρες ισο­τι­μίας (rate parity), είτε ευρείες, είτε στενές, οι οποίες απα­γο­ρεύ­ουν στα ξενο­δο­χεία να προ­σφέ­ρουν χαμη­λό­τε­ρες τιμές στους δικούς τους ιστό­το­πους, από ό,τι στις πλατ­φόρ­μες κρα­τή­σεων, δεν είναι απα­ραί­τη­τες για τη δια­σφά­λιση της οικο­νο­μι­κής βιω­σι­μό­τη­τας αυτών των πλατ­φορ­μών. Αυτό ανοίγει τον δρόμο για περισ­σό­τερη ελευ­θε­ρία στις τιμο­λο­για­κές στρα­τη­γι­κές των ξενο­δό­χων, επι­τρέ­πο­ντάς τους να δια­χει­ρί­ζο­νται άμεσα τις τιμές και τις προ­σφο­ρές τους χωρίς τους περιο­ρι­σμούς που επέ­βα­λαν οι ρήτρες ισο­τι­μίας.

Θυμίζω επίσης την απόφαση της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής να προσ­διο­ρί­σει τη Booking ως «ρυθ­μι­στή πρό­σβα­σης» (gatekeeper platform) με βάση την Πράξη για τις Ψηφια­κές Αγορές (DMA), υπο­χρε­ώ­νο­ντάς τη έτσι να συμ­μορ­φω­θεί με όλες τις υπο­χρε­ώ­σεις και απα­γο­ρεύ­σεις που απορ­ρέ­ουν από αυτόν τον χαρα­κτη­ρι­σμό, μέσα στους επό­με­νους μήνες.

Είναι σημα­ντι­κές εξε­λί­ξεις που αλλά­ζουν το τοπίο και το δια­μορ­φώ­νουν με τρόπο πιο σύμφωνο με αυτά που πρε­σβεύ­ουμε και ως HOTREC και ως εθνικές οργα­νώ­σεις. Αξιο­ποιώ­ντας λοιπόν τα νέα δεδο­μένα, είμαστε σε συνερ­γα­σία με εξει­δι­κευ­μέ­νους νομι­κούς και επε­ξερ­γα­ζό­μα­στε τις ενδε­δειγ­μέ­νες λύσεις,  προ­κει­μέ­νου να επι­τύ­χουμε τα καλύ­τερα δυνατά απο­τε­λέ­σματα για όλες ανε­ξαι­ρέ­τως τις κατη­γο­ρίες ξενο­δο­χεια­κών κατα­λυ­μά­των. Επι­βε­βαιώ­νουμε για μια ακόμη φορά πως τίποτα δεν είναι ακα­τόρ­θωτο όταν υπάρχει βούληση και πως κάθε σοβαρή προ­σπά­θεια εκπρο­σώ­πη­σης του κλάδου μας μετράει και φέρνει απο­τε­λέ­σματα.

Ειδικό χωρο­τα­ξικό και ασφά­λεια δικαίου. Πόσο ανα­σταλ­τικά λει­τουρ­γούν για τις επεν­δύ­σεις; Το σχέδιο αγνο­εί­ται; Ποιες είναι οι πιο σημα­ντι­κές παρα­τη­ρή­σεις του ΞΕΕ;

Πρώτα απ’ όλα, έστω και με μεγάλη καθυ­στέ­ρηση, είναι θετικό πως φτά­νουμε στην κατά­ληξη αυτής της συζή­τη­σης. Το ΞΕΕ έχει τοπο­θε­τη­θεί, σε συνερ­γα­σία με ειδι­κούς επι­στή­μο­νες.

Πρώτο μέλημά μας είναι να υπάρξει ένα ρυθ­μι­στικό πλαίσιο, γι’ αυτό και το ζητάμε πάρα πολλά χρόνια, από το οποίο θα προ­κύ­ψει και η ασφά­λεια δικαίου.

Από κει και πέρα υπάρ­χουν και κενά τα οποία έχουμε υπο­δεί­ξει, όπως το γεγονός ότι στην κατα­γραφή των υφι­στά­με­νων κλινών που απο­τε­λούν τη βάση του υπο­λο­γι­σμού για τη φέρουσα ικα­νό­τητα υπάρ­χουν μόνο τα ξενο­δο­χεία και όχι τα υπό­λοιπα κατα­λύ­ματα, όταν γνω­ρί­ζουμε πλέον πολύ καλά ότι σε κάποιους προ­ο­ρι­σμούς ξεπερ­νούν τις ξενο­δο­χεια­κές κλίνες.

