ΓΣΕΒΕΕ: Για 19 ημέρες επαρκεί το μηνιαίο εισόδημα για 6 στα 10 νοικοκυριά

Έξι στα δέκα νοι­κο­κυ­ριά στην Ελλάδα δυσκο­λεύ­ο­νται να βγάλουν το μήνα με το δια­θέ­σιμο εισό­δημά τους, το οποίο επαρκεί μεσο­σταθ­μικά για 19 ημέρες, σύμφωνα με την ετήσια έρευνα του Ινστι­τού­του Μικρών Επι­χει­ρή­σεων της ΓΣΕΒΕΕ για το εισό­δημα και τις δαπάνες δια­βί­ω­σης των νοι­κο­κυ­ριών.

Επίσης, το 15% των νοι­κο­κυ­ριών δήλωσε ότι τα εισο­δή­ματά του δεν επαρ­κούν για να καλύ­ψουν ούτε τις βασικές του ανάγκες, εύρημα που κατα­δει­κνύει πως υψηλό ποσοστό νοι­κο­κυ­ριών διαβιοί σε συν­θή­κες ακραίας φτώ­χειας, και είναι αυξη­μένο σε σχέση με το ποσοστό της αντί­στοι­χης έρευνας του 2022 (11,9%).

Η έρευνα επι­βε­βαιώ­νει την επι­δεί­νωση της οικο­νο­μι­κής κατά­στα­σης των νοι­κο­κυ­ριών λόγω της πολύ­μη­νης κρίσης ακρί­βειας και την μείωση της αγο­ρα­στι­κής δύναμης των νοι­κο­κυ­ριών, ως απο­τέ­λε­σμα. Όπως προ­κύ­πτει,  η οικο­νο­μική κατά­σταση των νοι­κο­κυ­ριών επι­δει­νώ­θηκε το 2023, ενώ οι προσ­δο­κίες για το μέλλον έχουν αρνη­τικό πρόσημο για δεύτερο συνε­χό­μενο έτος καθώς 1 στα 2 νοι­κο­κυ­ριά (53,7%) εκτιμά ότι η κατά­στασή του θα επι­δει­νω­θεί το 2024.

Μάλιστα οι αυξή­σεις που έχουν επη­ρε­ά­σει περισ­σό­τερο την οικο­νο­μική κατά­σταση της συντρι­πτι­κής πλειο­νό­τη­τας των νοι­κο­κυ­ριών (72,7%) είναι αυτές που παρα­τη­ρού­νται στις τιμές των ειδών δια­τρο­φής.

Ως απο­τέ­λε­σμα της επι­δεί­νω­σης της κατά­στα­σης, αυξή­θηκε το ποσοστό των νοι­κο­κυ­ριών με ληξι­πρό­θε­σμες οφειλές προς το Δημόσιο (21,7%) και τις τρά­πε­ζες (9,6%).

Πού εντο­πί­ζουν όμως τη λύση; Το 66,6% των νοι­κο­κυ­ριών θεωρεί πως καταλ­λη­λό­τερα μέτρα για την αντι­με­τώ­πιση των αρνη­τι­κών επι­πτώ­σεων της ακρί­βειας είναι η αύξηση μισθών και συντά­ξεων, το 51,3% τον έλεγχο των τιμών/αντι­με­τώ­πιση της αισχρο­κέρ­δειας και το 47,2% την μείωση των φόρων και τελών.

Τα βασικά συμπε­ρά­σματα της έρευνας

Αρνη­τι­κές είναι οι προσ­δο­κίες των νοι­κο­κυ­ριών για το 2024. Μάλιστα, μετά τις έρευνες που είχαν πραγ­μα­το­ποι­η­θεί κατά τη διάρ­κεια των μνη­μο­νίων είναι η δεύτερη συνε­χό­μενη χρονιά που η πλειο­νό­τητα των νοι­κο­κυ­ριών εκτιμά ότι το επόμενο έτος θα επι­δει­νω­θεί η οικο­νο­μική του κατά­σταση.

