Αφιερωμένο στη Λέρο, το νέο τεύχος του περιοδικού BLUE της Aegean

Αφιε­ρω­μένο στη Λέρο, το πανέ­μορφο νησί της Δωδε­κα­νή­σου, είναι το νέο τεύχος του περιο­δι­κού BLUE της Aegean αυτό το μήνα.

Με πολυ­σέ­λιδο αφιέ­ρωμα ανα­δει­κνύει κάθε γωνιά του νησιού που πρέπει να ανα­κα­λύ­ψει ο επι­σκέ­πτης, στις φυσικές ομορ­φιές, στα κρυ­στάλ­λινα νερά με ατα­ξι­νό­μη­τες απο­χρώ­σεις του μπλε της Λέρου. Δια­κρι­τική, χαμη­λό­φωνη, ευφρό­συνη και φιλική, σαν ένα περι­βόλι που διαρκώς δίνει καρπούς. Μακριά από τον μαζικό του­ρι­σμό. Η Λέρος μοιάζει με έναν σπάνιο πολύ­τιμο λίθο, που για να τον βρεις πρέπει πρώτα να ξετυ­λί­ξεις ατε­λεί­ω­τες στι­βά­δες Ιστο­ρίας και ομορ­φιάς. Με τις απί­στευ­της αισθη­τι­κής και στι­βα­ρό­τη­τας δια­τη­ρη­τέες βίλες του 19ου αιώνα διά­σπαρ­τες στο νησί και κυρίως στην Αγία Μαρίνα, με τα κυρί­αρχα χρώματα της όμπρας, της ώχρας, του ηλιο­κα­μέ­νου λευκού και των άπειρων μπλε πινε­λιών, με την επίθεση της βου­καμ­βί­λιας και των ψηλών και εύρω­στων αλμυ­ρι­κιών.

Σε αυτό το τοπίο οι Ιταλοί, που κατέ­κτη­σαν το νησί από το 1912 έως και το 1943, ανή­γει­ραν κτίρια ρασιο­να­λι­στι­κής αρχι­τε­κτο­νι­κής. Φου­του­ρι­στικά για την εποχή, επι­κε­ντρώ­θη­καν στο Λακκί. Οι Ιταλοί το ονό­μα­σαν Commune di Portolago και το δια­μόρ­φω­σαν με πρότυπο τα σχέδια του Τζόρ­τζιο ντε Κίρικο και την αρ ντεκό. Οι αρχι­τέ­κτο­νες R.Petracco και A.Bernabiti δημιούρ­γη­σαν ένα σύνολο μεσο­γεια­κού ρασιο­να­λι­σμού, ενώ­νο­ντας το μοντέρνο με το Αιγαίο.

Τα ξωκλή­σια της Λέρου, εν τω μεταξύ, ορμούν μέσα στη θάλασσα, με στενές λωρίδες γης να τα συν­δέ­ουν σαν τρε­μά­με­νες κορ­δέ­λες με το νησί, κρέ­μο­νται σε βράχια αιχμηρά, εικο­νο­ποιούν τους μύθους και τις ιστο­ρίες των Λεριών. Ένα ξωκλήσι με την Παναγία ζωγρα­φι­σμένη μέσα σε έναν κάβουρα και το καμπα­να­ριό του να κρέ­με­ται στα βράχια, αντι­κρί­ζο­ντας την Κάλυμνο και την Τουρκία. Η Αγία Ματρώνα-Κουργιά, εκκλη­σάκι του 18ου αιώνα, με τις αγιο­γρα­φίες που έφτια­ξαν πολι­τι­κοί εξό­ρι­στοι στο νησί. Οι ανε­μό­μυ­λοι σαν καρ­φί­τσες πάνω στον λόφο που οδηγεί στο Κάστρο. Ο νερό­μυ­λος μέσα στη θάλασσα, μπροστά από το εστια­τό­ριο Μύλος, που έκανε το νησί διεθνή γαστρο­νο­μικό προ­ο­ρι­σμό. Αυτά είναι η Λέρος.

