Γιώργος Καββαθάς, Πρόεδρος ΓΣΕΒΕΕ: «Η αγοραστική δύναμη των καταναλωτών μειώνεται λόγω της συνεχώς αυξανόμενης ακρίβειας και του πληθωρισμού ‘απληστίας’»

Η έλλειψη ρευ­στό­τη­τας, το κόστος λει­τουρ­γίας, οι ληξι­πρό­θε­σμες υπο­χρε­ώ­σεις και η Δαμό­κλειος σπάθη με τους πλει­στη­ρια­σμούς πρώτης κατοι­κίας και επαγ­γελ­μα­τι­κής στέγης είναι τα μείζονα προ­βλή­ματα που αντι­με­τω­πί­ζουν οι μικρές και πολύ μικρές επι­χει­ρή­σεις της χώρας. Πώς μπορούν να αντε­πε­ξέλ­θουν υπό αυτές τις ασφυ­κτι­κές κατα­στά­σεις;

Είναι γεγονός ότι στα τελευ­ταία 15 χρόνια των αλλε­πάλ­λη­λων κρίσεων δεν έχoυν πάψει να μας απα­σχο­λούν τα προ­βλή­ματα της ρευ­στό­τη­τας και υπερ­χρέ­ω­σης των μικρών και πολύ μικρών επι­χει­ρή­σεων. Για την υπερ­χρέ­ωση έχουμε τονίσει επα­νει­λημ­μένα την ανάγκη υιο­θέ­τη­σης μιας νέας ρύθ­μι­σης 120 δόσεων στην οποία να μπορούν να εντα­χθούν όλες οι οφειλές προς το Δημόσιο (εφορία, ασφα­λι­στικά ταμεία, ΟΤΑ), ιδίως εκείνες που δημιουρ­γή­θη­καν κατά τη διάρ­κεια της υγειο­νο­μι­κής και ενερ­γεια­κής κρίσης.

Επι­πλέον, η επι­τά­χυνση των δια­δι­κα­σιών του εξω­δι­κα­στι­κού μηχα­νι­σμού για τις ρυθ­μί­σεις των 240 δόσεων. Υπάρ­χουν ακόμα σοβαρά δια­χει­ρι­στικά προ­βλή­ματα τα οποία εμπο­δί­ζουν την ομαλή διευ­θέ­τηση των σχε­τι­κών ρυθ­μί­σεων και δημιουρ­γούν σύγχυση στους οφει­λέ­τες που κιν­δυ­νεύ­ουν ακόμα και να χάσουν τη ρύθμιση χωρίς δική τους υπαι­τιό­τητα. Τα προ­βλή­ματα, μάλιστα, εντεί­νο­νται όταν στο πλάνο των ρυθ­μί­σεων εμπλέ­κο­νται και οι εται­ρείες δια­χεί­ρι­σης απαι­τή­σεων οι οποίες δεν παρέ­χουν στον οφει­λέτη καμία ενη­μέ­ρωση για τον τρόπο πλη­ρω­μής των δόσεων, ενώ δεν λείπουν και οι περι­πτώ­σεις παροχής από τις εν λόγω εται­ρείες ελλι­πούς ενη­μέ­ρω­σης που οδηγεί τους οφει­λέ­τες σε ενέρ­γειες που τελικά είναι εις βάρος τους. Σε σχέση με τους πλει­στη­ρια­σμούς αυτό που έχουμε κατα­θέ­σει είναι ότι πρέπει του­λά­χι­στον να «παγώ­σουν» μέχρι να κλείσει ο κύκλος της κρίσης ακρί­βειας και να διευ­θε­τη­θεί απο­τε­λε­σμα­τικά το τερά­στιο πρό­βλημα του ιδιω­τι­κού χρέους.

Όσον αφορά, στο πρό­βλημα ρευ­στό­τη­τας των μικρών επι­χει­ρή­σεων, το οποίο έχει δια­χρο­νική διά­σταση και συν­δέ­ε­ται με τον «απο­κλει­σμό» τους από το χρη­μα­το­πι­στω­τικό σύστημα, απο­τε­λεί ακόμα ένα σημα­ντικό ζητού­μενο. Έχουμε προ­τεί­νει την θεσμο­θέ­τηση χρη­μα­το­δο­τι­κού σχή­μα­τος ανά­λο­γου με τις επι­στρε­πτέες προ­κα­τα­βο­λές ως εργα­λείο χρη­μα­το­δό­τη­σης απο­κλει­στικά για τις μικρές και πολύ μικρές επι­χει­ρή­σεις, αλλά και την ενερ­γο­ποί­ηση της Ανα­πτυ­ξια­κής Τρά­πε­ζας όχι ως Ταμείου, αλλά ως Τρά­πε­ζας που να χρη­μα­το­δο­τεί τις επεν­δύ­σεις των μικρών και πολύ μικρών επι­χει­ρή­σεων.