Αυτά τα δεδο­μένα δεν γίνεται να μην ληφθούν υπόψη.

Σε κάθε περί­πτωση μας απα­σχο­λεί κυρίως το θέμα του χρόνου, διότι αυτή τη συζή­τηση την κάναμε και πριν από μια δεκα­ε­τία με τα απο­τε­λέ­σματα που γνω­ρί­ζουμε. Άρα το πολύ σημα­ντικό είναι το χωρο­τα­ξικό του του­ρι­σμού να γίνει, επι­τέ­λους, πραγ­μα­τι­κό­τητα.

-Οι αυξή­σεις των πάσης φύσεως τελών και επι­βα­ρύν­σεων σας προ­βλη­μα­τί­ζουν; Είναι αλήθεια ότι το ελλη­νικό του­ρι­στικό προϊόν είναι πλέον ακριβό και μη αντα­γω­νι­στικό; Θα υπάρ­ξουν επι­πτώ­σεις θεω­ρείτε στις επι­λο­γές των του­ρι­στών που επι­λέ­γουν την Ελλάδα για τις δια­κο­πές τους;

Το του­ρι­στικό προϊόν είναι εξαι­ρε­τικά ευαί­σθητο ειδικά μέσα σε ένα περι­βάλ­λον μεγάλων αβε­βαιο­τή­των που δημιουρ­γεί­ται από την ύφεση στις ευρω­παϊ­κές οικο­νο­μίες, την εκτί­ναξη του κόστους ζωής και ασφαλώς τους δυο πολέ­μους που βρί­σκο­νται σε εξέλιξη στην ευρύ­τερη γει­το­νιά μας. Τα τελευ­ταία δυο- τρία χρόνια όμως είδαμε πως η post covid ζήτηση ήταν ικανή για να υπερβεί αυτές τις αβε­βαιό­τη­τες.

Η συνεχής αύξηση όμως των τελών είναι ένα μεγάλο ρίσκο και υπάρχει ο κίν­δυ­νος κάποια στιγμή να πλη­ρω­θεί. Κι αυτή η στιγμή θα είναι όταν δεν θα υπερ­τε­ρεί η θέληση για ταξίδια και ο κόσμος θα επι­λέ­γει μια δια­φο­ρε­τική κατα­νομή εξόδων. Εκεί ενδέ­χε­ται να βρε­θούμε ξαφνικά μη αντα­γω­νι­στι­κοί.

Πιο σημα­ντικό όμως είναι ότι δυστυ­χώς οι επι­βα­ρύν­σεις αυτές δεν είναι αντα­πο­δο­τι­κές και δεν εμπλου­τί­ζουν, ως όφειλαν μέχρι σήμερα, τις υπο­δο­μές τόσο για τη ζωή των κατοί­κων, όσο και για την του­ρι­στική εμπει­ρία των επι­σκε­πτών μας.

-Μετά και τα τελευ­ταία -εξόχως απογοητευτικά- απο­τε­λέ­σματα του ανα­πτυ­ξια­κού νόμου, που έρχο­νται σε συνέ­χεια όλων των υπο­λοί­πων αρνη­τι­κών νέων, ο κλάδος θεωρεί ότι αδι­κεί­ται από την κυβέρ­νηση. Συμ­με­ρί­ζε­στε την άποψη αυτή; Έχετε την αίσθηση ότι η κυβέρ­νηση «ακούει» τους επι­χει­ρη­μα­τίες και τους φορείς του Του­ρι­σμού;