Συγκε­κρι­μένα, πάνω από 1 στα 2 νοι­κο­κυ­ριά (53,7%) εκτιμά ότι το 2024 θα χει­ρο­τε­ρέ­ψει η οικο­νο­μική του κατά­σταση, έναντι μόλις 15,5% που εκτιμά ότι θα βελ­τιω­θεί και 28,2% που εκτιμά ότι θα παρα­μεί­νει η ίδια.

Πέρα από τις χαμηλές προσ­δο­κίες που δημιουρ­γεί η πλη­θω­ρι­στική κρίση, οι βασικές αρνη­τι­κές επι­πτώ­σεις των ανα­τι­μή­σεων στα νοι­κο­κυ­ριά με βάση τα ευρή­ματα της έρευνας του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ είναι οι εξής τρεις:

Διεύ­ρυνση των εισο­δη­μα­τι­κών ανι­σο­τή­των μεταξύ των νοι­κο­κυ­ριών με χαμηλά και μεσαία εισο­δή­ματα, και των νοι­κο­κυ­ριών με υψηλά εισο­δή­ματα.

Συγκε­κρι­μένα, το 32,9% των νοι­κο­κυ­ριών με ετήσιο εισό­δημα έως 30.000 ευρώ δήλωσε πως το εισό­δημά του μειώ­θηκε το 2023, έναντι 15,3% που δήλωσε ότι αυξή­θηκε και 51,4% που δήλωσε ότι παρέ­μεινε το ίδιο. Στον αντί­ποδα, το 30,3% των νοι­κο­κυ­ριών με ετήσιο εισό­δημα άνω των 30.000 ευρώ δήλωσε πως το εισό­δημά του αυξή­θηκε, έναντι 12,1% που δήλωσε πως το εισό­δημά του μειώ­θηκε και 57,6% που δήλωσε ότι παρέ­μεινε το ίδιο.

Ανάλογα ευρή­ματα είχαν κατα­γρα­φεί και στις αντί­στοι­χες έρευνες του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ που διε­ξή­χθη­σαν μετά την εκδή­λωση της παν­δη­μίας. Η συνε­χι­ζό­μενη διεύ­ρυνση των εισο­δη­μα­τι­κών ανι­σο­τή­των φαί­νε­ται ότι αρχίζει να λαμ­βά­νει μόνιμα χαρα­κτη­ρι­στικά. Και τούτο γιατί συνε­χί­ζει να επη­ρε­ά­ζει έντονα και τα μεσαία εισο­δή­ματα, καθώς για δεύτερη συνε­χό­μενη χρονιά η πλειο­νό­τητα των νοι­κο­κυ­ριών δήλωσε ότι χρειά­ζε­ται να κάνει περι­κο­πές για να καλύψει τα ανα­γκαία (51,8%).

Επι­πλέον, σταθερά υψηλό και μάλιστα αυξη­μένο σε σχέση με την περσινή χρονιά είναι το ποσοστό των νοι­κο­κυ­ριών που φαί­νε­ται ότι διαβιοί σε συν­θή­κες ακραίας φτώ­χειας (15%).

Αξίζει, επίσης, να σημειω­θεί ότι το 42,8% των νοι­κο­κυ­ριών με κύρια πηγή εισο­δή­μα­τος τα έσοδα/κέρδη από επι­χει­ρη­μα­τική δρα­στη­ριό­τητα έχει ετήσιο εισό­δημα έως 18.000 ευρώ. Με δεδο­μένο τον νέο τεκ­μαρτό τρόπο φορο­λό­γη­σης των ελευ­θέ­ρων επαγ­γελ­μα­τιών/ατο­μι­κών επι­χει­ρή­σεων φαί­νε­ται ότι ένα μεγάλο μέρος των νοι­κο­κυ­ριών που έχουν ως κύρια πηγή εισο­δή­μα­τος τα έσοδα/κέρδη από επι­χει­ρη­μα­τική δρα­στη­ριό­τητα θα φορο­λο­γη­θεί για εισο­δή­ματα που δεν έχει, κάτι που όπως είναι επόμενο θα επι­βα­ρύ­νει τον οικο­γε­νειακό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό και θα μειώσει το δια­θέ­σιμο εισό­δημά του. Μάλιστα, για το 58,3% αυτών των νοι­κο­κυ­ριών τα έσοδα από επι­χει­ρη­μα­τική δρα­στη­ριό­τητα είναι και η μονα­δική πηγή εισο­δή­μα­τος.

