Εύη Νομικού: «Αποστολές στο Αιγαίο με σκοπό να αναγνωριστούν οι υποθαλάσσιοι κίνδυνοι στα ηφαιστειακά κέντρα»

• Εχει χαρ­το­γρα­φη­θεί ο υπο­θα­λάσ­σιος χώρος Κω-Νισύρου-Τήλου και πολλά τμήματα γύρω από τη Ρόδο • Μελέτη και ολο­κλη­ρω­μέ­νος σχε­δια­σμός για την προ­ο­πτική εκμε­τάλ­λευ­σης των θερμών πηγών της Κω

Εξαι­ρε­τικά ενδια­φέ­ρουσα είναι η συνέ­ντευξη της Καθη­γή­τριας Γεω­λο­γι­κής Ωκε­α­νο­γρα­φίας και Φυσικής Γεω­γρα­φίας (Τμήμα Γεω­λο­γίας & Γεω­πε­ρι­βάλ­λο­ντος του ΕΚΠΑ) Εύης Νομικού στη «δ».

Η Σαντο­ρι­νιά γεω­λό­γος, ανήκει στην ελίτ των επι­στη­μό­νων που ασχο­λού­νται με την υπο­θα­λάσ­σια έρευνα, γεγονός που κατα­δει­κνύ­ε­ται από την επιλογή της από τον κορυ­φαίο ωκε­α­νο­λόγο Ρόμπερτ Μπά­λαρντ (ανα­κά­λυψε το ναυάγιο του Τιτα­νι­κού) να την συμπε­ρι­λά­βει ως επι­κε­φα­λής της ελλη­νι­κής ομάδας που συμ­με­τείχε στις απο­στο­λές που πραγ­μα­το­ποί­ησε στο Αιγαίο. Η ερευ­νη­τική απο­στολή αυτή, με τον «Ναυτίλο» και τα τηλε­κα­τευ­θυ­νό­μενα ρομπότ, ανοιχτά της αρχαίας Κνίδου εντό­πισε σε βάθος 500 μέτρων και το ναυάγιο του «Δωδε­κά­νη­σος».

Η κα Νομικού μιλάει για την υπο­θα­λάσ­σια μορ­φο­λο­γία, τα ενεργά ρήγματα και ηφαί­στεια, τις σει­σμο­γε­νείς περιο­χές, τα ιστο­ρικά και σύγ­χρονα τσου­νάμι, τα μέτρα προ­στα­σίας των οικι­σμών, την υπο­ψη­φιό­τητα της Νισύρου στα παγκό­σμια Γεω­πάρκα της Unesco, αλλά και για την αξιο­ποί­ηση των ιαμα­τι­κών πηγών των νησιών, ιδιαι­τέ­ρως δε της Κω.

Ανα­λυ­τικά η συνέ­ντευξη:

• Κυρία Νομικού υπάρ­χουν πεδία ενδια­φέ­ρο­ντος λόγω υπο­θα­λάσ­σιας μορ­φο­λο­γίας, τεκτο­νι­κής κατο­λι­σθή­σεων που δεν έχουν ακόμη κατα­γρα­φεί στα Δωδε­κά­νησα;

Κυρία Παμπρή, το Αιγαίο Πέλαγος έχει μια ιδιαί­τερη πολύ­πλοκη υπο­θα­λάσ­σια μορ­φο­λο­γία με μεγάλα τμήματά του να δια­κό­πτο­νται από ενεργές ρηξι­γε­νείς ζώνες που έχουν δώσει μεγά­λους κατα­στρο­φι­κούς σει­σμούς στο παρελ­θόν. Οι ισχυ­ρό­τε­ροι σεισμοί ωστόσο, έχουν γίνει δυτικά της Κρήτης (Ιούλιος, 365 μ.Χ.) και ανα­το­λικά της Κρήτης (Δεκέμ­βριος, 1303) με μέγεθος πιθανόν 8R προ­κα­λώ­ντας μεγάλες κατα­στρο­φές στις περιο­χές της Ανα­το­λι­κής Μεσο­γείου και τσου­νάμι που έπληξε την Αλε­ξάν­δρεια της Αιγύ­πτου.