Περαι­τέρω, την καθιέ­ρωση ακα­τά­σχε­του επι­χει­ρη­μα­τι­κού λογα­ρια­σμού και την αύξηση των κον­δυ­λίων που προ­βλέ­πο­νται για τις πολύ μικρές επι­χει­ρή­σεις από τα ευρω­παϊκά προ­γράμ­ματα.

Το νέο φορο­λο­γικό νομο­σχέ­διο, έχει ήδη δημιουρ­γή­σει ανα­στά­τωση με τις αλλαγές που περι­λαμ­βά­νει. Πολλοί επαγ­γελ­μα­τι­κοί φορείς έχουν ήδη εκφρά­σει την αντί­θεσή τους. Μπορούν να επέλ­θουν βελ­τιώ­σεις και ποιες είναι οι παγίδες που κρύ­βο­νται;

Κατ’ αρχάς, στην παρούσα φάση δεν συζη­τάμε για βελ­τιώ­σεις επί του φορο­λο­γι­κού νομο­σχέ­διου, αλλά για από­συρση του­λά­χι­στον των δια­τά­ξεων που αφορούν στην τεκ­μαρτή φορο­λό­γηση των ελευ­θέ­ρων επαγ­γελ­μα­τιών. Από τη μεριά των επι­χει­ρή­σεων η τεκ­μαρτή φορο­λό­γηση εκλαμ­βά­νε­ται ως ένα καθαρά εισπρα­κτικό μέτρο. Εκεί που συζη­τά­γαμε για την κατάρ­γηση του τέλους επι­τη­δεύ­μα­τος και την επα­να­φορά του αφο­ρο­λό­γη­του ορίου, εντελώς αιφ­νι­δια­στικά προ­έ­κυψε η πρόθεση της κυβέρ­νη­σης να επι­βά­λει έναν ακόμα ορι­ζό­ντιο κεφα­λικό φόρο με την γνωστή δικαιο­λο­γία της αντι­με­τώ­πι­σης της φορο­δια­φυ­γής. Ουσια­στικά αυτό που κατα­λα­βαί­νουμε είναι ότι δεν υπήρχε καμία πρόθεση για κατάρ­γηση του τέλους επι­τη­δεύ­μα­τος, αλλά μια διαρκής ανα­ζή­τηση να βρεθεί ένας τρόπος αντι­κα­τά­στα­σής του. Και όπως προ­κύ­πτει, αυτός ο τρόπος δεν είναι άλλος από την παλιά και απο­τυ­χη­μένη συνταγή της τεκ­μαρ­τής φορο­λό­γη­σης.

Σε μια περίοδο, μάλιστα, που τα δημόσια έσοδα αυξά­νο­νται, ενώ η αγο­ρα­στική δύναμη των κατα­να­λω­τών μειώ­νε­ται λόγω της συνεχώς αυξα­νό­με­νης ακρί­βειας και του πλη­θω­ρι­σμού «απλη­στίας». Και βέβαια όταν ακόμα έχουμε σε ισχύ το επίσης ανα­χρο­νι­στικό μέτρο των τεκ­μη­ρίων δια­βί­ω­σης. Προ­φα­νώς, ουδείς μπορεί να ισχυ­ρι­στεί ότι δεν υπάρχει φορο­δια­φυγή.

Ωστόσο, είναι παρα­πλα­νη­τικό αυτή να απο­δί­δε­ται απο­κλει­στικά στους ελεύ­θε­ρους επαγ­γελ­μα­τίες. Μείζονα ζητή­ματα, όπως το παρε­μπό­ριο, το λαθρε­μπό­ριο και η αδήλωτη επι­χει­ρη­μα­τική δρα­στη­ριό­τητα, παρα­μέ­νουν, κατα­δει­κνύ­ο­ντας εκκω­φα­ντικά την απο­τυ­χία του Κράτους να τα αντι­με­τω­πί­σει απο­τε­λε­σμα­τικά.

