Τα πρώτα υπεράκτια αιολικά πάρκα και στα Δωδεκάνησα

Η Κρήτη και συγκε­κρι­μένα η θαλάσ­σια έκταση από τη Σητεία έως τον Ξηρό­κα­μπο, στις βόρειες ακτές του ανα­το­λι­κού άκρου του νησιού και ανα­το­λικά της Ιερά­πε­τρας, το Βόρειο Αιγαίο μεταξύ Λήμνου και Αγ. Ευστρα­τίου, τα Δωδε­κά­νησα στον άξονα Ικαρίας – Πάτμου – Λέρου και οι Κυκλά­δες είναι οι περιο­χές όπου θα εγκα­τα­στα­θούν τα πρώτα υπε­ρά­κτια αιολικά πάρκα στην Ελλάδα, πέραν της οριο­θε­τη­μέ­νης ζώνης της θαλάσ­σιας περιο­χής της Αλε­ξαν­δρού­πο­λης ως «Περιο­χής Πρώτης Επι­λο­γής ΑΠΕ» που θα φιλο­ξε­νή­σει πιλο­τικά έργα συνο­λι­κής ισχύος 600 MW μέσω ενός ειδικού καθε­στώ­τος ανά­πτυ­ξης που θεσμο­θε­τή­θηκε με νομο­θε­τική ρύθμιση προ διμήνου.

Αυτές τις θαλάσ­σιες ζώνες και πιθα­νό­τατα και την περιοχή ανα­το­λικά της Εύβοιας περι­λαμ­βά­νει, σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες, το Εθνικό Πρό­γραμμα Ανά­πτυ­ξης Υπε­ρά­κτιων Αιο­λι­κών Πάρκων που θα δια­σφα­λί­σει για τους επεν­δυ­τές όσο το δυνατόν καθα­ρό­τε­ρες από άποψη περιο­ρι­σμών περιο­χές οργα­νω­μέ­νης ανά­πτυ­ξης υπε­ρά­κτιων αιο­λι­κών πάρκων.

Η αρμόδια αρχή ΕΔΕΥΕΠ (Eλληνική Δια­χει­ρι­στική Αρχή Υδρο­γο­ναν­θρά­κων) βρί­σκε­ται στο τελικό στάδιο ορι­στι­κο­ποί­η­σης του εθνικού προ­γράμ­μα­τος με τις θαλάσ­σιες ζώνες όπου θα ανα­πτυ­χθούν τα πρώτα 2.000-2.500 MW υπε­ρά­κτιων αιο­λι­κών πάρκων, το προ­σχέ­διο του οποίου ανα­μέ­νε­ται να κατα­θέ­σει στο αρμόδιο υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας μέχρι τα τέλη Mαΐου.

Το προ­σχέ­διο θα περι­λαμ­βά­νει τις παρα­πάνω περιο­χές ως δυνη­τι­κές για την ανά­πτυξη υπε­ρά­κτιων αιο­λι­κών πάρκων και αφού εγκρι­θεί με ΚΥΑ από τα συνο­λικά εννέα εμπλε­κό­μενα υπουρ­γεία, θα προ­χω­ρή­σει η ακριβής οριο­θέ­τηση των περιο­χών οργα­νω­μέ­νης ανά­πτυ­ξης καθώς και των θαλάσ­σιων «οικο­πέ­δων» εντός της κάθε οργα­νω­μέ­νης περιο­χής που θα παρα­χω­ρη­θούν στους επεν­δυ­τές μέσω δια­γω­νι­σμών. Η δια­δι­κα­σία λόγω των εθνικών εκλογών εκτι­μά­ται ότι θα καθυ­στε­ρή­σει από δύο εβδο­μά­δες έως και δύο μήνες, σε περί­πτωση που υπάρξει δεύ­τε­ρος γύρος για τον σχη­μα­τι­σμό κυβέρ­νη­σης.

