Μάστιγα τα θανάσιμα ατυχήματα στη θάλασσα

Αντι­μέ­τω­ποι με κιν­δύ­νους ακόμα και για τη ζωή τους από ατυ­χή­μα­τα στη θά­λασ­σα βρί­σκο­νται κάθε χρόνο οι λουό­με­νοι λόγω της ανε­ξέ­λεγ­κτης σε πολ­λές πε­ρι­πτώ­σεις κυ­κλο­φο­ρί­ας μι­κρών ή με­γα­λύ­τε­ρων τα­χύ­πλο­ων σκα­φών, τζετ σκι και ενοι­κια­ζο­μέ­νων πλοια­ρί­ων.

Επι­χει­ρη­μα­τί­ες που δρα­στη­ριο­ποιού­νται στον χώρο των θα­λάσ­σιων σπορ εξα­κο­λου­θούν να μην αντι­με­τω­πί­ζουν την ασφά­λεια ως ύψι­στη προ­τε­ραιό­τη­τα

Ση­μα­ντι­κά κενά στη νο­μο­θε­σία αλλά και η εγκλη­μα­τι­κή ενί­ο­τε απε­ρι­σκε­ψία των αν­θρώ­πων που βρί­σκο­νται στο τι­μό­νι έχουν προ­κα­λέ­σει τα τε­λευ­ταία χρό­νια ση­μα­ντι­κό αριθ­μό σο­βα­ρών και κά­ποιες φορές θα­να­τη­φό­ρων ατυ­χη­μά­των.

Την ίδια στιγ­μή, επι­χει­ρη­μα­τί­ες που δρα­στη­ριο­ποιού­νται στον χώρο των θα­λάσ­σιων σπορ εξα­κο­λου­θούν να μην αντι­με­τω­πί­ζουν την ασφά­λεια ως ύψι­στη προ­τε­ραιό­τη­τα.

Οι αριθ­μοί

Οπως προ­κύ­πτει από στοι­χεία της ορ­γά­νω­σης Safe Water Sports, που ιδρύ­θη­κε το 2015 από τον Πα­να­γιώ­τη Πα­σχα­λά­κη μετά την τρα­γι­κή απώ­λεια του γιου του Μι­χα­ήλ κατά τη διάρ­κεια θα­λάσ­σιων σπορ στο Καλό Λι­βά­δι της Μυ­κό­νου, από τις αρχές του 2020 ως το τέλος του 2023 έχουν κα­τα­γρα­φεί 14 θά­να­τοι και 40 τραυ­μα­τι­σμοί σε συμ­βά­ντα με εμπλο­κή τα­χύ­πλο­ου σκά­φους. Το ίδιο διά­στη­μα κα­τα­γρά­φη­καν 35 τραυ­μα­τι­σμοί και δύο θά­να­τοι κατά τη διάρ­κεια θα­λάσ­σιων σπορ.

Εφέ­τος, σύμ­φω­να με στοι­χεία που πα­ρα­χώ­ρη­σε η ορ­γά­νω­ση στα «ΝΕΑ», μέχρι την 1η Ιου­λί­ου είχαν ήδη κα­τα­γρα­φεί δύο θά­να­τοι σε θα­λάσ­σια μέσα ανα­ψυ­χής και τέσ­σε­ρις τραυ­μα­τι­σμοί κατά τη διάρ­κεια θα­λάσ­σιων σπορ.

Οπως εξη­γεί η υπεύ­θυ­νη Δη­μο­σί­ων Σχέ­σε­ων της Safe Water Sports Ελίζα Κα­ρα­μπε­τιάν-Νι­κο­τιάν, το 2015 το 80% των επι­χει­ρή­σε­ων θα­λάσ­σιων σπορ λει­τουρ­γού­σε χωρίς άδεια. Σή­με­ρα, όπως το­νί­ζει, το 100% δια­θέ­τει νό­μι­μη άδεια και ελέγ­χε­ται από το Λι­με­νι­κό. Δεν παύ­ουν ωστό­σο να υπάρ­χουν και πα­ρα­βα­τι­κοί επι­χει­ρη­μα­τί­ες, γι’ αυτό και καλεί τους πε­λά­τες να απαι­τούν οι ίδιοι την εφαρ­μο­γή της νο­μο­θε­σί­ας, αξιο­ποιώ­ντας την ψη­φια­κή εφαρ­μο­γή της ορ­γά­νω­σης στην οποία βρί­σκο­νται αναρ­τη­μέ­νες οι σχε­τι­κές δια­τά­ξεις.

Σύμ­φω­να με επί­ση­μα στοι­χεία του Λι­με­νι­κού Σώ­μα­τος, το 2023 πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­καν 5.936 έλεγ­χοι σε επι­χει­ρή­σεις εκ­μί­σθω­σης θα­λάσ­σιων μέσων ανα­ψυ­χής και βε­βαιώ­θη­καν 498 πα­ρα­βά­σεις. Την ίδια χρο­νιά πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­καν 3.673 έλεγ­χοι σε ιδιω­τι­κής χρή­σης θα­λάσ­σια μέσα ανα­ψυ­χής (τα­χύ­πλοα κ.λπ.) και βε­βαιώ­θη­καν 275 πα­ρα­βά­σεις.