Και βέβαια ούτε λόγος για την αντι­με­τώ­πιση της νόμιμης φορο­α­πο­φυ­γής και της αισχρο­κέρ­δειας. Εάν το νέο ορι­ζό­ντιο τεκ­μαρτό εισό­δημα, τελικά εφαρ­μο­στεί θα απο­τε­λέ­σει την ταφό­πλακα για χιλιά­δες πολύ μικρές επι­χει­ρή­σεις. Το στρώμα αυτό δεν είναι ομοιο­γε­νές και η επιβολή ενός ακόμη άδικου ορι­ζό­ντιου κεφα­λι­κού φόρου θα επι­φέ­ρει ιδιαί­τερα αρνη­τικά απο­τε­λέ­σματα.

Η ελλη­νική πολι­τεία πρέπει να αντι­λη­φθεί ότι υπάρ­χουν αρκετοί μικρο­ε­παγ­γελ­μα­τίες που ασκούν την δρα­στη­ριό­τητα, όχι για να απο­κτή­σουν αλλά για να συμπλη­ρώ­νουν εισό­δημα.Οι επαγ­γελ­μα­τίες στα χωριά ή στις συνοι­κίες που λει­τουρ­γούν ένα καφε­νείο ή ένα ψιλι­κα­τζί­δικο απο­τε­λούν χαρα­κτη­ρι­στικά, αλλά όχι τα μόνα παρα­δείγ­ματα. Οπότε η άποψη ότι δεν μπορεί να διαβιεί κάποιος αυτο­α­πα­σχο­λού­με­νος με λιγό­τερο από 10.920 € κατα­δει­κνύει του­λά­χι­στον άγνοια αυτών των ιδιαί­τε­ρων χαρα­κτη­ρι­στι­κών. Επι­πλέον, η μνη­μο­νιακή δεκα­ε­τία της υπερ­φο­ρο­λό­γη­σης είναι ακόμα νωπή στις μνήμες των ελευ­θέ­ρων επαγ­γελ­μα­τιών, καθώς οι αρνη­τι­κές συνέ­πειές της συνε­χί­ζουν να ταλαι­πω­ρούν ένα σημα­ντικό κομμάτι αυτών. Ως ΓΣΕΒΕΕ θα αντι­δρά­σουμε δυνα­μικά ενάντια στην νέα φορο­λό­γηση των ελευ­θέ­ρων επαγ­γελ­μα­τιών που επι­χει­ρεί να καθιε­ρώ­σει η κυβέρ­νηση.

Καλώ κάθε επαγ­γελ­μα­τία να ενι­σχύ­σει την προ­σπά­θεια αυτή που δεν είναι μόνο της ΓΣΕΒΕΕ αλλά όλων των συλ­λο­γι­κο­τή­των ελευ­θέ­ρων επαγ­γελ­μα­τιών, επι­στη­μό­νων, επαγ­γελ­μα­το­βιο­τε­χνών και εμπόρων.

Με δύο ανοιχτά μέτωπα πολέμου, το ένα στην Ουκρα­νία και το άλλο στη Μέση Ανατολή, πόσο επη­ρε­ά­ζε­ται η διεθνής οικο­νο­μία και κυρίως η χώρα μας, που βρί­σκε­ται σε ευαί­σθητη (γεω­γρα­φικά) περιοχή; Τι θα πρέπει να περι­μέ­νουμε στο επόμενο διά­στημα;

Είναι προ­φα­νές ότι οι τρέ­χου­σες γεω­πο­λι­τι­κές εξε­λί­ξεις εκτός από τις οδυ­νη­ρές συνέ­πειες που έχουν για τους πολίτες των περιο­χών αυτών δημιουρ­γούν και έντονη ρευ­στό­τητα σε όλα τα πεδία. Σύμφωνα με τους ειδι­κούς των διεθνών σχέσεων βρι­σκό­μα­στε στην αυγή ενός πολυ­πο­λι­κού διε­θνούς συστή­μα­τος, και μέχρι αυτό να σχη­μα­το­ποι­η­θεί και να ισορ­ρο­πή­σει οι διε­θνείς κρίσεις μάλλον θα είναι η νόρμα. Στην παρούσα συγκυ­ρία δεν μπορούν να γίνουν ασφα­λείς προ­βλέ­ψεις για τις επι­πτώ­σεις στην οικο­νο­μία καθώς συναρ­τά­ται από την πορεία των πραγ­μά­των. Εύχομαι οι συρ­ρά­ξεις που είναι σε εξέλιξη να μην επε­κτα­θούν και να λήξουν το συντο­μό­τερο δυνατό.

