ΥΠΕΝ: Τα 7 μέτρα για τη μείωση του ενεργειακού κόστους – 10 ερωταπαντήσεις

Δέσμη μέτρων για τη μείωση του ενερ­γεια­κού κόστους και την εύρυθμη λει­τουρ­γία της λια­νι­κής αγοράς ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας ανα­κοί­νωσε το Υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας.

Στα επτά μέτρα που ανα­κοι­νώ­θη­καν από το γραφείο Τύπου του υπουρ­γείου περι­λαμ­βά­νο­νται αυτά των νέων τιμο­λο­γίων ρεύ­μα­τος στη χαμηλή τάση, αλλά και η έκτακτη ενί­σχυση ενερ­γειακά ευά­λω­των με βάση τις ανάγκες θέρ­μαν­σης για ηλε­κτρική ενέρ­γεια.

Τα επτά μέτρα είναι τα εξής:

Νέα τιμο­λό­για ρεύ­μα­τος στη χαμηλή τάση

Τα νέα τιμο­λό­για ρεύ­μα­τος προ­ά­γουν τη διαφανή και απλο­ποι­η­μένη πλη­ρο­φό­ρηση, προς όφελος των κατα­να­λω­τών, για τις τιμές των προ­μη­θευ­τών. Για πρώτη φορά, κάθε κατα­να­λω­τής θα ξέρει τί πλη­ρώ­νει στον προ­μη­θευτή ηλε­κτρι­κού ρεύ­μα­τος και για ποιο λόγο. Θεσπί­ζε­ται το πράσινο τιμο­λό­γιο, το οποίο είναι ένα ειδικό τιμο­λό­γιο, κοινό για όλους τους προ­μη­θευ­τές. Βασικό του πλε­ο­νέ­κτημα είναι πως διευ­κο­λύ­νει τη σύγκριση των τιμών μεταξύ προ­μη­θευ­τών, δίνο­ντας κατ’ αυτό τον τρόπο τη δυνα­τό­τητα στον κατα­να­λωτή να κάνει την πιο συμ­φέ­ρουσα επιλογή.

Έκτακτη ενί­σχυση ενερ­γειακά ευά­λω­των με βάση τις ανάγκες θέρ­μαν­σης για ηλε­κτρική ενέρ­γεια

Το εύρος της έκτα­κτης ενί­σχυ­σης, σε ενερ­γειακά ευά­λω­τους κατα­να­λω­τές που θερ­μαί­νο­νται με ρεύμα, θα κυμαί­νε­ται από 45 ευρώ έως 480 ευρώ. Υπο­λο­γί­ζε­ται πως από το μέτρο θα ωφε­λη­θούν 1,2 εκατ. κατα­να­λω­τές. Η χορή­γηση της ενί­σχυ­σης θα γίνεται βάσει των εισο­δη­μα­τι­κών και περιου­σια­κών κρι­τη­ρίων, που ισχύουν για το επίδομα θέρ­μαν­σης πετρε­λαίου, φυσικού αερίου και άλλων πηγών, ενώ θα εξαι­ρού­νται από τη χορή­γηση όσοι λαμ­βά­νουν, το παρα­πάνω επίδομα θέρ­μαν­σης, καθώς και οι ενταγ­μέ­νοι στο Κοι­νω­νικό Οικιακό Τιμο­λό­γιο (ΚΟΤ), που θα συνε­χί­σει να ενι­σχύ­ε­ται. Οι ενδια­φε­ρό­με­νοι θα υπο­βάλ­λουν τις αιτή­σεις τους μέσω της ηλε­κτρο­νι­κής πλατ­φόρ­μας της ΑΑΔΕ «myΘέρμανση» .

Συνε­χί­ζε­ται η επι­δό­τηση του κοι­νω­νι­κού τιμο­λο­γίου

Το 2024 θα συνε­χι­στούν οι στο­χευ­μέ­νες επι­δο­τή­σεις στους λογα­ρια­σμούς ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας των δικαιού­χων του Κοι­νω­νι­κού Οικια­κού Τιμο­λο­γίου.

