Κρίση και στο φιλοδώρημα

Θα το έχετε παρα­τη­ρή­σει και εσείς: Αυτή την αυστηρή ματιά φίλων και συν­δαι­τυ­μό­νων όταν κάποιος από την παρέα τολμά να αφήσει ένα γερό φιλο­δώ­ρημα μαζί με τον λογα­ρια­σμό, όπως στην προ κρίσεως εποχή.

Με σχόλια του τύπου «Ξέρεις πόσες δραχμές είναι αυτά τα ευρώ;» και «Φτάνει! Καλά είναι…», η ταρίφα του πουρ­μπουάρ έχει μειωθεί δρα­μα­τικά, όπως λένε στην «Κ» εργα­ζό­με­νοι στον τομέα της εστί­α­σης.

«Η πτώση ξεκί­νησε την πρώτη χρονιά που έγινε αισθητή η ύφεση στη χώρα, δηλαδή το 2009 – 2010», υπο­γραμ­μί­ζει ο κ. Γιώργος Καλη­μέ­ρης, ο οποίος έχει μια προ­ϋ­πη­ρε­σία 20 ετών σε εστια­τό­ρια και τώρα έκανε τη δική του επι­χει­ρη­μα­τική κίνηση σε και­νούρ­γιο wine bar στην καρδιά της Αθήνας, το οποίο εξει­δι­κεύ­ε­ται σε κρασιά και γεύσεις από την Ελλάδα.

«Οπωσ­δή­ποτε οι συμπα­τριώ­τες μας είναι πολύ πιο σφιχτοί όταν έρχεται η ώρα να δείξουν τη γεν­ναιο­δω­ρία τους στον σερ­βι­τόρο», μας λέει και προ­σθέ­τει: «Δεν είναι μόνο θέμα ανέ­χειας αλλά και ψυχο­λο­γίας. Υπάρ­χουν πελάτες που κάνουν λογα­ρια­σμούς 100 και πλέον ευρώ, αλλά αφήνουν ελά­χι­στα. Παλαιό­τερα, ο κανόνας ήταν μεταξύ 5% και 10%. Σήμερα το ύψος του φιλο­δω­ρή­μα­τος ποι­κίλ­λει με έμφαση τη χαμηλή κλίμακα». Τον ρωτάμε αν υπάρ­χουν και περι­πτώ­σεις πελατών που «ξεχνούν» να αφήσουν έστω κι ένα ευρώ. Και μας απαντά: «Μικρή εξαί­ρεση είναι αυτοί που παρα­κάμ­πτουν εντελώς το πουρ­μπουάρ, αλλά είναι λίγοι». Και με τους ξένους, τι γίνεται; Είναι περισ­σό­τερο γαλα­ντό­μοι; «Οσο για τους ξένους», μας λέει, «η συμπε­ρι­φορά τους δεν έχει αλλάξει πολύ: οι Αμε­ρι­κα­νοί και οι Καναδοί είναι πιο γαλα­ντό­μοι, οι Γάλλοι πιο τσι­γκού­νη­δες, οι Βρε­τα­νοί και οι Γερ­μα­νοί στον μέσο όρο».

Ο Λάζαρος Μαύρος εργά­ζε­ται σε πολύ γνωστή ταβέρνα στα «βόρεια» του Κολω­να­κίου τα τελευ­ταία οκτώ χρόνια. Δηλαδή, πριν και μετά την κρίση, οπότε μπορεί και να συγκρί­νει. «Κατά τα χρόνια της κρίσης» θα πει «παρα­τη­ρούμε μείωση στα φιλο­δώ­ρημα που μπορεί να φτάσει και το 30% σε σχέση με το παρελ­θόν ανα­φο­ρικά με τους Ελληνες. Οι ξένοι είναι συνη­θι­σμέ­νοι από τις πατρί­δες τους και συνήθως αφήνουν το 10% του συνο­λι­κού λογα­ρια­σμού. Γενικά, πάντως, υπάρχει πάντα η αξιο­πρέ­πεια και οι πελάτες φρο­ντί­ζουν να δώσουν κάτι με τον λογα­ρια­σμό, ακόμα και αν το τελευ­ταίος είναι μικρός».

«Προ­σω­πικά δεν έχω παρά­πονο» λέει η Μαίρη Καρα­τζα­φέρη – Δια­μα­ντο­πού­λου, ιδιο­κτή­τρια και μαγεί­ρισσα ταβέρ­νας στην Πλατεία Αγίου Γεωρ­γίου στην Κυψέλη, που έχει σταθερή πελα­τεία από τον καλ­λι­τε­χνικό και θεα­τρικό κόσμο. «Οπωσ­δή­ποτε το πουρ­μπουάρ έχει περιο­ρι­στεί. Μπορεί να είναι και 50% λιγό­τερο απ’ ό,τι πριν από την κρίση» θα μας κατ’ αρχήν, αλλά θα διευ­κρι­νί­σει: «Ομως ας το σκε­φτούμε λογικά. Πολλοί Ελληνες έχουν κόψει τις εξόδους για φαγητό. Οι τιμές στα βασικά προ­ϊ­ό­ντα δεν έχουν πέσει, ο ΦΠΑ ζορίζει. Οι φόροι είναι δυσβά­στα­χτοι. Ακόμα και μισό ευρώ να σου δώσει κάποιος είναι σχεδόν 170 δραχμές». Το τελικό συμπέ­ρα­σμά της; «Να μην είμαστε άπλη­στοι και να αντι­λαμ­βα­νό­μα­στε ποια είναι η πραγ­μα­τι­κό­τητα του πελάτη, προ­σφέ­ρο­ντάς του ό,τι καλύ­τερο μπο­ρούμε. Και θα ξανα­έρ­θει και φιλο­δώ­ρημα θα αφήσει…».

Καμιά φορά, το ποσό του φιλο­δω­ρή­μα­τος είναι και θέμα προ­σω­πι­κής γνω­ρι­μίας. Γνωστή ψαρο­τα­βέρνα στα Ισθμια της Κορίν­θου έχει θαμώνες που την επι­σκέ­πτο­νται εδώ και δεκα­ε­τίες. Οπότε, εδώ η σύγκριση που γίνεται είναι ακόμα ασφα­λέ­στερη, γιατί έχει το ανάλογο βάθος χρόνου. «Οταν κάποιος σε ξέρει και τον έχεις σερ­βί­ρει δεκάδες φορές δεν θα σε αφήσει ποτέ παρα­πο­νε­μένο. Ακόμα και δώρο στην ονο­μα­στική μου εορτή μου έχουν φέρει» λέει η Βάσω Βεζ­δρε­βάνη, που συχνά ξέρει τους πελάτες με τα μικρά τους ονόματα.

Κατά συνέ­πεια, ακόμα και η υπόθεση «φιλο­δώ­ρημα» έχει τη δική του δια­βάθ­μιση. Ξεκι­νώ­ντας από τη σχέση πελάτη – μαγα­ζιού και φτά­νο­ντας στο σέρβις, την ποιό­τητα των υπη­ρε­σιών, αλλά και την οικο­νο­μική δυνα­τό­τητα εκείνου που θα πάει σε ένα οποιο­δή­ποτε μαγαζί, απλά, για να φάει…

Καθη­με­ρινή

Καθη­με­ρινή