Υπό μελέτη το καθεστώς αιγιαλού και παραλίας και του Κτηματολογίου

Ο κ. Ευάγ­γε­λος Βενι­ζέ­λος, δικη­γό­ρος παρ’ Αρείω Πάγω, καθη­γη­τής Συνταγ­μα­τι­κού Δικαίου της Νομικής Σχολής του Α.Π.Θ. και ο κ. Μιχαήλ Θ. Παπα­γε­ωρ­γίου, δικη­γό­ρος παρ’ Αρείω Πάγω, θα ανα­λά­βουν με απόφαση της ΠΕΔ, τη δια­μόρ­φωση ολο­κλη­ρω­μέ­νου σχεδίου νομο­θε­τι­κής μεταρ­ρύθ­μι­σης ως θεσμική πρόταση της Περι­φε­ρεια­κής Ένωσης Δήμων Νοτίου Αιγαίου, για τη συνταγ­μα­τική εναρ­μό­νιση και τη νομο­θε­τική απο­κα­τά­σταση του εθνικού καθε­στώ­τος του Αιγια­λού και Παρα­λίας και του Εθνικού Κτη­μα­το­λο­γίου επί του υπό Μετά­πτωση ειδικού και τοπικού Κτη­μα­το­λο­γι­κού Κανο­νι­σμού Δωδε­κα­νή­σου.

Σύμφωνα με την ομόφωνη απόφαση της ΠΕΔ Νοτίου Αιγαίου, που ελήφθη κατά τη συνε­δρί­αση της 15ης Δεκεμ­βρίου 2023, θα ανα­τε­θεί στον κ. Ε. Βενι­ζέλο, ως Δ.Ν./Καθη­γητή Συνταγ­μα­τι­κού Δικαίου, να γνω­μο­δο­τή­σει ειδικά και εκτενώς για τη συνταγ­μα­τική απόδοση και την κανο­νι­στική συμ­βα­τό­τητα με το Ενω­σιακό Δίκαιο των επί­μα­χων αυτών νομικών ζητη­μά­των και στον κ. Μ. Παπα­γε­ωρ­γίου ως Δ.Ν./Εντ. Διδά­σκο­ντα Διοι­κη­τι­κού Δικαίου, να γνω­μο­δο­τή­σει για τη συστη­μα­τική νομο­θε­τική απόδοση και τη ρυθ­μι­στική εναρ­μό­νιση των επί­μα­χων παράλ­λη­λων προ­στα­τευό­με­νων έννομων συμ­φε­ρό­ντων σε συνάρ­τηση με το οικείο Κτη­μα­το­λο­γικό Δίκαιο και το Δίκαιο του Αιγια­λού και Παρα­λίας.

Η απόφαση ελήφθη, με το σκε­πτικό ότι:

1. Βρί­σκε­ται σε εξέλιξη και επέρ­χε­ται άμεσα η λήξη της προ­θε­σμίας για την ορι­στι­κο­ποί­ηση των κτη­μα­το­λο­γι­κών Αρχικών Εγγρα­φών του Ελλη­νι­κού Κτη­μα­το­λο­γίου στα νησιά της Σύμης και της Πάτμου, που ήταν υπό κτη­μα­το­γρά­φηση πριν από την έναρξη της ισχύος του Ν. 3481/2006 και ότι παράλ­ληλα υφί­στα­ται επι­μέ­ρους οριο­θέ­τηση και καθο­ρι­σμός ζώνης αιγια­λού και παρα­λίας ακόμα και με αντί­στοι­χες δηλώ­σεις στο Κτη­μα­το­λό­γιο ακόμα και εντός οικι­σμών.

2. Βρί­σκο­νται στο τελευ­ταίο στάδιο της κτη­μα­το­γρά­φη­σης (δηλώ­σεων και ενστά­σεων), αλλά και της κατάρ­τι­σης προ­σω­ρι­νών κτη­μα­το­λο­γι­κών πινάκων νησιω­τι­κοί Δήμοι του Νομού Δωδε­κα­νή­σου της Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου, παράλ­ληλα με την επι­μέ­ρους οριο­θέ­τηση και τον καθο­ρι­σμό ζωνών Αιγια­λού και Παρα­λίας στην κτη­μα­το­λο­γική τους περι­φέ­ρεια.

3. Εχουν εκδοθεί και επί­κει­ται άμεσα η εκτέ­λεση σειράς Πρω­το­κόλ­λων Απο­βο­λής – Κατεδάφισης-Αποζημίωσης σε κτί­σματα και εγκα­τα­στά­σεις παρα­λια­κών οικι­σμών, όπως τα Στεγνά της Δημο­τι­κής Ενό­τη­τας Αρχαγ­γέ­λου, Καλ­λι­θέας και Κιο­τα­ρίου του Δήμου Ρόδου, τακτο­ποι­η­μέ­νων πολε­ο­δο­μικά και υφι­στά­με­νων ακόμα και προ της ενσω­μά­τω­σης της Δωδε­κα­νή­σου στην Ελλη­νική Επι­κρά­τεια, αλλά και σε κατα­στή­ματα που λει­τουρ­γούν νομό­τυπα εντός Παρα­δο­σια­κών Οικι­σμών και Οικι­σμών κάτω των δύο χιλιά­δων κατοί­κων, όπως του Γιαλού του Δήμου Σύμης (Βλ. υπ’ αριθμ. πρωτ. 4107/01-012-2023 επι­στολή του δημάρ­χου Σύμης και την επι­στολή υπ’ αριθμ. πρωτ. 8/67449-09-11-2023 του προ­έ­δρου της Τοπικής Κοι­νό­τη­τας Αρχαγ­γέ­λου).