Γνω­ρί­ζο­ντας ότι η χώρα μας είναι μια σει­σμο­γε­νής περιοχή, οι επι­στή­μο­νες έχουν χαρ­το­γρα­φή­σει τα ενεργά ρήγματα της χέρσου, χρη­σι­μο­ποιώ­ντας και ψηφια­κές τεχνο­λο­γίες και τη χρήση δορυ­φο­ρι­κών δεδο­μέ­νων. Η χαρ­το­γρά­φηση, ωστόσο, των ενεργών ρηγ­μά­των στον υπο­θα­λάσ­σιο χώρο, απαιτεί ωκε­α­νο­γρα­φι­κές απο­στο­λές και τη χρήση πολυ­δε­σμι­κών συστη­μά­των και σει­σμι­κών οργάνων που είναι πιο δαπα­νη­ρές. Έχει χαρ­το­γρα­φη­θεί ο υπο­θα­λάσ­σιος χώρος Κω-Νισύρου-Τήλου, πολλά τμήματα γύρω από τη Ρόδο, αλλά σαφώς υπάρ­χουν πολλές περιο­χές στα Δωδε­κά­νησα που δε γνω­ρί­ζουμε το ανά­γλυφο του υπο­θα­λάσ­σιου πυθμένα τους.

Σύμφωνα με ιστο­ρι­κές κατα­γρα­φές, στα Δωδε­κά­νησα, τα πιο ισχυρά σει­σμικά γεγο­νότα είναι τα εξής:

-Δεκέμβριος 1303 (8R,XI) τερά­στιες κατα­στρο­φές στη Ρόδο που ισο­πε­δώ­θηκε

-15 Μαρτίου 1481 ισχυρός σεισμός έπληξε τη Ρόδο ενώ ακο­λού­θησε και ένας μεγα­λύ­τε­ρος στις 3 Μαΐου και τον Οκτώ­βριο του 1481 ένας νέος σεισμός (7,2 R, X).

-12 Οκτω­βρίου 1856 έγινε ο ισχυ­ρό­τε­ρος σεισμός στην Ελλάδα και συγκε­κρι­μένα στη Ρόδο μεγέ­θους 8,2 Ρίχτερ με 618 νεκρούς, με επί­κε­ντρο στη θαλάσ­σια περιοχή ανάμεσα στην Κρήτη και τη Ρόδο.

-26 Ιουνίου 1926 σεισμός στη Ρόδο 7,7 ή 8,0 Ρίχτερ, 12 νεκροί

-23 Απρι­λίου 1933 εκδη­λώ­θηκε σεισμός μεγέ­θους 6,5 (Mw) με επί­κε­ντρο στον Κερα­μεικό κόλπο, ανα­το­λικά της Κω που προ­κά­λεσε το θάνατο περίπου 200 ανθρώ­πων, τον τραυ­μα­τι­σμό 600 ατόμων και εκτε­τα­μέ­νες κατα­στρο­φές στην πόλη της Κω, τα χωριά Αντι­μά­χεια και Ασφεν­διού κατα­στρά­φη­καν ολο­σχε­ρώς κι εκτε­τα­μέ­νες ήταν οι ζημιές επίσης στην Καρ­δά­μαινα. Μεγάλες κατα­στρο­φές υπήρξαν επίσης στα τουρ­κικά παράλια, στη Νίσυρο, στη Λέρο και στη Ρόδο.