Κοι­νω­νικό τιμο­λό­γιο ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας για τις πολύ­τε­κνες οικο­γέ­νειες

Το κοι­νω­νικό τιμο­λό­γιο ΚΟΤ Γ αφορά σε πολύ­τε­κνους και στο πλαίσιο αυτού, προ­βλέ­πο­νται διευ­ρυ­μένα εισο­δη­μα­τικά κρι­τή­ρια ένταξης, ενώ δεν θα λαμ­βά­νο­νται υπόψη περιου­σιακά κρι­τή­ρια. Οι δικαιού­χοι θα εντάσ­σο­νται στο κοι­νω­νικό τιμο­λό­γιο (ΚΟΤ Γ), μέσω της ηλε­κτρο­νι­κής πλατ­φόρ­μας ΗΔΙΚΑ, υπο­βάλ­λο­ντας σχετική αίτηση.

Αντι­με­τώ­πιση ρευ­μα­το­κλο­πών

Οι ρευ­μα­το­κλο­πές ανέρ­χο­νται περίπου στο 4,8% της συνο­λι­κής αγοράς ενέρ­γειας. Με στόχο τη μείωση και κατά το δυνατόν την εξά­λειψή τους, αυστη­ρο­ποιεί­ται το παρόν πλαίσιο. Πιο συγκε­κρι­μένα, προ­βλέ­πο­νται τα εξής:

Πέραν των υφι­στά­με­νων ποινών φυλά­κι­σης, θα υπάρχει παράλ­λη­λος υπο­χρε­ω­τι­κός κατα­λο­γι­σμός και χρη­μα­τι­κής ποινής (σήμερα οι δύο ποινές επι­βάλ­λο­νται δια­ζευ­κτικά).

Προ­σω­ρινή ανα­στολή λει­τουρ­γίας της επι­χεί­ρη­σης και μόνιμη σε περί­πτωση υπο­τρο­πής και αφαί­ρεση, προ­σω­ρινή ή ορι­στική, της επαγ­γελ­μα­τι­κής άδειας των ηλε­κτρο­λό­γων σε περί­πτωση απο­δε­δειγ­μέ­νης συνέρ­γειας (πει­θαρ­χικά μέτρα).

Νέα Υπεύ­θυνη Δήλωση Εγκα­τα­στάτη (ΥΔΕ) για αλλαγή φορέα επι­χεί­ρη­σης στην ίδια παροχή και Δειγ­μα­το­λη­πτι­κός έλεγχος των ΥΔΕ με το μητρώο εγκα­τα­στα­τών ηλε­κτρο­λό­γων (προ­λη­πτικά μέτρα).

Είσπραξη -μέσω Κώδικα Είσπρα­ξης Δημο­σίων Εσόδων (ΚΕΔΕ)- των ληξι­πρό­θε­σμων και επι­δι­κα­σθει­σών απαι­τή­σεων του ΔΕΔΔΗΕ, που αφορούν σε ρευ­μα­το­κλο­πές.

Αντι­με­τώ­πιση στρα­τη­γι­κών κακο­πλη­ρω­τών

Θεσμο­θε­τεί­ται η έννοια του στρα­τη­γι­κού κακο­πλη­ρωτή. Ειδι­κό­τερα, ως στρα­τη­γι­κός κακο­πλη­ρω­τής νοείται ο κατα­να­λω­τής που έχει προβεί σε συστη­μα­τική αλλαγή του­λά­χι­στον δύο προ­μη­θευ­τών εντός πεντα­ε­τίας και με αρχή την 1η.1.2020, χωρίς να απο­πλη­ρώ­σει ή να δια­κα­νο­νί­σει τις οφειλές του. Οι στρα­τη­γι­κοί κακο­πλη­ρω­τές δεν θα μπορούν να αλλά­ξουν προ­μη­θευτή, χωρίς να απο­πλη­ρώ­σουν ή δια­κα­νο­νί­σουν τις οφειλές τους στον τρέ­χο­ντα προ­μη­θευτή.

Πρό­γραμμα «Απόλλων»

Το «Απόλλων» είναι το μεγα­λύ­τερο Πρό­γραμμα Ενερ­γεια­κού Συμ­ψη­φι­σμού στη χώρα. Στόχος του είναι, μέσω της εγκα­τά­στα­σης σταθμών ΑΠΕ με συστή­ματα απο­θή­κευ­σης, να καλυ­φθεί:

το 90% της κατα­νά­λω­σης των ευά­λω­των νοι­κο­κυ­ριών και

το 50% της κατα­νά­λω­σης των Οργα­νι­σμών Τοπικής Αυτο­διοί­κη­σης (ΟΤΑ Α’ και Β’, π.χ. κτίρια, αντλιο­στά­σια, οδο­φω­τι­σμός), των Δημο­τι­κών Επι­χει­ρή­σεων Ύδρευ­σης και Απο­χέ­τευ­σης (ΔΕΥΑ) και των Τοπικών Οργα­νι­σμών Εγγείων Βελ­τιώ­σεων/Γενικών Οργα­νι­σμών Εγγείων Βελ­τιώ­σεων (ΤΟΕΒ/ΓΟΕΒ).