Κομ­μά­τια από τις ψυχές των Λεριών, των κατοί­κων της, αυτών των ανε­πι­τή­δευτα ευγε­νι­κών, φιλό­ξε­νων ανθρώ­πων που αγαπούν βαθιά τον τόπο τους, χωρίς να περι­μέ­νουν ανταλ­λάγ­ματα γι’ αυτή την αγάπη.

Οι νέοι δεν εγκα­τα­λεί­πουν το νησί, μένουν εκεί, φτιά­χνουν τις οικο­γέ­νειές τους, τις επι­χει­ρή­σεις τους, και­νο­το­μούν, επεν­δύ­ο­ντας σε μια βιώσιμη και αυθε­ντική αίσθηση καλο­ζω­ίας. Οι ρίζες βαθαί­νουν στο νησί, που λάμπει πεντα­κά­θαρο, φρο­ντι­σμένο έως την παρα­μι­κρή λεπτο­μέ­ρεια, χωρίς παρα­φω­νίες στον δημόσιο χώρο, έχοντας κατορ­θώ­σει να μην αλωθεί από τους κανόνες της του­ρι­στι­κής Ντίσ­νεϊ­λαντ.

Οι Λεριοί δεν κρύβουν την ιστορία του νησιού. Κάθε άλλο, κάθο­νται πλάι σου με ένα τσί­πουρο και σου μιλάνε γι’ αυτήν, για όσα έζησαν οι πρό­γο­νοί τους. Στρέ­φουν το βλέμμα προς τα μονα­δι­κής αρχι­τε­κτο­νι­κής αξίας κτήρια όπου στε­γά­στηκε από το 1957 το Ψυχια­τρικό Νοσο­κο­μείο Λέρου. «Θερα­πευ­τή­ριο», μας μαλώ­νουν οι κάτοι­κοι· έτσι το απο­κα­λούν. Τα κτήρια τρο­μα­κτικά και πανέ­μορφα μαζί, καθρε­φτί­ζο­νται στα ασά­λευτα νερά της θάλασ­σας και περι­μέ­νουν μια δεύτερη ζωή, αφού θα κηρυ­χθούν σύντομα ως ιστο­ρι­κός τόπος.

«Κάθε πέτρα που πατάμε στη Λέρο είναι θρυμ­μα­τι­σμένη από οβίδες», λέει ο Στάθης Γουρ­γου­ρής, καθη­γη­τής του Πανε­πι­στη­μίου Κολού­μπια, που από πέρυσι διορ­γα­νώ­νει στο νησί το διεθνές Leros Humanism Seminars, έχοντας στο επί­κε­ντρο τον ορισμό της ανθρω­πιάς. Πιο κατάλ­ληλο νησί γι’ αυτό δεν υπάρχει. Κάθε βήμα, κάθε εικόνα έχει θρυμ­μα­τι­στεί και ρωμαλέα ανα­συ­γκρο­τη­θεί από τις απί­στευ­τες ιστο­ρίες των ανθρώ­πων. Και όμως, αν μια λέξη ται­ριά­ζει περισ­σό­τερο από όλες στη Λέρο, είναι η γαλήνη. Λέρος, η γαλη­νο­τάτη. Εκεί όπου όταν βρέθηκε εξό­ρι­στος ο ποιητής Γιάννης Ρίτσος, έγραψε: «Πολύ αγα­πιέ­ται αυτός ο τόπος με υπομονή και περη­φά­νια. Κάθε νύχτα απ’ το ξερό πηγάδι βγαί­νουν τ’ αγάλ­ματα προ­σε­χτικά και ανε­βαί­νουν στα δέντρα».

Editor-in-Chief είναι η Σταυ­ρούλα Σαλού­τση. Το αφιέ­ρωμα στη Λέρο συνο­δεύ­ε­ται από έναν εκπλη­κτικό οδηγό από τον Φώτη Βαλλάτο, με φωτο­γρα­φίες του Διονύση Κουρή.