Η συνε­χι­ζό­μενη ακρί­βεια φέρνει μείωση της αγο­ρα­στι­κής δύναμης του εισο­δή­μα­τος των νοι­κο­κυ­ριών.

Όπως δια­τυ­πώ­νε­ται στην έρευνα σχετικά με τη μηνιαία επάρ­κεια του εισο­δή­μα­τος των νοι­κο­κυ­ριών, 6 στα 10 νοι­κο­κυ­ριά (60,7%) δήλωσαν ότι το μηνιαίο εισό­δημά τους δεν επαρκεί για όλον το μήνα. Επαρκεί μεσο­σταθ­μικά για 19 ημέρες. Σε δυσμε­νέ­στερη θέση φαί­νε­ται ότι βρί­σκο­νται τα νοι­κο­κυ­ριά με κύρια πηγή εισο­δή­μα­τος τον μισθό, καθώς για το 65,1% αυτών το μηνιαίο εισό­δημα δεν επαρκεί για όλον το μήνα. Επι­πλέον, το μηνιαίο εισό­δημα δεν επαρκεί για όλον το μήνα και για το 68% των νοι­κο­κυ­ριών με κύρια πηγή εισο­δή­μα­τος τα έσοδα από επι­χει­ρη­μα­τική δρα­στη­ριό­τητα και ετήσιο εισό­δημα έως 18.000 ευρώ.

Έχουν αυξηθεί τα νοι­κο­κυ­ριά με ληξι­πρό­θε­σμες οφειλές προς το Δημόσιο και τις τρά­πε­ζες σε σχέση με το 2022.

Συγκε­κρι­μένα, σύμφωνα με την έρευνα, πάνω από 1 στα 5 νοι­κο­κυ­ριά (21,7%) δήλωσε πως το ίδιο ή κάποιο άλλο μέλος του νοι­κο­κυ­ριού του έχει ληξι­πρό­θε­σμες οφειλές προς το Δημόσιο. Περίπου 1 στα 10 νοι­κο­κυ­ριά (9,6%) έχει ληξι­πρό­θε­σμες οφειλές προς τις τρά­πε­ζες για κατα­να­λω­τικά, επι­χει­ρη­μα­τικά δάνεια ή/και κάρτες, ενώ από τα νοι­κο­κυ­ριά που έχουν ενεργό στε­γα­στικό δάνειο το 30% είτε κατα­βάλ­λει τις δόσεις συχνά με καθυ­στέ­ρηση (20%), είτε έχει καθυ­στε­ρη­μέ­νες οφειλές για πάνω από 3 μήνες (10%).

«Απαι­τού­νται δρα­στι­κές πολι­τι­κές»

Όπως υπο­γραμ­μί­ζει η ΓΣΕΒΕΕ, τα απο­τε­λέ­σματα της έρευνας υπο­δει­κνύ­ουν την ανάγκη για δρα­στι­κές πολι­τι­κές έναντι της συνε­χι­ζό­με­νης ακρί­βειας, οι οποίες θα αντι­με­τω­πί­σουν την οικο­νο­μική δυσπρα­γία και θα βελ­τιώ­σουν τις συν­θή­κες δια­βί­ω­σης των νοι­κο­κυ­ριών. Είναι χαρα­κτη­ρι­στικό, όπως σημειώ­νε­ται, ότι κατά τη διάρ­κεια διε­ξα­γω­γής της έρευνας ο βαθμός αξιο­λό­γη­σης των μέτρων για την αντι­με­τώ­πιση της ακρί­βειας ήταν ιδιαί­τερα χαμηλός από τα ελλη­νικά νοι­κο­κυ­ριά. Η συντρι­πτική πλειο­νό­τητα (80,6%) αξιο­λό­γησε τα μέτρα της κυβέρ­νη­σης ως ανε­παρκή ή μάλλον ανε­παρκή. Ειδικά για το καλάθι του νοι­κο­κυ­ριού, δήλωσε ότι το θεωρεί κατάλ­ληλο μέτρο για την αντι­με­τώ­πιση της ακρί­βειας μόλις το 2,9% των νοι­κο­κυ­ριών, ενώ χαμηλά βρί­σκο­νται και οι έκτα­κτες οικο­νο­μι­κές ενι­σχύ­σεις (8,4%).

