Ενας «απρόβλεπτος» πολιτικός -27 χρόνια από τον θάνατο του Γιάννη Ζίγδη

Συμπλη­ρώ­νο­νται είκοσι επτά χρόνια από τον θάνατο του αεί­μνη­στου Δωδε­κα­νή­σιου πολι­τι­κού Γιάννη Ζίγδη -πέθανε στην Αθήνα στις 21 Οκτω­βρίου 1997- και η Δημο­τική Κοι­νό­τητα Λίνδου, τελεί και φέτος μνη­μό­συνο στον Καθε­δρικό ιερό ναό της «Κοί­μη­σης της Θεο­τό­κου» στη γενέ­τειρά του.

Ο Ρόδιος πολι­τι­κός πρω­τα­γω­νί­στησε στα πολι­τικά πράγ­ματα της χώρας, σε κρί­σι­μες για το έθνος και την δημο­κρα­τία εποχές, ενώ η συμβολή του υπήρξε καθο­ρι­στική, στο απο­κα­λού­μενο και του­ρι­στικό θαύμα της Δωδε­κα­νή­σου.

Ορα­μα­τι­στής υπουρ­γός

Κατά την πρώτη του θητεία, ως υπουρ­γού Βιο­μη­χα­νίας (1951-1952), ψηφί­στηκε ο πρώτος στην Ελλάδα περι­βαλ­λο­ντι­κός νόμος «Περί επαρ­χια­κής βιο­μη­χα­νίας» (1952) και κατά τη δεύτερη (1963-65) πολλοί άλλοι, μεταξύ των οποίων οι περί «βιο­μη­χα­νι­κής έρευνας», «τυπο­ποι­ή­σεως», «βιο­μη­χα­νι­κών περιο­χών» και «έρευνας του ορυκτού πλούτου», που ήταν βασικής σημα­σίας για την εκβιο­μη­χά­νιση. Στον ίδιο, επίσης, οφεί­λε­ται η ίδρυση της «Ελλη­νι­κής Τρά­πε­ζας Βιο­μη­χα­νι­κής Ανα­πτύ­ξεως» (Ε.Τ.Β.Α.) και των Ινστι­τού­των, «Τυπο­ποι­ή­σεως», «Βιο­μη­χα­νι­κής Έρευνας», «Ωκε­α­νο­γρα­φίας» και «Αλιευ­τι­κών Ερευνών». Η Δ.Ε.Η. συγκρο­τή­θηκε σε πραγ­μα­τικό Δημόσιο Οργα­νι­σμό κατά την δεύτερη υπουρ­γία του. Το 1964 εγκαι­νί­ασε το πρό­γραμμα εξη­λε­κτρι­σμού της υπαί­θρου, με το οποίο πήραν ηλε­κτρι­σμό όλα σχεδόν τα χωριά και τα νησιά της Ελλάδας. Υπήρξε ο αρχι­τέ­κτο­νας του «ελλη­νι­κού οικο­νο­μι­κού θαύ­μα­τος» της Δωδε­κα­νή­σου, που συντε­λέ­στηκε μετά την απε­λευ­θέ­ρωσή της. Εμπνευ­στής μιας καλά μελε­τη­μέ­νης πολι­τι­κής περι­φε­ρεια­κής ανά­πτυ­ξης, με βάση το τοπικό δασμο­λό­γιο, ως και το φορο­λο­γικό και πιστω­τικό σύστημα, έθεσε τα θεμέλια της προ­α­γω­γής της Δωδε­κα­νή­σου σε πρώτο του­ρι­στικό κέντρο της Ανα­το­λι­κής Μεσο­γείου. Ειση­γή­θηκε επίσης τη νομο­θε­σία για την εκκα­θά­ριση της «κλη­ρο­νο­μιάς» της Ιτα­λι­κής κατοχής και ειδι­κό­τερα την αγρο­τική απο­κα­τά­σταση στην Κω, την επι­στροφή στους αγρότες των ιδιο­κτη­σιών, που τους πήραν οι Ιταλοί, ως και την τακτο­ποί­ηση των Δωδε­κα­νη­σίων δημο­σίων υπαλ­λή­λων. Συνέ­στησε, τέλος, τον «Οργα­νι­σμό Δια­χει­ρί­σεως της Ακι­νή­του Περιου­σίας του Δημο­σίου στη Δωδε­κά­νησο», (Ο.Δ.Α.Π.Δ.Δ.), Ν.2100/52 στον οποίο μετα­βι­βά­στηκε η κυριό­τητα όλης της ακί­νη­της περιου­σίας, η οποία με την Συνθήκη της Ειρήνης περι­ήλθε από την Ιταλική κυβέρ­νηση στην Ελλη­νική, για την αυτό­νομη πολι­τι­στική και οικο­νο­μική ανά­πτυξη των νησιών.