Το ΞΕΕ ως θεσμι­κός σύμ­βου­λος της Πολι­τείας έχει πάρει θέση και μάλιστα γραπτώς, με απο­δέ­κτες τα συναρ­μό­δια υπουρ­γεία. Είναι ξεκά­θαρο πως η απόρ­ριψη του 80% των επεν­δυ­τι­κών σχεδίων δημιουρ­γεί μεγάλο ζήτημα, ειδικά σε Περι­φέ­ρειες – και είναι αρκετές – που έχουν πλέον μηδε­νικό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό. Μας προ­βλη­μα­τί­ζει το γεγονός πως δεν συνυ­πο­λο­γί­ζε­ται πως μέσα στις τρεις προη­γού­με­νες δεκα­ε­τίες με επεν­δύ­σεις μέσω του ανα­πτυ­ξια­κού νόμου που εφαρ­μο­ζό­ταν σωστά και ισορ­ρο­πη­μένα κατα­φέ­ραμε να πάμε από την Ελλάδα των «rooms to let» σε μια Ελλάδα με ξενο­δο­χεία που είναι διεθνώς ανα­γνω­ρι­σμένα για το επίπεδο των υπη­ρε­σιών τους. Ανα­κό­πτο­ντας αυτή την ανα­πτυ­ξιακή πορεία και σε συν­δυα­σμό με την υπερ­φο­ρο­λό­γηση, μπαίνει σε κίνδυνο ένας κλάδος που έχει εξαι­ρε­τικά σημα­ντι­κούς ανα­πτυ­ξια­κούς πολ­λα­πλα­σια­στές και για πολλούς άλλους κλάδους της οικο­νο­μίας. Είναι λάθος και πρέπει να διορ­θω­θεί.

Θέλουμε λιγό­τε­ρους και καλύ­τε­ρους ή πολλούς και όλων των εισο­δη­μα­τι­κών επι­πέ­δων του­ρί­στες;

Πρώτα απ’ όλα μην έχουμε στο μυαλό μας πως μπο­ρούμε να έχουμε μόνον μια κατη­γο­ρία επι­σκε­πτών. Πάντα θα υπάρχει tour operating, πάντα θα υπάρχει και “all inclusive” που σήμερα απο­τε­λεί μικρό μόνο μέρος της ελλη­νι­κής του­ρι­στι­κής αγοράς. Όμως χρεια­ζό­μα­στε απ’ όλα στο «μείγμα» του του­ρι­στι­κού ρεύ­μα­τος προς τη χώρα μας. Είναι σαφές όμως ότι μπορούν να γίνουν επι­λο­γές που θα ενι­σχύ­ουν την ποιο­τική ανα­βάθ­μιση των κοινών στα οποία απευ­θυ­νό­μα­στε. Πρέπει όμως να πούμε γι άλλη μια φορά πως οι επι­λο­γές αυτές δεν είναι μόνο ξενο­δο­χεια­κές. Ο κλάδος κάνει όχι μόνο ό,τι περνάει από το χέρι του αλλά και πολύ παρα­πάνω, ανα­βαθ­μί­ζο­ντας διαρκώς τα ξενο­δο­χεία και τις υπη­ρε­σίες τους. Το ζήτημα είναι οι υπο­δο­μές που θα στη­ρί­ξουν την προ­σέλ­κυση επι­σκε­πτών υψη­λό­τε­ρου επι­πέ­δου. Για παρά­δειγμα στην Αθήνα αν θέλουμε να πολ­λα­πλα­σιά­σουμε τα οφέλη του προ­ο­ρι­σμού θα πρέπει να μπούμε σε ειδικές θεμα­τι­κές όπως ο συνε­δρια­κός του­ρι­σμός.

Πως θα το πετύ­χουμε χωρίς ένα σύγ­χρονο Μητρο­πο­λι­τικό Συνε­δριακό Κέντρο;

Όλα αυτά όμως δεν μπορούν να μένουν στο επίπεδο των συζη­τή­σεων για δεκα­ε­τίες. Πρέπει να αλλά­ξουμε ταχύ­τη­τες. Στο εξω­τε­ρικό μέσα σε μια δεκα­ε­τία γίνο­νται θαύματα. Πρέπει να συγ­χρο­νι­στούμε με αυτή την ταχύ­τητα ανά­πτυ­ξης και να βγούμε από τους ρυθμούς του «βλέ­πο­ντας και κάνο­ντας» που έχουμε συνη­θί­σει εδώ.

-Πόσο σημα­ντι­κός είναι ο παρά­γο­ντας της αει­φο­ρίας για τον Του­ρι­σμό; Έχει νόημα ή είναι για το «θεα­θή­ναι»; Και με το κόστος τι γίνεται; Πως το 78% των ξενο­δο­χείων που είναι έως 50 δωμάτια θα μπο­ρέ­σει να υλο­ποι­ή­σει τέτοιες επεν­δύ­σεις;

Το ΞΕΕ συνερ­γά­ζε­ται εδώ και δυο χρόνια με το ΤΕΕ και παρου­σιά­σαμε στο Υπουρ­γείο Του­ρι­σμού μια ολι­στική προ­σέγ­γιση για το θέμα της βιω­σι­μό­τη­τας, η οποία λαμ­βά­νει υπόψη τα χαρα­κτη­ρι­στικά και τις ανάγκες του ελλη­νι­κού ξενο­δο­χείου αλλά ταυ­τό­χρονα και τις τάσεις που επι­κρα­τούν στη διεθνή αγορά.

