Αστυπάλαια: Επιστολή κατοίκων στον πρωθυπουργό για το τουριστικό χωριό-γίγας

Επι­στολή προς τον πρω­θυ­πουργό, ζητώ­ντας την παρέμ­βασή του, απέ­στειλε η «Κίνηση Ενεργών Πολιτών και Φίλων Αστυ­πά­λαιας», με αφορμή την επέν­δυση για τη δημιουρ­γία του­ρι­στι­κού χωριού-γίγας στο νησί, που πρό­σφατα έλαβε έγκριση από το Κεντρικό Πολε­ο­δο­μικό Συμ­βού­λιο (ΚΕΣΥΠΟΘΑ).

Του­ρι­στικό χωριό – γίγας εγκρί­θηκε στην Αστυ­πά­λαια

Στην επι­στολή, κάτοι­κοι και επι­χει­ρη­μα­τίες του νησιού ανα­φέ­ρουν, μεταξύ άλλων, ότι το πρό­τζεκτ «έρχεται σε πλήρη αντί­θεση με το πνεύμα του Προ­ε­δρι­κού Δια­τάγ­μα­τος του 2002 που έθετε συγκε­κρι­μέ­νους περιο­ρι­σμούς για την προ­στα­σία του φυσικού περι­βάλ­λο­ντος του νησιού από την αλό­γι­στη δόμηση».

Σημειώ­νουν ακόμη πως «το εν λόγω σχέδιο, το οποίο προ­βλέ­πει του­ρι­στική ανά­πτυξη σε τόσο μεγάλη έκταση, απο­τε­λεί σημα­ντική επέμ­βαση στο φυσικό τοπίο της περιο­χής και επι­φέ­ρει αλλοί­ωση στη φυσιο­γνω­μία του νησιού».

Ακο­λου­θεί ολό­κληρη η επι­στολή:

«Με αφορμή τις πλη­ρο­φο­ρίες για μια φαρα­ω­νική επέν­δυση στο νησί της Αστυ­πά­λαιας, νιώ­θουμε την ανάγκη να εκφρά­σουμε τις έντονες ανη­συ­χίες μας ως κάτοι­κοι και επι­χει­ρη­μα­τίες του νησιού σχετικά με το megaproject που συζη­τεί­ται να γίνει στον τόπο μας.

Πρό­σφατο δημο­σί­ευμα στην εφη­με­ρίδα ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ανα­φέ­ρει ότι δρο­μο­λο­γεί­ται στην Αστυ­πά­λαια η ανέ­γερση ενός Σύν­θε­του Του­ρι­στι­κού Κατα­λύ­μα­τος (ΣΤΚ) με επι­τρε­πό­μενη Δόμηση 21.000 τετρα­γω­νι­κών μέτρων εντός έκτασης 1.977 στρεμ­μά­των.

Σύμφωνα με το εν ισχύ Προ­ε­δρικό Διά­ταγμα του 2002 (ΦΕΚ 402Δ/2002), η Αστυ­πά­λαια συγκα­τα­λέ­γε­ται στα 25 νησιά του Αιγαίου στα οποία προ­βλέ­πε­ται ειδικό καθε­στώς, ώστε να προ­στα­τευ­θούν από την αλό­γι­στη δόμηση.

