Αντίστροφη μέτρηση για 333.741 αιώνιους φοιτητές

Ηαντί­στροφη μέτρηση για 333.741 «αιώ­νιους» φοι­τη­τές έχει αρχίσει. Ενας στους δύο εγγε­γραμ­μέ­νους φοι­τη­τές έχει ξεπε­ρά­σει το ανώτατο όριο σπουδών της σχολής του και από τον Σεπτέμ­βριο του 2025 όσοι έχουν εξα­ντλή­σει και το όριο που τους έδωσε ο νόμος 4957 του 2022 θα πρέπει να δια­γρά­φο­νται αυτο­δι­καίως. Είναι νωρίς ακόμη για να ανη­συ­χούν οι «αιώνιοι»; Καθόλου, εάν ανα­λο­γι­στούμε ότι όσοι ενδια­φέ­ρο­νται να πάρουν πτυχίο πρέπει να σπεύ­σουν να περά­σουν τα «χρω­στού­μενα» μαθή­ματα μέσα στο τρέχον ακα­δη­μαϊκό έτος. Κάποια ΑΕΙ έχουν αρχίσει να ενη­με­ρώ­νουν τους «αιω­νί­ους» τους – το υπουρ­γείο Παι­δείας και τα ιδρύ­ματα προ­τι­μούν τον όρο «λιμνά­ζο­ντες». Ωστόσο, υπάρ­χουν παρα­σκη­νια­κές πιέσεις κατά της δια­γρα­φής και υπέρ της ανα­βο­λής του μέτρου. Πρυ­τά­νεις ανα­φέ­ρουν στην «Κ» ότι βου­λευ­τές που εκλέ­γο­νται στην περι­φέ­ρεια – έδρα του ΑΕΙ τούς ζητούν να μην προ­χω­ρή­σουν οι δια­γρα­φές. Το αίτημα, βέβαια, εξυ­πη­ρε­τεί και τους πρυ­τά­νεις, καθώς θεω­ρεί­ται σίγουρο ότι θα υπάρ­ξουν οξύ­τα­τες αντι­δρά­σεις φοι­τη­τι­κών παρα­τά­ξεων και «αντάρ­τικα» πανε­πι­στη­μια­κών. Κάποιοι πρυ­τά­νεις, μάλιστα, δεν απο­κλεί­ουν τη μη εφαρ­μογή του νόμου από την κυβέρ­νηση λόγω του πολι­τι­κού κόστους. Υπάρχει άλλωστε κακό προη­γού­μενο. Αυτές τις ημέρες συμπλη­ρώ­νο­νται 10 χρόνια από την τυπική ημε­ρο­μη­νία έναρξης των πρώτων δια­γρα­φών «αιωνίων» (για όσους είχαν εισα­χθεί το 2006) με βάση, τότε, τον νόμο 4009 του 2011. Για την εφαρ­μογή του μέτρου δόθηκε παρά­ταση το 2014, και ο ΣΥΡΙΖΑ το 2015 το κατήρ­γησε. Ωστόσο, η νυν ηγεσία του υπουρ­γείου Παι­δείας εμφα­νί­ζε­ται κατη­γο­ρη­μα­τική ότι ο νόμος θα εφαρ­μο­στεί.

Το 48% αδρανεί

Με βάση τα στοι­χεία που περι­λαμ­βά­νει η φετινή έκθεση –βρί­σκε­ται στο στάδιο της τελικής σύντα­ξης– της Εθνικής Αρχής Ανώ­τα­της Εκπαί­δευ­σης (ΕΘΑΑΕ), στα ελλη­νικά πανε­πι­στή­μια υπάρ­χουν 695.678 εγγε­γραμ­μέ­νοι φοι­τη­τές, εκ των οποίων οι 361.937 είναι ενεργοί (ποσοστό 52,03%), δηλαδή βρί­σκο­νται εντός του ανώ­τα­του ορίου σπουδών που προ­βλέ­πει ο νόμος: έξι χρόνια για τις σχολές τετρα­ε­τούς φοί­τη­σης (το λεγό­μενο ν+2), ενώ για τις σχολές πεντα­ε­τούς και εξα­ε­τούς φοί­τη­σης (πολυ­τε­χνεία, ιατρι­κές κ.λπ.) το όριο φοί­τη­σης πέραν του κανο­νι­κού χρόνου σπουδών είναι τα τρία έτη, δηλαδή συνο­λικά 8 και 9 αντι­στοί­χως (ν+3). Αντι­θέ­τως, το ανώτατο όριο έχουν ξεπε­ρά­σει 333.741 εγγε­γραμ­μέ­νοι φοι­τη­τές, με το ποσοστό τους επί του συνόλου στο 47,97%.

