ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Διόδια, ζώνες επισκεπτών και φόροι: Πώς «απαντά» η Ευρώπη στον υπερτουρισμό

news room 9 λεπτά ανάγνωση
ΥΠΕΡΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΒΕΝΕΤΙΑ

Από τη Σεβίλλη και τη Βενετία μέχρι το Άμστερ­νταμ, η Ευρώπη μαθαί­νει να βελ­τιώ­νει τη ζωή των ντόπιων περιο­ρί­ζο­ντας τους του­ρί­στες

Καθώς πλη­σιά­ζει η καλο­και­ρινή του­ρι­στική περί­ο­δος, τίθεται ένα δια­χρο­νικό ερώτημα: μία πόλη είναι για όσους ζουν εκεί ή «ανήκει» σε ολό­κληρο τον κόσμο;

Το τελευ­ταίο επει­σό­διο σε αυτή την άτυπη διαμάχη προ­έρ­χε­ται από τη Βαρ­κε­λώνη. Το λεω­φο­ρείο Νο. 116 πηγαί­νει στο πάρκο Güell του Antoni Gaudí, έναν από τους κορυ­φαί­ους του­ρι­στι­κούς προ­ο­ρι­σμούς της πόλης. Ωστόσο, ο συνω­στι­σμός στη γει­το­νιά και τα λεω­φο­ρεία ώθησε το δημο­τικό συμ­βού­λιο να αφαι­ρέ­σει τη δια­δρομή του λεω­φο­ρείου από τους χάρτες της Google και της Apple. Έτσι, η πρό­σβαση στο Park Güell είναι πλέον πιο δύσκολη για τους του­ρί­στες – κάτι που δεν ενοχλεί καθόλου τους ντό­πιους.

Και αυτό δεν είναι μεμο­νω­μένο περι­στα­τικό. Όπως θυμίζει το Bloomberg, η Νέα Υόρκη έχει θέσει αυστη­ρούς περιο­ρι­σμούς στην Airbnb σε μια προ­σπά­θεια να απο­κα­τα­στή­σει την προ­σφορά δια­με­ρι­σμά­των για τους κατοί­κους της πόλης και όχι για τους του­ρί­στες. Το Άμστερ­νταμ λέει στους Βρε­τα­νούς «του­ρί­στες για πάρτι» να μην επι­σκέ­πτο­νται την πόλη, επειδή φοβού­νται ότι επι­δί­δο­νται σε πολύ ποτό, ναρ­κω­τικά και σεξ. Η Ιαπωνία αυξάνει την τιμή των τρένων bullet για τους του­ρί­στες κατά 70%. Η Βενετία χρεώνει στους ημε­ρή­σιους ταξι­διώ­τες πέντε ευρώ την επί­σκεψη.

Και μετά υπάρχει η ανε­πί­σημη απο­θάρ­ρυνση: Οι ιθα­γε­νείς του Μεντε­γίν της Κολομ­βίας, πήγαν πρό­σφατα σε μπαρ με πολύ του­ρι­σμό και δια­δή­λω­σαν ενάντια στους θαμώνες. Στην Ισπανία, δια­δη­λω­τές κατά των του­ρι­στών στο­χεύ­ουν παρα­λίες και εστια­τό­ρια.

Η περί­πτωση της Σεβίλ­λης

Η εντυ­πω­σιακή νεο­μαυ­ρι­τα­νική Plaza de España της Σεβίλ­λης ήταν για σχεδόν έναν αιώνα ένα από τα σημα­ντι­κό­τερα αξιο­θέ­ατα της πόλης, μια περί­τε­χνη βιτρίνα για την ισπα­νική αρχι­τε­κτο­νική. Αλλά οι αρκετές χιλιά­δες επι­σκέ­πτες από όλο τον κόσμο που συνω­στί­ζο­νται στην πλατεία καθη­με­ρινά, με τα πόδια ή με άλογα, ίσως χρεια­στεί σύντομα να πλη­ρώ­σουν για το προ­νό­μιο αυτό, με τα έσοδα από το εισι­τή­ριο εισόδου να δια­τί­θε­νται για τη συντή­ρησή του.