Στόχος είναι η Ελλάδα, πρώτη σε όλο τον κόσμο, να υιο­θε­τή­σει αυτή την ολι­στική προ­σέγ­γιση στα ζητή­ματα της βιω­σι­μό­τη­τας στον του­ρι­σμό και με τη σύμφωνη γνώμη του Υπουρ­γείου Του­ρι­σμού θα παρου­σια­στεί μέσα στις επό­με­νες εβδο­μά­δες. Η βιω­σι­μό­τητα δεν είναι για το «θεα­θή­ναι», είναι επι­τα­κτική ανα­γκαιό­τητα για το σήμερα και υπο­χρέ­ωσή μας προς τις μελ­λο­ντι­κές γενιές.

Μείζον πρό­βλημα υπάρχει με την εξεύ­ρεση προ­σω­πι­κού, τόσο ποσο­τικά, όσο και ποιο­τικά. Ποια είναι η εκτί­μησή σας και πως μπορεί να λυθεί το πρό­βλημα; Να ανα­μέ­νουμε κάποια πρω­το­βου­λία σε ευρω­παϊκό επίπεδο από την HOTREC ή κάποιον άλλο φορέα;

Το πρό­βλημα αυτό είναι πανευ­ρω­παϊκό, είναι και παγκό­σμιο. Χρειά­ζε­ται σε όλα τα επίπεδα να υπάρξει μια νέα προ­σέγ­γιση. Αυτό συμπε­ρι­λαμ­βά­νει και την ευρω­παϊκή νομο­θε­σία, συμπε­ρι­λαμ­βά­νει και την εθνική νομο­θε­σία, συμπε­ρι­λαμ­βά­νει και τις ίδιες τις επι­χει­ρή­σεις. Ως ΞΕΕ επεν­δύ­ουμε στο μέλλον και θέλουμε να δούμε μια νέα γενιά η οποία δεν θα μεγα­λώ­σει με το σύν­δρομο των «γκαρ­σο­νιών της Ευρώπης», αλλά θα συνει­δη­το­ποι­ή­σει πως ο του­ρι­σμός δεν είναι μια δουλειά δεύ­τε­ρης δια­λο­γής. Αντί­θετα περι­λαμ­βά­νει ένα ευρύ φάσμα επαγ­γελ­μά­των που όχι μόνον δεν είναι ευκαι­ριακά αλλά προ­σφέ­ρουν τη σταθερή βάση για μια πραγ­μα­τικά επι­τυ­χη­μένη επαγ­γελ­μα­τική στα­διο­δρο­μία. Γι’ αυτό δημιουρ­γή­σαμε ένα ειδικό πρό­γραμμα επαγ­γελ­μα­τι­κού προ­σα­να­το­λι­σμού για τα Λύκεια της χώρας ενώ την ίδια στιγμή συνε­χί­ζε­ται με μεγάλη επι­τυ­χία το πρό­γραμμα «Φιλο­ξε­νία μου» που διδά­σκε­ται στα δημο­τικά σχολεία στο πλαίσιο των Εργα­στη­ρίων Δεξιο­τή­των, με σκοπό να έρθουν τα παιδιά σε μια πρώτη επαφή με την έννοια της Φιλο­ξε­νίας

Η υπερ­φο­ρο­λό­γηση του τουριστικού-ξενοδοχειακού κλάδου και η «γιγά­ντωση» του φαι­νο­μέ­νου των βρα­χυ­χρό­νιων μισθώ­σεων δημιουρ­γούν ένα δυσμε­νές επι­χει­ρη­μα­τικό περι­βάλ­λον για τα ξενο­δο­χεία; Και η ρύθμιση για τις βρα­χυ­χρό­νιες, και το τέλος ανθε­κτι­κό­τη­τας επι­τεί­νουν τα προ­βλή­ματα. Οι προ­τά­σεις του υπουρ­γείου Του­ρι­σμού για τις προ­δια­γρα­φές στην βρα­χυ­χρό­νια μίσθωση θα λύσουν το πρό­βλημα;