-25 Απρι­λίου 1957 σεισμός στη Ρόδο 7,2 Ρίχτερ, 18 νεκροί

• Το μονα­δικό ενεργό ηφαί­στειο στα Δωδε­κά­νησα είναι η Νίσυρος, όπου και οι ηφαι­στεια­κές εκρή­ξεις του παρελ­θό­ντος έχουν συνο­δευ­τεί με σει­σμι­κές δονή­σεις και στον υπο­θα­λάσ­σιο χώρο. Υπάρχει σε εξέλιξη ερευ­νη­τικό πρό­γραμμα για την πρό­βλεψη ακραίων φαι­νο­μέ­νων;

Οι θαλάσ­σιοι και παρά­κτιοι κίν­δυ­νοι, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων των ηφαι­στειο­γε­νών ή σει­σμο­γε­νών τσου­νάμι και σεισμών, καθώς και τα αλυ­σι­δωτά τους γεγο­νότα έχουν σοβαρές βρα­χυ­πρό­θε­σμες και μακρο­πρό­θε­σμες συνέ­πειες για τις παρά­κτιες περιο­χές. Οι κάτοι­κοι των νησιών, αλλά και των παρά­κτιων περιο­χών πρέπει να γνω­ρί­ζουν για τους φυσι­κούς κιν­δύ­νους της περιο­χής τους και να εκπαι­δεύ­ο­νται για τη σωστό­τερη δια­χεί­ριση ενδε­χό­με­νης κρίσης, κυρίως σε του­ρι­στι­κές περιο­χές. Η σωστή ενη­μέ­ρωση πάντα απο­δί­δει καλύ­τερα απο­τε­λέ­σματα από την έλλειψη ενη­μέ­ρω­σης και την κιν­δυ­νο­λο­γία. Υπάρχει μεγάλος πλη­θυ­σμός του­ρι­στών οι οποίοι δεν έχουν νιώσει ποτέ σεισμό, ή δεν γνω­ρί­ζουν τι σημαί­νει ηφαί­στειο ή κατο­λί­σθηση.

Στο πλαίσιο αυτής της ενη­μέ­ρω­σης, πραγ­μα­το­ποιεί­ται το έργο MULTI-MAREX που χρη­μα­το­δο­τεί­ται από το ομο­σπον­διακό υπουρ­γείο Παι­δείας και Έρευνας της Γερ­μα­νίας ως έργο της Γερ­μα­νι­κής Συμ­μα­χίας Θαλάσ­σιων Ερευνών (DAM), το οποίο θα δημιουρ­γή­σει ένα ζωντανό εργα­στή­ριο για τη μελέτη των γεω­λο­γι­κών ακραίων συμ­βά­ντων και των συναφών κιν­δύ­νων, με στόχο την ανά­πτυξη των γνώσεων που απαι­τού­νται για τη δια­χεί­ριση αυτών των κιν­δύ­νων σε πολ­λα­πλές κλί­μα­κες και την παροχή μέτρων για συστή­ματα έγκαι­ρης προει­δο­ποί­η­σης.

Για το σκοπό αυτό, κατά την τρί­χρονη διάρ­κεια θα διε­ξα­χθούν ωκε­α­νο­γρα­φι­κές απο­στο­λές στο Αιγαίο Πέλαγος για την από­κτηση γεω­φυ­σι­κών και γεω­λο­γι­κών δεδο­μέ­νων με σκοπό να ανα­γνω­ρι­στούν οι υπο­θα­λάσ­σιοι γεω­κίν­δυ­νοι στα ελλη­νικά ηφαι­στειακά κέντρα, όσο και σε επι­λεγ­μέ­νες παρά­κτιες περιο­χές για τη συλλογή γεω­λο­γι­κών δεδο­μέ­νων.