Στην πρώτη πεντάδα με τα χαμη­λό­τερα ποσοστά «αιωνίων» φοι­τη­τών βρί­σκο­νται η Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών (21,7%), το Πανε­πι­στή­μιο Μακε­δο­νίας (29,31%), το Πολυ­τε­χνείο Κρήτης (33,98%), το Χαρο­κό­πειο Πανε­πι­στή­μιο (36,69%) και το Πανε­πι­στή­μιο Κρήτης (39,19%). Εξαι­ρεί­ται το Ελλη­νικό Ανοιχτό Πανε­πι­στή­μιο όπου υπάρ­χουν δίδα­κτρα.

Την πεντάδα με τα υψη­λό­τερα ποσοστά «αιωνίων» φοι­τη­τών απαρ­τί­ζουν το Παν. Αθηνών (59,92%), το Οικο­νο­μικό Παν. Αθηνών (58,78%), το Πανε­πι­στή­μιο Πει­ραιώς (57,47%), το Ελλη­νικό Μεσο­γειακό Πανε­πι­στή­μιο (56,44%) και το Πάντειο Πανε­πι­στή­μιο (54,71%).

Το ΕΚΠΑ θέλει και Έλληνες φοι­τη­τές στα ξενό­γλωσσα

Ο νόμος 4957/2022, όταν ψηφί­στηκε, έδωσε στους τότε «αιώ­νιους» φοι­τη­τές ένα περι­θώ­ριο του­λά­χι­στον ακόμη τεσ­σά­ρων ετών για να πάρουν πτυχίο. Ειδι­κό­τερα, το ακα­δη­μαϊκό έτος από το οποίο αρχίζει να «μετράει» η εφαρ­μογή της ανώ­τα­της διάρ­κειας φοί­τη­σης (ΑΔΦ) είναι το 2021-2022 για τους ήδη εγγε­γραμ­μέ­νους. Για όσους εγγρά­φη­καν για πρώτη φορά το ακα­δη­μαϊκό έτος 2022-2023 και μετά, το ακα­δη­μαϊκό έτος μέτρη­σης εφαρ­μο­γής του μέτρου ΑΔΦ είναι το έτος εισα­γω­γής. Συγκε­κρι­μένα, το άρθρο 76 ορίζει ότι οι φοι­τη­τές που κατά το ακα­δη­μαϊκό έτος 2020-2021 είχαν υπερβεί τον ελά­χι­στο χρόνο φοί­τη­σης (αφορά φοι­τη­τές που κατά το ακα­δη­μαϊκό έτος 2020-2021 φοι­τού­σαν στο πέμπτο ή σε μεγα­λύ­τερο έτος για τα τετρα­ε­τούς φοί­τη­σης τμήματα) πρέπει να πάρουν πτυχίο μέσα στο τρέχον ακα­δη­μαϊκό έτος. Αλλιώς θα δια­γρα­φούν. Οι φοι­τη­τές σε τμήματα πεντα­ε­τούς (πολυ­τε­χνεία) ή εξα­ε­τούς φοί­τη­σης (ιατρι­κές) οφεί­λουν να ολο­κλη­ρώ­σουν τις σπουδές τους μέχρι και τη λήξη του ακα­δη­μαϊ­κού έτους 2025-2026. Οι «εν κινδύνω» φοι­τη­τές έχουν τρεις εξε­τα­στι­κές –του Φεβρουα­ρίου, του Ιουνίου και του προ­σε­χούς Σεπτεμ­βρίου– για να περά­σουν τα μαθή­ματα που «χρω­στούν».

Ηδη υπάρ­χουν πανε­πι­στή­μια που έχουν προ­ε­τοι­μα­στεί για τις δια­γρα­φές ενη­με­ρώ­νο­ντας τους φοι­τη­τές. Για παρά­δειγμα, το Πανε­πι­στή­μιο Δυτικής Μακε­δο­νίας έχει καταρ­τί­σει πεντα­σέ­λιδο πίνακα με όλες τις περι­πτώ­σεις φοι­τη­τών ανά έτος εισα­γω­γής. Και αυτές είναι πολλές, και είναι βέβαιο ότι θα προ­κα­λέ­σουν σύγχυση στους ενδια­φε­ρό­με­νους φοι­τη­τές και στις γραμ­μα­τείες των τμη­μά­των.

