Αυθαίρετα: Μειώνεται το πρόστιμο αν το αναβαθμίσεις

Η τακτο­ποί­ηση των αυθαι­ρέ­των αλλά και η υπο­χρέ­ωση έκδοσης Ηλε­κτρο­νι­κής Ταυ­τό­τη­τας Κτιρίων πριν από τη μετα­βί­βαση ενός ακι­νή­του σήκωσαν το… χαλί και φάνηκε πως η πλειο­νό­τητα των αυθαι­ρέ­των κτι­σμά­των χρήζει στα­τι­κής και ενερ­γεια­κής ανα­βάθ­μι­σης.

Αυτός είναι ο λόγος που δίνο­νται κίνητρα στους ιδιο­κτή­τες αυθαι­ρέ­των που ξεκί­νη­σαν τη δια­δι­κα­σία τακτο­ποί­η­σής τους προ­κει­μέ­νου να μην πλη­ρώ­σουν το σύνολο του προ­στί­μου που τους ανα­λο­γεί, αλλά να αξιο­ποι­ή­σουν τα χρήματά τους για τη στατική και ενερ­γειακή ανα­βάθ­μιση των κτιρίων που τους ανήκουν.

Η πλειο­νό­τητα των αυθαι­ρέ­των κτι­σμά­των χρήζει στα­τι­κής και ενερ­γεια­κής ανα­βάθ­μι­σης

Επι­πλέον, τα κίνητρα αφορούν και τις αισθη­τι­κές επεμ­βά­σεις σε κτί­σματα που βρί­σκο­νται σε παρα­δο­σια­κούς οικι­σμούς.

Στο σημείο αυτό θα πρέπει να σημειω­θεί πως οι ιδιο­κτή­τες αυθαι­ρέ­των που έχουν ανε­γερ­θεί μέχρι τον Ιούλιο του 2011 και δεν έχουν ακόμη τακτο­ποι­η­θεί έχουν προ­θε­σμία δύο ετών, μέχρι τέλος Μαρτίου του 2026 (βλέπε «ΤΑ ΝΕΑ» 11/4/2024), να τακτο­ποι­ή­σουν παλιές αυθαι­ρε­σίες. Αυτή η δυνα­τό­τητα μέχρι στιγμής δεν δίνεται για τα αυθαί­ρετα με πολύ μεγάλες παρα­βά­σεις (σ.σ.: υπερ­βά­σεις πάνω από 20% ως προς το ύψος, είτε πάνω από 40% ως προς την κάλυψη και τη δόμηση) που ανήκουν στη λεγό­μενη κατη­γο­ρία 5.

«ΤΑ ΝΕΑ» με τη βοήθεια της τοπο­γρά­φου πολε­ο­δό­μου μηχα­νι­κού Γραμ­μα­τής Μπα­κλα­τσή παρου­σιά­ζουν μέσα από 10+5 ερω­τή­σεις – απα­ντή­σεις όλες τις απα­ραί­τη­τες πλη­ρο­φο­ρίες που πρέπει να έχουν υπόψη όσοι ιδιο­κτή­τες αυθαι­ρέ­των θέλουν να προ­χω­ρή­σουν στις προ­α­να­φε­ρό­με­νες επεμ­βά­σεις.

1η) Ποιες εργα­σίες επι­δο­τού­νται;

Τρεις είναι οι κατη­γο­ρίες των εργα­σιών που επι­δο­τού­νται: Α) Στα­τι­κής Ενί­σχυ­σης κτιρίων μετά από μελέτη και σχετική έκθεση από αρμόδιο μηχα­νικό. Β) Ενερ­γεια­κής ανα­βάθ­μι­σης κτιρίων και Γ) Αισθη­τι­κής ανα­βάθ­μι­σης σε κτίρια που βρί­σκο­νται σε παρα­δο­σια­κούς οικι­σμούς.

2η) Ποια είναι η βασική προ­ϋ­πό­θεση;

Η βασική προ­ϋ­πό­θεση είναι τα κτίρια να υπά­γο­νται στις ρυθ­μί­σεις του νόμου 4495/17.

