«Φάρμακο» το ελληνικό λάδι

Υστερα από πέντε χρόνια έρευνας ολο­κλη­ρώ­θηκε και δημο­σιο­ποι­ή­θηκε σε έγκριτο διεθνές επι­στη­μο­νικό περιο­δικό η πρώτη χαρ­το­γρά­φηση του ελλη­νι­κού ελαιο­λά­δου, όσον αφορά την περιε­κτι­κό­τητά του στις υγειο­προ­στα­τευ­τι­κές πολυ­φαι­νο­λι­κές ουσίες του κανο­νι­σμού 432/2012 της Ευρω­παϊ­κής Ενωσης.

Σύμφωνα με τον κανο­νι­σμό αυτό, ένα λάδι μπορεί να επι­κα­λε­στεί ισχυ­ρι­σμό υγείας (health claim) σχετικό με την προ­στα­σία του καρ­διαγ­γεια­κού συστή­μα­τος, αν περιέ­χει περισ­σό­τερα από 5 mg υδρο­ξυ­τυ­ρο­σό­λης, τυρο­σό­λης ή παρα­γώ­γων τους στη συνήθη ημε­ρή­σια δόση των 20 γραμ­μα­ρίων (ή αλλιώς πάνω από 250 mg/Kg).

Το ερώτημα που σίγουρα γεν­νιέ­ται στο μυαλό όλων των κατα­να­λω­τών είναι αν το λάδι που βάζουν στο τραπέζι τους ανήκει σε μια τέτοια κατη­γο­ρία ή όχι. Την απά­ντηση δίνει η μελέτη που μόλις δημο­σιεύ­θηκε από την ερευ­νη­τική ομάδα του Φαρ­μα­κευ­τι­κού τμή­μα­τος του Πανε­πι­στη­μίου Αθηνών με επι­κε­φα­λής τον αν. καθη­γητή Προκόπη Μαγιάτη.

Σύμφωνα με τον κ. Μαγιάτη, περισ­σό­τερο από το 50% των λαδιών που συμ­με­τεί­χαν στην έρευνα (περισ­σό­τερα από 500 δείγ­ματα με διά­στημα παρα­κο­λού­θη­σης 3 χρόνια) ξεπερ­νούν το όριο του κανο­νι­σμού και θα μπο­ρού­σαν να κυκλο­φο­ρούν με ισχυ­ρι­σμό υγείας, ανα­γρα­φό­μενο στην ετικέτα, σε όλη την Ευρω­παϊκή Ενωση. Παρό­μοια μελέτη δεν έχει γίνει σε καμία άλλη χώρα και αυτό απο­τε­λεί μονα­δικό αντα­γω­νι­στικό πλε­ο­νέ­κτημα για την Ελλάδα.

Σύμφωνα με τα απο­τε­λέ­σματα της χαρ­το­γρά­φη­σης, ένα εντυ­πω­σιακό εύρημα είναι η μεγάλη διαφορά που υπάρχει ανάμεσα στα ελαιό­λαδα από διά­φο­ρες ποι­κι­λίες ελιάς και διά­φο­ρες περιο­χές της Ελλάδας. Οπως φαί­νε­ται και στον χάρτη, η Μεσ­ση­νία έδειξε την υψη­λό­τερη μέση συγκέ­ντρωση των συγκε­κρι­μέ­νων πολυ­φαι­νο­λών (δείκτης D3), επι­βε­βαιώ­νο­ντας τη φήμη του μεσ­ση­νια­κού ελαιο­λά­δου.

Ενδει­κτικά η μέση τιμή που μετρή­θηκε (446 mg/Kg) ήταν σχεδόν διπλά­σια από το όριο του κανο­νι­σμού, ενώ βρέ­θη­καν και δείγ­ματα με έως και έξι φορές υψη­λό­τερη τιμή. Πολύ ψηλές τιμές κατα­γρά­φη­καν σε δείγ­ματα από περιο­χές όπως η Αντί­πα­ρος, η Θάσος, η Ζάκυν­θος, η Λακωνία και η Κρήτη, ενώ μεγάλη θετική έκπληξη προ­κά­λεσε το λάδι από αγριε­λιές από διά­φο­ρες περιο­χές της χώρας.

Τα ευρή­ματα

Τα ευρή­ματα αυτά θα μπο­ρού­σαν να γίνουν η αιχμή του δόρατος για την παγκό­σμια προ­ώ­θηση του ελλη­νι­κού ελαιο­λά­δου. Τα πράγ­ματα όμως δεν είναι τόσο εύκολα όπως φαί­νο­νται. Αυτήν τη στιγμή, χάρη στην οικο­νο­μική στήριξη της εται­ρείας ΓΑΙΑ, το πανε­πι­στή­μιο προ­χω­ράει στην έρευνα του ελαιο­λά­δου και επι­πλέον μπορεί με μικρό κόστος να παρέχει την ειδική αυτή ανάλυση σε δεκάδες μικρο­πα­ρα­γω­γούς και πρω­το­βάθ­μιους συνε­ται­ρι­σμούς. Ενα άτυπο κυνήγι θησαυ­ρού για την εύρεση του πλου­σιό­τε­ρου λαδιού έχει ήδη ξεκι­νή­σει. Η ανα­γέν­νηση της επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας των Ελλήνων έχει ξεκι­νή­σει μέσα από το ελαιό­λαδο.

Το ελαιό­λαδο είναι το σημα­ντι­κό­τερο εθνικό αγρο­τικό προϊόν και η έρευνα του Πανε­πι­στη­μίου Αθηνών δίνει μια τερά­στια ελπίδα στους ανθρώ­πους του ελαιο­λά­δου, σε μια εποχή που η πτώση της παρα­γω­γής δημιουρ­γεί μεγάλα προ­βλή­ματα.

Πολύ πρό­σφατα ο κ. Μαγιά­της με τη συνερ­γά­τιδά του Ελένη Μέλλιου προ­σκλή­θη­καν από το κέντρο ελαιο­λά­δου του Πανε­πι­στη­μίου της Καλι­φόρ­νια για να μελε­τή­σουν με τη μέθοδο που έχουν ανα­πτύ­ξει τα λάδια που κυκλο­φο­ρούν στην αμε­ρι­κα­νική αγορά. Οπως ανα­φέ­ρουν οι δύο ερευ­νη­τές, αφού ανέ­λυ­σαν εκα­το­ντά­δες λάδια από όλες τις χώρες δεν βρήκαν κανένα που να είναι καλύ­τερο από τα καλύ­τερα ελλη­νικά λάδια και άρα δικαίως το γνήσιο ελλη­νικό λάδι μπορεί να τοπο­θε­τη­θεί στην κορυφή της ποιό­τη­τας παγκο­σμίως.