Ιδιαί­τερη βαρύ­τητα, όπως επι­ση­μαί­νε­ται από την έρευνα, θα πρέπει να δοθεί στο πεδίο του ελέγχου των τιμών, καθώς με βάση τα ευρή­ματά της, μετά την αύξηση των μισθών και συντά­ξεων απο­τε­λεί για πάνω από 1 στα 2 νοι­κο­κυ­ριά το καταλ­λη­λό­τερο μέτρο για τον περιο­ρι­σμό των ανα­τι­μή­σεων.  Τέλος, σχεδόν 1 στα 2 νοι­κο­κυ­ριά δήλωσε ως κατάλ­ληλο μέτρο για την αντι­με­τώ­πιση της ακρί­βειας τη μείωση φόρων και τελών. Στο πλαίσιο αυτό φαί­νε­ται ότι η εφαρ­μογή ενός δίκαιου και απο­τε­λε­σμα­τι­κού φορο­λο­γι­κού συστή­μα­τος παρα­μέ­νει ακόμα ζητού­μενο.

Ειδικά για τις κατα­να­λω­τι­κές τάσεις που δια­μορ­φώ­νο­νται είναι ενδει­κτι­κοί οι παρα­κάτω δείκτες που αφορούν στο 2023:

Σχεδόν 1 στα 2 νοι­κο­κυ­ριά (49,6%) περιό­ρισε τις δαπάνες τους για εξόδους (εστια­τό­ρια, καφέ, σινεμά κλπ). Το 49% ξόδεψε λιγό­τερα για ταξίδια, το 41,5% περιό­ρισε τις δαπάνες του για ένδυση-υπόδηση και το 38,9% δαπά­νησε λιγό­τερα για οικιακά είδη-έπιπλα-ηλεκτρικές συσκευές.

Από την άλλη μεριά κατα­γρά­φε­ται εκτί­ναξη του ποσο­στού των νοι­κο­κυ­ριών που αύξησε τις δαπάνες του για την κάλυψη βασικών αναγκών. Συγκε­κρι­μένα, το 73,6% των νοι­κο­κυ­ριών αύξησε τις δαπάνες του για είδη δια­τρο­φής, το 71,5% για λογα­ρια­σμούς σπιτιού, το 57,2% για θέρ­μανση, το 49,4% για μετα­κι­νή­σεις και το 45,2% για υγεία και φάρμακα.

Επι­δει­νού­με­νοι σε σχέση με τις προη­γού­με­νες χρονιές και σημα­ντικά υψηλοί παρα­μέ­νουν οι δείκτες που αφορούν στην καθυ­στέ­ρηση κάλυψης κάποιας βασικής ανάγκης, εξ αιτίας οικο­νο­μι­κής αδυ­να­μίας. Ειδι­κό­τερα, σχεδόν 4 στα 10 (39,7%) νοι­κο­κυ­ριά καθυ­στέ­ρη­σαν να ανα­ζη­τή­σουν την κατάλ­ληλη θερα­πεία για κάποιο ιατρικό πρό­βλημα, πάνω από 1 στα 4 νοι­κο­κυ­ριά (26,2%) καθυ­στε­ρεί να πλη­ρώ­σει το ηλε­κτρικό ρεύμα, το 21,8% καθυ­στε­ρεί την πληρωμή λογα­ρια­σμών θέρ­μαν­σης και το 10% την πληρωμή φρο­ντι­στη­ρίου/παι­δι­κού σταθμού κ.λπ..

