Τα κωλύματα εκλογιμότητας για τις δημοτικές εκλογές της 8ης Οκτωβρίου 2023

Η είσοδος του 2023 άνοιξε και την προ­ε­κλο­γική χρονιά για την Τοπική Αυτο­διοί­κηση, αφού ανα­μέ­νε­ται η έναρξη της προ­ε­κλο­γι­κής δια­δι­κα­σίας για τις δημο­τι­κές εκλογές της 8ης Οκτω­βρίου.

Μεταξύ των όρων για τη διε­ξα­γωγή της, είναι η συμ­μόρ­φωση με τα κρι­τή­ρια που συν­δέ­ο­νται με τα κωλύ­ματα εκλο­γι­μό­τη­τας και τα ασυμ­βί­βα­στα του άρθρου 10 του ν. 4804/2021, μετά και τις τρο­πο­ποι­ή­σεις που επήλθαν με τις δια­τά­ξεις των άρθρων 105 και 121 του ν. 5003/2022 (Α΄230) ειδικά για τις δημο­τι­κές εκλογές της 8ης Οκτω­βρίου 2023.

Ήδη απε­στάλη χθες στους ΟΤΑ η πρώτη σχετική εγκύ­κλιος, από το Υπουρ­γείο Εσω­τε­ρι­κών, που δίνει τις πρώτες πλη­ρο­φο­ρίες για τα πρόσωπα και τις ιδιό­τη­τες που αυτά έχουν και επη­ρε­ά­ζουν τη δυνα­τό­τητα συμ­με­το­χής τους στις εκλογές.

Πιο συγκε­κρι­μένα, προ­βλέ­πο­νται τα εξής:

– Τοπικό κώλυμα εκλο­γι­μό­τη­τας – Δυνα­τό­τητα απαλ­λα­γής από κρίσιμα καθή­κο­ντα μέχρι την 31η Δεκεμ­βρίου 2022

Υπάλ­λη­λοι με σχέση εργα­σίας δημο­σίου δικαίου και Ιδιω­τι­κού Δικαίου Αορί­στου Χρόνου του Δημο­σίου, των περι­φε­ρειών και των νομικών προ­σώ­πων που είναι ενταγ­μένα στο Μητρώο Φορέων Γενικής Κυβέρ­νη­σης του άρθρου 14 του ν. 4270/2014 (Α1 143), ως έχει δέκα (10) μήνες πριν από τη διε­νέρ­γεια των εκλογών, οι οποίοι, κατά και μετά από την 1η Ιανουα­ρίου του έτους διε­ξα­γω­γής των εκλογών, άσκησαν καθή­κο­ντα προϊ­στα­μέ­νου οργα­νι­κής μονάδας επι­πέ­δου γενικής διεύ­θυν­σης ή διεύ­θυν­σης, δεν μπορούν να εκλε­γούν στους δήμους στα διοι­κη­τικά όρια των οποίων εκτεί­νε­ται η αρμο­διό­τητα των οργα­νι­κών τους μονάδων.

Τα ως άνω πρόσωπα δύνα­νται να θέσουν υπο­ψη­φιό­τητα στους δήμους στα διοι­κη­τικά όρια των οποίων εκτεί­νε­ται η αρμο­διό­τητα των οργα­νι­κών τους μονάδων, εφόσον έχουν κατά νόμιμο τρόπο απαλ­λα­γεί από τα καθή­κο­ντά τους μέχρι την 31η Δεκεμ­βρίου 2022.

Αντι­θέ­τως, εάν άσκησαν τα καθή­κο­ντα αυτά έστω και μία μέρα από την 1η.1.2023 και μετά στους δήμους στα διοι­κη­τικά όρια των οποίων εκτεί­νε­ται η αρμο­διό­τητα των οργα­νι­κών τους μονάδων, κατα­λαμ­βά­νο­νται από απόλυτο τοπικό κώλυμα.