• Στο ιστο­ρικό παρελ­θόν η περιοχή του Αιγαίου -με τελευ­ταίο αυτό της Αμοργού το 1956 που πλημ­μύ­ρι­σαν τα λιμάνια των νησιών – έχει δώσει πολύ ισχυρά τσου­νάμι. Τα μέτρα που λαμ­βά­νουμε ως πολι­τεία επαρ­κούν για την αντι­με­τώ­πιση του φαι­νο­μέ­νου, δεδο­μέ­νου ότι όλες πλέον οι πόλεις λιμάνια επε­κτεί­νουν τις δρα­στη­ριό­τη­τές τους με μέτωπο προς τη θάλασσα;

Ένας από τους ισχυ­ρό­τε­ρους σει­σμούς στο Αιγαίο ήταν και αυτός της Αμοργού στις 9 Ιουλίου 1956, στον θαλάσ­σιο χώρο ανάμεσα στην Αμοργό και τη Σαντο­ρίνη που προ­κά­λεσε τσου­νάμι με ύψος μεγα­λύ­τερο των 20μ και μεγάλες κατα­στρο­φές στα χωριά της Σαντο­ρί­νης, αλλά και ζημιές σε νησιά της Δωδε­κα­νή­σου Λέρος, Κάλυ­μνος, Κως, φθά­νο­ντας μέχρι τις ακτές της Ρόδου. Οι επι­στή­μο­νες δια­φό­ρων Ερευ­νη­τι­κών Φορέων μελε­τούν και ερμη­νεύ­ουν τα αίτια της δημιουρ­γίας που προ­κα­λούν τσου­νάμι και τοπο­θε­τούν σε συγκε­κρι­μέ­νες περιο­χές παλ­λι­ροιο­γρά­φους και γεω­δαι­τικά μηχα­νή­ματα. Επι­βάλ­λε­ται η χαρ­το­γρά­φηση των υπο­θα­λάσ­σιων ενεργών ρηγ­μά­των που έχουν δώσει τσου­νάμι, αλλά και η χρήση ειδικών υπο­βρύ­χιων ρομπότ για την οπτι­κο­ποί­ηση τους. Το κράτος θα πρέπει να επεν­δύ­σει στη θαλάσ­σια έρευνα, ώστε να ολο­κλη­ρω­θεί η χαρ­το­γρά­φηση των υπο­θα­λάσ­σιων ρηγ­μά­των του Ελλη­νι­κού χώρου.

Στο πλαίσιο του MULTIMAREX, χρη­σι­μο­ποιώ­ντας ένα ευρύ φάσμα υδρο­α­κου­στι­κών, σει­σμι­κών, γεω­δαι­τι­κών και οπτικών τεχνι­κών, οι ωκε­α­νο­γρα­φι­κές απο­στο­λές θα διε­ρευ­νή­σουν διά­φο­ρους επι­στη­μο­νι­κούς στόχους που θα συμ­βά­λουν στη βελ­τί­ωση της εκτί­μη­σης της επι­κιν­δυ­νό­τη­τας στο Αιγαίο Πέλαγος. Σε αυτούς περι­λαμ­βά­νε­ται ο προσ­διο­ρι­σμός του κατά πόσον η τεκτονική-σεισμική δρα­στη­ριό­τητα στην περιοχή των ηφαι­στειών μπορεί να προ­κα­λέ­σει συνοδά κατα­στρο­φικά φαι­νό­μενα.

• Πότε ανα­μέ­νουμε τελικά την ανα­κοί­νωση ότι η Νίσυρος ανήκει στο Παγκό­σμιο Δίκτυο Γεω­πάρ­κων της UNESCO;