Οι «εν κινδύνω» φοι­τη­τές έχουν τρεις εξε­τα­στι­κές –του Φεβρουα­ρίου, του Ιουνίου και του προ­σε­χούς Σεπτεμ­βρίου– για να περά­σουν τα μαθή­ματα που «χρω­στούν». Ηδη υπάρ­χουν πανε­πι­στή­μια που έχουν προ­ε­τοι­μα­στεί για τις δια­γρα­φές ενη­με­ρώ­νο­ντας τους φοι­τη­τές.

Ενδει­κτικά, υπάρχει η περί­πτωση φοι­τη­τής να έχει υπο­βά­λει αίτηση μερικής φοί­τη­σης. Τι ισχύει; Οπως ανέφερε στην «Κ» ο πρύ­τα­νης του ιδρύ­μα­τος, Θεό­δω­ρος Θεο­δου­λί­δης, «φοι­τη­τής 4ετούς φοί­τη­σης, που εισήχθη το 2016-2017, κανο­νικά θα πρέπει να δια­γρα­φεί τον Σεπτέμ­βριο του 2025. Εάν αυτός ο φοι­τη­τής είχε κάνει διακοπή σπουδών για ένα έτος, πριν από το 2020-2021, τότε το 2020-2021 που υπο­λο­γί­ζουμε την κατη­γο­ρία εγγε­γραμ­μέ­νου φοιτητή δεν είχε ξεπε­ρά­σει τα 4 έτη φοί­τη­σης κι έχει επι­πλέον έτη για ολο­κλή­ρωση σπουδών ν+2, που μετράνε από το 2021-2022. Δηλαδή πρέπει να δια­γρα­φεί τον Σεπτέμ­βριο του 2027». Σχετική ενη­μέ­ρωση προς τους «λιμνά­ζο­ντες» έχει κάνει και το Πανε­πι­στή­μιο Πατρών, όπως δήλωσε στην «Κ» ο πρύ­τα­νης του ιδρύ­μα­τος, Χρήστος Μπούρας. Αλλά απο­τε­λούν εξαι­ρέ­σεις στο σύνολο των 23 πανε­πι­στη­μίων (εξαι­ρού­νται το Ελλη­νικό Ανοιχτό Πανε­πι­στή­μιο και η Ανώτατη Σχολή Παι­δα­γω­γι­κής και Τεχνο­λο­γι­κής Εκπαί­δευ­σης – ΑΣΠΑΙΤΕ, που είναι ΤΕΙ).

Ευνοϊ­κοί όροι για κορυ­φαία ξένα ΑΕΙ

«Θέλουν ηρεμία»

«Οι πρυ­τά­νεις δεν θέλουν να ανοί­ξουν ένα θέμα “καυτή πατάτα”, που θα προ­κα­λέ­σει αντι­δρά­σεις από φοι­τη­τές και διδά­σκο­ντες. Θέλουν ηρεμία στο ίδρυμα», παρα­τη­ρεί στην «Κ» πανε­πι­στη­μια­κός κεντρι­κού ΑΕΙ.

Το θέμα βέβαια συζη­τιέ­ται στο παρα­σκή­νιο. Μάλιστα βου­λευ­τές της περι­φέ­ρειας, σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες της «Κ», φέρεται να έχουν δηλώσει σε πρυ­τά­νεις του τοπικού ΑΕΙ ότι «θα αντι­δρά­σουμε στη δια­γραφή των φοι­τη­τών». Πανε­πι­στη­μια­κός περι­φε­ρεια­κού ΑΕΙ μιλώ­ντας στην «Κ» εκτί­μησε ότι η άρνηση των βου­λευ­τών υπο­δαυ­λί­ζε­ται από πρυ­τά­νεις.

