Αντώνης Καμπουράκης: Η αντισυνταγματικότητα, δεν μπορεί να λειτουργεί ως «παρασιτοκτόνο» ή «αντιβιοτικό»

Απά­ντηση στις αιτιά­σεις Κολιάδη για το εκλο­γικό σύστημα στους ΟΤΑ – Τονί­ζε­ται μεταξύ άλλων ότι δεν συντρέ­χει λόγος παρα­πο­μπής προς κρίση της συνταγ­μα­τι­κό­τη­τας του εκλο­γι­κού συστή­μα­τος στους ΟΤΑ στο ΣτΕ

Απά­ντηση στις αιτιά­σεις της παρα­τά­ξεως Κολιάδη περί αντι­συ­νταγ­μα­τι­κό­τη­τας του εκλο­γι­κού συστή­μα­τος με το οποίο διε­νερ­γή­θη­καν οι δημο­τι­κές εκλογές στους ΟΤΑ έδωσε ο Αντώνης Καμπου­ρά­κης με την προ­σθήκη αντί­κρουση που υπέβαλε προχθές ενώπιον του Εκλο­γο­δι­κείου.

Η παρά­ταξη Καμπου­ράκη τονίζει μεταξύ άλλων ότι, ουδείς λόγος υφί­στα­ται, για την εφαρ­μογή του άρθρου 1 του ν. 3900/2010 και την υποβολή προ­δι­κα­στι­κού ερω­τή­μα­τος στο ΣτΕ, σχετικά με την συνταγ­μα­τι­κό­τητα του άρθρου 24 του ν. 4804/2021, όπως αιτεί­ται η παρά­ταξη Κολιάδη.

Στο οικείο κεφά­λαιο της προ­σθή­κης αντί­κρου­σης ανα­φέ­ρο­νται και τα εξής:

«Η δήθεν αντι­συ­νταγ­μα­τι­κό­τητα του άρθρου 24 του ν. 4804/2021

Προ­βάλ­λουν, προ­σθέ­τως με το υπό­μνημά τους, οι αντί­δι­κοι ότι η κρίσιμη διάταξη του άρθρου 24 του ν. 4804/2021 είναι ευθέως αντι­συ­νταγ­μα­τική, ήτοι αντί­θετη με την αρχή της ελεύ­θε­ρης και ανό­θευ­της εκδή­λω­σης της λαϊκής βού­λη­σης, της ισό­τη­τας του εκλο­γι­κού δικαιώ­μα­τος (sic) και της απορ­ρέ­ου­σας από την έννοια της κοι­νο­βου­λευ­τι­κής δημο­κρα­τίας, αρχής της ευρύ­τε­ρης δυνατής εκπρο­σώ­πη­σης.

Η αντι­συ­νταγ­μα­τι­κό­τητα αυτή, επι­χει­ρεί­ται να θεμε­λιω­θεί σε δύο βασικές σκέψεις:

Πρώτον, ότι οι απο­φά­σεις 3684-3687/2009 της Ολο­μέ­λειας του ΣτΕ «αφορούν στο προ­γε­νέ­στερο νομο­θε­τικό καθε­στώς του νόμου 3463/2006, πριν την δρα­στική μεταρ­ρύθ­μιση του Καλ­λι­κράτη, ουσιώ­δες στοι­χείο της οποίας ήταν το εκλο­γικό σύστημα σε δύο γύρους με επί­τευξη ποσο­στού 50% συν 1». Κατά δεύ­τε­ρον υπο­στη­ρί­ζε­ται, ότι οι ως άνω απο­φά­σεις του ΣτΕ «κατα­φά­σκουν επί της συνταγ­μα­τι­κό­τη­τας του τότε ενι­σχυ­μέ­νου εκλο­γι­κού συστή­μα­τος σε κλίμακα δήμων πολύ μικρό­τε­ρης εκείνης των νυν Καλ­λι­κρα­τι­κών δήμων». Κατά το ίδιο σκε­πτικό προ­βάλ­λε­ται περαι­τέρω ότι «πράγ­ματι, στους μικρό­τε­ρους δήμους η ανάγκη επί­τευ­ξης πλειο­ψη­φιών είναι ενδε­χο­μέ­νως μεγα­λύ­τερη. Αντι­θέ­τως στους μεγά­λους δήμους όπως ο νυν Δήμος Ρόδου με τα διευ­ρυ­μένα διοι­κη­τικά όρια και το αυξη­μένο πλη­θυ­σμό και δη από ετε­ρό­κλη­τους μικρούς και μεγά­λους οικι­σμούς, θα πρέπει να δια­σφα­λί­ζε­ται η ανάγκη της ανα­λο­γι­κό­τε­ρης δυνατής απει­κό­νι­σης της λαϊκής βού­λη­σης, με ασφα­λι­στική δικλείδα για την απο­τε­λε­σμα­τική δια­κυ­βέρ­νηση την αυξη­μένη πλειο­ψη­φία μόνο μετά το 50% συν 1 του β’ γύρου».