Το Γεω­πάρκο Νισύρου διεκ­δι­κεί την ένταξή του στο Παγκό­σμιο Δίκτυο Γεω­πάρ­κων της UNESCO, μετά την κατά­θεση του φακέλου υπο­ψη­φιό­τη­τας τον Δεκέμ­βριο του 2021 από τον Δήμο Νισύρου. Χαρα­κτη­ρί­ζε­ται από ιδιαί­τερα γεω­λο­γικά, φυσικά και πολι­τι­στικά χαρα­κτη­ρι­στικά, στενά συν­δε­δε­μένα με την ηφαι­στειακή του προ­έ­λευση. Καλύ­πτει συνο­λική έκταση 481 km² και περι­λαμ­βά­νει το ενεργό ηφαί­στειο της Νισύρου, καθώς και τις γύρω νησίδες Παχειά, Στρογ­γύλη, Περ­γούσα, Καν­δε­λιούσα και τη θαλάσ­σια περιοχή μεταξύ τους. Περι­λαμ­βά­νει 24 γεώ­το­πους, ένα οργα­νω­μένο δίκτυο πεζο­πο­ρι­κών μονο­πα­τιών, δύο περιο­χές Natura 2000 διε­θνούς ανα­γνώ­ρι­σης που καλύ­πτουν όλη την επι­φά­νειά του και προ­στα­τεύ­ουν την πλούσια βιο­ποι­κι­λό­τητα του νησιού, με 450 είδη χλω­ρί­δας, 85 είδη πανίδας και 7 είδη ερπετών. Επι­πλέον, δια­θέ­τει σημα­ντικά αρχαιο­λο­γικά και ιστο­ρικά μνημεία.

Οι κριτές της UNESCO επι­σκέ­φτη­καν τη Νίσυρο τον Οκτώβριο-Νοέμβριο του 2022 για να αξιο­λο­γή­σουν το υπό ένταξη Γεω­πάρκο και ενη­με­ρώ­θη­καν τόσο από τον Φορέα Δια­χεί­ρι­σης του Γεω­πάρ­κου Νισύρου (ΔΗ.Κ.Ε.Ν.) όσο και από την επι­στη­μο­νική ομάδα του Τμή­μα­τος Γεω­λο­γίας και Γεω­πε­ρι­βάλ­λο­ντος του Πανε­πι­στη­μίου Αθηνών, του Τμή­μα­τος Δασο­λο­γίας και Φυσικού Περι­βάλ­λο­ντος του ΔΙΠΑΕ και της Πανε­πι­στη­μια­κής Έδρας UNESCO Con-E-Ect. Έπειτα από την ανα­κοί­νωση της από­φα­σης της Εκτε­λε­στι­κής Επι­τρο­πής της UNESCΟ στις 25/5/23, για τα απο­τε­λέ­σματα της αξιο­λό­γη­σης των υπο­ψή­φιων προς ένταξη περιο­χών στο πρό­γραμμα, η αξιο­λό­γηση για την περιοχή της Νισύρου ήταν ιδιαί­τερα θετική. Η απόφαση του αρμό­διου Συμ­βου­λίου ορίζει ότι απο­μέ­νουν ελά­χι­στες τεχνι­κές προ­ϋ­πο­θέ­σεις και θα κατα­τε­θεί συμπλη­ρω­μα­τι­κός φάκελος μέσα στο 2024, χωρίς να επι­σκε­φτούν οι κριτές τη Νίσυρο ξανά!!!

Οι δράσεις που διορ­γα­νώ­νο­νται από τον Φορέα Δια­χεί­ρι­σης του Γεω­πάρ­κου Νισύρου (ΔΗ.Κ.Ε.Ν.) και την επι­στη­μο­νική ομάδα του συνε­χί­ζο­νται με στόχο την ενί­σχυση της υπο­ψη­φιό­τη­τάς του και την ανά­δειξη της μονα­δι­κής γεω­ποι­κι­λό­τη­τάς του. Οι πιο πρό­σφα­τες από αυτές περι­λαμ­βά­νουν δράσεις επι­μόρ­φω­σης προς το ευρύ κοινό, αλλά και την οργά­νωση Διεθνών θερινών σχο­λείων για φοι­τη­τές, καθώς και τον εμπλου­τι­σμό του εκπαι­δευ­τι­κού υλικού του Γεω­πάρ­κου. Έχουν δημιουρ­γη­θεί ψηφια­κές εφαρ­μο­γές για κινητά, ενη­με­ρω­τι­κές πινα­κί­δες τόσο για την γεω­ποι­κι­λό­τητα, όσο και την βιο­ποι­κι­λό­τητα των γεω­τό­πων αλλά και φυλ­λά­δια τα οποία δια­νέ­μο­νται δωρεάν στους επι­σκέ­πτες του νησιού και στους κατοί­κους.