Στο Πρό­γραμμα θα συμ­με­τέ­χουν όλες οι Περι­φέ­ρειες της χώρας, όπου αυτό είναι τεχνικά εφικτό, ανάλογα με την εξέλιξη των δια­συν­δέ­σεων.

Απα­ντή­σεις σε μερικά βασικά ερω­τή­ματα που προ­κύ­πτουν για τα νέα τιμο­λό­για ρεύ­μα­τος στη χαμηλή τάση που αφορούν σε νοι­κο­κυ­ριά και επι­χει­ρή­σεις:

Ερω­τή­σεις – Απα­ντή­σεις για νέα τιμο­λό­για

Γιατί έχουμε τόσα πολλά τιμο­λό­για ηλε­κτρι­κού ρεύ­μα­τος;

Γιατί οι προ­μη­θευ­τές έχουν το δικαί­ωμα να έχουν όσα τιμο­λό­για θέλουν. Επίσης, γιατί η φύση του συστή­μα­τος αγορών ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας που εφαρ­μό­ζει η Ευρω­παϊκή Ένωση είναι σύνθετη. Υπάρχει μία αγορά χον­δρι­κής που η τιμή είναι κυμαι­νό­μενη (αλλάζει διαρκώς, ανά ημέρα και ώρα). Υπάρ­χουν οι προ­μη­θευ­τές λια­νι­κής, που αγο­ρά­ζουν στη χον­δρική και πωλούν στη λιανική, με πολλές δια­φο­ρε­τι­κές, εμπο­ρι­κές πολι­τι­κές. Επι­πλέον, γιατί οι ανάγκες και οι επι­θυ­μίες των κατα­να­λω­τών είναι πολύ δια­φο­ρε­τι­κές, ανάλογα με το προφίλ κάθε κατα­να­λωτή (νοι­κο­κυ­ριό, επι­χεί­ρηση, ενερ­γο­βό­ροι κατα­να­λω­τές κ.λπ.).

Τί είδους τιμο­λό­για υπάρ­χουν;

Καταρ­χάς, υπάρ­χουν τριών ειδών τιμο­λό­για (σταθερά, κυμαι­νό­μενα και δυνα­μικά) και ο κατα­να­λω­τής (είτε πρό­κει­ται για νοι­κο­κυ­ριό είτε για επι­χεί­ρηση) επι­λέ­γει αυτό που κρίνει ότι είναι το πιο συμ­φέ­ρον για εκείνον. Πιο συγκε­κρι­μένα:

Σταθερά είναι τα τιμο­λό­για ορι­σμέ­νου χρόνου, με σταθερή τιμή χρέωσης για όλη την περίοδο της σύμ­βα­σης.

Κυμαι­νό­μενα, είναι τα τιμο­λό­για, τα οποία είναι συν­δε­δε­μένα με την τιμή της χον­δρε­μπο­ρι­κής στο Χρη­μα­τι­στή­ριο ενέρ­γειας. Αυτά, δια­κρί­νο­νται σε δύο βασικές κατη­γο­ρίες: i. με καθο­ρι­σμό τιμής εκ των προ­τέ­ρων της περιό­δου κατα­νά­λω­σης και ii. με καθο­ρι­σμό τιμής εκ των υστέρων.

Δυνα­μικά, τα οποία αφορούν στη δυνα­τό­τητα δυνα­μι­κής τιμο­λό­γη­σης, με δια­φο­ρε­τι­κές τιμές -ακόμα και μέσα στη διάρ­κεια της ημέρας- με βάση τις τιμές της αγοράς. Προ­ϋ­πό­θεση για την επιλογή αυτών των τιμο­λο­γίων συνιστά η λει­τουρ­γία έξυπνου τηλε­με­τρού­με­νου μετρητή στην παροχή των κατα­να­λω­τών.

Για τη διευ­κό­λυνση του κατα­να­λωτή, τα τιμο­λό­για συν­δέ­θη­καν με ένα χρώμα. Με το μπλε τα σταθερά, με το κίτρινο τα κυμαι­νό­μενα και με το πορ­το­καλί τα δυνα­μικά.