Για την Κατη­γο­ρία Α (Στατική ενί­σχυση)

3η) Πόσο μειώ­νε­ται το πρό­στιμο όταν γίνο­νται εργα­σίες ενί­σχυ­σης των κτιρίων;

Για την επι­σκευή, απο­κα­τά­σταση ή ενί­σχυση του φέροντα οργα­νι­σμού σύμφωνα με τις κεί­με­νες δια­τά­ξεις ή με τους κανο­νι­σμούς που ίσχυαν κατά τον χρόνο έκδοσης της οικο­δο­μι­κής άδειας ή της κατα­σκευής του, μετά από μελέτη και τεχνική έκθεση από αρμόδιο μηχα­νικό, το πρό­στιμο μειώ­νε­ται κατά το κόστος των εργα­σιών στα­τι­κής ενί­σχυ­σης και μέχρι:

60% του προ­στί­μου σε περιο­χές που βρί­σκο­νται στη ζώνη σει­σμι­κής επι­κιν­δυ­νό­τη­τας 3.

50% του προ­στί­μου σε περιο­χές της ζώνης σει­σμι­κής επι­κιν­δυ­νό­τη­τας 2.

30% του προ­στί­μου σε περιο­χές της ζώνης σει­σμι­κής επι­κιν­δυ­νό­τη­τας 1.

4η) Τι ισχύει για ζώνες σει­σμι­κής επι­κιν­δυ­νό­τη­τας;

Ο ισχύων αντι­σει­σμι­κός κανο­νι­σμός προ­βλέ­πει τρεις ζώνες σει­σμι­κής επι­κιν­δυ­νό­τη­τας. Στη ζώνη χαμη­λό­τε­ρης επι­κιν­δυ­νό­τη­τας (Ζώνη1) περι­λαμ­βά­νο­νται περιο­χές όπως η Νότια Αττική, η Νότια Εύβοια, οι Κυκλά­δες, κάποια τμήματα της Δυτικής Μακε­δο­νίας και Ηπείρου, τμήματα της Πελο­πον­νή­σου όπως η Λακωνία, η Αρκαδία, όπως επίσης και το σύνολο της περι­φέ­ρειας Ανα­το­λι­κής Μακεδονίας-Θράκης.

Στη Ζώνη 2 με τη μέση επι­κιν­δυ­νό­τητα περι­λαμ­βά­νο­νται περιο­χές από τη Στερεά Ελλάδα (Αιτω­λο­α­καρ­να­νία, Φωκίδα, Φθιώ­τιδα, Ευρυ­τα­νία, Βοιωτία, Βόρεια Εύβοια), Δυτική Ηπειρος (Θεσπρω­τία, Αρτα, Πρέβεζα), τμήμα Κεντρι­κής Μακε­δο­νίας (τμήματα Χαλ­κι­δι­κής, Σερρών, Νομού Θεσ­σα­λο­νί­κης), Κέρκυρα, το μεγα­λύ­τερο μέρος της Θεσ­σα­λίας, Βόρεια Πελο­πόν­νη­σος, Ηλεία, Μεσ­ση­νία, Μάνη, Κύθηρα, Κρήτη, Δωδε­κά­νησα και Βόρειο Αιγαίο. Η πιο επι­κίν­δυνη ζώνη (Ζώνη 3) είναι γενικά τα Επτά­νησα.

5η) Ποιες δαπάνες εντάσ­σο­νται στη δια­δι­κα­σία μείωσης;

Είναι οι δαπάνες: για αγορά υλικών/εξο­πλι­σμού (σ.σ.: σύμφωνα με το Παράρ­τημα Β’ του ν. 4495/2017). Για πρό­σθε­τες εργα­σίες για την ολο­κλή­ρωση των παρεμ­βά­σεων και για την απο­ζη­μί­ωση Ελεγ­κτών Δόμησης. Για αμοιβές μελετών στα­τι­κής επάρ­κειας και στα­τι­κής ενί­σχυ­σης, κατά περί­πτωση και με ανώτατο ποσό το 2,5% του προ­στί­μου.