4. Η εθνική νομο­θε­σία περί Αιγια­λού και Παρα­λίας, του Ν. 2971/2001 κατ’ άρθρο 1 ορίζει ότι Αιγια­λός: «είναι η ζώνη ξηράς που βρέ­χε­ται από τη θάλασσα κατά τις μεγα­λύ­τε­ρες και συνή­θεις ανα­βά­σεις των κυμάτων της.

Ο αιγια­λός απο­τε­λεί ουσιώ­δες στοι­χείο του φυσικού περι­βάλ­λο­ντος της Χώρας, που προ­στα­τεύ­ε­ται από την Πολι­τεία, η οποία το δια­χει­ρί­ζε­ται, σύμφωνα με τη φύση του και τον κοι­νό­χρη­στο χαρα­κτήρα του» και ότι «Παραλία είναι η ζώνη της ξηράς η οποία προ­στί­θε­ται στον αιγιαλό, σύμφωνα με τα άρθρα 3 έως 10, προς εξυ­πη­ρέ­τηση της επι­κοι­νω­νίας της ξηράς με τη θάλασσα και αντί­στροφα, καθώς και για τη δια­τή­ρηση και προ­στα­σία των ακτών από τη διά­βρωση και γενι­κό­τερα την προ­στα­σία του αιγια­λού. Με την επι­φύ­λαξη της παρα­γρά­φου 5 του άρθρου 7, το πλάτος της παρα­λίας καθο­ρί­ζε­ται σε του­λά­χι­στον τριάντα (30) και μέχρι πενήντα (50) μέτρα από τη γραμμή του αιγια­λού. Υφι­στά­μενα όρια του σχεδίου πόλης ή δια­μορ­φω­μέ­νων, με ισχύ­ουσα διοι­κη­τική πράξη, οικι­σμών ή οικι­σμών προ­ϋ­φι­στα­μέ­νων του 1923 δεν θίγο­νται».

5. Αντί­θετα, ο Κτη­μα­το­λο­γι­κός Κανο­νι­σμός Δωδε­κα­νή­σου εκδο­θείς ως Κυβερ­νη­τικό Διά­ταγμα (υπ’ αριθμ. 132/1929) της Ιτα­λι­κής φασι­στι­κής περιό­δου – κατοχής της Δωδε­κα­νή­σου που ισχύει μέχρι σήμερα στην ελλη­νική έννομη τάξη κατ’ άρθρο 8 παρ. 2 του Ν. 510/1947, ορίζει κατ’ άρθρο 3 ότι «κοινής χρήσεως είναι ο αιγια­λός μέχρι του ορίου του μέγι­στου συνή­θους χει­μέ­ριου κύματος επί πλέον δε, έξω των αστικών κέντρων, μία ζώνη έκτασης 12 μέτρων από τούτου του ορίου και αι θαλάσ­σιαι παρα­λίαι μέχρι των ορίων πάσης άλλης ιδιο­κτη­σίας δημό­σιας ή ιδιω­τι­κής».

6. Με βάση τον ως άνω υπό κατάργηση-μετάπτωση Κτη­μα­το­λο­γικό Κανο­νι­σμό οι, κατά παρέκ­κλιση της εθνικής νομο­θε­σίας, παρα­λια­κές και παρά­κτιες περιο­χές και οι περιο­χές εντός του διευ­ρυ­μέ­νου Αιγια­λού δεν έχουν καν κτη­μα­το­γρα­φη­θεί θεω­ρη­θεί­σες ορι­ζό­ντια ως κοι­νό­χρη­στες εντασ­σό­με­νες στην δημόσια περιου­σία του Δημο­σίου και ότι ως εκ τούτου δεν έχουν καν κτη­μα­το­λο­γική μερίδα, δημιουρ­γώ­ντας πλήθος λει­τουρ­γι­κών προ­βλη­μά­των επί των κτι­σμά­των, ακόμα και μνη­μείων πολι­τι­στι­κής ανα­φο­ράς που υφί­στα­ται σε αυτές.

7. Σύμφωνα με το Ν. 4934/2022 περί Μετά­πτω­σης του Κτη­μα­το­λο­γι­κού Κανο­νι­σμού Δωδε­κα­νή­σου και ειδικά κατ’ άρθρο 10 «Με δια­πι­στω­τική πράξη του Φορέα κηρύσ­σο­νται η περαί­ωση της προ­σαρ­μο­γής και η μετά­πτωση των περιο­χών στις οποίες ίσχυε ο Κτη­μα­το­λο­γι­κός Κανο­νι­σμός Δωδε­κα­νή­σου στο Εθνικό Κτη­μα­το­λό­γιο. Η δια­δι­κα­σία μετά­πτω­σης ολο­κλη­ρώ­νε­ται εντός τριών (3) ετών από την έναρξη ισχύος του παρό­ντος», ήτοι στις 23-05-2025.