Διευ­κρι­νί­ζε­ται ότι στο εν λόγω κώλυμα εκλο­γι­μό­τη­τας δεν εμπί­πτουν:

-οι διευ­θυ­ντές σχο­λι­κών μονάδων πρω­το­βάθ­μιας και δευ­τε­ρο­βάθ­μιας εκπαί­δευ­σης, καθώς και οι διευ­θυ­ντές τμη­μά­των, μονάδων, κλι­νι­κών και εργα­στη­ρίων ιατρι­κής υπη­ρε­σίας του Ε.Σ.Υ.

-οι διευ­θυ­ντές ιατροί που προ­ΐ­στα­νται της Ιατρι­κής Υπη­ρε­σίας και των Κέντρων Υγείας και ο υπεύ­θυ­νος συντο­νι­στής της επι­στη­μο­νι­κής λει­τουρ­γίας Κέντρου Υγείας, εφόσον υπο­βά­λουν υπο­ψη­φιό­τητα σε άλλους δήμους στους οποίους εκτεί­νε­ται η αρμο­διό­τητα του φορέα στον οποίο υπη­ρε­τούν, πλην του δήμου της έδρας.

-Διοικητές, υπο­διοι­κη­τές, πρό­ε­δροι διοι­κη­τι­κών συμ­βου­λίων, διευ­θύ­νο­ντες ή εντε­ταλ­μέ­νοι σύμ­βου­λοι των νομικών προ­σώ­πων δημο­σίου δικαίου, των κρα­τι­κών νομικών προ­σώ­πων ιδιω­τι­κού δικαίου, των δημό­σιων επι­χει­ρή­σεων και των επι­χει­ρή­σεων τη διοί­κηση των οποίων ορίζει, άμεσα ή έμμεσα, το Δημόσιο με διοι­κη­τική πράξη ή ως μέτοχος, οι οποίοι δεν είναι αιρετοί της τοπικής αυτο­διοί­κη­σης, δεν έχουν εκλεγεί στα ανωτέρω αξιώ­ματα, ή δεν έχουν οριστεί στις θέσεις αυτές λόγω ιδιό­τη­τας (ex officio), σύμφωνα με τη νομο­θε­σία που διέπει τα νομικά αυτά πρόσωπα

-Τοπικό κώλυμα εκλο­γι­μό­τη­τας – Δυνα­τό­τητα παραί­τη­σης υπο­ψη­φίων μέχρι την 31η Μαΐου 2023

Υπάλ­λη­λοι με σχέση εργα­σίας δημο­σίου δικαίου και Ιδιω­τι­κού Δικαίου Αορί­στου Χρόνου των δήμων και των νομικών τους προ­σώ­πων που είναι ενταγ­μένα στο Μητρώο Φορέων της Γενικής Κυβέρ­νη­σης του άρθρου 14 του ν. 4270/2014 (Α1 143), ως έχει δέκα (10) μήνες πριν από τη διε­νέρ­γεια των εκλογών, οι οποίοι, ασκούν καθή­κο­ντα προϊ­στα­μέ­νου οργα­νι­κής μονάδας επι­πέ­δου γενικής διεύ­θυν­σης ή διεύ­θυν­σης στους δήμους στα διοι­κη­τικά όρια των οποίων εκτεί­νε­ται η αρμο­διό­τητα των οργα­νι­κών τους μονάδων, μπορούν να θέσουν υπο­ψη­φιό­τητα, εάν παραι­τη­θούν από τη θέση τους το αργό­τερο την 31η Μαΐου 2023.

Διευ­κρι­νί­ζε­ται ότι στο εν λόγω κώλυμα εκλο­γι­μό­τη­τας δεν εμπί­πτουν:

-Διευθυντές τμη­μά­των, μονάδων, κλι­νι­κών και εργα­στη­ρίων ιατρι­κής υπη­ρε­σίας του Ε.Σ.Υ.