Ενοι­κί­α­ση χωρίς δί­πλω­μα

Για τον Αντώ­νη Βα­σι­λά­κη, γραμ­μα­τέα της Ενω­σης Εκ­παι­δευ­τών Χει­ρι­στών Τα­χύ­πλο­ων Σκα­φών (ΕΕΧΤΣ), ένας από τους βα­σι­κούς λό­γους για τα επα­να­λαμ­βα­νό­με­να ατυ­χή­μα­τα είναι το «ελευ­θέ­ρας» που πα­ρέ­χει η κεί­με­νη νο­μο­θε­σία για ενοι­κί­α­ση μι­κρής ιπ­πο­δύ­να­μης σκα­φών σε ιδιώ­τες που δεν δια­θέ­τουν δί­πλω­μα χει­ρι­στή.

«Ενας από τους λό­γους για τους οποί­ους έχου­με διαρ­κώς ατυ­χή­μα­τα είναι ότι για τα σκάφη που φέ­ρουν κι­νη­τή­ρες έως 15-30 ίππων, ανα­λό­γως αν πρό­κει­ται για φου­σκω­τά ή πο­λυ­ε­στε­ρι­κά, δεν απαι­τεί­ται από την ελ­λη­νι­κή νο­μο­θε­σία η κα­το­χή δι­πλώ­μα­τος».

Αν και οι τα­χύ­τη­τες που μπο­ρούν να ανα­πτύ­ξουν τα εν λόγω σκάφη δεν συ­γκρί­νο­νται με αυτές των ισχυ­ρής ιπ­πο­δύ­να­μης τα­χύ­πλο­ων, δεν είναι αμε­λη­τέ­ες: ένα ελα­φρύ φου­σκω­τό μπο­ρεί να πιά­σει ακόμα και 20 κόμ­βους, πε­ρί­που δη­λα­δή την τα­χύ­τη­τα με την οποία τα­ξι­δεύ­ουν τα νυ­χτε­ρι­νά πλοία για Κρήτη. Για να απο­σο­βη­θούν κά­ποιοι εκ των κιν­δύ­νων που συ­νε­πά­γε­ται η δυ­να­τό­τη­τα δια­κυ­βέρ­νη­σης τέ­τοιων σκα­φών από άτομα χωρίς γνώ­σεις, από την 1η Μαρ­τί­ου 2023 όλα τα σκάφη που ενοι­κιά­ζο­νται χωρίς δί­πλω­μα πρέ­πει να δια­θέ­τουν προ­στα­τευ­τι­κό κά­λυμ­μα στην προ­πέ­λα.

Πο­νο­κέ­φα­λος τα τζετ σκι

Σε με­γά­λο πο­νο­κέ­φα­λο για τους λουο­μέ­νους με­τα­τρέ­πο­νται κάθε χρόνο τα θα­λάσ­σια μο­το­πο­δή­λα­τα (τζετ σκι), καθώς, παρά τη με­γά­λη τα­χύ­τη­τα που μπο­ρούν να ανα­πτύ­ξουν, λόγω του μι­κρού με­γέ­θους τους συχνά κα­τα­λή­γουν να πραγ­μα­το­ποιούν επι­κίν­δυ­νους ελιγ­μούς κοντά στις ακτές.

Βάσει νο­μο­θε­σί­ας ο χει­ρι­σμός τους επι­τρέ­πε­ται μόνο σε άτομα που δια­θέ­τουν άδεια χει­ρι­στή, όμως στην πράξη συχνά κα­τα­λή­γουν στα χέρια ανεκ­παί­δευ­των ιδιω­τών οι οποί­οι κα­λού­νται να δια­χει­ρι­στούν μια μη­χα­νή ισχύ­ος 60-100 ίππων και τα­χύ­τη­τας 34-43 κόμ­βων.

«Κάθε κα­λο­καί­ρι πα­ρου­σιά­ζε­ται πρό­βλη­μα με τα τζετ σκι» λέει η Ελίζα Κα­ρα­μπε­τιάν-Νι­κο­τιάν, ενώ ο Αντώ­νης Βα­σι­λά­κης υπο­γραμ­μί­ζει ότι «υπάρ­χουν εται­ρεί­ες που νοι­κιά­ζουν τζετ σκι σε αν­θρώ­πους χωρίς δί­πλω­μα, πα­ρα­νό­μως».

Συ­νο­λι­κά η ΕΕΧΤΣ ζητά την επι­και­ρο­ποί­η­ση του θε­σμι­κού πλαι­σί­ου για την εκ­παί­δευ­ση των υπο­ψή­φιων χει­ρι­στών σκα­φών, που χρο­νο­λο­γεί­ται από τη δε­κα­ε­τία του 1980, ώστε να αντα­πο­κρί­νε­ται στις νέες συν­θή­κες.

«Θέ­λου­με να δη­μιουρ­γη­θούν δύο κα­τη­γο­ρί­ες δι­πλω­μά­των, με την πρώτη να αφορά πλοιά­ρια μή­κους έως 10 μέ­τρων και τη δεύ­τε­ρη μέχρι 24 μέ­τρων» εξη­γεί ο Αντώ­νης Βα­σι­λά­κης. Κα­ταγ­γέλ­λει, δε, ότι στην Ελ­λά­δα λει­τουρ­γούν δε­κά­δες μη πι­στο­ποι­η­μέ­νες σχο­λές, πα­ραρ­τή­μα­τα ξένων που εκ­δί­δουν δι­πλώ­μα­τα από τρί­τες χώρες (Βρε­τα­νία, Πο­λω­νία, Ρου­μα­νία, Ολ­λαν­δία, Γαλ­λία).

Premium έκ­δο­ση «Τα ΝΕΑ»

Ει­δή­σεις Σή­με­ρα: