Υποβλήθηκαν στην ΠΕΔ Νοτίου Αιγαίου γνωμοδοτήσεις για την εναρμόνιση των νησιών στην εθνική προστασία του αιγιαλού και της παραλίας

Για το φλέγον ζήτημα της τρο­πο­ποί­η­σης των δια­τά­ξεων του αιγια­λού και της παρα­λίας που αφορούν, ειδικά και κατ’ εξαί­ρεση από την υπό­λοιπη Ελλη­νική Επι­κρά­τεια, τα Δωδε­κά­νησα, συν­δέ­ο­ντάς το με την κατάρ­γηση της ισχύος του Ιτα­λι­κού Κτη­μα­το­λο­γι­κού Κανο­νι­σμού, καταρ­τί­στη­καν θεσμι­κές προ­τά­σεις και ειση­γή­σεις από πλευράς Π.Ε.Δ. Νοτίου Αιγαίου προς το Υπουρ­γείο Εθνικής Οικο­νο­μίας και Οικο­νο­μι­κών προς προ­ά­σπιση επι­μέ­ρους αιτη­μά­των νησιω­τι­κών Δήμων της Δωδε­κα­νή­σου.

Πρόθεση της παρέμ­βα­σης της Π.Ε.Δ. Νοτίου Αιγαίου, με βάση τις απο­φά­σεις της, απο­τε­λεί η πλήρης εξο­μοί­ωση του νομο­θε­τι­κού καθε­στώ­τος του αιγια­λού και της παρα­λίας στο σύνολο της Ελλη­νι­κής Επι­κρά­τειας συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης και της Δωδε­κα­νή­σου, 77 και πλέον χρόνια από την ενσω­μά­τωσή της, με την απο­κα­τά­σταση του νομο­θε­τι­κού καθε­στώ­τος και με την απο­σύν­δεσή του από τον παρω­χη­μένο και πλέον υπό κατάρ­γηση ιταλικό κτη­μα­το­λο­γικό κανο­νι­σμό, που μετρά ήδη 95 χρόνια ζωής.

Για την τεκ­μη­ρί­ωση των θέσεων της Π.Ε.Δ. Νοτίου Αιγαίου, για αυτά τα κρίσιμα σε ιστο­ρική και νομική διά­σταση θέματα, υπο­βλή­θη­καν προς το Υπουρ­γείο Εθνικής Οικο­νο­μίας και Οικο­νο­μι­κών δύο πολυ­σέ­λι­δες γνω­μο­δο­τή­σεις των δύο έγκρι­των συνταγ­μα­το­λό­γων, του καθη­γητή της Νομικής Σχολής Θεσ­σα­λο­νί­κης, πρώην υπουρ­γού και αντι­προ­έ­δρου Ελλη­νι­κών Κυβερ­νή­σεων και νυν εκπρο­σώ­που της Ελλάδας σε ανώτατο όργανο του Συμ­βου­λίου της Ευρώπης για την προ­στα­σία των δικαιω­μά­των, Ευάγ­γε­λου Βενι­ζέ­λου, και του Δ.Ν./εντ. διδά­σκο­ντα της Νομικής Σχολής Αθηνών, ερευ­νητή στο Πανε­πι­στή­μιο του Cambridge και μέλους σε νομο­πα­ρα­σκευα­στι­κές επι­τρο­πές των Υπουρ­γείων Δικαιο­σύ­νης και Περι­βάλ­λο­ντος, Μιχαήλ Παπα­γε­ωρ­γίου.

Μεταξύ πολλών, ο καθη­γη­τής Ευ. Βενι­ζέ­λος, στην γνω­μο­δό­τησή του ανέ­πτυξε την αντι­συ­νταγ­μα­τι­κό­τητα του ειδικού τοπικού καθε­στώ­τος αιγια­λού/παρα­λίας με βάση τον κτη­μα­το­λο­γικό κανο­νι­σμό σε σχέση με το εθνικό και ευρω­παϊκό νομο­θε­τικό πλαίσιο της περι­βαλ­λο­ντι­κής προ­στα­σίας των παρά­κτιων και παρα­θα­λάσ­σιων περιο­χών στην υπό­λοιπη Ελλη­νική Επι­κρά­τεια.

Ο κ. Ευ. Βενι­ζέ­λος εστιά­ζο­ντας, στον κτη­μα­το­λο­γικό κανο­νι­σμό Δωδε­κα­νή­σου δεν διστά­ζει να ανα­φερ­θεί στην έλλειψη ουσιω­δών στοι­χείων επί της εγκυ­ρό­τη­τάς του, καθώς δεν κατα­γρά­φε­ται καν ρητά παρά μόνο περι­γρα­φικά ως κανο­νι­στικό πλαίσιο, αλλά και στε­ρεί­ται κατά την «τυπική δικαιο­κρα­τική δικαιο­πα­ρα­γω­γική δια­δι­κα­σία της δημο­σί­ευ­σής του στην Εφη­με­ρίδα της Κυβέρ­νη­σης» έως και σήμερα, έστω ως παράρ­τημα άλλου τυπικού νόμου, όπως επι­βάλ­λε­ται συνταγ­μα­τικά για το σύνολο των κανο­νι­στι­κών πράξεων.