-Διευθυντές ιατροί που προ­ΐ­στα­νται της Ιατρι­κής Υπη­ρε­σίας και των Κέντρων Υγείας και ο υπεύ­θυ­νος συντο­νι­στής της επι­στη­μο­νι­κής λει­τουρ­γίας Κέντρου Υγείας, εφόσον υπο­βά­λουν υπο­ψη­φιό­τητα στους λοιπούς δήμους στους οποίους εκτεί­νε­ται η αρμο­διό­τητα που έχει ο φορέας, πλην του δήμου που ο φορέας έχει την έδρα του.

-Διοικητές, υπο­διοι­κη­τές, πρό­ε­δροι διοι­κη­τι­κών συμ­βου­λίων, διευ­θύ­νο­ντες ή εντε­ταλ­μέ­νοι σύμ­βου­λοι των νομικών προ­σώ­πων δημο­σίου δικαίου, των κρα­τι­κών νομικών προ­σώ­πων ιδιω­τι­κού δικαίου, των δημό­σιων επι­χει­ρή­σεων και των επι­χει­ρή­σεων τη διοί­κηση των οποίων ορίζει, άμεσα ή έμμεσα, το Δημόσιο με διοι­κη­τική πράξη ή ως μέτοχος, προ κει­μέ­νου να θέσουν υπο­ψη­φιό­τητα σε δήμους της χωρικής αρμο­διό­τη­τας του νομικού προ­σώ­που.

-Πρόεδροι διοι­κη­τι­κών συμ­βου­λίων, διευ­θύ­νο­ντες και εντε­ταλ­μέ­νοι σύμ­βου­λοι των πάσης φύσεως νομικών προ­σώ­πων των δήμων, προ­κει­μέ­νου να θέσουν υπο­ψη­φιό­τητα στους δήμους στα διοι­κη­τικά όρια των οποίων εκτεί­νε­ται η χωρική αρμο­διό­τητα των νομικών προ­σώ­πων.

-Όσοι ασκούν καθή­κο­ντα συμπα­ρα­στάτη του Δημότη και της Επι­χεί­ρη­σης

-Γενικοί γραμ­μα­τείς δήμων, ειδικοί σύμ­βου­λοι των δήμων και δικη­γό­ροι με έμμισθη εντολή των δήμων

Τοπικό κώλυμα εκλο­γι­μό­τη­τας από συνα­φθεί­σες συμ­βά­σεις

Για όποιους συν­δέ­ο­νται με τον οικείο δήμο, όπου επι­θυ­μούν να θέσουν υπο­ψη­φιό­τητα, ή τα νομικά του πρόσωπα ή τα νομικά πρόσωπα στα οποία αυτός συμ­με­τέ­χει, με σύμβαση ή συμ­βά­σεις προ­μή­θειας ή εκτέ­λε­σης έργου, ή παροχής υπη­ρε­σιών ή παρα­χώ­ρη­σης δικαιώ­μα­τος εκμε­τάλ­λευ­σης έργου ή υπη­ρε­σίας με αντι­κεί­μενο συνο­λι­κής αξίας, μεμο­νω­μένα κατ’ είδος ή σωρευ­τικά, κατ’ έτος άνω των δέκα χιλιά­δων (10.000) ευρώ, μη συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νου Φ.Π.Α., εφόσον η σύμβαση είναι σε ισχύ κατά και μετά από την 1η Ιανουα­ρίου του 2Ο23

Για τους γενι­κούς διευ­θυ­ντές, διευ­θύ­νο­ντες συμ­βού­λους, προ­έ­δρους και μέλη διοι­κη­τι­κών συμ­βου­λίων, δια­χει­ρι­στές εται­ρειών, που έχουν συμ­βλη­θεί με τον οικείο δήμο, όπου προ­τί­θε­νται να θέσουν υπο­ψη­φιό­τητα, τα νομικά του πρόσωπα ή τα νομικά πρόσωπα στα οποία αυτός συμ­με­τέ­χει, με σύμβαση ή συμ­βά­σεις προ­μή­θειας ή εκτέ­λε­σης έργου, ή παροχής υπη­ρε­σιών ή παρα­χώ­ρη­σης δικαιώ­μα­τος εκμε­τάλ­λευ­σης έργου ή υπη­ρε­σίας με αντι­κεί­μενο συνο­λι­κής αξίας, μεμο­νω­μένα κατ’ είδος ή σωρευ­τικά, κατ’ έτος άνω των δέκα χιλιά­δων (10.000) ευρώ, μη συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νου Φ.Π.Α., εφόσον η σύμβαση είναι σε ισχύ κατά και μετά από την 1η Ιανουα­ρίου του 2023