6η) Ποια είναι τα απαι­τού­μενα δικαιο­λο­γη­τικά;

Τα απαι­τού­μενα δικαιο­λο­γη­τικά είναι :

α) Αίτηση του ενδια­φε­ρο­μέ­νου στην οποία ανα­γρά­φο­νται τα στοι­χεία του, ο αριθμός της βεβαί­ω­σης υπα­γω­γής στις ρυθ­μί­σεις του ν. 4495/2017, τα στοι­χεία του κτιρίου για το οποίο αιτεί­ται μείωση του ενιαίου ειδικού προ­στί­μου, το ποσό προ­στί­μου που έχει υπο­λο­γι­στεί, το ύψος της δαπάνης για την υλο­ποί­ηση παρεμ­βά­σεων στα­τι­κής ενί­σχυ­σης και το ποσό που αιτεί­ται να αφαι­ρε­θεί.

β) Αντί­γραφο της οικο­δο­μι­κής αδείας ή της έγκρι­σης εργα­σιών στα­τι­κής ενί­σχυ­σης του κτιρίου (σ.σ.: όπως αυτή ορί­ζε­ται στην παρά­γραφο 5 του άρθρου 107 του ν. 4495/2017).

γ) Παρα­στα­τικά για τις σχε­τι­κές δαπάνες, περι­λαμ­βα­νο­μέ­νων των δελτίων απο­στο­λής υλικών ή εξο­πλι­σμού.

δ) Αντί­γραφο της τεχνι­κής έκθεσης στα­τι­κού ελέγχου ή μελέτης στα­τι­κής επάρ­κειας, εάν αυτή είναι υπο­χρε­ω­τική.

ε) Πόρισμα του Ελεγκτή Δόμησης μετά την ολο­κλή­ρωση των εργα­σιών που βεβαιώ­νει την ορθή εκτέ­λεση των εργα­σιών που προ­βλε­πό­ταν στην εκδο­θείσα άδεια στα­τι­κής ενί­σχυ­σης.

στ) Υπεύ­θυνη δήλωση του αιτού­ντος, με την οποία δηλώνει ότι υπο­βάλ­λει το σύνολο των απαι­τού­με­νων δικαιο­λο­γη­τι­κών, τα στοι­χεία των οποίων είναι αληθή, ότι όλα τα παρα­στα­τικά δαπανών που υπο­βάλ­λει εκδό­θη­καν για την αγορά υλικών / εξο­πλι­σμού, την εκτέ­λεση εργα­σιών και την παροχή υπη­ρε­σιών για τη στατική ενί­σχυση του κτιρίου που ανα­φέ­ρει η αίτησή του, καθώς επίσης και ότι για το εν λόγω κτίριο οι ιδιο­κτή­τες δεν έχουν λάβει επι­δό­τηση / ενί­σχυση από κρατικά ή και συγ­χρη­μα­το­δο­τού­μενα από την Ευρω­παϊκή Ενωση προ­γράμ­ματα που αφορούν παρεμ­βά­σεις στον κτι­ριακό τομέα για την επι­σκευή /απο­κα­τά­σταση ή ενί­σχυση του φέροντα οργα­νι­σμού τους ή απο­κα­τά­στα­σης ζημιών σε κτίρια που έχουν πληγεί από φυσικές κατα­στρο­φές (σεισμό, πυρ­κα­γιά, πλημ­μύρα, κατο­λί­σθηση).

Για την Κατη­γο­ρία Β (ενερ­γειακή ανα­βάθ­μιση)

7η) Πόσο μειώ­νε­ται το πρό­στιμο όταν γίνο­νται εργα­σίες ενερ­γεια­κής ανα­βάθ­μι­σης στο αυθαί­ρετο κτίσμα;

Το πρό­στιμο μειώ­νε­ται κατά:

50% για υπερ­βά­σεις έως 250 τετρα­γω­νικά μέτρα σε ορι­ζό­ντιες ή κάθετες ιδιο­κτη­σίες με χρήση κατοι­κίας και έως 500 τετρα­γω­νι­κών μέτρων σε ορι­ζό­ντιες ή κάθετες ιδιο­κτη­σίες με άλλες χρήσεις πλην κατοι­κίας,

30% για υπερ­βά­σεις μεγα­λύ­τε­ρες των προ­α­να­φε­ρο­μέ­νων.