Σε αυτά τα τιμο­λό­για προ­σθέ­τουμε ειδικό τιμο­λό­γιο, πρά­σι­νου χρώ­μα­τος, που το ειδικό χαρα­κτη­ρι­στικό του είναι πως η δομή του θα είναι απλή και κοινή, επι­τρέ­πο­ντας τη συγκρι­σι­μό­τητα, για όλους τους προ­μη­θευ­τές. Σε αυτό θα μετα­πέ­σουν όλοι οι κατα­να­λω­τές, την 1η Ιανουα­ρίου του 2024, οι οποίοι δεν θα έχουν επι­λέ­ξει -μέσα στο 2023- κάποιο συγκε­κρι­μένο είδος τιμο­λο­γίου για τη μετά­βασή τους την 1.1.2024. Αυτό το ειδικό τιμο­λό­γιο, που θα δια­τί­θε­ται από κάθε προ­μη­θευτή, θα είναι ομοιό­μορφο για όλους τους προ­μη­θευ­τές.

Για ποιο λόγο εισά­γε­ται αυτό το ειδικό, πράσινο τιμο­λό­γιο;

Το βασικό πλε­ο­νέ­κτημα του πρά­σι­νου τιμο­λο­γίου είναι πως διευ­κο­λύ­νει, για πρώτη φορά, τη σύγκριση των τιμών μεταξύ προ­μη­θευ­τών και τη διαφανή και απλο­ποι­η­μένη πλη­ρο­φό­ρηση των κατα­να­λω­τών για τις τιμές των προ­μη­θευ­τών. Την 1η κάθε μήνα, η τιμή χρέωσης θα ανα­κοι­νώ­νε­ται στην ιστο­σε­λίδα του εκά­στοτε προ­μη­θευτή και θα κοι­νο­ποιεί­ται στην ΡΑΑΕΥ. Ο κατα­να­λω­τής θα γνω­ρί­ζει, στις αρχές του μήνα, τί πλη­ρώ­νει στον προ­μη­θευτή ηλε­κτρι­κού ρεύ­μα­τος, για τον επόμενο μήνα και το κυριό­τερο, τί τιμές προ­σφέ­ρουν, όλοι οι υπό­λοι­ποι προ­μη­θευ­τές.

Στο πράσινο τιμο­λό­γιο η τιμή μέσα στο μήνα θα αλλάζει;

Όχι, ο κατα­να­λω­τής θα βλέπει μία τιμή κάθε 1η του μήνα, η οποία θα είναι «κλει­δω­μένη» για όλη τη διάρ­κεια του μήνα.

Μπορεί ο κατα­να­λω­τής να επι­λέ­ξει κάποιο άλλο τιμο­λό­γιο από αυτό που έχει;

Ναι, ο κατα­να­λω­τής έχει τη δυνα­τό­τητα οπο­τε­δή­ποτε το επι­θυ­μεί να επι­λέ­ξει οποιο­δή­ποτε προ­σφε­ρό­μενο τιμο­λό­γιο, υπο­γρά­φο­ντας νέα σύμβαση με τον προ­μη­θευτή της επι­λο­γής του. Μόνη εξαί­ρεση απο­τε­λούν τα σταθερά τιμο­λό­για, που από τη φύση τους έχουν μακρο­χρό­νιες συμ­βά­σεις. Η αλλαγή προ­μη­θευτή ή τιμο­λο­γίου προ­μή­θειας, δηλαδή, γίνεται οπο­τε­δή­ποτε και δεν συνε­πά­γε­ται δικαί­ωμα απο­ζη­μί­ω­σης του προ­μη­θευτή λόγω της πρόωρης απο­χώ­ρη­σης του πελάτη, εκτός των περι­πτώ­σεων δια­κο­πής σύμ­βα­σης τιμο­λο­γίου στα­θε­ρής τιμής.

Γιατί έχουμε δια­φο­ρε­τικά χρώματα στα τιμο­λό­για;

Για να διευ­κο­λυν­θεί ο κατα­να­λω­τής, να κατα­νο­ή­σει τη φύση των πολλών, δια­φο­ρε­τι­κών τιμο­λο­γίων, ώστε να μπορεί να συγκρί­νει, καλύ­τερα, τα τιμο­λό­για μεταξύ των προ­μη­θευ­τών.