Ο κ. Βενι­ζέ­λος τεκ­μη­ριώ­νει τη συνταγ­μα­τική προ­στα­σία του αιγια­λού και της παρα­λίας στην ελλη­νική έννομη τάξη με βάση και την ισχύ­ουσα εθνική νομο­θε­σία κατά αντι­πα­ρα­βολή μάλιστα της νομο­λο­γίας του Συμ­βου­λίου της Επι­κρα­τείας και του Δικα­στη­ρίου της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης, λαμ­βά­νο­ντας υπόψη και την ευρω­παϊκή και διεθνή περι­βαλ­λο­ντική νομο­θε­σία.

Ο κ. Βενι­ζέ­λος ισχυ­ρί­ζε­ται ότι επί της ουσίας του ο κτη­μα­το­λο­γι­κός κανο­νι­σμός Δωδε­κα­νή­σου επί των ρυθ­μί­σεων του Αιγια­λού και της Παρα­λίας, αντι­βαί­νει το Σύνταγμα, την ΕΣΔΑ και το Δίκαιο της Ένωσης.

Από πλευράς του ο κ. Μ. Παπα­γε­ωρ­γίου επι­κε­ντρώ­νε­ται στη νομο­θε­τική απο­κα­τά­σταση και ρυθ­μι­στική εναρ­μό­νιση του εθνικού καθε­στώ­τος αιγια­λού – παρα­λίας (Ν. 2971/2001) και του Εθνικού Κτη­μα­το­λο­γίου (Ν. 2664/1998, όπως σήμερα ισχύει) επί του υπό μετά­πτωση ειδικού και τοπικού κτη­μα­το­λο­γι­κού κανο­νι­σμού Δωδε­κα­νή­σου (Ν. 4934/2022 και άρθρο 8 παρ. 2 Ν. 510/1947) με βάση και το επι­κεί­μενο νομο­σχέ­διο του Υπουρ­γείου Εθνικής Οικο­νο­μίας και Οικο­νο­μι­κών.

Ο κ. Παπα­γε­ωρ­γίου τονίζει αφενός ότι η περι­βαλ­λο­ντική προ­στα­σία του αιγια­λού και της παρα­λίας σε επίπεδο Συντάγ­μα­τος και εθνικής νομο­θε­σίας ανα­φέ­ρε­ται στα αμιγώς αντι­κει­με­νικά, περι­βαλ­λο­ντικά και φυσικά χαρα­κτη­ρι­στικά των προ­στα­τευό­με­νων εκτά­σεων, χωρίς να υπο­κρύ­πτε­ται κάποιο άλλο αξιο­λο­γικό στοι­χείο που απο­βλέ­πει και εξαρτά τον χαρα­κτη­ρι­σμό των ως άνω προ­στα­τευό­με­νων εκτά­σεων από άλλα ιδιο­κτη­σιακά στοι­χεία, όπως προ­κα­τα­λαμ­βά­νει ο Κτη­μα­το­λο­γι­κός Κανο­νι­σμός Δωδε­κα­νή­σου «με την χωρίς περι­βαλ­λο­ντική αιτιο­λο­γία προ­σθήκη συν δώδεκα μέτρων στον Αιγιαλό και την επέ­κταση της παρα­λίας μέχρι την πρώτη κτη­μα­το­γρα­φού­μενη μερίδα», όπως αυτή είχε κτη­μα­το­γρα­φη­θεί από τους Ιταλούς κατα­κτη­τές.

Τονίζει δε, πως ούτε στον τότε ισχύ­ο­ντα ιταλικό Αστικό Κώδικα, ούτε στην εθνική ιταλική νομο­θε­σία περί αιγια­λού και παρα­λίας, καθώς ούτε στο ισχύον για τα γαιο-ιδιοκτησιακά δικαί­ωμα «δια­χρο­νικό» δίκαιο του Οθω­μα­νι­κού δικαίου ίσχυε ή προ­βλε­πό­ταν οποια­δή­ποτε συναφής σχετική επε­κτα­τική ρύθμιση.