Η επιλογή των περιο­χών προ­έ­κυψε στη βάση της αξιο­λό­γη­σης μιας σειράς κρι­τη­ρίων (περι­βαλ­λο­ντικά, χωρο­τα­ξικά, οικο­νο­μικά, κοι­νω­νικά και γεω­πο­λι­τικά) και έπειτα από μια συνεχή δια­βού­λευση με τα υπουρ­γεία και τις εμπλε­κό­με­νες αρχές αδειο­δό­τη­σης (υπουρ­γεία Αμυνας, Ναυ­τι­λίας, Πολι­τι­σμού, Εξω­τε­ρι­κών, Υπη­ρε­σίες Αερο­πο­ρίας, Διεύ­θυνση Αλιείας, Διεύ­θυνση Περι­βάλ­λο­ντος κ.λπ.), ώστε να απο­φευ­χθούν εκ των προ­τέ­ρων περιο­ρι­σμοί που μπορεί να οδη­γή­σουν σε καθυ­στε­ρή­σεις.

Το πρώτο κρι­τή­ριο για την επιλογή των καταλ­λη­λό­τε­ρων περιο­χών ήταν το αιολικό δυνα­μικό, αφού η ένταση των ανέμων καθο­ρί­ζει και τον βαθμό από­δο­σης των επεν­δύ­σεων και την τιμή της παρα­γό­με­νης ενέρ­γειας. Στη συνέ­χεια η ΕΔΕΥΕΠ έλαβε υπόψη της τις δυνα­τό­τη­τες απορ­ρό­φη­σης της παρα­γό­με­νης ισχύος από το δίκτυο.

Ο Δια­χει­ρι­στής Μετα­φο­ράς Ηλε­κτρι­κής Ενέρ­γειας (ΑΔΜΗΕ) έχει εγκαί­ρως παρα­δώ­σει ακριβή στοι­χεία για τη δυνα­μι­κό­τητα του δικτύου και τις δυνα­τό­τη­τες απορ­ρό­φη­σης πρό­σθε­της ισχύος σε καθένα από τα συμπλέγ­ματα του Βορείου Αιγαίου, των Δωδε­κα­νή­σων, της Κρήτης και των Κυκλά­δων. Με την ολο­κλή­ρωση των δια­συν­δέ­σεων το δίκτυο θα μπορεί να καλύψει ισχύ 2.000-2.500 MW που προ­βλέ­πει το εθνικό σχέδιο για τα υπε­ρά­κτια αιολικά έως το 2030. Αυτό που επι­ση­μάν­θηκε ωστόσο και στη σύσκεψη που πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε προχθές μεταξύ ΑΔΜΗΕ, ΕΔΕΥΕΠ, που έχει εκ του νόμου την αρμο­διό­τητα της δια­χεί­ρι­σης των έργων, και της ΕΛΕΤΑΕΝ (Ελλη­νική Επι­στη­μο­νική Ενωση Αιο­λι­κής Ενέρ­γειας), είναι ότι θα πρέπει αφενός να υπάρξει κάποιου είδους παρέμ­βαση για τη διάθεση αυτής της δυνα­μι­κό­τη­τας απο­κλει­στικά σε υπε­ρά­κτια έργα και αφε­τέ­ρου να τεθούν όρια για τη δέσμευσή της από έργα που πράγ­ματι θα υλο­ποι­η­θούν, ώστε να απο­φευ­χθεί το φαι­νό­μενο της δέσμευ­σης ηλε­κτρι­κού χώρου από βαλ­τω­μένα έργα, που παρα­τη­ρεί­ται με τα χερσαία αιολικά και τα φωτο­βολ­ταϊκά.

Γεω­πο­λι­τικά κρι­τή­ρια, όπως για παρά­δειγμα τα έξι μίλια στις περιο­χές του Αιγαίου και της Κρήτης, περιο­ρί­ζουν σημα­ντικά το εύρος των ζωνών ανά­πτυ­ξης υπε­ρά­κτιων αιο­λι­κών στις συγκε­κρι­μέ­νες περιο­χές, ενώ ο του­ρι­σμός βάζει, αντί­στοιχα, περιο­ρι­σμούς στα όρια των θαλάσ­σιων ζωνών στις Κυκλά­δες, που εμφα­νί­ζουν το πιο πλούσιο αιολικό δυνα­μικό. Πολλά ως προς τις πραγ­μα­τι­κές δυνα­τό­τη­τες αξιο­ποί­η­σης του θαλάσ­σιου αιο­λι­κού δυνα­μι­κού της χώρας θα κριθούν και από τη δημόσια δια­βού­λευση που θα ακο­λου­θή­σει με τοπικές κοι­νω­νίες και φορείς. Πάντως, οι επι­κε­φα­λής των διοι­κή­σεων των τριών οργα­νι­σμών που έχουν κεντρικό ρόλο στην υλο­ποί­ηση του εθνικού σχε­δια­σμού για τα υπε­ρά­κτια αιολικά πάρκα (ΕΔΕΥΕΠ, ΑΔΜΗΕ και ΕΛΕΤΑΕΝ) επι­βε­βαί­ω­σαν σε συνά­ντηση που είχαν χθες τη στενή συνερ­γα­σία τους για την ταχεία προ­ώ­θηση των έργων.

Σε θέση μάχης Ελληνες και ξένοι επεν­δυ­τές

Ο πρώτος κύκλος δημο­πρά­τη­σης θαλασ­σίων οικο­πέ­δων για την εγκα­τά­σταση υπε­ρά­κτιων αιο­λι­κών πάρκων θα αφορά έργα ελά­χι­στης ισχύος 200-250 MW. To όριο, σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες, τίθεται στη βάση της μέγι­στης δυνατής απο­δο­τι­κό­τη­τας των έργων και της δια­σφά­λι­σης χαμηλής τιμής της παρα­γό­με­νης ενέρ­γειας για τους κατα­να­λω­τές, αφού τα έργα θα λάβουν λει­τουρ­γική ενί­σχυση για 20 χρόνια.

Αυτό σημαί­νει ότι σε πρώτη φάση και βάσει της δημο­πρά­τη­σης συνο­λι­κής ισχύος 2.000-2.500 MW μέχρι το 2030 που προ­βλέ­πει το Εθνικό Σχέδιο για την Ενέρ­γεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ), στις ελλη­νι­κές θάλασ­σες θα εγκα­τα­στα­θούν μάξι­μουμ γύρω στα 10-12 αιολικά πάρκα. Ενας αριθμός εξ αυτών θα είναι πλωτά αιολικά με κατώ­τατο όριο ισχύος τα 200 MW και ένας αριθμός υπε­ρά­κτια αιολικά στα­θε­ρής έδρασης με κατώ­τατο όριο ισχύος τα 250 MW.

Η νέα αγορά που ανοίγει είναι αντι­κεί­μενο διεκ­δί­κη­σης ισχυρών ξένων εται­ρειών που κατέ­χουν τεχνο­γνω­σία και έχουν συμ­μα­χή­σει με εγχώ­ριους ενερ­γεια­κούς ομίλους. Ο νόμος βάζει υψηλά τον πήχυ των κρι­τη­ρίων τεχνι­κής και οικο­νο­μι­κής επάρ­κειας για τους επεν­δυ­τές.

Αιτή­σεις για την έκδοση άδειας ερευνών υπε­ρά­κτιων αιο­λι­κών πάρκων μπορούν να υπο­βά­λουν εται­ρείες που έχουν απο­δε­δειγ­μένη ή δάνεια εμπει­ρία τα τελευ­ταία 10 χρόνια στην ανά­πτυξη και λει­τουρ­γία αντί­στοι­χων έργων, ισχύος του­λά­χι­στον 100 MW. Ο ετήσιος κύκλος εργα­σιών του φυσικού προ­σώ­που ή των μετόχων που υπο­βάλ­λουν το αίτημα για χορήγ ηση αδειών θα πρέπει να είναι μεγα­λύ­τε­ρος από 2 δισ. ευρώ.