• Η τεκτο­νική της ευρύ­τε­ρης περιο­χής Κω-Νισύρου είναι προ­φα­νώς η αιτία ύπαρξης των θερ­μο­πη­γών στη θαλάσ­σια περιοχή. Θα ήθελα να σας ρωτήσω, αν από την πλευρά σας ολο­κλη­ρώ­σατε τις μελέτες που είχε ζητήσει ο Δήμος Κω;

Πράγ­ματι ο θαλάσ­σιος χώρος Κω-Νισύρου, χαρα­κτη­ρί­ζε­ται από την ύπαρξη μεγάλων ενεργών ρηγ­μά­των, τα οποία και έχουμε χαρ­το­γρα­φή­σει και απο­τυ­πώ­σει σε υπο­θα­λάσ­σιους τεκτο­νι­κούς χάρτες. Η ερευ­νη­τική ομάδα του Εργα­στη­ρίου Φυσικής Γεω­γρα­φίας του ΕΚΠΑ έχει συμ­με­τά­σχει σε διε­θνείς ωκε­α­νο­γρα­φι­κές απο­στο­λές και έχουμε δημο­σιεύ­σει εργα­σίες που σχε­τί­ζο­νται με τη γεω­δυ­να­μική του θαλάσ­σιου χώρου.

Στο πλαίσιο του ερευ­νη­τι­κού προ­γράμ­μα­τος «Μελέτη διε­ρεύ­νη­σης του γεω­θερ­μι­κού δυνα­μι­κού της παρά­κτιας ζώνης στη ΝΑ Κω και ολο­κλη­ρω­μέ­νος σχε­δια­σμός για την προ­ο­πτική εκμε­τάλ­λευ­σης των θερμών πηγών» πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε λεπτο­με­ρής υπο­θα­λάσ­σια χαρ­το­γρά­φηση με τη χρήση πολυ­δε­σμι­κού ηχο­βο­λι­στι­κού, αλλά και υπο­θα­λάσ­σιου ρομπο­τι­κού οχή­μα­τος (ROV) για οπτική απο­τύ­πωση στην ΝΑ Κω για την εύρεση νέων θερμών πηγών. Επι­πλέον, πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε δειγ­μα­το­λη­ψία υδα­τι­κών δειγ­μά­των και in situ μετρή­σεις των φυσι­κο­χη­μι­κών παρα­μέ­τρων.

• Αντι­λαμ­βά­νο­μαι ότι τα στοι­χεία των φυσι­κο­χη­μι­κών παρα­μέ­τρων των πηγών έχουν ιδιαί­τερο ενδια­φέ­ρον, καθώς δίνουν την κατεύ­θυνση αξιο­ποί­η­σης που θα πρέπει να ακο­λου­θή­σει το νησί. Τι εντο­πί­σατε;

Η ερευ­νη­τική ομάδα του ΕΚΠΑ, χαρ­το­γρά­φησε 2.5τ.χιλ. στις περιο­χές Θερμά, ‘Αγ. Φωκά και Αγ. Ειρήνη. Τo υπο­θα­λάσ­σιο ανά­γλυφο στην περιοχή μεταξύ των Θερμών και του Αγ. Φωκά είναι σχετικά ομαλό με μικρές μορ­φο­λο­γι­κές κλίσεις έως 4°, εκτός από μερικές εξάρ­σεις που οφεί­λο­νται σε βραχώδη υλικό και εμφα­νί­σεις Ποσει­δω­νίας. Η μορ­φο­λο­γική κατω­φέ­ρεια, με κλίσεις έως και 35° εντο­πί­ζε­ται σε βάθος 20μ και από­σταση 150μ-250μ από την ακτο­γραμμή. Παράλ­ληλα, με τη χαρ­το­γρά­φηση συλ­λέ­χθη­καν και δεδο­μένα στήλης ύδατος – Water Column Data τα οποία ανέ­δει­ξαν το υπο­θα­λάσ­σιο υδρο­θερ­μικό δυνα­μικό. Στην περιοχή των Θερμών σε βάθη μεταξύ 4-9μ ανα­γνω­ρί­στη­καν του­λά­χι­στον 500 σημεία δια­φυ­γής αερίων στον πυθμένα. Αντί­στοιχα, στην περιοχή της Αγ. Ειρήνης εντο­πί­στη­καν 70 σημεία δια­φυ­γής σε βάθη 5-7 μ.