«Σχε­διά­ζουμε να κλεί­σουμε την Plaza de España και να χρε­ώ­σουμε τους του­ρί­στες για να χρη­μα­το­δο­τή­σουν τη συντή­ρησή της και να δια­σφα­λί­σουν την ασφά­λειά της», ανα­κοί­νωσε ο δήμαρ­χος της Σεβίλ­λης, José Luis Sanz, στο X την περα­σμένη εβδο­μάδα, δημο­σιεύ­ο­ντας ένα βίντεο που δείχνει πλα­κά­κια που λείπουν και κατε­στραμ­μέ­νες προ­σό­ψεις.

Ο Sanz κατέ­στησε σαφές ότι οι ντόπιοι και οι επι­σκέ­πτες από την επαρχία της Ανδα­λου­σίας δεν θα πλη­ρώ­νουν. Ωστόσο, πολλοί κάτοι­κοι αντι­τά­χθη­καν στο πρό­γραμμα – αλλά η κριτική τους ήταν κυρίως ότι θα ήταν περί­πλοκη η δια­χεί­ρισή του και όχι πολύ απο­τε­λε­σμα­τική. Πολύ καλύ­τερα, είπαν πολλοί ντόπιοι, θα ήταν ένας βαρύς του­ρι­στι­κός φόρος για όλους τους επι­σκέ­πτες της Σεβίλ­λης. «Ο μαζικός του­ρι­σμός», είπε ένας, «κατα­στρέ­φει την πόλη μας».

Σύμφωνα με εκτενές αφιέ­ρωμα του Guardian, αυτό είναι ένα ρεφρέν που ακού­γε­ται σε ιστο­ρι­κές πόλεις σε όλη την Ευρώπη , από την Πράγα μέχρι τη Βαρ­κε­λώνη, και από την Αθήνα μέχρι το Άμστερ­νταμ. Ο μαζικός του­ρι­σμός, που προ­ω­θεί­ται από συμ­βού­λια που διψούν για μετρητά από το κραχ του 2008 και τρο­φο­δο­τεί­ται από φτηνές πτήσεις και ενοι­κιά­σεις δωμα­τίων μέσω Δια­δι­κτύου, έχει γίνει ένα τέρας.

Μετά την κατα­κό­ρυφη πτώση κατά τη διάρ­κεια της Covid, οι αριθμοί του του­ρι­σμού εκτι­νάσ­σο­νται ξανά στα ύψη και πρό­κει­ται να ξεπε­ρά­σουν τα προ-πανδημικά επίπεδα αυτό το καλο­καίρι. Ο αριθμός των αερο­πο­ρι­κών θέσεων χαμηλού κόστους στην Ευρώπη, ο οποίος αυξή­θηκε 10% ετησίως από το 2010 και έφτασε τα 500 εκα­τομ­μύ­ρια το 2019, θα μπο­ρούσε να ξεπε­ρά­σει τα 800 εκα­τομ­μύ­ρια το 2024.

Το Airbnb

Πριν από το lockdown, η Airbnb, η μεγα­λύ­τερη αλλά όχι μονα­δική πλατ­φόρμα για βρα­χυ­χρό­νιες μισθώ­σεις, κατέ­γραψε τρι­ψή­φια ανά­πτυξη σε ορι­σμέ­νες ευρω­παϊ­κές πόλεις. Το τι να κάνουμε για αυτό, ωστόσο, δεν είναι εύκολη ερώτηση. Πρέπει να βρεθούν λεπτές ισορ­ρο­πίες μεταξύ των τόσο ανα­γκαίων εσόδων και θέσεων εργα­σίας που δημιουρ­γού­νται από τον του­ρι­σμό, και της ποιό­τη­τας ζωής των κατοί­κων. Δηλαδή μεταξύ της δια­χεί­ρι­σης του του­ρι­σμού και της απο­θάρ­ρυν­σης του.