Δεν είναι το σύστημα αυτό πολύ «μπερ­δε­μένο»;

Ναι, το Ευρω­παϊκό σύστημα ενέρ­γειας είναι πολυ­σύν­θετο και για τον κατα­να­λωτή είναι λογικό ότι δεν υπάρχει χρόνος και διάθεση να ασχο­λεί­ται, διαρκώς, με τον ποιον προ­μη­θευτή θα επι­λέ­ξει. Γι’ αυτό και εισά­γε­ται το «πράσινο τιμο­λό­γιο, στο οποίο χωρίς να ασχο­λεί­ται, ιδιαι­τέ­ρως, ξέρει τα δύο πιο θεμε­λιώδη που τον ενδια­φέ­ρουν: Πρώτον, ποια είναι η τιμή τον επόμενο μήνα και δεύ­τε­ρον ποιος είναι ο πιο φθηνός τον επόμενο μήνα.

Θα πρέπει να αλλάζω κάθε μήνα προ­μη­θευτή, για να βρω τον φθη­νό­τερο;

Έχετε το δικαί­ωμα να το κάνετε. Στο πράσινο τιμο­λό­γιο, παρα­κο­λου­θείτε ποιος προ­μη­θευ­τής είναι ο φθη­νό­τε­ρος κάθε μήνα και αν δεν είστε ευχα­ρι­στη­μέ­νος κάποιον μήνα ή μετά από κάποιους μήνες με τις τιμές που δίνουν οι προ­μη­θευ­τές, μπο­ρείτε πάντα να αλλά­ξετε. Είναι λογικό ο κατα­να­λω­τής να μην μπαίνει στη δια­δι­κα­σία, διότι είναι ταλαι­πω­ρία, να αλλάξει προ­μη­θευτή για μία διαφορά της τάξεως του 1-2 ευρώ το μήνα. Είναι, επίσης, λογικό ότι αν βλέπει πως κάποιος είναι συστη­μα­τικά ακριβός, τον αφήνει και πάει σε κάποιον που είναι συστη­μα­τικά πιο φθηνός.

Γιατί εγώ που έχω σταθερό μπλε τιμο­λό­γιο σε συγκε­κρι­μένο προ­μη­θευτή, δεν μπορώ να κάνω σύγκριση τιμών με τους υπό­λοι­πους προ­μη­θευ­τές;

Σε αντί­θεση με το ένα ειδικό (πράσινο) τιμο­λό­γιο ανά προ­μη­θευτή, στις υπό­λοι­πες κατη­γο­ρίες τιμο­λο­γίων, οι προ­μη­θευ­τές μπορούν να παρέ­χουν περισ­σό­τερα του ενός τιμο­λό­για σε κάθε κατη­γο­ρία, συν­δε­δε­μένα, πολλές φορές, είτε με υπη­ρε­σίες είτε και με άλλα προ­ϊ­ό­ντα είτε με συν­δυα­σμό αυτών. Επι­πλέον, το ύψος του παγίου μπορεί να δια­φέ­ρει, σημα­ντικά, ανά προ­μη­θευτή, γεγονός που μειώνει το βαθμό συγκρι­σι­μό­τη­τας των προ­σφε­ρό­με­νων τιμών ενέρ­γειας. Για τους λόγους αυτούς, η καθιέ­ρωση του πρά­σι­νου τιμο­λο­γίου, καθιστά πιο άμεση, εύκολη και διαφανή τη σύγκριση των τιμο­λο­γίων των δια­φο­ρε­τι­κών προ­μη­θευ­τών.

Θα είναι δια­θέ­σιμο κάποιο εργα­λείο επα­λή­θευ­σης και σύγκρι­σης τιμών;

Στους λογα­ρια­σμούς ρεύ­μα­τος (ηλε­κτρο­νι­κούς και έντυ­πους) και στα άλλα μηνύ­ματα και e-mails που θα απο­στέλ­λουν οι προ­μη­θευ­τές στους κατα­να­λω­τές, θα υπάρχει πλέον και ο κωδικός QR (θα σκα­νά­ρε­ται και θα δια­βά­ζε­ται μέσω έξυπνου κινητού) και link, τα οποία θα παρα­πέ­μπουν στον ιστό­τοπο δημο­σί­ευ­σης του εργα­λείου σύγκρι­σης τιμών της Ρυθ­μι­στι­κής Αρχής Απο­βλή­των, Ενέρ­γειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ). Εκεί, οι κατα­να­λω­τές θα μπορούν να ενη­με­ρώ­νο­νται, κάθε μήνα για την τιμή του ειδικού κοινού τιμο­λο­γίου του προ­μη­θευτή τους και να τη συγκρί­νουν με το σύνολο των προ­σφε­ρό­με­νων τιμο­λο­γίων.