Εν αναμονή του πρώτου δια­γω­νι­σμού παρα­χω­ρή­σεων, που βάσει του σχε­δια­σμού τοπο­θε­τεί­ται το 2027, έχουν συγκρο­τη­θεί τα πρώτα επι­χει­ρη­μα­τικά σχήματα μεταξύ Ελλήνων και ξένων επεν­δυ­τών. Συμ­φω­νίες έχουν υπο­γρά­ψει η γερ­μα­νική RWE με τη HELLENiQ ENERGY, η ΤΕΡΝΑ Ενερ­γειακή με την Ocean Winds (κοι­νο­πρα­ξία της πορ­το­γα­λι­κής EDPR και της γαλ­λι­κής Engie), η Mytilineos με τη δανέ­ζικη Copenhagen Offshore Partners, η Motor Oil με την Abu Dhabi Future Energy Company (Masdar) και η Iντρακάτ με την Parkwind. Εταίρο ανα­ζη­τεί και η ΔΕΗ Ανα­νε­ώ­σι­μες, η οποία βρί­σκε­ται σε συζη­τή­σεις με τρεις ξένες εται­ρείες και τις πλη­ρο­φο­ρίες να τη φέρουν πιο κοντά στη γαλλική Total Eren. Ισχυρό εξα­κο­λου­θεί να είναι, σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες, και το ενδια­φέ­ρον της νορ­βη­γι­κής Equinor, η οποία όμως μέχρι σήμερα δεν έχει έρθει σε συμ­φω­νία με κάποια ελλη­νική εται­ρεία. Στην «κούρσα» πάντως προ­πο­ρεύ­ε­ται ο όμιλος Κοπε­λού­ζου, ο οποίος θα κατα­σκευά­σει το πρώτο πιλο­τικό αιολικό πάρκο στη θαλάσ­σια περιοχή της Αλε­ξαν­δρού­πο­λης εντός της πρώτης «go-to area» στην Ελλάδα, δηλαδή εντός οριο­θε­τη­μέ­νης περιο­χής, όπως προ­βλέ­πει η εργα­λειο­θήκη REPowerEU της Κομι­σιόν, στην οποία τα έργα ΑΠΕ προ­χω­ρούν με δια­δι­κα­σίες ταχείας αδειο­δό­τη­σης. Ο όμιλος Κοπε­λού­ζου έχει δια­σφα­λί­σει άδεια παρα­γω­γής για θαλάσ­σιο πάρκο ισχύος 216 MW από το 2012 στην υπε­ρά­κτια περιοχή της Αλε­ξαν­δρού­πο­λης. Το έργο έχει χαρα­κτη­ρι­στεί πιλο­τικό με νόμο και θα προ­χω­ρή­σει εκτός δια­γω­νι­στι­κής δια­δι­κα­σίας. Μάλιστα τις προη­γού­με­νες ημέρες στάλ­θηκε στην Κομι­σιόν η επι­στολή προ-κοινοποίησης του έργου που απαιτεί η κοι­νο­τική νομο­θε­σία για την έγκρισή του. Πλη­ρο­φο­ρίες φέρουν τον όμιλο Κοπε­λού­ζου να βρί­σκε­ται σε συζη­τή­σεις με δύο ελλη­νι­κές εται­ρείες για συμ­με­τοχή στην ανά­πτυξη του έργου. Η νέα αγορά των υπε­ρά­κτιων αιο­λι­κών σε πρώτη φάση εκτι­μά­ται ότι θα κινη­το­ποι­ή­σει επεν­δύ­σεις ύψους 6,3 δισ. ευρώ έως το τέλος της δεκα­ε­τίας.

Πηγή kathimerini.gr