H ακρί­βεια γονα­τί­ζει τους κατα­να­λω­τές. Υπάρ­χουν μέτρα που θα μπο­ρού­σαν να φρε­νά­ρουν το ράλι αύξησης των τιμών στην αγορά;

Στο ζήτημα της ακρί­βειας θα πρέπει να προ­στε­θούν ορι­σμέ­νες κρί­σι­μες δια­στά­σεις που επι­δει­νώ­νουν το επι­χει­ρη­μα­τικό περι­βάλ­λον και δυσχε­ραί­νουν τις οικο­νο­μι­κές συν­θή­κες εντός των οποίων οι μικρές επι­χει­ρή­σεις καλού­νται να λει­τουρ­γή­σουν. Η αισχρο­κέρ­δεια και οι συν­θή­κες «πλη­θω­ρι­σμού απλη­στίας» που επι­κρα­τούν στην αγορά ιδίως στα βασικά αγαθά, ενδιά­μεσα ή τελικά, δημιουρ­γούν ένα περι­βάλ­λον οικο­νο­μι­κού στραγ­γα­λι­σμού για τις μικρές επι­χει­ρή­σεις καθώς από τη μια πλευρά εκτο­ξεύ­ουν το κόστος εισροών (π.χ. ενέρ­γεια, πρώτες ύλες), και από την άλλη πλευρά περιο­ρί­ζουν το δια­θέ­σιμο εισό­δημα των κατα­να­λω­τών συμπιέ­ζο­ντας περαι­τέρω τη σωρευ­τική κατα­να­λω­τική ζήτηση. Στο πλαίσιο αυτό, η Πολι­τεία πρέπει να λάβει όλα τα απα­ραί­τητα μέτρα και να ενερ­γο­ποι­ή­σει όλους τους κατάλ­λη­λους μηχα­νι­σμούς, όπως η Επι­τροπή Αντα­γω­νι­σμού, προ­κει­μέ­νου να αντι­με­τω­πι­στούν φαι­νό­μενα ολι­γο­πω­λια­κής διάρ­θρω­σης, εναρ­μο­νι­σμέ­νων πρα­κτι­κών, κατα­στρα­τή­γη­σης των βασικών κανόνων υγιούς αντα­γω­νι­σμού και στρέ­βλω­σης της λει­τουρ­γίας της αγοράς. Περαι­τέρω, όπως κατ’ επα­νά­ληψη έχουμε επι­ση­μά­νει, θα πρέπει να εξε­τα­στούν μέτρα που μπορούν να συγκρα­τή­σουν τις τιμές αλλά και το αυξη­μένο κόστος λει­τουρ­γίας των επι­χει­ρή­σεων, όπως η μείωση του ΦΠΑ και των φόρων και τελών στα καύσιμα. Τέλος, ένα ζήτημα που είναι πιθανό να μας απα­σχο­λή­σει έντονα από το νέο έτος είναι οι τιμές της ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας. Εκεί η επα­να­φορά της ρήτρας ανα­προ­σαρ­μο­γής σε συν­δυα­σμό με τον στρεβλό τρόπο που δια­μορ­φώ­νο­νται οι τιμές μπορεί να οδη­γή­σει σε νέους υπέ­ρο­γκους λογα­ρια­σμούς, καθώς οι ρυθ­μί­σεις του Υπουρ­γείου Ανά­πτυ­ξης που προ­βλέ­πουν την εισα­γωγή ενός, κατά την άποψη μου, σύν­θε­του συστή­μα­τος ειδικών τιμο­λο­γίων που πρέπει οι πάροχοι να ανα­κοι­νώ­νουν ανά μήνα και οι κατα­να­λω­τές να επι­λέ­γουν αυτό που θεωρούν ως οικο­νο­μικά καλύ­τερο, δεν θεωρώ ότι θα γίνει αντι­λη­πτό αλλά ούτε και ότι θα είναι απο­τε­λε­σμα­τικό για την συγκρά­τηση των τιμών ενέρ­γειας. Επι­πλέον, η ανά μήνα ανα­κοί­νωση των τιμών από τους παρό­χους δεν βοηθά στον οικο­νο­μικό προ­γραμ­μα­τι­σμό των επι­χει­ρή­σεων. Πιστεύω ότι στην παρούσα φάση θα ήταν προ­τι­μό­τερο να παρα­τα­θεί η ανα­στολή της ρήτρας ανα­προ­σαρ­μο­γής και να εξορ­θο­λο­γι­στεί το στρεβλό σύστημα καθο­ρι­σμού των τιμών ενέρ­γειας που ορί­ζε­ται σε μεγάλο βαθμό από τον ακρι­βό­τερη ενερ­γειακή πηγή.