8η) Και πότε ισχύουν οι μειώ­σεις;

Εφόσον οι παρεμ­βά­σεις επι­φέ­ρουν ανα­βάθ­μιση του κτιρίου κατά μια του­λά­χι­στον ενερ­γειακή κατη­γο­ρία ή ετήσια εξοι­κο­νό­μηση πρω­το­γε­νούς ενέρ­γειας μεγα­λύ­τερη από το 30% της κατα­νά­λω­σης του κτιρίου ανα­φο­ράς, κατόπιν διε­νέρ­γειας δύο ενερ­γεια­κών επι­θε­ω­ρή­σεων στο κτίριο πριν και μετά τις παρεμ­βά­σεις.

9η) Σε τι αφορούν οι παρεμ­βά­σεις;

Οι παρεμ­βά­σεις υλο­ποιού­νται σύμφωνα με τον ΚΕΝΑΚ και δύναται να αφορούν: το κέλυφος του κτιρίου, περι­λαμ­βα­νο­μέ­νων των ανοιγ­μά­των. Τα συστή­ματα θέρ­μαν­σης, ψύξης, κλι­μα­τι­σμού και παροχής ζεστού νερού χρήσης.

10η) Ποιες δαπάνες εντάσ­σο­νται στη δια­δι­κα­σία μείωσης;

Στη δια­δι­κα­σία μείωσης εντάσ­σο­νται οι δαπάνες: για αγορά υλικών/εξο­πλι­σμού (σ.σ.: σύμφωνα με το Παράρ­τημα Β’ του ν. 4495/2017). Για πρό­σθε­τες εργα­σίες για την ολο­κλή­ρωση των παρεμ­βά­σεων και για την παροχή υπη­ρε­σιών ενερ­γεια­κής επι­θε­ώ­ρη­σης.

11η) Τι δικαιο­λο­γη­τικά χρειά­ζο­νται;

Τα απαι­τού­μενα δικαιο­λο­γη­τικά είναι:

α) Αντί­γραφα των δύο Πιστο­ποι­η­τι­κών Ενερ­γεια­κής Από­δο­σης που θα εκδο­θούν κατόπιν ενερ­γεια­κών επι­θε­ω­ρή­σεων από μηχα­νικό που έχει την ιδιό­τητα του ενερ­γεια­κού επι­θε­ω­ρη­τού. Η πρώτη λαμ­βά­νει χώρα μετά την υπαγωγή του κτιρίου στις ρυθ­μί­σεις του ν. 4495/2017 και πριν από την έναρξη των παρεμ­βά­σεων και η δεύτερη μετά την ολο­κλή­ρωση αυτών για τη δια­πί­στωση της ορθής υλο­ποί­η­σης των παρεμ­βά­σεων και της επί­τευ­ξης του ενερ­γεια­κού στόχου.

β) Παρα­στα­τικά για τις σχε­τι­κές δαπάνες, περι­λαμ­βα­νο­μέ­νων των δελτίων απο­στο­λής υλικών ή εξο­πλι­σμού.

γ) Πόρισμα-Δήλωση του Ενερ­γεια­κού Επι­θε­ω­ρητή που διε­νήρ­γησε τη δεύτερη επι­θε­ώ­ρηση, στο οποίο δηλώ­νε­ται η ορθή υλο­ποί­ηση των παρεμ­βά­σεων και η επί­τευξη του ενερ­γεια­κού στόχου.

δ) Υπεύ­θυνη δήλωση του αιτού­ντος, με την οποία δηλώνει ότι υπο­βάλ­λει το σύνολο των απαι­τού­με­νων δικαιο­λο­γη­τι­κών, τα στοι­χεία των οποίων είναι αληθή, ότι όλα τα παρα­στα­τικά δαπανών που υπο­βάλ­λει εκδό­θη­καν για την αγορά υλικών/εξο­πλι­σμού, την εκτέ­λεση εργα­σιών και την παροχή υπη­ρε­σιών για την ενερ­γειακή ανα­βάθ­μιση του κτιρίου που ανα­φέ­ρει η αίτησή του καθώς επίσης και ότι οι ιδιο­κτή­τες για το εν λόγω κτίριο δεν έχουν λάβει επι­δό­τηση από κρατικά ή συγ­χρη­μα­το­δο­τού­μενα από την Ευρω­παϊκή Ενωση προ­γράμ­ματα που αφορούν παρεμ­βά­σεις στον κτι­ριακό τομέα για τη βελ­τί­ωση της ενερ­γεια­κής από­δο­σής τους.

