Δημήτρης Γάκης: Συμπληρώνουμε την ομπρέλα προστασίας και σύγκλισης της νησιωτικής χώρας με την υπόλοιπη Ελλάδα με το ΣΤΕΓΑΣΤΙΚΟ ΙΣΟΔΥΝΑΜΟ

Οι νησιώ­τες γνω­ρί­ζουν και ανα­γνω­ρί­ζουν τη δύναμη της ΑΡΙΣΤΕΡΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ που εφαρ­μό­σαμε τα προη­γού­μενα χρόνια για τα νησιά μας.

Το πιο εμβλη­μα­τικό μας έργο, το ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΟ ΙΣΟΔΥΝΑΜΟ, βελ­τί­ωσε αρκετά την κατά­σταση στην ακτο­πλοϊκή συγκοι­νω­νία, προ­σφέ­ρο­ντας ταυ­τό­χρονα ένα εργα­λείο νησιω­τι­κής πολι­τι­κής που μειώνει τις σημα­ντι­κές κοι­νω­νι­κές και οικο­νο­μι­κές ανι­σό­τη­τες που βιώνουν οι κάτοι­κοι των μικρών και απο­μα­κρυ­σμέ­νων νησιών μας. Ήταν η αρχή. Επόμενο βήμα και πρόταση – την οποία κατέ­θεσα το Μάρτιο του 2023 στο Ελλη­νικό Κοι­νο­βού­λιο  – είναι η εφαρ­μογή  του ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΟΥ ισο­δύ­να­μου την οποία εξει­δί­κευσε και ανα­κοί­νωσε ο τότε πρό­ε­δρος του ΣΥΡΙΖΑ Αλέξης Τσίπρας στην Κω στις 24 Απρι­λίου.

Στόχος μας είναι η ισότιμη πρό­σβαση σε κοι­νω­νι­κές υπη­ρε­σίες, στην Υγεία, ένα ακόμα σημα­ντικό θέμα αλλά και μια ακόμα από­δειξη ότι σε κάθε κρίση πρέπει να αντα­πο­κρι­νό­μα­στε άμεσα με ΙΣΟΔΥΝΑΜΑ μέτρα στή­ρι­ξης για τους νησιώ­τες.

Στο πλαίσιο αυτό, η ακρί­βεια και οι μεγάλες ανάγκες φθηνής και ποιο­τι­κής στέ­γα­σης μας καλούν να ολο­κλη­ρώ­σουμε αυτή την «ομπρέλα» προ­στα­σίας για την εξά­λειψη των ανι­σο­τή­των και της σύγκλιση των νησιών με την υπό­λοιπη χώρα παρεμ­βαί­νο­ντας στο πρό­βλημα την στέ­γα­σης των νοι­κο­κυ­ριών, προ­τεί­νο­ντας  ΣΤΕΓΑΣΤΙΚΟ Ισο­δύ­ναμο στη νησιω­τική Ελλάδα.

Σήμερα γίνεται μεγάλη συζή­τηση για την αντι­με­τώ­πιση του στε­γα­στι­κού προ­βλή­μα­τος, σε κάθε κοι­νω­νικό επίπεδο, στους προ­ϋ­πο­λο­γι­σμούς, σε κάθε ευρω­παϊκή χώρα. Η εύρεση στέγης που να ικα­νο­ποιεί τις ανάγκες μιας οικο­γέ­νειας θεω­ρεί­ται πανευ­ρω­παϊκά ένα από τα μεγα­λύ­τερα σύγ­χρονα προ­βλή­ματα μετά την ακρί­βεια και την υγεία, το δε κόστος της στέ­γα­σης στα νοι­κο­κυ­ριά απορ­ροφά σχεδόν έναν μέσο μηνιαίο μισθό των μελών τους. Η φθηνή και ποιο­τική στέγαση / κατοι­κία απο­τε­λεί έναν σημα­ντικό παρά­γο­ντα για τη δημο­γρα­φική και κοι­νω­νική ανά­πτυξη στις ήδη «γηρα­σμέ­νες» περι­φέ­ρειες μας.

