Μητσοτάκης: Επιμένουμε στην επανένωση των Γλυπτών του Παρθενώνα

Το μήνυμα ότι μέρος της απο­στο­λής του ως πρω­θυ­πουρ­γός αφορά τη δια­σφά­λιση της επι­στρο­φής των ελλη­νι­κών αρχαιο­τή­των στην Ελλάδα, αλλά και ότι αυτές οι συλ­λο­γές θα είναι επίσης δια­θέ­σι­μες σε όσο το δυνατόν ευρύ­τερο κοινό εξέ­πεμψε ο πρω­θυ­πουρ­γός, Κυριά­κος Μητσο­τά­κης σε χαι­ρε­τι­σμό του για τα εγκαί­νια της έκθεσης «Cycladic Art: The Leonard N. Stern Collection on Loan from the Hellenic Republic» του Μητρο­πο­λι­τι­κού Μου­σείου Τέχνης της Νέας Υόρκης.

Ο κ. Μητσο­τά­κης τόνισε επίσης με νόημα ότι «τα εγκαί­νια αυτής της έκθεσης απο­δει­κνύ­ουν ότι η προ­ώ­θηση της αρχαιό­τη­τας μέσω σύμπρα­ξης -μεταξύ μου­σείων και μεταξύ κρατών- μπορεί πραγ­μα­τικά να λει­τουρ­γή­σει».

Ακο­λου­θεί ολό­κληρο το μήνυμα του πρω­θυ­πουρ­γού, Κυριά­κου Μητσο­τάκη:

«Καλη­σπέρα σας, λυπάμαι πολύ που δεν μπόρεσα να είμαι μαζί σας απόψε στο ΜΕΤ, ένα από τα πιο σπου­δαία μουσεία του κόσμου.

Πρόθεσή μου ήταν να είμαι εκεί για να μοι­ρα­στώ αυτή την εξαι­ρε­τικά σημα­ντική στιγμή όχι μόνο για το ΜΕΤ και το Μουσείο Κυκλα­δι­κής Τέχνης, αλλά και για την ελλη­νική δια­σπορά στις Ηνω­μέ­νες Πολι­τείες, για τον ελλη­νικό λαό και για τη συνερ­γα­σία μεταξύ των δύο χωρών μας.

Δεν βρί­σκο­μαι μαζί σας καθώς παλεύω ακόμα με έναν πυρετό και, ενώ αισθά­νο­μαι καλύ­τερα, μου συνέ­στη­σαν να μην ταξι­δέψω. Όμως σας δια­βε­βαιώνω ότι είμαι «μαζί σας πνευ­μα­τικά», ακόμη και αν το «μαζί σας σωμα­τικά» απο­δει­κνύ­ε­ται λίγο πιο δύσκολο.

Κυρίες και κύριοι, επι­τρέψτε μου να ξεκι­νήσω ευχα­ρι­στώ­ντας τον Leonard Stern που συγκέ­ντρωσε αυτή την εξαι­ρε­τική συλλογή. Leonard, το πάθος και η γεν­ναιο­δω­ρία σου κατέ­στη­σαν δυνατή αυτή τη συνερ­γα­σία.

Αγα­πη­τοί φίλοι, ως Έλληνες είμαστε περι­τρι­γυ­ρι­σμέ­νοι από την Ιστορία και ως Έλληνες έχουμε πλήρη επί­γνωση της σημα­σίας αυτής της Ιστο­ρίας. Γι’ αυτό και τέτοιες βραδιές έχουν σημασία, επειδή ως θεμα­το­φύ­λα­κες της αρχαίας ιστο­ρίας της Ελλάδας, η δια­τή­ρηση, η προ­στα­σία και η προβολή της ελλη­νι­κής αρχαιό­τη­τας δεν είναι απλώς σημα­ντική, είναι απα­ρα­βί­α­στη, απο­τε­λεί καθήκον και δέσμευση που δεν πρέπει ποτέ να αθε­τη­θεί.