Μια στρα­τη­γική που μπορεί να υιο­θε­τή­σει η Σεβίλλη – 3 εκα­τομ­μύ­ρια του­ρί­στες ετησίως για 700.000 κατοί­κους – είναι η χρέωση για τα μεγάλα αξιο­θέ­ατα. Από τον Ιανουά­ριο, οι ξένοι επι­σκέ­πτες στην Αγία Σοφία της Κων­στα­ντι­νού­πο­λης, η οποία δέχεται περίπου 3,5 εκα­τομ­μύ­ρια επι­σκέ­ψεις ετησίως, πλη­ρώ­νουν 25 ευρώ για το προ­νό­μιο.

Η Βενετία είναι τόσο κατα­κλυ­σμένη από επι­σκέ­πτες που έχει εισα­γά­γει ένα εισι­τή­ριο εισόδου για ολό­κληρη την πόλη, που κυμαί­νε­ται από 3 έως 10 ευρώ. Το Παρίσι έχει σχεδόν τρι­πλα­σιά­σει τους του­ρι­στι­κούς φόρους του, από – ανάλογα με την περιοχή και τον τύπο κατα­λύ­μα­τος – 0,25-5 € σε 0,65-14,95 €.

Άλλες πόλεις βασί­ζο­νται σε καλύ­τερη δια­χεί­ριση – η Αθήνα, για παρά­δειγμα, το περα­σμένο καλο­καίρι εισή­γαγε ένα σύστημα χρο­νο­θυ­ρί­δων για επι­σκέ­ψεις στην Ακρό­πολη, ενώ η καλο­και­ρινή πρό­σβαση στο Calanques της Μασ­σα­λίας ρυθ­μί­ζε­ται πλέον μέσω ενός δωρεάν προ­γράμ­μα­τος κρα­τή­σεων.

Ενη­με­ρω­τι­κές εκστρα­τείες

Ορι­σμένα μέρη ξεκι­νούν ενη­με­ρω­τι­κές εκστρα­τείες με στόχο να ανα­μορ­φώ­σουν τις του­ρι­στι­κές ροές. Η Γαλλία, όπου το 80% των επι­σκέ­ψεων συγκε­ντρώ­νε­ται στο 20% της χώρας, θα ξεκι­νή­σει αυτή την άνοιξη μια καμπά­νια 1 εκα­τομ­μυ­ρίου ευρώ προ­τρέ­πο­ντας τους εγχώ­ριους και ξένους του­ρί­στες να ξεφύ­γουν περισ­σό­τερο από την πεπα­τη­μένη .

Δημιουρ­γούν επίσης ένα παρα­τη­ρη­τή­ριο του­ρι­σμού για να μετρή­σει με ακρί­βεια τις ροές και να εντο­πί­σει πιθανές υπερ­φορ­τώ­σεις. «Η Γαλλία είναι ο μεγα­λύ­τε­ρος του­ρι­στι­κός προ­ο­ρι­σμός στον κόσμο, αλλά έχουμε σοβαρή έλλειψη δεδο­μέ­νων για να βοη­θή­σουμε στη δια­χεί­ριση του πλήθους», δήλωσε η κυβέρ­νηση.

Υπο­σχέ­σεις

Κάποια μέτρα κατά του του­ρι­σμού, ωστόσο, απο­δει­κνύ­ο­νται απλώς φήμες. Το περα­σμένο καλο­καίρι, είχε γραφτεί ότι η περι­τει­χι­σμένη κρο­α­τική πόλη Ντου­μπρόβ­νικ, που λέγεται ότι είναι ο προ­ο­ρι­σμός με τις περισ­σό­τε­ρες επι­σκέ­ψεις στην Ευρώπη, με 36 επι­σκέ­πτες ανά κάτοικο, απα­γό­ρευσε τις βαλί­τσες με τροχούς.

Ωστόσο, στο πλαίσιο της εκστρα­τείας Respect the City, που προ­τρέ­πει τους επι­σκέ­πτες να ντύ­νο­νται κατάλ­ληλα στο ιστο­ρικό κέντρο και να απο­φύ­γουν την αναρ­ρί­χηση σε μνημεία, ο δήμος ζήτησε απλώς από τους του­ρί­στες να ανα­ση­κώ­νουν τις βαλί­τσες τους για να μην κάνουν θόρυβο και ενο­χλούν τους ντό­πιους.