Μάλιστα, ο κ. Παπα­γε­ωρ­γίου, πέραν των ελατ­τω­μα­τι­κών στοι­χείων επί της εγκυ­ρό­τη­τάς του στην ελλη­νική έννομη τάξη, λόγω της μη έγκυρης νομο­τυ­πι­κής δημο­σιό­τη­τάς του σε Φ.Ε.Κ., όπως πρόβαλε ο κ. Βενι­ζέ­λος, κατέ­δειξε ότι ο κτη­μα­το­λο­γι­κός κανο­νι­σμός Δωδε­κα­νή­σου, παρά την αποδοχή του προς ασφά­λεια του δικαίου, «ουδέ­ποτε μετα­φρά­στηκε επι­σή­μως ως Κανο­νι­στική Πράξη από την Ελλη­νική Πολι­τεία» και ότι το σύνολο των έννομων κρίσεων, δια­δι­κα­σιών και δικαιο­πρα­ξιών που υφί­στα­νται κατ’ εφαρ­μογή του στη­ρί­ζε­ται απο­κλει­στικά σε ιδιω­τι­κές μετα­φρά­σεις, ενώ δεν προ­κύ­πτει η δημο­σί­ευσή του ούτε κατά τα πρότυπα της τότε Ιτα­λι­κής έννομης τάξης στην αντί­στοιχη ΕτΚ.

Οι αντι­φά­σεις σε ρυθ­μι­στικό και διοι­κη­τικό επίπεδο του κτη­μα­το­λο­γι­κού καθε­στώ­τος και του καθε­στώ­τος του αιγια­λού/παρα­λίας, όπως υπο­στη­ρί­ζει ο κ. Παπα­γε­ωρ­γίου, κατα­λή­γουν στην άνιση μετα­χεί­ριση ακόμα και όμορων-γειτονικών ιδιο­κτη­σιών στο ίδιο νησί, αλλά και μεταξύ των νησιών με μονα­δικό δια­δι­κα­στικό κρι­τή­ριο τα επι­μέ­ρους «στάδια» και «καθε­στώτα» της κτη­μα­το­γρά­φη­σης.

Ενώ ειδικά για τις περιο­χές της Ρόδου και της Κω, αλλά και άλλων νησιών, όπως η Σύμη, η Πάτμος και η Νίσυρος αναλύει λεπτο­με­ρώς και το παρά­δοξο των εκδο­θέ­ντων πρω­το­κόλ­λων απο­βο­λής και απο­ζη­μί­ω­σης σε σχέση με τη νομι­μό­τητα που επι­βάλ­λει η εθνική νομο­θε­σία.

Και οι δύο μακρο­σκε­λείς στην τεκ­μη­ρί­ωσή τους γνω­μο­δο­τή­σεις προ­τεί­νουν και κατα­λή­γουν:

– Στην ανα­γκαία κατάρ­γηση του άρθρου 26 του Ν. 2971/2001 σε σχέση με την ισχύ του Κτη­μα­το­λο­γι­κού Κανο­νι­σμού Δωδε­κα­νή­σου για τον καθο­ρι­σμό του Αιγια­λού και της Παρα­λίας στα Δωδε­κά­νησα και τίθε­νται υπέρ της ορι­ζό­ντιας ισχύος της αντί­στοι­χης εθνικής νομο­θε­σίας στο σύνολό της και για το σύνολο της Ελλη­νι­κής Επι­κρά­τειας

– Στην ένταξη των εκτάσεων-ακινήτων του άρθρου 3 περ. α΄ του Κτη­μα­το­λο­γι­κού Κανο­νι­σμού Δωδε­κα­νή­σου στην ιδιω­τική περιου­σία του Ελλη­νι­κού Δημο­σίου, απο­κλει­στικά για τις περι­πτώ­σεις που κατά την προ­βλε­πό­μενη κτη­μα­το­γρά­φηση και κατά την σχετική οριο­θέ­τησή τους από την αρμόδια Διοι­κη­τική Επι­τροπή καθο­ρι­σμού Αιγια­λού και Παρα­λίας, δεν συμπί­πτουν με τα όρια του εθνικού Αιγια­λού και Παρα­λίας, μη δυνά­με­νες έτσι πλέον να κατα­χω­ρη­θούν ως «ειδικής κατη­γο­ρίας», κοι­νό­χρη­στες εκτά­σεις, ανή­κου­σες στη δημόσια περιου­σία του Ελλη­νι­κού Δημο­σίου.

– Στην ενιαία, κατά τα εθνικά πρότυπα, κτη­μα­το­γρά­φηση των μη κτη­μα­το­γρα­φού­με­νων ή των εκκρε­μών, μέχρι σήμερα, κατά την κτη­μα­το­λο­γική ορι­στι­κο­ποί­ησή τους, εκτά­σεων με την εγγραφή των αντί­στοι­χων αξιώ­σεων του Ελλη­νι­κού Δημο­σίου και των Ιδιωτών για την αντί­στοιχη κατάρ­γηση ή την προ­σαρ­μογή και των αντί­στοι­χων Πρω­το­κόλ­λων Απο­βο­λής.