Επο­μέ­νως, στη συγκε­κρι­μένη έκταση, ο ιδιο­κτή­της με βάση την υφι­στά­μενη νομο­θε­σία έχει δικαί­ωμα να ανα­γεί­ρει έως 4.500 τ.μ. για απο­κλει­στική του­ρι­στική χρήση, δηλαδή 1.500 τ.μ. για έκαστο εκ των τριών οικο­δο­μή­σι­μων τμη­μά­των που κατέχει. Ωστόσο, κάτω από το ειδικό καθε­στώς βάσει της προ­έ­γκρι­σης από το ΚΕΣΥΠΟΘΑ, η επι­τρε­πό­μενη δόμηση στα εν λόγω οικό­πεδα θα ανέρ­χε­ται σε 21.000 τ.μ. για σύνθετη χρήση, που θα απο­τε­λεί­ται από 40 του­ρι­στι­κές κατοι­κίες συνο­λι­κής επι­φά­νειας 10.000 τ.μ. και από ξενο­δο­χειακή μονάδα επι­φά­νειας 11.000 τ.μ. Αρα η δόμηση σχεδόν θα πεντα­πλα­σια­στεί. Αυτό έρχεται σε πλήρη αντί­θεση με το πνεύμα του Προ­ε­δρι­κού Δια­τάγ­μα­τος του 2002 που έθετε συγκε­κρι­μέ­νους περιο­ρι­σμούς για την προ­στα­σία του φυσικού περι­βάλ­λο­ντος του νησιού από την αλό­γι­στη δόμηση.

Τόσο η εντός όσο και η εκτός των ορίων οικι­σμών δόμηση στην Αστυ­πά­λαια διέ­πε­ται, του­λά­χι­στον μέχρι σήμερα, από ιδιαί­τερα αυστηρή νομο­θε­σία, όσον αφορά όχι μόνο στη μέγιστη επι­τρε­πό­μενη δόμηση αλλά και στα μορ­φο­λο­γικά και αρχι­τε­κτο­νικά στοι­χεία. Αυτοί οι κανο­νι­σμοί έχουν δια­σφα­λί­σει τη δια­τή­ρηση της ιδιαί­τε­ρης φυσιο­γνω­μίας του νησιού έως σήμερα. Σύμφωνα όμως με την προ­έ­γκριση του ΚΕΣΥΠΟΘΑ, θα χρεια­στεί να επα­νε­ξε­τα­στούν όλοι οι ισχύ­ο­ντες περιο­ρι­στι­κοί όροι και προ­φα­νώς θα υπάρ­ξουν νέοι όροι που θα αφορούν ειδικά στην οικο­δό­μηση αυτής της επέν­δυ­σης.

Αυτό είναι το σχέδιό μου για την Αστυ­πά­λαια – Ο επεν­δυ­τής μιλά στην «Κ»

Σύμφωνα με τη γνω­μο­δό­τηση του ΚΕΣΥΠΟΘΑ, η απόφαση για την προ­έ­γκριση του Ειδικού Πολε­ο­δο­μι­κού Σχεδίου εγκρί­θηκε κατά πλειο­ψη­φία (7-2). Δύο από τα μέλη του Συμ­βου­λίου δεν συμ­φώ­νη­σαν, διότι, όπως ειπώ­θηκε χαρα­κτη­ρι­στικά, και μας βρίσκει απόλυτα σύμ­φω­νους, “το εν λόγω σχέδιο, το οποίο προ­βλέ­πει του­ρι­στική ανά­πτυξη σε τόσο μεγάλη έκταση, απο­τε­λεί σημα­ντική επέμ­βαση στο φυσικό τοπίο της περιο­χής και επι­φέ­ρει αλλοί­ωση στη φυσιο­γνω­μία του νησιού”. Δυστυ­χώς, λόγω του γνω­μο­δο­τι­κού χαρα­κτήρα της από­φα­σης, δεν έγιναν δημόσια γνωστές οι θέσεις που εξέ­φρα­σαν τα μέλη του Συμ­βου­λίου, τα οποία τοπο­θε­τή­θη­καν θετικά.

Προ­κύ­πτουν, όμως, και κάποια σημα­ντικά ερω­τή­ματα που αφορούν στις υπάρ­χου­σες υπο­δο­μές του νησιού. Εύλογα διε­ρω­τό­μα­στε πώς θα εξυ­πη­ρε­τη­θούν οι ανάγκες τόσο κατά την κατα­σκευή όσο και κατά τη λει­τουρ­γία του συγκρο­τή­μα­τος. Είναι δεδο­μένο ότι οι υπο­δο­μές του νησιού δεν είναι επαρ­κείς ώστε να εξυ­πη­ρε­τη­θεί τόσος κόσμος που λογικά θα κινεί­ται και εκτός του συγκρο­τή­μα­τος, εάν αυτό κατα­σκευα­στεί.