Ηγέτης της ΕΔΗΚ

Κατά την μετα­πο­λί­τευση ο Γιάννης Ζίγδης βρι­σκό­ταν στις Η.Π.Α. Μετά την επι­στροφή του στην Ελλάδα (3 Αυγού­στου 1974) αντι­τά­χθηκε στην πολι­τική της Κυβέρ­νη­σης αυτής στα θέματα της απο­χου­ντο­ποί­η­σης, του Κυπρια­κού, της αντι­με­τώ­πι­σης της απειλής της εδα­φι­κής ακε­ραιό­τη­τας της χώρας, ως και της στρα­τη­γι­κής του Ν.Α.Τ.Ο. στη Μεσό­γειο. Επέ­κρινε δρι­μύ­τατα την επα­να­φορά, από την κυβέρ­νηση Καρα­μανλή, του εκλο­γι­κού νόμου της «ενι­σχυ­μέ­νης ανα­λο­γι­κής» και την πρόωρη διε­νέρ­γεια των εκλογών. Για τον λόγο αυτό, ήρθε σε αντί­θεση με τον Γ. Μαύρο, που ήταν αντι­πρό­ε­δρος της Κυβέρ­νη­σης και υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών και ο οποίος εκλέ­χτηκε ως αρχηγός της Ένωσης Κέντρου στις 20.9.1974. Μετά την εκλογή του, ο Γ. Μαύρος και η ομάδα των «Νέων Δυνά­μεων» ίδρυσαν το νέο κόμμα της Ένωσης Κέντρου-Νέες Δυνά­μεις (Ε.Κ.-Ν.Δ.), από το οποίο εκπα­ρα­θύ­ρω­σαν τον Ζίγδη, που υπο­χρε­ώ­θηκε να κατέβει ανε­ξάρ­τη­τος στις εκλογές της 17ης Νοεμ­βρίου 1974 στη Δωδε­κά­νησο, όπου απέτυχε να εκλεγεί. Το Μάιο του 1977 απο­φά­σισε να επι­στρέ­ψει στην ενεργό πολι­τική. Στις εκλογές που ακο­λού­θη­σαν υπέβαλε υπο­ψη­φιό­τητα στα Δωδε­κά­νησα «ως συνερ­γα­ζό­με­νος» με την Ε.ΔΗ.Κ., γιατί η τότε ηγεσία της, παρά την έντονη αξίωση της πλειο­ψη­φίας των στε­λε­χών, δεν επι­θυ­μούσε την επι­στροφή του στο κόμμα. Μετά την συντρι­πτική, όμως, κομ­μα­τική ήττα και την παραί­τηση του Γ. Μαύρου από την ηγεσία, η Κ.Ο. τον εξέλεξε ομόφωνα, στις 29 Νοεμ­βρίου 1977, πρόεδρο της Τρι­με­λούς Δ.Ε., στην οποία και ανέθεσε την ηγεσία του Κόμ­μα­τος. Το έκτακτο Συνέ­δριο (19-20 Μαρτίου 1978) τον εξέλεξε με μεγάλη πλειο­ψη­φία αρχηγό του Κόμ­μα­τος. Το 1985 εξελέγη βου­λευ­τής κατόπιν της Συμπα­ρά­τα­ξης της Ε.ΔΗ.Κ. με το ΠΑ.ΣΟ.Κ.

Η μάχη της Ρόδου

Τον Ιούλιο του 1980, όταν ο Γ. Ράλλης έστειλε για πρώτη φορά τα ΜΑΤ στη Ρόδο να αντι­με­τω­πί­σουν μια τοπική δια­μαρ­τυ­ρία για την προ­σέγ­γιση στο λιμάνι του τουρ­κι­κού του­ρι­στι­κού πλοίου «Τζεμλίκ» ίσως και ο ίδιος να μην ήξερε τι μπο­ρούσε να προ­κα­λέ­σει η δρα­στη­ριό­τητά τους. Επί μία εβδο­μάδα ο πλη­θυ­σμός αντι­δρούσε μαζικά. Το μακε­λειό ήταν ανα­πό­φευ­κτο. Ο Γ. Ζίγδης, από τους επι­κε­φα­λής της αντί­στα­σης στους κρα­νο­φό­ρους. Η «απρό­βλε­πτη», για έναν «αστό πολι­τικό», συμπε­ρι­φορά του, ήταν επόμενο να ερε­θί­σει τον Γ. Ράλλη, που υπο­στή­ριξε ότι ο Ζίγδης όχι μόνο ενθάρ­ρυνε όσο μπο­ρούσε την ανα­τα­ραχή, με την προ­σω­πική του παρου­σία ανάμεσα στο πλήθος, που άλλοι το είχαν εξα­γριώ­σει, αλλά με τις αλλε­πάλ­λη­λες εμπρη­στι­κές του δηλώ­σεις έκανε ό,τι μπο­ρούσε για να υπο­δαυ­λί­σει και συντη­ρεί την ανα­τα­ραχή» ανέφερε ο Γ. Ράλλης στο βιβλίο του «Ώρες ευθύνης».

Μια από τις σημα­ντι­κό­τε­ρες δηλώ­σεις στην ιστορία ήταν η δήλωση του Γ. Ζίγδη μετά τον Έκτακτο Στρα­το­δι­κείο Αθηνών (1η Απρι­λίου 1970) που τον έστειλε στην φυλακή: «Θα ζήσω και εκατό χρόνια ακόμη, αν χρεια­στεί, για την απο­κα­τά­σταση της δημο­κρα­τίας»!!!