Οι πρυ­τά­νεις, εξάλλου, μπορούν να εφαρ­μό­σουν το «στρί­βειν» διά της μετά­θε­σης της ευθύνης. Συγκε­κρι­μένα, ο νόμος ορίζει ότι «ο πρό­ε­δρος του τμή­μα­τος είναι αρμό­διος για την εφαρ­μογή των δια­τά­ξεων περί δια­γρα­φής και ο κοσμή­το­ρας της σχολής, στην οποία υπά­γε­ται το τμήμα, είναι αρμό­διος για την επο­πτεία της ορθής εφαρ­μο­γής τους». Θεω­ρεί­ται σίγουρο ότι θα υπάρ­ξουν πιέσεις πανε­πι­στη­μια­κών προς τον πρόεδρο του τμή­μα­τός τους να μην εφαρ­μό­σει τη ρύθμιση, ενώ δεδο­μέ­νες είναι και οι αντι­δρά­σεις φοι­τη­τι­κών παρα­τά­ξεων. Ο ρόλος του πρύτανη; Ενδει­κτική είναι η δήλωση, υπό τους όρους της ανω­νυ­μίας, πρύτανη μεγάλου ΑΕΙ: «Προ­φα­νώς και θα εφαρ­μό­σουμε τον νόμο περί δια­γρα­φών, αλλά αρμό­διοι είναι οι πρό­ε­δροι των τμη­μά­των. Θα υπάρ­ξουν “αντάρ­τικα” καθη­γη­τών που θα επι­κα­λε­στούν ιδε­ο­λο­γι­κο­πο­λι­τι­κούς λόγους; Πώς μπορείς να πείσεις τους συνα­δέλ­φους;».

Ταυ­τό­χρονα, έμπει­ροι πανε­πι­στη­μια­κοί μιλώ­ντας στην «Κ» δεν απο­κλεί­ουν «λιμνά­ζο­ντες» φοι­τη­τές να επι­κα­λε­στούν σοβα­ρούς λόγους υγείας, ζητώ­ντας την κατ’ εξαί­ρεση μη δια­γραφή τους. Κάτι που θα προ­κα­λέ­σει χάος και καθυ­στε­ρή­σεις μέχρι την απόφαση του τμή­μα­τος.

Βου­λευ­τές της περι­φέ­ρειας φέρεται να έχουν δηλώσει σε πρυ­τά­νεις του τοπικού ΑΕΙ ότι «θα αντι­δρά­σουμε στη δια­γραφή των φοι­τη­τών». Πανε­πι­στη­μια­κός περι­φε­ρεια­κού ΑΕΙ μιλώ­ντας στην «Κ» εκτί­μησε ότι η άρνηση των βου­λευ­τών υπο­δαυ­λί­ζε­ται από πρυ­τά­νεις.

Οι κυρώ­σεις

Ωστόσο, ο νόμος είναι σαφής: Η μη εφαρ­μογή των δια­τά­ξεων περί δια­γρα­φής συνιστά πει­θαρ­χικό παρά­πτωμα, ενώ λαμ­βά­νε­ται υπόψη για την κατα­νομή της τακτι­κής δημό­σιας επι­χο­ρή­γη­σης στο ΑΕΙ. Θα απο­φα­σί­σει το υπουρ­γείο Παι­δείας να στείλει στο πει­θαρ­χικό πανε­πι­στη­μια­κούς και να κόψει κον­δύ­λια από ιδρύ­ματα;

Για το επι­χεί­ρημα ότι οι «αιώνιοι» δεν κοστί­ζουν στο κράτος, καθώς δεν δικαιού­νται φοι­τη­τικό πάσο, σίτιση ή στέγαση σε φοι­τη­τική εστία, ο πρό­ε­δρος της Εθνικής Αρχής Ανώ­τα­της Εκπαί­δευ­σης, Περι­κλής Μήτκας, τόνισε στην «Κ» ότι «η δια­γραφή των “λιμνα­ζό­ντων” φοι­τη­τών, εκτός από την καλύ­τερη απο­τύ­πωση της εικόνας των φοι­τη­τών ενός ΑΕΙ και τη μείωση του φόρτου εργα­σίας στις διοι­κη­τι­κές υπη­ρε­σίες, δίνει ένα σήμα στους φοι­τη­τές πως οι σπουδές πρέπει να έχουν αρχή, μέση και τέλος και πως πρέπει να είναι συνε­πείς. Και αυτό είναι πολύ σημα­ντικό για τους ίδιους και την ποιό­τητα της εκπαί­δευ­σης».

Πηγή: kathimerini.gr