Οι θέσεις του ΞΕΕ για τις βρα­χυ­χρό­νιες μισθώ­σεις είναι πάγιες εδώ και δώδεκα χρόνια και δεν έχουν αλλάξει. Δυστυ­χώς μέχρι και σήμερα η Πολι­τεία δεν έχει αντι­με­τω­πί­σει την ανάγκη ρύθ­μι­σης του φαι­νο­μέ­νου, όπως έχει γίνει σε όλο τον δυτικό κόσμο, είτε με χωρι­κούς, είτε με χρο­νι­κούς περιο­ρι­σμούς. Το απο­τέ­λε­σμα είναι να υπάρ­χουν σήμερα μεγάλες κοι­νω­νι­κές ανι­σορ­ρο­πίες και αδικίες, πέραν του αθέ­μι­του αντα­γω­νι­σμού προς το υπε­ρυθ­μι­σμένο ξενο­δο­χείο. Ελπί­ζουμε ότι με την επι­κεί­μενη νομο­θε­τική πρω­το­βου­λία του Υπουρ­γείου Του­ρι­σμού να ρυθ­μι­στούν αν μη τι άλλο τα δικαιώ­ματα του επι­σκέ­πτη/κατα­να­λωτή ώστε να είναι απο­δέ­κτης ενός προ­ϊ­ό­ντος που καλύ­πτει κάποιες βασικές προ­δια­γρα­φές υγιει­νής και ασφά­λειας.

Η επέλαση των funds, αλλά και των διεθνών αλυ­σί­δων είναι πρό­βλημα για την ελλη­νική ξενο­δο­χία και τον ελλη­νικό Του­ρι­σμό ευρύ­τερα; Ξενο­δο­χεία με επώνυμο brand ή ξενο­δο­χεία με τοπική ταυ­τό­τητα;

Οι ξένες επεν­δύ­σεις παίζουν πολύ σημα­ντικό ρόλο για τη δια­μόρ­φωση ενός διεθνώς ανα­γνω­ρι­σμέ­νου ελλη­νι­κού του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος. Έχουν λοιπόν τη θέση τους, αρκεί αυτή να μην είναι σε βάρος του κορμού της ελλη­νι­κής ξενο­δο­χίας. Η ελλη­νική φιλο­ξε­νία βασί­ζε­ται σε μικρές και πολύ μικρές οικο­γε­νεια­κές επι­χει­ρή­σεις, γεγονός που κάποιοι το βλέπουν ως μειο­νέ­κτημα, προ­σω­πικά το θεωρώ πλε­ο­νέ­κτημα. Είναι ακριβώς αυτό ο κορμός που δια­φυ­λάσ­σει την αυθε­ντι­κό­τητα του προ­ϊ­ό­ντος μας, τις αξίες της ελλη­νι­κής φιλο­ξε­νίας, τις τοπικές παρα­δό­σεις, τις τοπικές συντα­γές, κοκ. Αυτή είναι η μονα­δι­κό­τητα της Ελλάδας και είναι αυτοί οι ξενο­δό­χοι που επεν­δύ­ουν 1 δις ευρώ κάθε χρόνο σε ανα­και­νί­σεις των επι­χει­ρή­σεών τους. Αυτό πρέπει να λαμ­βά­νε­ται σοβαρά υπόψη ώστε να υπάρξει μια ισόρ­ροπη ανά­πτυξη για όλους.

-Το παρα­γω­γικό μοντέλο της χώρας βασί­ζε­ται ιδιαί­τερα στον Του­ρι­σμό. Χρειά­ζε­ται κάποια αλλαγή κατά την άποψή σας; Θεω­ρείτε ότι ο Του­ρι­σμός έχει στη­ρι­χθεί με ειδικά μέτρα όλα αυτά τα χρόνια; Πρό­σφατα είχαμε και μια παρέμ­βαση καθη­γη­τών, μεταξύ των οποίων και βρα­βευ­θέ­ντα με το βραβείο Nobel που υπο­στη­ρί­ζουν ότι η Ελλάδα θα πρέπει να μειώσει την έκθεσή της στον Του­ρι­σμό, ο οποίος είναι «αντι­πα­ρα­γω­γι­κός». Το σχόλιό σας;