Ναι, αυτό σημαί­νει ότι μέρος της απο­στο­λής μου ως Πρω­θυ­πουρ­γός αφορά τη δια­σφά­λιση της επι­στρο­φής των ελλη­νι­κών αρχαιο­τή­των στην Ελλάδα. Σημαί­νει όμως επίσης ότι έχω καθήκον να δια­σφα­λίσω ότι σε αυτήν την προ­σπά­θεια οι συλ­λο­γές αυτές θα είναι επίσης δια­θέ­σι­μες σε όσο το δυνατόν ευρύ­τερο κοινό.

Αυτό βέβαια δεν είναι απα­ραί­τητα απλό. Η συζή­τηση σχετικά με την επι­στροφή, τον επα­να­πα­τρι­σμό, την ιδιο­κτη­σία και τη δημόσια προ­σβα­σι­μό­τητα έχει απο­δει­χθεί μερικές φορές πολύ διχα­στική και οι συζη­τή­σεις συχνά υπερ­βο­λικά αμφι­λε­γό­με­νες ή δυσά­ρε­στες.

Αυτό που γιορ­τά­ζουμε σήμερα είναι πολύ δια­φο­ρε­τικό. Το απο­τέ­λε­σμα δύο και πλέον ετών δου­λειάς, έχουμε κατα­λή­ξει σε μια συμ­φω­νία που επι­κυ­ρώ­θηκε από το Ελλη­νικό Κοι­νο­βού­λιο και η οποία αλλάζει προς το καλύ­τερο όλη τη συζή­τηση.

Η συμ­φω­νία αυτή σημα­το­δο­τεί την έναρξη μιας 50ετούς συνερ­γα­σίας που ανα­γνω­ρί­ζει την κυριό­τητα της έκθεσης στην Ελλάδα, χωρίς προ­σφυγή στα δικα­στή­ρια. Και δια­σφα­λί­ζει ότι οι λέξεις «Δάνειο της Ελλη­νι­κής Δημο­κρα­τίας – Υπουρ­γείο Πολι­τι­σμού» υιο­θε­τού­νται ως μέρος μιας τέτοιας συμ­φω­νίας για πρώτη φορά διεθνώς. Αλλά, εξίσου σημα­ντικό είναι ότι φανε­ρώ­νει ένα πλαίσιο νέων δυνα­το­τή­των γύρω από τον τρόπο με τον οποίο αντι­λαμ­βα­νό­μα­στε την αρχαιό­τητα.

Για πρώτη φορά αυτή η συλλογή θα παρου­σια­στεί στη Νέα Υόρκη, αφού μέρος της είχε εκτεθεί στην Ελλάδα, την πατρίδα της. Πράγ­ματι, από τα 161 έργα που εκτί­θε­νται, 15 από τα σημα­ντι­κό­τερα έχουν ήδη βρεθεί τον τελευ­ταίο χρόνο στο Μουσείο Κυκλα­δι­κής Τέχνης, σε μια παγκό­σμια πρε­μιέρα με τίτλο «Γυρι­σμός. Κυκλα­δι­κοί θησαυ­ροί στο ταξίδι της επι­στρο­φής».

Ωστόσο, μια σύμπραξη δεν είναι μονό­δρο­μος. Αρχαιό­τη­τες από τη μόνιμη συλλογή του Μου­σείου Κυκλα­δι­κής Τέχνης θα μετα­κι­νη­θούν στα­διακά προς άλλη κατεύ­θυνση, φεύ­γο­ντας από την Ελλάδα με προ­ο­ρι­σμό τις δικές σας ακτές για πρώτη φορά.

Τα εγκαί­νια αυτής της έκθεσης απο­δει­κνύ­ουν ότι η προ­ώ­θηση της αρχαιό­τη­τας μέσω σύμπρα­ξης -μεταξύ μου­σείων και μεταξύ κρατών- μπορεί πραγ­μα­τικά να λει­τουρ­γή­σει.

Κυρίες και κύριοι, αυτές οι αρχαιό­τη­τες δίνουν μια μονα­δική εικόνα του κυκλα­δι­κού πολι­τι­σμού -μιας περιό­δου που ξεκί­νησε πριν από 5.000 χρόνια.