Ακόμη και αν δεχθούμε ότι θα δημιουρ­γη­θούν ανε­ξάρ­τη­τες υπο­δο­μές όσον αφορά στην ύδρευση αυτού του συγκρο­τή­μα­τος (αφα­λά­τωση), στην παρα­γωγή ενέρ­γειας και στη δια­χεί­ριση των απορ­ριμ­μά­των, χωρίς επι­βά­ρυνση στις υπάρ­χου­σες υπο­δο­μές του νησιού.

Πώς θα παρά­γε­ται ενέρ­γεια (θα τοπο­θε­τη­θούν ανε­μο­γεν­νή­τριες;), πού θα απο­θη­κεύ­ε­ται η ενέρ­γεια ώστε να υπάρχει ηλε­κτρο­δό­τηση και τη νύχτα;

Πώς θα υδρεύ­ε­ται το υπό μελέτη συγκρό­τημα; Με αφα­λά­τωση; Γνω­ρί­ζουμε ότι απαι­τού­νται τερά­στιες ποσό­τη­τες ενέρ­γειας για να λει­τουρ­γή­σει μια μονάδα τέτοιου μεγέ­θους. Πού θα βρεθούν; Τι θα γίνει με τα από­βλητα της αφα­λά­τω­σης; Θα τοπο­θε­τη­θούν κάπου στο νησί επη­ρε­ά­ζο­ντας τον υδρο­φόρο ορί­ζο­ντα ή θα κατα­λή­γουν στη θάλασσα, αυξά­νο­ντας την αλα­τό­τητα και κατα­στρέ­φο­ντας το περι­βάλ­λον;

Πού θα κατα­λή­γουν τα απορ­ρίμ­ματα, όταν οι σημε­ρι­νές υπο­δο­μές είναι ελά­χι­στες και ανε­παρ­κείς;

Θεω­ρούμε λογικό σε ένα νησί κάτω των 3.000 κατοί­κων (1.376 μόνιμοι κάτοι­κοι σύμφωνα με την απο­γραφή του 2021), όπως η Αστυ­πά­λαια, να επι­τρα­πεί μία τέτοια επέν­δυση που θα αλλάξει σημα­ντικά τη φυσιο­γνω­μία του τόπου;

Ποιο μέλλον θέλουμε για την Αστυ­πά­λαια, στην οποία μάλιστα ο όρος «πράσινη ανά­πτυξη» έχει γίνει σημαία; Πώς ορί­ζε­ται τελικά η βιώσιμη ανά­πτυξη για ένα νησί όπως η Αστυ­πά­λαια; Ποια είναι τα μακρο­πρό­θε­σμα οικο­νο­μικά, κοι­νω­νικά και περι­βαλ­λο­ντικά οφέλη που θα προ­σφέ­ρει στην κοι­νω­νία της Αστυ­πά­λαιας η επι­κεί­μενη επέν­δυση; Επι­διώ­κουμε τη βιώσιμη ανά­πτυξη, με τον ντόπιο πλη­θυ­σμό στο επί­κε­ντρο, ανά­πτυξη που θα σέβεται τα τοπικά ήθη, έθιμα και πολι­τι­σμό ή θέλουμε να γίνουμε μία φτηνή απο­μί­μηση επεν­δύ­σεων τύπου Dubai;

Η εικόνα της Ελλάδας και ειδικά των νησιών αλλάζει σε μία χρονική συγκυ­ρία που o ταξι­διώ­της αναζητά αυτό ακριβώς που πρε­σβεύει η Ελλάδα: το αυθε­ντικό, το λιτό, το απέ­ριττο. Βλέ­πουμε τις τοπικές κοι­νω­νίας να αντι­δρούν απέ­να­ντι στον υπερ­του­ρι­σμό και τις συνέ­πειές του. Κι όμως, νιώ­θουμε ότι το ελλη­νικό καλο­καίρι, όπως το γνω­ρί­σαμε και αγα­πή­σαμε από παιδιά, παύει να υφί­στα­ται. Οι δια­κο­πές στα ελλη­νικά νησιά αρχί­ζουν να προ­σελ­κύ­ουν του­ρί­στες που δεν ενδια­φέ­ρο­νται για την ιδιαί­τερη ταυ­τό­τητα και τα χαρα­κτη­ρι­στικά του τόπου που επι­σκέ­πτο­νται.