Το μηνιαίο εισό­δημα δεν επαρκεί για τις ανάγκες του μήνα

Μεταξύ των βασικών ευρη­μά­των της έρευνας για το εισό­δημα και την οικο­νο­μική κατά­σταση των νοι­κο­κυ­ριών είναι ότι το 30,7% των νοι­κο­κυ­ριών δήλωσε πως το εισό­δημά του μειώ­θηκε (28% το αντί­στοιχο ποσοστό το 2022) ενώ το 73,3% των νοι­κο­κυ­ριών διαβιοί με ετήσιο εισό­δημα έως 25.000 ευρώ, έναντι 21,2% που διαβιοί με ετήσιο εισό­δημα πάνω από 25.000 ευρώ. Επι­πλέον, τα νοι­κο­κυ­ριά με ετήσιο εισό­δημα άνω των 30.000 ευρώ απο­τε­λούν το 8,1% του συνόλου των νοι­κο­κυ­ριών.

Πηγές εισο­δή­μα­τος

Ο μισθός και η σύνταξη απο­τε­λούν την κύρια πηγή εισο­δή­μα­τος για τη συντρι­πτική πλειο­νό­τητα  των ελλη­νι­κών νοι­κο­κυ­ριών. Το 43,5% δήλωσε ως κύρια πηγή εισο­δή­μα­τος τον μισθό, το 43,5% τη σύνταξη, το 7% τα έσοδα/κέρδη από επι­χει­ρη­μα­τική δρα­στη­ριό­τητα και το 5,6% άλλο (ενοίκια, επίδομα, κ.λπ.).

Το 36,3% των νοι­κο­κυ­ριών δεν έχει άλλη πηγή εισο­δή­μα­τος. To 24,7% έχει ως άλλη πηγή εισο­δή­μα­τος τον μισθό, το 19,3% τη σύνταξη, το 12,1% τα ενοίκια, το 5% υπο­στη­ρί­ζε­ται εισο­δη­μα­τικά από συγ­γε­νείς, το 4,5% έσοδα από επι­χει­ρη­μα­τική δρα­στη­ριό­τητα, ενώ το 6,4% ως άλλη πηγή εισο­δή­μα­τος δήλωσε κάποιο επίδομα (ανερ­γίας, αλλη­λεγ­γύης κ.λπ.).

Σημειώ­νε­ται ότι το 42,8% των νοι­κο­κυ­ριών με κύρια πηγή εισο­δή­μα­τος τα έσοδα/κέρδη από επι­χει­ρη­μα­τική δρα­στη­ριό­τητα έχει ετήσιο εισό­δημα έως 18.000 ευρώ. Η ΓΣΕΒΕΕ ανα­φέ­ρει πως, με δεδο­μένο τον νέο τεκ­μαρτό τρόπο φορο­λό­γη­σης των ελευ­θέ­ρων επαγ­γελ­μα­τιών/ατο­μι­κών επι­χει­ρή­σεων φαί­νε­ται ότι ένα μεγάλο μέρος των νοι­κο­κυ­ριών που έχουν ως κύρια πηγή εισο­δή­μα­τος τα έσοδα/κέρδη από επι­χει­ρη­μα­τική δρα­στη­ριό­τητα θα φορο­λο­γη­θεί για εισο­δή­ματα που δεν έχει, κάτι που όπως είναι επόμενο θα επι­βα­ρύ­νει τον οικο­γε­νειακό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό και θα μειώσει το δια­θέ­σιμο εισό­δημά του. Από τα ευρή­ματα της έρευνας, μάλιστα, προ­κύ­πτει πως το 58,3% αυτών των νοι­κο­κυ­ριών δεν έχει άλλη πηγή εισο­δή­μα­τος.

Επάρ­κεια εισο­δή­μα­τος – απο­τα­μί­ευση

Επι­δεί­νωση παρου­σιά­ζουν τα ευρή­ματα της έρευνας σε σχέση με την μηνιαία επάρ­κεια του εισο­δή­μα­τος των νοι­κο­κυ­ριών. Υπο­γραμ­μί­ζε­ται, μάλιστα, ότι είναι τα δυσμε­νέ­στερα που έχουν κατα­γρα­φεί σε έρευνα εισο­δή­μα­τος του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ.

Συγκε­κρι­μένα, 6 στα 10 νοι­κο­κυ­ριά (60,7%) δήλωσαν ότι το μηνιαίο εισό­δημά τους δεν επαρκεί για όλον το μήνα. Το ποσοστό αυτό είναι το μεγα­λύ­τερο που έχει κατα­γρα­φεί σε έρευνα εισο­δή­μα­τος του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ από το 2018, έτος που περι­λή­φθηκε ο συγκε­κρι­μέ­νος δείκτης.