Το φαι­νό­μενο γίνεται πολύ μεγα­λύ­τερο σε περιο­χές του­ρι­στι­κού ενδια­φέ­ρο­ντος και «εκρη­κτικό» στις μικρές νησιω­τι­κές περιο­χές. Το πρό­βλημα είναι βαθιά κοι­νω­νικό και οικο­νο­μικό γι’ αυτό και απαιτεί μια λύση που θα πρέπει να γίνει η αιχμή του δόρατος στις διεκ­δι­κή­σεις απ’ όλους τους κοι­νω­νι­κούς, οικο­νο­μι­κούς,  συν­δι­κα­λι­στι­κούς και αυτο­διοι­κη­τι­κούς φορείς. Χρειά­ζε­ται μία άμεση παρέμ­βαση για την επίλυση του. Με μια πρόταση θεσμική και απο­φα­σι­στική που θα «ταράξει τα νερά», θα στείλει ηχηρό μήνυμα σε όλους τους κυβερ­νώ­ντες σε Ελλάδα και Ευρώπη, για την ολο­κλή­ρωση της κοι­νω­νι­κής οικο­νο­μι­κής και χωρικής σύγκλι­σης των νησιω­τι­κών κοι­νω­νιών με την ηπει­ρω­τική χώρα.

Τώρα είναι η ώρα να προ­βλη­μα­τι­στούμε όλοι μας.

Μα μελε­τή­σουμε και τεκ­μη­ριω­μένα να οδη­γή­σουμε τους αρμό­διους φορείς στην επε­ξερ­γα­σία και εξει­δί­κευση της ΝΗΣΙΩΤΙΚΗΣ ΣΤΕΓΑΣΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ.

Να εφαρ­μό­σουμε το ΣΤΕΓΑΣΤΙΚΟ  ΙΣΟΔΥΝΑΜΟ.

Κάποιες πρώτες σκέψεις και ιδέες για το διάλογο

Τι είναι το Στε­γα­στικό Ισο­δύ­ναμο; σε ποιους ανα­φέ­ρε­ται; τι προ­βλή­ματα έρχεται να λύσει;

Αφορά καταρ­χήν όλους τους πολίτες, μόνι­μους και προ­σω­ρι­νούς κατοί­κους των νησιών.

Μπο­ρούμε να χωρί­σουμε το θέμα εφαρ­μο­γής του σε δύο ομάδες.

Η πρώτη, αφορά σ’ αυτούς που είναι μόνιμοι κάτοι­κοι των νησιών αλλά δεν έχουν δικό του­ςσπίτι, νοι­κιά­ζουν κατοι­κία και η δεύτερη ομάδα, αφορά τους προ­σω­ρι­νούς κατοί­κους των νησιών, κυρίως τους δημό­σιους υπαλ­λή­λους που διο­ρί­ζο­νται για να στε­λε­χώ­σουν μονάδες υγείας, σχολεία και δημό­σιες υπη­ρε­σίες.

Για τους πρώτους πρέπει να πάρουμε μέτρα που θα είναι κίνητρα παρα­μο­νής τους στα νησιά, για τους δεύ­τε­ρους να είναι κίνητρα για την αποδοχή  των διο­ρι­σμών τους και γιατί όχι, για την επιλογή  των νησιών για μακρο­χρό­νια ή μόνιμη εγκα­τά­σταση τους.

Στους πρώτους δηλαδή τους μόνι­μους κατοί­κους των νησιών που δεν έχουν δικό του σπίτι και ανα­γκά­ζο­νται να νοι­κιά­σουν να καλύ­πτει η πολι­τεία – υπόθεση εργα­σίας στο διάλογο – το 30% του ενοι­κίου που πλη­ρώ­νουν.

Για τους δεύ­τε­ρους θα πρέπει η πολι­τεία να φρο­ντί­σει για τα  εξής κατά την άποψη μου μέτρα.

1. Μακρο­πρό­θε­σμα μέτρα.

Κατα­σκευή κατοι­κιών με ευθύνη της πολι­τείας και ανάθεση της συντή­ρη­σης τους στους δήμους με την μετα­φορά αντί­στοι­χων πόρων.