Βρι­σκό­μα­στε, λοιπόν, μπροστά στο ελλη­νικό φαι­νό­μενο της προ­σέλ­κυ­σης επεν­δύ­σεων, που για το καλό της οικο­νο­μίας και τη διευ­κό­λυνση των επεν­δύ­σεων, δημιουρ­γού­νται fast-track δια­δι­κα­σίες και “tailor-made” νομο­θε­σία, παρα­κάμ­πτο­ντας την κείμενη νομο­θε­σία, που λει­τουρ­γεί ως ασφα­λι­στική δικλίδα για την προ­στα­σία του περι­βάλ­λο­ντος και της ιδιαί­τε­ρης φυσιο­γνω­μίας των τοπίων μας.

Στο­χεύ­ουμε τελικά στον ποιο­τικό του­ρι­σμό ή στη­ρί­ζουμε επεν­δύ­σεις, ακόμα κι αν αυτές αλλοιώ­νουν το φυσικό κάλος και τη φυσιο­γνω­μία ενός τόπου;

Αυτή τη στιγμή ετοι­μά­ζε­ται μία βίαιη εισβολή στον τόπο μας και ζητάμε από τον Πρω­θυ­πουργό και την Κυβέρ­νηση να πάρει θέση.

Κύριε Πρω­θυ­πουργέ, αυτή την Ελλάδα πρέπει να ορα­μα­τι­ζό­μα­στε; Γιγα­ντιαί­ους οικι­σμούς τύπου Φαλη­ράκι που θα έχουν ζωή μόνο κάποιους μήνες το καλο­καίρι και μετά θα απο­τε­λούν πόλεις-φαντάσματα; Ηδη οι Κυκλά­δες αντι­με­τω­πί­ζουν αυτό το πρό­βλημα. Ετσι θα οχυ­ρω­θούμε απέ­να­ντι στην κλι­μα­τική αλλαγή; Με απο­σπα­σμα­τική δόμηση σε τερά­στιες εκτά­σεις εκτός των συνε­κτι­κών, παρα­δο­σια­κών ορίων των νησιω­τι­κών οικι­σμών;

Οι τελευ­ταίες εξε­λί­ξεις μάς έχουν βαθιά προ­βλη­μα­τί­σει σε σχέση και με κάποια σοβαρά προ­βλή­ματα που αντι­με­τω­πί­ζουμε τα τελευ­ταία χρόνια στο νησί.

Ο ΧΥΤΑ της Αστυ­πά­λαιας εδώ και 3 χρόνια φλέ­γε­ται, χωρίς να έχει γίνει κάποια επέμ­βαση επί­λυ­σης του προ­βλή­μα­τος, με τις συνέ­πειες στην υγεία των ντόπιων να είναι εξαι­ρε­τικά σοβαρές. Ο ΧΥΤΑ συνο­ρεύει με τις υπό συζή­τηση εκτά­σεις. Μήπως η συνεχής υπο­βάθ­μισή του δεν είναι τόσο τυχαία, ώστε η μετα­κί­νησή του σε άλλο σημείο του νησιού να είναι μονό­δρο­μος;

Επίσης, από τις αρχές του 2022, το λιμάνι του Αγίου Ανδρέα, που είναι όμορο στις εν λόγω εκτά­σεις και μέχρι πρό­τι­νος ήταν το βασικό λιμάνι του νησιού, είναι μη λει­τουρ­γικό λόγω καθί­ζη­σης. Ολο αυτό το διά­στημα δεν έχει γίνει κάποια κίνηση απο­κα­τά­στα­σης με απο­τέ­λε­σμα το πλοίο της γραμμής να μην μπορεί να προ­σεγ­γί­σει το νησί, όταν οι και­ρι­κές συν­θή­κες δεν το επι­τρέ­πουν. Υπάρ­χουν σημα­ντι­κές ευθύνες που πρέπει να ανα­ζη­τη­θούν. Μήπως κι αυτό δεν είναι και τόσο τυχαίο;