Η ερευ­νη­τική ομάδα του ΕΚΠΑ σε συνερ­γα­σία με το ΕΚΕΤΑ, εκπό­νησε χημικές ανα­λύ­σεις των υδατικώv δειγ­μά­των προ­κει­μέ­νου να ταξι­νο­μη­θούν υδρο­γε­ω­χη­μικά και να αξιο­λο­γη­θούν για ιαμα­τική χρήση. Ειδι­κό­τερα, η ανά­βλυση των θερμών πηγών, Εμπρός Θέρμη και Πίσω Θέρμη, πραγ­μα­το­ποιεί­ται κατά μήκος των τεκτο­νι­κών επαφών-ρηγμάτων που εντο­πί­ζο­νται στην Ενότητα των Ηφαίστειο-ιζηματογενών Σχη­μα­τι­σμών. Η πηγή «Εμπρός Θέρμη» -Αγ. Φωκά χαρα­κτη­ρί­ζε­ται ως υπέρ­θερμη και όξινη, η «Πίσω Θέρμη» -Αγ. Ειρήνη ως ομοιό­θερμη και ελαφρώς όξινη-ουδέτερη με θερ­μο­κρα­σίες 43,6 και 36,2 ℃ αντι­στοί­χως. Ως χλω­ρο­να­τριού­χες ενδεί­κνυ­ται για τη θερα­πεία ρευ­μα­τι­κών και νευ­ρο­λο­γι­κών παθή­σεων.

Στο πλαίσια υλο­ποί­η­σης του έργου δημιουρ­γή­θη­καν θεμα­τικά Ψηφιακά Μοντέλα Εδάφους με τη χρήση Γεω­γρα­φι­κών Συστη­μά­των Πλη­ρο­φο­ριών (GIS) αλλά και κατα­σκευά­στηκε Γεωβάση Δεδο­μέ­νων (Geodatabase) με συλλογή οπτικού υλικού, ιστο­ρι­κών αρχείων, χαρτών για την δημιουρ­γία δια­δρα­στι­κού χάρτη στην περιοχή των θερμών πηγών και σύνδεσή τους με τις υπό­λοι­πες εναλ­λα­κτι­κές μορφές του­ρι­σμού. Η επι­στη­μο­νική ομάδα του ΕΚΠΑ και του ΕΚΕΤΑ είναι σε άριστη συνερ­γα­σία με τον Δήμο Κω και έπειτα από τη συλλογή των δεδο­μέ­νων έχει προ­τεί­νει την κατα­σκευή υδρο­μα­στευ­τι­κών έργων στην πηγή Άγιος Φωκάς, προ­κει­μέ­νου να προ­στα­τευ­τεί η πηγή από την επο­χιακή κάλυψη από φερτά υλικά και μόλυνση από εξω­τε­ρι­κούς παρά­γο­ντες. Επίσης, η μετα­φορά τους θα επι­τρέ­ψει την κατα­σκευή/ ανα­καί­νιση ενός σύγ­χρο­νου υδρο­θε­ρα­πευ­τη­ρίου. Η δια­χεί­ριση της πηγής θα πρέπει να γίνει απο­βλέ­πο­ντας στη βέλ­τι­στη και ορθο­λο­γική αξιο­ποί­ησή της.