12η) Τι πρέπει να προ­σέ­ξει ο ιδιο­κτή­της;

Ο ιδιο­κτή­της πρέπει να έχει υπόψη του τα εξής:

Η έκπτωση δεν εφαρ­μό­ζε­ται σε κτίρια, οι ιδιο­κτή­τες των οποίων έχουν λάβει για αυτά επι­δό­τηση από κρατικά ή συγ­χρη­μα­το­δο­τού­μενα από την Ευρω­παϊκή Ενωση προ­γράμ­ματα που αφορούν σχε­τι­κές παρεμ­βά­σεις ανάλογα με την περί­πτωση.

Το παρά­βολο (σ.σ.: 250 ευρώ έως 100 τ.μ.) πλη­ρώ­νε­ται αυτού­σιο και δεν συμ­ψη­φί­ζε­ται.

Ο ΦΠΑ των υλικών και των εργα­σιών δεν συμ­ψη­φί­ζε­ται.

Για ιδιο­κτη­σία ή ακίνητο όπου ισχύουν ταυ­τό­χρονα δύο ή τρεις περι­πτώ­σεις μείωσης ο μέγι­στος συντε­λε­στής μείωσης του προ­στί­μου δεν μπορεί να ξεπερνά το 65% αυτού.

Τα κατα­βλη­θέ­ντα ποσά για εργα­σίες αφαι­ρού­νται από την τελευ­ταία δόση και τις αμέσως προη­γού­με­νες χρονικά έως ότου ολο­κλη­ρω­θεί ο συμ­ψη­φι­σμός.

Ηδη κατα­βλη­θέ­ντα ποσά δεν επι­στρέ­φο­νται και δεν ανα­ζη­τού­νται.

Από τις Αρχές ελέγ­χο­νται δειγ­μα­το­λη­πτικά 5% των σχε­τι­κών δηλώ­σεων.

Ο έλεγχος μετά από καταγ­γε­λία ή εντολή δημο­σίας αρχής διε­νερ­γεί­ται από Ελεγ­κτές Δόμησης.

Για την Κατη­γο­ρία Α (αισθη­τική ανα­βάθ­μιση κτιρίων σε παρα­δο­σια­κούς οικι­σμούς)

13η) Πόσο μπορεί να μειωθεί το πρό­στιμο;

Η μείωση μπορεί να φθάσει και το 50% του προ­στί­μου.

14η) Ποιες δαπάνες εντάσ­σο­νται στη δια­δι­κα­σία μείωσης;

Εντάσ­σο­νται οι δαπάνες για την αγορά υλικών/εξο­πλι­σμού. Για πρό­σθε­τες εργα­σίες για την ολο­κλή­ρωση των παρεμ­βά­σεων και για την απο­ζη­μί­ωση των Ελεγ­κτών Δόμησης.

15η) Τι δικαιο­λο­γη­τικά απαι­τού­νται;

Απαι­τού­νται: α) Αίτηση και Υπεύ­θυνη δήλωση ιδιο­κτήτη. β) Εγκριση Συμ­βου­λίου Αρχι­τε­κτο­νι­κής. γ) Αντί­γραφο της οικο­δο­μι­κής αδείας ή της έγκρι­σης εργα­σιών μικρής κλί­μα­κας για τις εργα­σίες προ­σαρ­μο­γής, όπου απαι­τεί­ται. δ) Παρα­στα­τικά για τις σχε­τι­κές δαπάνες, περι­λαμ­βα­νο­μέ­νων των δελτίων απο­στο­λής υλικών ή εξο­πλι­σμού. ε) Βεβαί­ωση ελεγκτή δόμησης ότι οι εργα­σίες προ­σαρ­μο­γής υλο­ποι­ή­θη­καν.

Premium έκδοση «Τα ΝΕΑ»