Ο Δήμος της Αστυ­πά­λαιας δεν έχει καμία επίσημη ενη­μέ­ρωση για το επεν­δυ­τικό σχέδιο πέραν της από­φα­σης του ΚΕΣΥΠΟΘΑ. Μήπως εξυ­πη­ρε­τεί η ελλιπής και απο­σπα­σμα­τική πλη­ρο­φό­ρηση στη διαί­ρεση της τοπικής κοι­νω­νίας;

Τέλος, αν και η Αστυ­πά­λαια από το 2020 θεω­ρεί­ται το πρώτο “πράσινο και έξυπνο” νησί της Μεσο­γείου, δεν έχουμε κάποια δημο­σιευ­μένη έκθεση βιω­σι­μό­τη­τας που να δείχνει πώς αυτό το εγχεί­ρημα έχει ωφε­λή­σει το περι­βάλ­λον του νησιού. Πως είμαστε πράσινο νησί όταν τα ηλε­κτρικά αυτο­κί­νητα κατα­να­λώ­νουν ενέρ­γεια που παρά­γε­ται με πετρέ­λαιο;

Είμαστε βέβαιοι ότι αυτή η φαρα­ω­νική επέν­δυση στο νησί της Αστυ­πά­λαιας θα ανοίξει τον ασκό του Αιόλου και δεν πρέπει να προ­χω­ρή­σει για πάρα πολλούς λόγους. Ως Αστυ­πα­λί­τες (και όχι Αστυ­πα­λιώ­τες, όπως μας απο­κα­λούν οι επεν­δυ­τές) θα αντι­στα­θούμε στην αλλοί­ωση του φυσικού περι­βάλ­λο­ντος και της φυσιο­γνω­μίας του τόπου μας. Πριν από την λήψη οποιασ­δή­ποτε από­φα­σης, είναι σημα­ντικό το σχέδιο να βγει σε δημόσια δια­βού­λευση και με δια­φά­νεια να εξε­τα­στούν προ­σε­κτικά οι παρά­με­τροι του σχεδίου και να υλο­ποι­η­θεί μόνο και εφόσον έχει τη σύμφωνη γνώμη της τοπικής κοι­νω­νίας.

Αξιό­τιμε κύριε Πρω­θυ­πουργέ, ως κάτοι­κοι της Αστυ­πά­λαιας και πολίτες αυτής της Χώρας, ζητάμε να παρέμ­βετε ως οφεί­λετε και να μας απο­δεί­ξετε ότι ζούμε σε μία ευνο­μού­μενη Πολι­τεία, όπου ο Νόμος δεν κάνει δια­χω­ρι­σμούς ανάμεσα σε μεγαλο-επενδυτές και απλούς πολίτες, και σέβεται τον ακρίτα νησιώτη που φυλάει τις δικές του Θερ­μο­πύ­λες όλο τον χρόνο. Ζητάμε να στα­θείτε δίπλα μας και να πράξετε το αυτο­νό­ητο. #SaveAstypalea!

ΥΓ. Είναι σημα­ντικό να διευ­κρι­νί­σουμε ότι κανείς δεν αρνεί­ται στον ιδιο­κτήτη να εκμε­ταλ­λευ­τεί την ιδιο­κτη­σία του, με το καθε­στώς, όμως, που ισχύει για κάθε πολίτη της Χώρας και με ό,τι προ­βλέ­πε­ται στο ΦΕΚ 402Δ/2002.

Με εκτί­μηση,

Κίνηση Ενεργών Πολιτών και Φίλων Αστυ­πά­λαιας»

Πηγή: kathimerini.gr