Πράγ­ματι τα τελευ­ταία χρόνια έχει ακου­στεί πολύ η θεωρία της «του­ρι­στι­κής μονο­καλ­λιέρ­γειας». Το πραγ­μα­τικό γεγονός όμως είναι ότι ο του­ρι­σμός δεν εμπο­δί­ζει την ανά­πτυξη άλλων δρα­στη­ριο­τή­των. Τοι αντί­θετο. Τρο­φο­δο­τεί με πολ­λα­πλα­σια­στές και τη βιο­μη­χα­νία και το retail και την πρω­το­γενή παρα­γωγή. Άρα είναι μια συζή­τηση που ξεκινά από λάθος βάση. Το γεγονός ότι ο του­ρι­σμός ανα­πτύ­χθηκε τα τελευ­ταία χρόνια και έχει μια τόσο υψηλή ποσο­στιαία συνει­σφορά στο ΑΕΠ δεν σημαί­νει ότι φταίει ο του­ρι­σμός που πέτυχε! Δεν είναι ο του­ρι­σμός που εμπο­δί­ζει οποιο­δή­ποτε άλλο κλάδο να ανα­πτυ­χθεί. Επειδή μάλιστα στην ίδια συζή­τηση γίνεται η αναφορά πως επειδή ο του­ρι­σμός είναι ευαί­σθη­τος πέφτει και εύκολα, θα πρέπει να ανα­γνω­ρι­στεί πως είναι απο­δε­δειγ­μένο ιστο­ρικά πως είναι και ο πρώτος που ανα­κάμ­πτει. Η ανά­καμψη της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας τόσο μετά από την δεκαετή οικο­νο­μική κρίση όσο και μετά την παν­δη­μία, ήρθε πρω­τί­στως από τον του­ρι­σμό. Επι­πλέον ας μην ξεχνάμε πως σε κάποιες Περι­φέ­ρειες ο του­ρι­σμός είναι σχεδόν το 90% του τοπικού ΑΕΠ. Αν θέλουμε λοιπόν να είμαστε γειω­μέ­νοι στην πραγ­μα­τι­κό­τητα και να μη λέμε απλά θεωρίες, ας έρθει κάποιος να μας πει μια του­ρι­στική Περι­φέ­ρεια με ποιον άλλο κλάδο μπορεί να αντι­κα­τα­στή­σει τον του­ρι­σμό επι­τυγ­χά­νο­ντας την ίδια ανά­πτυξη; Επίσης θα πρέπει να δούμε την εθνική στρα­τη­γική και σε άλλα ζητή­ματα. Η χώρα μας απει­λεί­ται με δημο­γρα­φική κατάρ­ρευση. Οι μόνες Περι­φέ­ρειες που εμφα­νί­ζουν δημο­γρα­φική ανά­καμψη είναι αυτές του Νοτίου Αιγαίου και της Κρήτης. Τυχαίο; Καθόλου αφού πρό­κει­ται για τις δυο κατ’ εξοχήν του­ρι­στι­κές Περι­φέ­ρειες.

Η Ευρώπη θα συνε­χί­σει να είναι ηγέτιδα δύναμη στον του­ρι­σμό ή απει­λεί­ται από νέες αγορές;

Η ζώνη Σένγκεν απο­τε­λεί τον πρώτο προ­ο­ρι­σμό παγκο­σμίως αυτή τη στιγμή. Αυτό δεν είναι κάτι καθόλου δεδο­μένο για τα επόμενα χρόνια καθώς έχουμε ανα­δυό­με­νες αγορές οι οποίες επεν­δύ­ουν τερά­στια ποσά στην προ­σέλ­κυση επι­σκε­πτών, απο­δει­κνύ­ο­ντας τελικά και τη σημασία του του­ρι­σμού για όλες τις οικο­νο­μίες. Προ­κει­μέ­νου λοιπόν να δια­τη­ρή­σουμε αυτή την πρωτιά πρέπει σε ευρω­παϊκό επίπεδο να γίνουν πολλά για την ελκυ­στι­κό­τητα και την αντα­γω­νι­στι­κό­τητα του του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος μας. Και σε αυτή την κατεύ­θυνση και ως HOTREC και ως εθνικές οργα­νώ­σεις είμαστε απόλυτα δεσμευ­μέ­νοι, πάντα με τεκ­μη­ριω­μέ­νες θέσεις και λύσεις. ΙΛΙΚΟΣ.

Πηγή; money-tourism.gr