Ελλάδα

Ο Guardian κάνει ιδιαί­τερη αναφορά στην Ελλάδα, τονί­ζο­ντας ότι είναι ένα από τα μέρη με τις περισ­σό­τε­ρες επι­σκέ­ψεις στον κόσμο: «ο αυξα­νό­με­νος αριθμός του­ρι­στών όχι μόνο επι­βα­ρύ­νει τις υπο­δο­μές στα νησιω­τικά ειδυλ­λιακά θέρετρα, αλλά αυξάνει όλο και περισ­σό­τερο την επι­σκε­ψι­μό­τητα στην Αθήνα, όπου οι κάτοι­κοι, όπως και αλλού, βρί­σκο­νται στα όπλα».

Κάποτε ενδιά­με­σος σταθμός για ταξι­διώ­τες καθ’ οδόν προς τα νησιά, η ελλη­νική μητρό­πολη είναι πλέον ένας βασικό προ­ο­ρι­σμός, προ­σελ­κύ­ο­ντας περισ­σό­τε­ρους από 7 εκα­τομ­μύ­ρια του­ρί­στες – ρεκόρ όλων των εποχών – το 2023, με τους Αμε­ρι­κα­νούς και τους Βρε­τα­νούς να βρί­σκο­νται στην κορυφή των αφίξεων.

Το δημο­σί­ευμα τονίζει ότι οι ελλη­νι­κές αρχές ανα­κοί­νω­σαν ότι οι πολι­τι­κές ελέγχου του πλήθους –που εφαρ­μό­στη­καν πιλο­τικά στην Ακρό­πολη τον Σεπτέμ­βριο– θα επε­κτα­θούν σε άλλους αρχαιο­λο­γι­κούς χώρους τον επόμενο μήνα.

Το πρό­γραμμα ζώνης επι­σκε­πτών, που λει­τουρ­γεί από τις 8 π.μ. έως τις 8 μ.μ., στο­χεύει στη μείωση της συμ­φό­ρη­σης, με τις αρχές να εισά­γουν σύστημα χρο­νο­θυ­ρί­δων, ηλε­κτρο­νικά εισι­τή­ρια και σημεία εισόδου ταχείας λωρίδας για οργα­νω­μέ­νες ομάδες. Τα μουσεία θα περιο­ρί­σουν τον αριθμό των επι­σκε­πτών από τον Απρίλιο.

Η βρε­τα­νική εφη­με­ρίδα ανα­φε­ρό­μενη στα νησιά, τονίζει ότι λόγω του υπερ­του­ρι­σμού οι τοπικές κοι­νό­τη­τες αντι­με­τω­πί­ζουν όλο και περισ­σό­τερο τη δια­χεί­ριση των απορ­ριμ­μά­των, τη λει­ψυ­δρία, τις ανε­παρ­κείς δημό­σιες υπη­ρε­σίες και τις παρά­νο­μες κατα­σκευές. «Μπροστά στην τοπική δυσα­ρέ­σκεια, η κυβέρ­νηση ανα­γκά­στηκε να παρέμ­βει. Στη Σαντο­ρίνη, όπου τα παρά­πονα για υπερ­κο­ρε­σμό αυξά­νο­νται σταθερά με την πάροδο των ετών, εισήχθη ένα σύστημα κατα­νο­μής θέσεων για κρουα­ζιε­ρό­πλοια, με τον αριθμό των απο­βι­βά­σεων ανά 24ωρο περιο­ρί­ζε­ται στους 8.000 επι­βά­τες» ανα­φέ­ρει το άρθρο και προ­σθέ­τει: «Στη Μύκονο –όπως η Σαντο­ρίνη, ένα από τα πιο δημο­φιλή νησιά της κυκλα­δί­τι­κης αλυ­σί­δας– οι αρχές έχουν περιο­ρί­σει την παρά­νομη κατα­σκευή, κατα­στρέ­φο­ντας με μπουλ­ντό­ζες παρά­νομα χτι­σμένα μπαρ και εστια­τό­ρια σε προ­νο­μια­κές τοπο­θε­σίες»

Ολλαν­δία

Στην πρω­τεύ­ουσα της χώρας που επι­νό­ησε τον όρο overtoerisme, ο του­ρί­στας μπορεί να είναι μια βρώμικη λέξη, αλλά το Άμστερ­νταμ είναι επίσης όλο και πιο απελ­πι­σμένο για τα μετρητά των επι­σκε­πτών.