Είναι σε εξέλιξη μια μεγάλη συζή­τηση σχετικά με την κατα­νομή των πόρων του Ταμείου Ανά­καμ­ψης. Μιλήστε μας γι’ αυτό.

To Ταμείο Ανά­καμ­ψης απο­τε­λεί δυνη­τικά ένα εξαι­ρε­τικά σημα­ντικό ανα­πτυ­ξιακό εργα­λείο και μια σημα­ντική ευκαι­ρία για την ανά­πτυξη της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας. Παρ΄όλα αυτά, πρέπει να σημειώ­σουμε ότι το επί­κε­ντρο του Ταμείου Ανά­καμ­ψης δεν είναι οι μικρο­με­σαίες επι­χει­ρή­σεις, παρότι αυτές απο­τε­λούν τον κορμό της παρα­γω­γι­κής δομής της χώρας. Για παρά­δειγμα, στο σκέλος των επι­χο­ρη­γή­σεων προ­βλέ­πο­νται περιο­ρι­σμέ­νοι πόροι για τον ψηφιακό μετα­σχη­μα­τι­σμό και την πράσινη μετά­βαση των επι­χει­ρή­σεων. Παρο­μοίως, το σκέλος των δανείων λει­τουρ­γεί υπό την απο­τρε­πτική συνθήκη των περιο­ρι­σμών που υφί­στα­νται οι μικρο­με­σαίες επι­χει­ρή­σεις ως προς την πρό­σβαση στη χρη­μα­το­δό­τηση. Το πλαίσιο και η δομή των κρι­τη­ρίων χρη­μα­το­δό­τη­σης δεν δια­σφα­λί­ζουν υψηλά επίπεδα πρό­σβα­σης σε χρη­μα­το­δο­τικά εργα­λεία για τις μικρο­με­σαίες επι­χει­ρή­σεις και περιο­ρί­ζουν τις δυνα­τό­τη­τες αξιο­ποί­η­σης των πόρων από μέρους τους. Βάσει της κατα­νο­μής των πόρων του Ταμείου Ανά­καμ­ψης μέχρι στιγμής, δια­πι­στώ­νουμε ότι το βασικό μοντέλο αξιο­ποί­η­σης χρη­μα­το­δο­τή­σεων εδρά­ζε­ται στην προ­ώ­θηση επεν­δύ­σεων μεγα­λύ­τε­ρης κλί­μα­κας και στη συγκε­ντρω­ποί­ηση των επεν­δύ­σεων σε μεγα­λύ­τε­ρες επι­χει­ρή­σεις. Οι πολύ μικρές και μικρές επι­χει­ρή­σεις δεν θεω­ρούμε ότι βρί­σκο­νται στις προ­τε­ραιό­τη­τες του Ταμείου Ανά­καμ­ψης και αυτό μπορεί να δια­πι­στω­θεί από τη μελέτη των κατα­νο­μών των πόρων μέχρι σήμερα. Με βάση τα δια­θέ­σιμα στοι­χεία ως προς το σκέλος των δανείων για παρά­δειγμα, το συντρι­πτικά μεγα­λύ­τερο ποσοστό των δανειο­δο­τή­σεων παρέ­χο­νται σε επεν­δύ­σεις ύψους άνω των 10 εκατ. ευρώ και αφορούν σε λιγό­τε­ρες από 50 επι­χει­ρή­σεις και σε λιγό­τε­ρες από 80 περι­πτώ­σεις δανείων. Ο επα­να­σχε­δια­σμός επι­μέ­ρους δράσεων και η ανα­κα­τα­νομή πόρων με σκοπό τον παρα­γω­γικό μετα­σχη­μα­τι­σμό των μικρών επι­χει­ρή­σεων, την ενί­σχυση της και­νο­το­μι­κής τους ικα­νό­τη­τας και την προ­ώ­θηση της πρά­σι­νης και ψηφια­κής μετά­βα­σης πρέπει να απο­τε­λέ­σει καίρια προ­τε­ραιό­τητα στην επόμενη περίοδο ως προς την απο­τε­λε­σμα­τική αξιο­ποί­ηση των δια­θέ­σι­μων χρη­μα­το­δο­τή­σεων.