Στο σύνολο των νοι­κο­κυ­ριών το μηνιαίο εισό­δημα επαρκεί μεσο­σταθ­μικά για 23 ημέρες, ενώ για τα νοι­κο­κυ­ριά των οποίων το εισό­δημα τελειώ­νει πριν από το τέλος του μήνα (60,7%), αυτό επαρκεί μεσο­σταθ­μικά για 19 ημέρες.

Σε σχέση με την κύρια πηγή εισο­δή­μα­τος σε δυσμε­νέ­στερη θέση βρί­σκο­νται τα νοι­κο­κυ­ριά με κύρια πηγή εισο­δή­μα­τος τον μισθό, καθώς για το 65,1% αυτών το μηνιαίο εισό­δημα δεν επαρκεί για όλον το μήνα και ακο­λου­θούν το 57,7% των νοι­κο­κυ­ριών με κύρια πηγή εισο­δή­μα­τος τη σύνταξη και το 42,8% των νοι­κο­κυ­ριών με κύρια πηγή εισο­δή­μα­τος τα έσοδα από επι­χει­ρη­μα­τική δρα­στη­ριό­τητα.

Σταθερά συντρι­πτικό παρα­μέ­νει το ποσοστό των νοι­κο­κυ­ριών που αδυ­να­τεί να απο­τα­μιεύ­σει. Συγκε­κρι­μένα, πάνω από 8 στα 10 νοι­κο­κυ­ριά (84,8%) δήλωσαν ότι δεν κατα­φέρ­νουν να απο­τα­μιεύ­σουν.

Βιωτικό επίπεδο, φτώχεια και εισο­δη­μα­τική επι­σφά­λεια

Tο 15% των νοι­κο­κυ­ριών δήλωσε ότι τα εισο­δή­ματά του δεν επαρ­κούν για να καλύ­ψουν ούτε τις βασικές του ανάγκες, εύρημα που κατα­δει­κνύει πως υψηλό ποσοστό νοι­κο­κυ­ριών διαβιοί σε συν­θή­κες ακραίας φτώ­χειας, και είναι αυξη­μένο σε σχέση με το ποσοστό της αντί­στοι­χης έρευνας του 2022 (11,9%).

Πάνω από 1 στα 2 νοι­κο­κυ­ριά (51,8%) δήλωσε πως χρειά­ζε­ται να κάνει περι­κο­πές για να καλύψει τα ανα­γκαία.

Από την άλλη μεριά, το 27,1% των νοι­κο­κυ­ριών δήλωσε ότι τα κατα­φέρ­νει χωρίς ιδιαί­τε­ρες δυσκο­λίες, ενώ μόλις το 6% των νοι­κο­κυ­ριών δήλωσε ότι ζει άνετα.

Σε εισο­δη­μα­τική επι­σφά­λεια συνε­χί­ζει να βρί­σκε­ται ένα υψηλό ποσοστό νοι­κο­κυ­ριών. Συγκε­κρι­μένα, στο ενδε­χό­μενο ενός έκτα­κτου αλλά απο­λύ­τως ανα­γκαίου εξόδου της τάξης των 500 ευρώ, το 18,1%  δήλωσε ότι δεν θα μπο­ρούσε να το αντι­με­τω­πί­σει, ενώ το 41,6% θα κάλυπτε αυτήν τη δαπάνη με μεγάλη δυσκο­λία.

Υπο­χρε­ώ­σεις νοι­κο­κυ­ριών

Υψη­λό­τερο σε σχέση με την έρευνα του 2022 είναι το ποσοστό των νοι­κο­κυ­ριών που δήλωσε ότι έχει ληξι­πρό­θε­σμες οφειλές προς το Δημόσιο.