Αυτός είναι ο λόγος που λέω στον Max και την ομάδα του, στον έφορο Sean Hemingway, στο Μουσείο Κυκλα­δι­κής Τέχνης και στη Λίνα Μενδώνη και την ομάδα της στο ελλη­νικό Υπουρ­γείο Πολι­τι­σμού: σας ευχα­ρι­στώ που το κάνατε δυνατόν.

Αγα­πη­τοί φίλοι, αυτή η συνερ­γα­σία θέτει νέα πρότυπα στην ευρύ­τερη συζή­τηση για το πώς αντι­με­τω­πί­ζουμε το ζήτημα του επα­να­πα­τρι­σμού των αρχαιο­τή­των μας.

Επο­μέ­νως, επι­τρέψτε μου να κλείσω με αυτή τη σκέψη: καθώς εξε­τά­ζουμε το μέλλον των αρχαιο­τή­των σε όλο τον κόσμο, θα πρέπει πάντα να ανα­γνω­ρί­ζουμε ότι κάθε περί­πτωση είναι δια­φο­ρε­τική. Καθεμία έχει τα δικά της μονα­δικά χαρα­κτη­ρι­στικά και τη δική της βάση υπο­στη­ρι­κτι­κών στοι­χείων.

Δεδο­μέ­νου ότι οι απο­δει­κτι­κές δια­δι­κα­σίες για οποια­δή­ποτε δικα­στική διεκ­δί­κηση γύρω από πολι­τι­στικά αγαθά είναι στις περισ­σό­τε­ρες περι­πτώ­σεις πολύ δύσκο­λες, δαπα­νη­ρές και περί­πλο­κες, μια πιο ρεα­λι­στική προ­σέγ­γιση είναι συχνά η πιο πρα­κτική προ­σέγ­γιση.

Η σημε­ρινή συνερ­γα­σία είναι το απο­κο­ρύ­φωμα αυτού του πραγ­μα­τι­σμού. Αυτό έχει σημασία γιατί άλλοι παρα­κο­λου­θούν και ανα­ρω­τιού­νται τι άλλο είναι δυνατό.

Μιλάω φυσικά για τα Γλυπτά του Παρ­θε­νώνα. Το πιο εμβλη­μα­τικό, το πιο σημα­ντικό έκθεμα της Κλα­σι­κής Ελλάδας στο απόγειό της, που σήμερα δεν βρί­σκο­νται στο σύνολό τους στην Ελλάδα.

Εδώ και δύο χρόνια, έχουμε εποι­κο­δο­μη­τι­κές συζη­τή­σεις με τον Πρόεδρο του Βρε­τα­νι­κού Μου­σείου για μια πιθανή νέα συνερ­γα­σία που θα φέρει τα δύο μέρη των Γλυπτών μαζί, ως ένα, στην Αθήνα.

Επι­τρέψτε μου να είμαι σαφής, θα επι­μεί­νουμε στην επα­νέ­νωσή τους για πολλούς λόγους, αλλά ένας, κατά τη γνώμη μου, είναι ο πιο σημα­ντι­κός: διότι μόνο αν τα δούμε μαζί, in situ, στη σκιά της Ακρό­πο­λης, μπο­ρούμε να εκτι­μή­σουμε πραγ­μα­τικά την τερά­στια πολι­τι­στική τους σημασία για τον δυτικό πολι­τι­σμό.

Πιστεύω ότι και οι δύο πλευρές το κατα­λα­βαί­νουν αυτό. Και πιστεύω ότι και οι δύο πλευρές έχουν το όραμα να δουν πέρα από τις δια­φω­νίες του παρελ­θό­ντος και να αγκα­λιά­σουν μια νέα εποχή συνερ­γα­σίας που θα είναι επω­φε­λής για όλους.

Σας ευχα­ρι­στώ πολύ, εύχομαι σε όλους σας μια πολύ ευχά­ρι­στη βραδιά».