• Εχει λογική μια χώρα, όπως η δική μας που δια­θέ­τει πλούτο ιαμα­τι­κών και θερμών νερών σε νησιά πχ. Κάλυ­μνος, Νίσυρος, Κως, Ρόδος να μην έχει αξιο­ποι­ή­σει αυτή την εναλ­λα­κτική μορφή του­ρι­σμού;

Σύμφωνα με το τελευ­ταίο ΦΕΚ 208/Α/11-12-2018 ενθαρ­ρύ­νε­ται η στήριξη του θεμα­τι­κού του­ρι­σμού στην Ελλάδα που έχει ως στόχο να δημιουρ­γή­σει μονα­δι­κές εμπει­ρίες στον επι­σκέ­πτη μέσω του συν­δυα­σμού των δια­φο­ρε­τι­κών πτυχών του­ρι­σμού. Η Κως, αλλά και η Νίσυρος απο­τε­λούν ιδα­νι­κές τοπο­θε­σίες για την ανά­πτυξη του θεμα­τι­κού του­ρι­σμού (περι­πα­τη­τι­κού, γεω­του­ρι­σμού, ιαμα­τι­κού του­ρι­σμού, πολι­τι­στι­κού και εκπαι­δευ­τι­κού του­ρι­σμού) καθώς είναι γνωστές για τις θερμές πηγές τους. Ιδιαί­τερα η Κως, δια­θέ­τει επι­χει­ρή­σεις με επαγ­γελ­μα­τίες που δρα­στη­ριο­ποιού­νται στον του­ρι­στικό κλάδο ενι­σχύ­ο­ντας ειδικές μορφές εναλ­λα­κτι­κού του­ρι­σμού. Σύμφωνα με τελευ­ταίες έρευνες (Global Wellness Institute, 2019) ο ιαμα­τι­κός του­ρι­σμός απο­τε­λεί μια βιο­μη­χα­νία 4,2 τρισ. δολα­ρίων, απο­δει­κνύ­ο­ντας ότι απο­τε­λεί μια ισχυρή πρόταση του του­ρι­στι­κού κλάδου.

Η ανά­πτυξη του ιαμα­τι­κού του­ρι­σμού στην Ελλάδα θα πρέπει να ακο­λου­θή­σει το μοντέλο του αει­φό­ρου του­ρι­σμού, το οποίο βασί­ζε­ται στην αρχή της αει­φο­ρίας και στο­χεύει στην ισορ­ρο­πία μεταξύ της κοι­νω­νίας, της οικο­νο­μίας και του περι­βάλ­λο­ντος. Θα πρέπει επίσης να βελ­τιω­θούν οι εγκα­τα­στά­σεις των λου­τρο­πό­λεων και τα Ελλη­νικά ιαμα­τικά λουτρά πρέπει να καθιε­ρώ­σουν και να δια­σφα­λί­σουν υψηλή ποιό­τητα υπη­ρε­σιών προ­κει­μέ­νου να αντα­πο­κρι­θούν στις απαι­τή­σεις των πελατών από το εξω­τε­ρικό.

Στην Κω και την Νίσυρο, η ερευ­νη­τική ομάδα του ΕΚΠΑ προ­τεί­νει την ανά­πτυξη μιας δια­δρα­στι­κής πλατ­φόρ­μας για την ανά­δειξη του θεμα­τι­κού του­ρι­σμού με τη χρήση νέων και ευφυών τεχνο­λο­γιών και οπτι­κο­α­κου­στι­κών εργα­λείων, για την παροχή εξα­το­μι­κευ­μέ­νων υπη­ρε­σιών στον ιαμα­τικό του­ρι­σμό και την ολο­κλη­ρω­μένη πλη­ρο­φό­ρηση κατοί­κων και επι­σκε­πτών.