Ένα σχέδιο τον περα­σμένο Μάρτιο για να απο­τρέ­ψει τους νεαρούς Βρε­τα­νούς έγινε πρω­το­σέ­λιδο παγκο­σμίως. Δεν είναι σαφές τι επι­πτώ­σεις είχε, ωστόσο, καθώς οι νυχτε­ρι­νοί του­ρί­στες του Άμστερ­νταμ πέρυσι έφτασαν τα επίπεδα σχεδόν προ της παν­δη­μίας στα 9 εκα­τομ­μύ­ρια – 21% περισ­σό­τερο από το 2022.

Επίσης, από την περα­σμένη άνοιξη υπάρχει απα­γό­ρευση του καπνί­σμα­τος κάν­να­βης σε δημόσιο χώρο στην περιοχή με τα «κόκκινα φανάρια», ενώ τα μπαρ κλεί­νουν στις 2 π.μ. αντί στις 4. Ωστόσο, μετά από παρά­πονα, οι γνωστές «βιτρί­νες»  των οίκων ανοχής είναι και πάλι ανοιχτά μέχρι τις 6 το πρωί αντί για τις 3 το πρωί.

Το Άμστερ­νταμ παράλ­ληλα, μείωσε τον αριθμό των αδειο­δο­τη­μέ­νων χώρων B&B κατά 30%, ψήφισε το κλεί­σιμο ενός τερ­μα­τι­κού σταθμού κρουα­ζιέ­ρας στο κέντρο της πόλης και δοκι­μά­ζει σκλη­ρό­τερα μέτρα αδειο­δό­τη­σης για την απο­μά­κρυνση των «απα­τε­ώ­νων» του­ρι­στι­κών επι­χει­ρή­σεων.

Επίσης φέτος, ο του­ρι­στι­κός φόρος αυξή­θηκε από 7% σε 12,5% και είναι ο υψη­λό­τε­ρος στην Ευρώπη

Ισπανία

Σύμφωνα με τον Guardian, η Ισπανία δέχτηκε 85 εκα­τομ­μύ­ρια του­ρί­στες το 2023, σχεδόν 2% περισ­σό­τερο από το 2019 πριν από την παν­δη­μία – και σε μια χώρα όπου ο του­ρι­σμός παράγει το 13% του ΑΕΠ, μετά την οικο­νο­μική κατα­στροφή των ετών Covid, οι φωνές που ζητού­σαν περιο­ρι­σμούς έχουν σχεδόν φιμωθεί.

Η επι­χεί­ρηση φιλο­ξε­νίας, ωστόσο, συνε­χί­ζει να ψέλνει το «μάντρα» της ποιό­τη­τας έναντι της ποσό­τη­τας. Πέρυσι, περίπου 15 εκα­τομ­μύ­ρια άνθρω­ποι επι­σκέ­φθη­καν τις Βαλε­α­ρί­δες (πλη­θυ­σμός 2 εκα­τομ­μύ­ρια), περισ­σό­τε­ροι από τους μισούς Βρε­τα­νοί και Γερ­μα­νοί, με ένα σημα­ντικό ποσοστό να προ­έρ­χε­ται από αυτό που η περι­φε­ρειακή κυβέρ­νηση απο­κα­λεί «του­ρι­σμό υπερ­βο­λής», με υπερ­κα­τα­νά­λωση αλκοόλ.

Ο νέος νόμος για την πάταξη του αλκο­ο­λι­κού του­ρι­σμού ανα­μέ­νε­ται να τεθεί σε ισχύ με την έναρξη της σεζόν το Πάσχα. Σύμφωνα με νόμο του 2020, περιο­χές όπως το Magaluf στη Μαγιόρκα και το Sant Antoni στην Ίμπιζα ονο­μά­στη­καν ως προ­βλη­μα­τικά σημεία.