Συγκε­κρι­μένα, το 21,7% δήλωσε πως το ίδιο ή κάποιο άλλο μέλος του νοι­κο­κυ­ριού του έχει ληξι­πρό­θε­σμες οφειλές προς το Δημόσιο, έναντι 20,9% που ήταν το 2022 και 16,8% που ήταν στην έρευνα του 2021. Το προ­α­να­φε­ρό­μενο ποσοστό (21,7%) επι­με­ρί­ζε­ται σε 11,5% του οποίου οι  ληξι­πρό­θε­σμες οφειλές δεν έχουν ρυθ­μι­στεί (9,9% το αντί­στοιχο ποσοστό το 2021), και σε 10,2% του οποίου οι οφειλές είναι ρυθ­μι­σμέ­νες (11% το αντί­στοιχο ποσοστό το 2021).

Το 9,6% των νοι­κο­κυ­ριών (7,9% το 2022) έχει ληξι­πρό­θε­σμες οφειλές προς τις τρά­πε­ζες για κατα­να­λω­τικά, επι­χει­ρη­μα­τικά δάνεια ή/και κάρτες, ενώ το 8,2% των νοι­κο­κυ­ριών δήλωσε πως δεν θα κατα­φέ­ρει να αντα­πο­κρι­θεί στις προ­α­να­φε­ρό­με­νες τρα­πε­ζι­κές υπο­χρε­ώ­σεις το 2024.

Πάνω από 8 στα 10 νοι­κο­κυ­ριά (81,1%) δια­μέ­νουν σε ιδιό­κτητο σπίτι έναντι 18,2% που πλη­ρώ­νει ενοίκιο.

Από τα νοι­κο­κυ­ριά που δια­μέ­νουν σε ιδιό­κτητο σπίτι το 22,6% έχει ενεργό στε­γα­στικό δάνειο. Από τα νοι­κο­κυ­ριά αυτά το 20% (18,7% το αντί­στοιχο ποσοστό στην έρευνα του 2022) κατα­βάλ­λει τις δόσεις του δανείου συχνά με κάποια καθυ­στέ­ρηση, ενώ το 10% (8,5% το αντί­στοιχο ποσοστό στην έρευνα του 2022) έχει καθυ­στε­ρη­μέ­νες οφειλές για πάνω από 3 μήνες.

Επι­δει­νω­μένη είναι η εικόνα σε σχέση με την έρευνα του 2022 και ως προς τις εκτι­μή­σεις των νοι­κο­κυ­ριών ανα­φο­ρικά με τη δυνα­τό­τητα εξυ­πη­ρέ­τη­σης των στε­γα­στι­κών δανεια­κών τους υπο­χρε­ώ­σεων το 2024. Συγκε­κρι­μένα, από τα νοι­κο­κυ­ριά που δια­μέ­νουν σε ιδιό­κτητο σπίτι και έχουν στε­γα­στικό δάνειο, το 9% (8,6% το 2022) δήλωσε πως δεν θα μπο­ρέ­σει να αντα­πο­κρι­θεί στις δανεια­κές του υπο­χρε­ώ­σεις, ενώ το 13,3% (12,9% το 2022) δήλωσε πως μάλλον δεν θα μπο­ρέ­σει να αντα­πο­κρι­θεί στις δανεια­κές του υπο­χρε­ώ­σεις.

Αυξη­μέ­νος σε σχέση με το 2022 είναι και ο φόβος των νοι­κο­κυ­ριών ότι μπορεί να απο­λέ­σουν το σπίτι τους λόγω οφειλών. Ειδι­κό­τερα, το 15,3% (14,4% και 11,3% τα ποσοστά των ερευνών του 2022 και 2021, αντί­στοιχα) των νοι­κο­κυ­ριών εξέ­φρασε τον φόβο απώ­λειας του ακι­νή­του λόγω αδυ­να­μίας πλη­ρω­μής των υπο­χρε­ώ­σεων προς τις τρά­πε­ζες ή το Δημόσιο.

Τέλος, το 5,6% των νοι­κο­κυ­ριών δήλωσε πως το 2023 υπέστη δέσμευση ή κατά­σχεση λογα­ρια­σμών και περιου­σια­κών στοι­χείων λόγω οφειλών, ποσοστό σημα­ντικά μεγα­λύ­τερο σε σχέση με το 2022 (3,8%) και πολ­λα­πλά­σιο σε σχέση με το 2021 που ήταν 0,8%.