2. Άμεσα μέτρα για τους δημό­σιους υπαλ­λή­λους.

α) Επα­να­φορά του μέτρου επι­δό­τη­σης  της αγοράς πρώτης κατοι­κίας με την δέσμευση της δεκα­ε­τούς παρα­μο­νής στα νησιά όπως υπήρχε μέχρι πριν λίγα χρόνια.

β) Σε νησιά μέχρι 1.000 κατοί­κους να υπάρχει πλήρη κάλυψη του ενοι­κίου από την πολι­τεία. Αυτό πιστεύω ότι θα είναι ένα σοβαρό κίνητρο για να επι­λέ­ξει κάποιος δημό­σιος υπάλ­λη­λος να εργα­στεί σε μικρά νησιά, και γιατί όχι να παρα­μεί­νει και μακρο­χρό­νια ή μόνιμα σε αυτά, μέχρι να απο­κτή­σει την δική του κατοι­κία.

β. Για νησιά με πλη­θυ­σμό μεγα­λύ­τερο των 1.000 κατοί­κων  να υπάρξει μελέτη η οποία θα εξι­σώ­νει το κόστους στέ­γα­σης στα νησιά με το μέσο όρο του κόστους στέ­γα­σης στην ηπει­ρω­τική Ελλάδα και επι­πλέον μία επι­δό­τηση της τάξης 15% στο ενοίκιο (ως κίνητρο για τη δημο­γρα­φική μεγέ­θυνση).

Ο τρόπος επι­δό­τη­σης από μέρους της πολι­τείας μπορεί να γίνει με διά­φο­ρους τρόπους. Προ­τά­σεις τις οποίες μπο­ρούμε να σκε­φτούμε όπως πχ μείωση του ΕΝΦΙΑ, απαλ­λα­γές σε φόρους, όπως π.χ. για τη συντή­ρηση του ακι­νή­του, ή ακόμα και χρη­μα­τική επι­δό­τηση των  ενοι­κια­στών, μέσω ειδικών κοι­νω­νι­κών προ­γραμ­μά­των από εθνι­κούς ή ευρω­παϊ­κούς πόρους, ανάλογα με τις δυνα­τό­τη­τες του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού.

Επειδή τα προ­βλή­ματα που παρου­σιά­ζο­νται στην στέγαση στα νησιά είναι γνωστά, πέραν των ελλεί­ψεων κατοι­κιών έχουμε και την μετα­τροπή όσων υπάρ­χουν σε «Airbnb», παρου­σιά­ζε­ται το φαι­νό­μενο ιδιο­κτή­τες να ζητούν την ενοι­κί­αση του ακι­νή­του τους για ένα συγκε­κρι­μένο χρονικό διά­στημα, μέχρι δηλαδή το Μάιο, όταν αρχίζει η του­ρι­στική σεζόν και τότε το νοι­κιά­ζουν σαν του­ρι­στικό ακίνητο, μπο­ρούμε με ένα τρόπο να προ­βλέ­ψουμε την ετήσια υπο­χρε­ω­τική μίσθωση κατοι­κιών με ιδιαί­τερα μεγα­λύ­τερα κίνητρα.

Τα συν­δι­κάτα, η τοπική αυτο­διοί­κηση πρώτου και δεύ­τε­ρου βαθμού, οι κοι­νω­νι­κοί φορείς, οι οικο­νο­μι­κοί  φορείς όπως τα επι­με­λη­τή­ρια κ.α. ανα­πτυ­ξια­κοί φορείς και ενώσεις καλού­νται να συνει­σφέ­ρουν σε αυτό το διάλογο, για να έχουν οι νέοι μας και τα νοι­κο­κυ­ριά ένα δρόμο ανά­πτυ­ξης και κοι­νω­νι­κής προ­στα­σίας.

Για να έχουν τα νησιά μας μέλλον.

 

Ρόδος 17-12-2023

Δημή­τρης Γάκης

πρωην Βου­λευ­τής Δωδε­κα­νή­σου

ΣΥΡΙΖΑ