Είναι προ­φα­νές όμως, ότι το βασικό ως άνω επι­χεί­ρημα, σύμφωνα με το οποίο ο Καλ­λι­κρα­τι­κός νόμος δημιούρ­γησε πολύ μεγα­λύ­τε­ρους δήμους, σε σχέση με το προϊ­σχύ­σαν καθε­στώς, επι­χει­ρεί­ται να θεμε­λιω­θεί επί προ­φα­νώς εσφαλ­μέ­νης προ­ϋ­πο­θέ­σεως. Τούτο δε, καθώς από τις σχε­τι­κές νομο­λο­για­κές σκέψεις, προ­κύ­πτει ότι η συνταγ­μα­τι­κό­τητα του ποσο­στού 42%, ουδόλως συν­δέ­θηκε με το πλη­θυ­σμιακό μέγεθος των δήμων. Προ­δή­λως, και υπό την ισχύ του προη­γού­με­νου Καπο­δι­στρια­κού μοντέ­λου, υπήρχαν οι ίδιοι μεγάλοι Δήμοι, οι οποίοι ουδόλως έχουν υποστεί μετα­βο­λές, από άποψη πλη­θυ­σμού (βλ. λ.χ. Αθήνα, Θεσ­σα­λο­νίκη, Πει­ραιάς κ.λπ.). Αντι­θέ­τως, αυξή­θηκε από τότε στο σύνολο της Επι­κρα­τείας, ο αριθμός των ψηφο­φό­ρων, λόγω της μείωσης του ορίου ηλικίας, για την άσκηση του εκλο­γι­κού δικαιώ­μα­τος.

Συνεπώς, οι ίδιοι νομικοί λόγοι, που οδή­γη­σαν την νομο­λο­γία στην θέση, ότι το ποσοστό του 42%, το οποίο προ­βλε­πό­ταν υπό προ­γε­νέ­στερο καθε­στώς, είναι σύμφωνο με το Σύνταγμα, επι­βάλ­λουν την αποδοχή της άποψης, ότι το ποσοστό του 43% (συν μία ψήφος), που ορίζει η διάταξη του άρθρου 24 του ν. 4804/2021, είναι πολλώ μάλλον σύμφωνο με το Σύνταγμα.

Εξάλλου η αντι­συ­νταγ­μα­τι­κό­τητα, δεν μπορεί να λει­τουρ­γεί ως «παρα­σι­το­κτόνο» ή «αντι­βιο­τικό», προ­κει­μέ­νου να απο­φεύ­γε­ται η εφαρ­μογή μιας αντί­θε­της με τα συμ­φέ­ρο­ντά μας και ανε­πι­θύ­μη­της για τον λόγο αυτό διά­τα­ξης και, συνεπώς, εξο­βε­λι­στέας από την έννομή μας τάξη. Εν προ­κει­μένω, η παγίως κρα­τούσα σχετική νομο­λο­γία είναι απο­λύ­τως σαφής και ανε­πί­δε­κτη παρερ­μη­νειών. Τα πραγ­μα­τικά και νομικά δεδο­μένα, που οδή­γη­σαν σε αυτήν, όχι μόνο εξα­κο­λου­θούν να υφί­στα­νται, αλλά οι όποιες μετα­βο­λές που επήλθαν (μείωση ορίου ηλικίας για την άσκηση του δικαιώ­μα­τος του εκλέ­γειν), ενι­σχύ­ουν και δικαιο­λο­γούν a fortiori, την κρα­τούσα νομο­λο­γιακή θέση».

Εξαι­ρε­τικό ενδια­φέ­ρον έχουν και η θέσεις της παρα­τά­ξεως Καμπου­ράκη για την σύνδεση του απο­τε­λέ­σμα­τος της πρώτης Κυρια­κής, με αυτό της επα­να­λη­πτι­κής εκλογής της δεύ­τε­ρης Κυρια­κής.

Ανα­φέ­ρο­νται επί του προ­κει­μέ­νου τα εξής:

«Η αυθε­ντική λαϊκή ψήφος στις αυτο­διοι­κη­τι­κές εκλογές, είναι αυτή που δίδεται την πρώτη Κυριακή, αφού το ουσια­στικό νόημά της, οι πραγ­μα­τι­κές προ­θέ­σεις του εκλογέα και το μήνυμα που θέλει να απο­στεί­λει, απο­τυ­πώ­νο­νται γνήσια κατά την πρώτη εκλογή. Κοινώς απο­δε­κτή είναι η θέση, ότι το εκλο­γικό απο­τέ­λε­σμα της δεύ­τε­ρης Κυρια­κής, επη­ρε­ά­ζε­ται καθο­ρι­στικά από πολ­λα­πλούς παρά­γο­ντες, όπως ευκαι­ρια­κές πολι­τι­κές ή προ­σω­πι­κές συμ­μα­χίες και συμ­φέ­ρο­ντα, ευρύ­τε­ρες ή τοπικές σκο­πι­μό­τη­τες, παντός είδους συγκυ­ρίες κ.ά.