Επι­βλή­θη­καν βαριά πρό­στιμα για τις βουτιές από τα μπαλ­κό­νια στις πισίνες και απα­γο­ρεύ­τηκε στα κατα­στή­ματα να πουλούν αλκοόλ μετά τις 9.30 μ.μ. Τοπικές επι­χει­ρή­σεις αντι­με­τώ­πι­σαν πρό­στιμα έως 600.000 ευρώ.

Ιταλία

Μετά από χρόνια συζή­τη­σης, η Βενετία είναι το πρώτο σημα­ντικό του­ρι­στικό σημείο στην Ιταλία που εισή­γαγε εισι­τή­ριο εισόδου για ημε­ρή­σιους ταξι­διώ­τες. Το μέτρο ξεκινά με την έναρξη της περιό­δου αιχμής στις 25 Απρι­λίου και σε μια πρώτη πει­ρα­μα­τική φάση θα ισχύει μόνο ορι­σμέ­νες ημέρες έως τις 14 Ιουλίου.

Τα εισι­τή­ρια των 5 ευρώ μπορούν να κρα­τη­θούν ηλε­κτρο­νικά. Ο χρόνος θα δείξει εάν η πρω­το­βου­λία αυτή θα λει­τουρ­γή­σει, αλλά με τον αριθμό των επι­σκε­πτών να έχει επι­στρέ­ψει στα προ παν­δη­μίας επίπεδα – κατά μέσο όρο 40.000 ημε­ρή­σιοι ταξι­διώ­τες τις ημέρες αιχμής – και την αιώνια απειλή της εύθραυ­στης λιμνο­θά­λασ­σας να χάσει το καθε­στώς κλη­ρο­νο­μιάς της από την Unesco, οι αρχές ανα­γκά­στη­καν να δράσουν . Η πόλη είναι επίσης έτοιμη να περιο­ρί­σει τις του­ρι­στι­κές ομάδες σε 25 άτομα από τον Ιούνιο και να απα­γο­ρεύ­σει τη χρήση μεγα­φώ­νων επειδή «δημιουρ­γούν σύγχυση και ανα­στά­τωση», δήλωσε το συμ­βού­λιο της Βενε­τίας στα τέλη Δεκεμ­βρίου.

Η Φλω­ρε­ντία υπο­φέ­ρει εδώ και καιρό από παρό­μοια προ­βλή­ματα υπερ­του­ρι­σμού, με απο­τέ­λε­σμα το συμ­βού­λιο τον Οκτώ­βριο του περα­σμέ­νου έτους να απα­γο­ρεύ­σει τις νέες βρα­χυ­πρό­θε­σμες ενοι­κιά­σεις στο ιστο­ρικό κέντρο από την Airbnb και παρό­μοιες πλατ­φόρ­μες.

Αλλού στην Ιταλία, οι οδηγοί κατά μήκος της ακτής του Αμάλφι θα πληγούν και πάλι το μέτρο των «μονών-ζυγών» προ­κει­μέ­νου να απο­τρα­πεί το τερά­στιο μπο­τι­λιά­ρι­σμα κατά μήκος του ελι­κοει­δούς παρα­λια­κού δρόμου μήκους 35 χιλιο­μέ­τρων που περι­γρά­φε­ται ως «εφιάλ­της» από τους ντό­πιους.

Πηγή: ΟΤ

Πώς σας φάνηκε το άρθρο;

Ένα πάτημα, χωρίς λογαριασμό. Μία ψήφος ανά συσκευή.

Σχολιασμός άρθρου

Προσθέστε ένα σχόλιο

Εμφανίζεται μετά από έγκριση · το e-mail δεν δημοσιεύεται0 / 2000

Τα σχόλια εκφράζουν τον σχολιαστή, όχι τη Δημοκρατική. Όροι σχολιασμού

Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται. Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση· το e-mail δεν δημοσιεύεται.

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει.