ΕΟΔΥ: Προφυλαχθείτε από τα κουνούπια – Προφυλαχθείτε από τον ιό του Δυτικού Νείλου

Ο Εθνικός Οργα­νι­σμός Δημό­σιας Υγείας (ΕΟΔΥ) συνιστά να λαμ­βά­νετε μέτρα για να προ­φυ­λάσ­σε­στε από τα κου­νού­πια, ώστε να μειωθεί ο κίν­δυ­νος λοί­μω­ξης από τον ιό του Δυτικού Νείλου, ο οποίος ανα­μέ­νε­ται να επα­να­κυ­κλο­φο­ρή­σει και τη φετινή χρονιά.

Κρού­σματα της λοί­μω­ξης από τον ιό του Δυτικού Νείλου εμφα­νί­ζο­νται σε πολλές χώρες παγκο­σμίως, όπως και σε πολλές Ευρω­παϊ­κές χώρες, σε ετήσια βάση, συνήθως κατά τους καλο­και­ρι­νούς και φθι­νο­πω­ρι­νούς μήνες. Από το 2010 και μετά, εμφα­νί­ζο­νται κρού­σματα σχεδόν κάθε χρόνο και στη χώρα μας. Ως εκ τούτου, θεω­ρεί­ται πιθανή και ανα­με­νό­μενη η επα­νεμ­φά­νιση περι­στα­τι­κών, κατά την τρέ­χουσα περίοδο κυκλο­φο­ρίας των κου­νου­πιών (όπως και σε κάθε περίοδο μετά­δο­σης).

Μάλιστα, φέτος, εξαι­τίας των ήπιων θερ­μο­κρα­σιών του Χειμώνα, εκτι­μώ­νται ως ευνοϊ­κές οι συν­θή­κες για την πρώιμη έναρξη της περιό­δου υψηλής επο­χι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας των κου­νου­πιών και για την κατα­γραφή αυξη­μέ­νων πλη­θυ­σμών κου­νου­πιών και έντονης κυκλο­φο­ρίας του ιού.

Ο ιός του Δυτικού Νείλου μετα­δί­δε­ται κυρίως με το τσί­μπημα μολυ­σμέ­νων «κοινών» κου­νου­πιών. Τα κου­νού­πια μολύ­νο­νται από μολυ­σμένα πτηνά (ορι­σμένα είδη κυρίως άγριων πτηνών). Οι άνθρω­ποι που έχουν μολυν­θεί δε μετα­δί­δουν περαι­τέρω τον ιό σε άλλα κου­νού­πια ή σε άλλους ανθρώ­πους (με άμεση επαφή).

Η πλειο­νό­τητα των ατόμων που μολύ­νο­νται από τον ιό δεν αρρω­σταί­νουν καθόλου ή παρου­σιά­ζουν μόνο ήπια νόσο, ενώ πολύ λίγα άτομα (< 1% όσων μολύ­νο­νται) εμφα­νί­ζουν σοβαρή νόσο που προ­σβάλ­λει το νευρικό σύστημα (κυρίως εγκε­φα­λί­τιδα ή μηνιγ­γί­τιδα). Άτομα μεγα­λύ­τε­ρης ηλικίας (άνω των 50 ετών) και άτομα με ανο­σο­κα­τα­στολή/χρόνια υπο­κεί­μενα νοσή­ματα κιν­δυ­νεύ­ουν περισ­σό­τερο να αρρω­στή­σουν σοβαρά.

Καθώς η επι­δη­μιο­λο­γία του ιού είναι σύνθετη και καθο­ρί­ζε­ται από πολλούς παρά­γο­ντες, οι περιο­χές κυκλο­φο­ρίας του ιού και εμφά­νι­σης κρου­σμά­των δεν μπορούν να προ­βλε­φθούν με ασφά­λεια. Ως εκ τούτου, o ΕΟΔΥ συνιστά να τηρείτε τα ατομικά μέτρα προ­στα­σίας από τα κου­νού­πια, σε όλη την επι­κρά­τεια, καθόλη την περίοδο κυκλο­φο­ρίας των κου­νου­πιών:

· Χρη­σι­μο­ποιείτε εγκε­κρι­μένα εντο­μο­α­πω­θη­τικά σώματος και περι­βάλ­λο­ντος (σύμφωνα με τις οδηγίες χρήσης), σήτες, κου­νου­πιέ­ρες, κλι­μα­τι­στικά/ ανε­μι­στή­ρες, κατάλ­ληλα (μακριά) ρούχα.

· Μην αφήνετε στάσιμα νερά πουθενά (έτσι, βοηθάτε ουσια­στικά στον περιο­ρι­σμό των εστιών ανα­πα­ρα­γω­γής των κου­νου­πιών στους ιδιω­τι­κούς χώρους).

Άτομα μεγα­λύ­τε­ρης ηλικίας, άτομα με ανο­σο­κα­τα­στολή και άτομα με χρόνια υπο­κεί­μενα νοσή­ματα πρέπει να τηρούν τα μέτρα αυτά με ιδιαί­τερη συνέ­πεια, καθώς κιν­δυ­νεύ­ουν περισ­σό­τερο να αρρω­στή­σουν σοβαρά.

Σε κάθε περίοδο μετά­δο­σης, και με στόχο την έγκαιρη εφαρ­μογή στο­χευ­μέ­νων μέτρων από­κρι­σης και πρό­λη­ψης, ο ΕΟΔΥ διε­νερ­γεί ενι­σχυ­μένη επι­δη­μιο­λο­γική επι­τή­ρηση της νόσου, ενη­με­ρώ­νει τους επαγ­γελ­μα­τίες υγείας και δημό­σιας υγείας, διε­ρευνά άμεσα τα περι­στα­τικά και βρί­σκε­ται σε συνεχή επι­κοι­νω­νία και συνερ­γα­σία με τις αρμό­διες εθνικές αρχές και τις αρχές τοπικής αυτο­διοί­κη­σης. Μάλιστα, το Υπουρ­γείο Υγείας σε συνερ­γα­σία με τον ΕΟΔΥ, προ­χώ­ρησε στην εκπό­νηση ενός ολο­κλη­ρω­μέ­νου Σχεδίου Δράσης για τη λοίμωξη από τον ιό του Δυτικού Νείλου, με σκοπό την προ­τυ­πο­ποι­η­μένη εφαρ­μογή δράσεων για τη δια­χεί­ριση και μείωση του κιν­δύ­νου μετά­δο­σης του ιού, βάσει εκτί­μη­σης κιν­δύ­νου.

Περισ­σό­τε­ρες πλη­ρο­φο­ρίες για τον ιό του Δυτικού Νείλου και τα μέτρα προ­στα­σίας από τα κου­νού­πια μπο­ρείτε να βρείτε στην ιστο­σε­λίδα του ΕΟΔΥ (https://eody.gov.gr/disease/ios-toy-dytikoy-neiloy/). Επίσης, μπο­ρείτε να ενη­με­ρώ­νε­στε για τα τρέ­χο­ντα επι­δη­μιο­λο­γικά δεδο­μένα (αριθμό κρου­σμά­των σε επίπεδο Δήμου) από τις επι­και­ρο­ποι­η­μέ­νες εβδο­μα­διαίες εκθέ­σεις επι­τή­ρη­σης της λοί­μω­ξης, που θα αναρ­τώ­νται στην ιστο­σε­λίδα του ΕΟΔΥ σε εβδο­μα­διαία βάση.

Στο πλαίσιο μίας ολο­κλη­ρω­μέ­νης δια­χεί­ρι­σης και πρό­λη­ψης της μετά­δο­σης νοση­μά­των που μετα­δί­δο­νται με κου­νού­πια, ο ΕΟΔΥ -σε συνερ­γα­σία με πολλούς φορείς- διε­νερ­γεί, συμ­με­τέ­χει ή/και συντο­νί­ζει -τα τελευ­ταία έτη- πρό­γραμμα ενερ­γη­τι­κής εντο­μο­λο­γι­κής επι­τή­ρη­σης σε εθνικό επίπεδο. Η εντο­μο­λο­γική επι­τή­ρηση απο­τε­λεί βασική προ­ϋ­πό­θεση για την εκτί­μηση του κιν­δύ­νου μετά­δο­σης αυτών των νοση­μά­των και την έγκαιρη εφαρ­μογή δράσεων πρό­λη­ψης. Στο­χεύει στην κατα­γραφή των ειδών κου­νου­πιών που κυκλο­φο­ρούν στη χώρα μας, την ανί­χνευση κυκλο­φο­ρίας του ιού του Δυτικού Νείλου στα κου­νού­πια, ως ενός συστή­μα­τος έγκαι­ρης ειδο­ποί­η­σης για την πρόληψη της νόσου, καθώς και στον έγκαιρο εντο­πι­σμό τυχόν νέων για τη χώρα μας ειδών κου­νου­πιών με υγειο­νο­μική σημασία.

Για την περίοδο 2024, ο ΕΟΔΥ έχοντας μερι­μνή­σει για την αύξηση του δια­θέ­σι­μου προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού, έχει οργα­νώ­σει και θα υλο­ποι­ή­σει διευ­ρυ­μένο πρό­γραμμα ενι­σχυ­μέ­νης εντο­μο­λο­γι­κής επι­τή­ρη­σης, μέσω της ανά­πτυ­ξης ενός δικτύου συνερ­γα­σίας με φορείς του δημο­σίου/ ευρύ­τε­ρου δημο­σίου τομέα, με επέ­κταση του δικτύου παγίδων σύλ­λη­ψης κου­νου­πιών, με τυπο­ποι­η­μένη μεθο­δο­λο­γία και αντι­προ­σω­πευ­τική γεω­γρα­φική κατα­νομή. Το πρό­γραμμα θα υλο­ποι­η­θεί -υπό τον συντο­νι­σμό του ΕΟΔΥ- σε συνερ­γα­σία με το Μπε­νά­κειο Φυτο­πα­θο­λο­γικό Ινστι­τούτο, το Πανε­πι­στή­μιο Δυτικής Αττικής, το Ίδρυμα Τεχνο­λο­γίας και Έρευνας, τον Οργα­νι­σμό ΕΛΓΟ Δήμητρα, το Γεω­πο­νικό Πανε­πι­στή­μιο Αθηνών, το Αρι­στο­τέ­λειο Πανε­πι­στή­μιο Θεσ­σα­λο­νί­κης, το Πανε­πι­στή­μιο Θεσ­σα­λίας, το Δημο­κρί­τειο Πανε­πι­στή­μιο Θράκης και το Πανε­πι­στή­μιο Πατρών. Τα εντο­μο­λο­γικά δεδο­μένα που θα παρά­γο­νται θα είναι άμεσα δια­θέ­σιμα στις αρχές τοπικής αυτο­διοί­κη­σης που είναι αρμό­διες για τη δια­χεί­ριση των κου­νου­πιών, για τη στο­χευ­μένη και έγκαιρη εφαρ­μογή μέτρων ελέγχου σε τοπικό επίπεδο.