Αυτο­νό­ητο είναι επίσης το ό,τι η μόνη αιτιακή σχέση, μεταξύ πρώτης και δεύ­τε­ρης εκλογής, είναι η αδυ­να­μία όλων των υπο­ψη­φίων της πρώτης Κυρια­κής να συγκε­ντρώ­σουν το ex lege προ­βλε­πό­μενο ποσοστό του 43% (συν μια ψήφο). Συνεπώς, η δεύτερη εκλογή τελεί υπό την συγκε­κρι­μένη αίρεση, ότι δηλαδή κανείς υπο­ψή­φιος δεν πέτυχε το κρίσιμο εν λόγω ποσοστό. Εφόσον όμως ένας υπο­ψή­φιος επι­τύ­χει το συγκε­κρι­μένο ποσοστό, το νομικό γεγονός της επα­να­λη­πτι­κής εκλογής της δεύ­τε­ρης Κυρια­κής, δεν πρό­κει­ται να συμβεί ποτέ. Επο­μέ­νως, όλως απο­προ­σα­να­το­λι­στικά, γίνεται διαρκής επί­κληση από τους αντι­δί­κους, του απο­τε­λέ­σμα­τος της δεύ­τε­ρης Κυρια­κής, για την πλα­σμα­τική δημιουρ­γία εντυ­πώ­σεων.

Το μόνο ίσως νομικό επι­χεί­ρημα που μπορεί να αντλη­θεί από την σύγκριση μεταξύ των εκλογών πρώτης και δεύ­τε­ρης Κυρια­κής, είναι ο τρόπος ενη­μέ­ρω­σης και ροής των εκλο­γι­κών απο­τε­λε­σμά­των. Στην μεν πρώτη Κυριακή, όπου έπρεπε πάση θυσία να απο­τρα­πεί ο κίν­δυ­νος απευ­θείας εκλογής μου, δια­πι­στώ­νο­νται οι ανω­μα­λίες και τα στα­τι­στικά παρά­δοξα, που ανα­φέ­ρουμε στα δικό­γραφα μας της ένστα­σης, των προ­σθέ­των λόγων και του υπο­μνή­μα­τος, ενώ κατά την δεύτερη Κυριακή, όταν από πολύ νωρίς φάνηκε ο κίν­δυ­νος αυτός να εκλεί­πει, είχαμε μια συνήθη και ομαλή ενη­μέ­ρωση και ροή απο­τε­λε­σμά­των.

Αξιο­λο­γού­μενη νομικώς η άποψη της αντί­δι­κης πλευράς, ότι δηλαδή με την ένστασή μας ζητούμε την παρα­χά­ραξη της εκφρα­σθεί­σας λαϊκής βου­λή­σεως, προ­κει­μέ­νου «σώνει και καλά» να επι­τευ­χθεί ένα πλα­σμα­τικό ποσοστό 43%, οδηγεί στην δια­πί­στωση ότι, η έννομή μας τάξη δεν επι­τρέ­πει την άσκηση του δικαιώ­μα­τός μας, για δικα­στικό έλεγχο νομι­μό­τη­τας των αυτο­διοι­κη­τι­κών εκλογών. Με άλλα λόγια, οι διοι­κη­τι­κές πράξεις που εκδί­δο­νται στο πλαίσιο της οικείας εκλο­γι­κής δια­δι­κα­σίας, θα πρέπει να δια­φεύ­γουν του δικα­στι­κού ελέγχου και να απο­τε­λούν κανο­νι­στικό άβατο για τον δικαστή. Είναι προ­φα­νές όμως, ότι το ελλη­νικό δικο­νο­μικό σύστημα, την μόνη κατη­γο­ρία διοι­κη­τι­κών πράξεων, που γνω­ρί­ζει ότι εξαι­ρού­νται του δικα­στι­κού ελέγχου, είναι αυτή των κυβερ­νη­τι­κών πράξεων. Κατα­φα­νώς όμως, οι διοι­κη­τι­κές πράξεις που εκδί­δο­νται στο πλαίσιο της εκλο­γι­κής δια­δι­κα­σίας για την ανά­δειξη των αυτο­διοι­κη­τι­κών οργάνων, όπως και αυτές για την ανά­δειξη των βου­λευ­τών, ουδέ­ποτε στην ελλη­νική έννομη τάξη αντι­με­τω­πί­σθη­καν ούτε από τον νομο­θέτη ούτε από την νομο­λο­γία, ως κυβερ­νη­τι­κές πράξεις, καθώς δεν πληρούν κανένα από τα σχετικά κρι­τή­ρια.