Το ίδιο κώλυμα και με τις ίδιες προ­ϋ­πο­θέ­σεις ισχύει και για τους μετό­χους και εταί­ρους κεφα­λαιου­χι­κών εται­ρειών, εφόσον το ποσοστό συμ­με­το­χής τους στις εται­ρίες αυτές υπερ­βαί­νει το τριάντα πέντε τοις εκατό (35%) του συνο­λι­κού κεφα­λαίου της εται­ρείας, καθώς και για όσους είναι εταίροι προ­σω­πι­κών εται­ρειών (Ο.Ε. και Ε.Ε.), καθώς και κοι­νο­πρα­κτού­ντα πρόσωπα που έχουν συμ­βλη­θεί με τον οικείο δήμο όπου επι­θυ­μούν να θέσουν υπο­ψη­φιό­τητα, τα νομικά του πρόσωπα ή τα νομικά πρόσωπα στα οποία αυτός συμ­με­τέ­χει.

Τοπικό κώλυμα εκλο­γι­μό­τη­τας – Δυνα­τό­τητα παραί­τη­σης πριν από την ανα­κή­ρυξη των υπο­ψη­φίων

Δικα­στι­κοί λει­τουρ­γοί και αξιω­μα­τι­κοί των Ενόπλων Δυνά­μεων, των σωμάτων ασφα­λείας και του Λιμε­νι­κού Σώματος – Ελλη­νι­κής Ακτο­φυ­λα­κής, εφόσον δεν υπη­ρέ­τη­σαν εντός των ορίων του δήμου στον οποίο επι­θυ­μούν να θέσουν υπο­ψη­φιό­τητα κατά και μετά την 1η Ιανουα­ρίου του έτους διε­ξα­γω­γής των εκλογών των δημο­τι­κών αρχών, μπορούν να είναι υπο­ψή­φιοι, εφόσον παραι­τη­θούν από τη θέση τους πριν από την ημε­ρο­μη­νία ανα­κή­ρυ­ξης των υπο­ψη­φίων

Απόλυτο τοπικό κώλυμα εκλο­γι­μό­τη­τας – Μη δυνα­τό­τητα παραί­τη­σης των υπο­ψη­φίων

Για τον επόπτη Ο.Τ.Α., στους δήμους στους οποίους εκτεί­νε­ται η αρμο­διό­τητά του, για τέσσερα (4) έτη από τη λήξη της θητείας του με οποιον­δή­ποτε τρόπο.

Απόλυτο κώλυμα εκλο­γι­μό­τη­τας -Έκπτωση – Στέρηση πολι­τι­κών δικαιω­μά­των

Για όσους έχουν εκπέσει από οποιο­δή­ποτε αιρετό αξίωμα πρώτου ή δεύ­τε­ρου βαθμού τοπικής αυτο­διοί­κη­σης ύστερα από:

α) αμε­τά­κλητη κατα­δι­κα­στική απόφαση, σύμφωνα με την περ. γ’ της παρ. 1 του άρθρου 236 του ν. 3852/2010 (Α’ 87), περί έκπτω­σης εξαι­τίας κατα­δί­κης, ή

β) αιτιο­λο­γη­μένη απόφαση του επόπτη Ο.Τ.Α. για πει­θαρ­χικό παρά­πτωμα, σύμφωνα με τα άρθρα 233 και 234 του ν. 3852/2010, περί πει­θαρ­χι­κής ευθύνης και πει­θαρ­χι­κής δια­δι­κα­σίας αντί­στοιχα.

γ) απόφαση παύσης από το αξίωμά τους, για λόγους δημό­σιου συμ­φέ­ρο­ντος, κατ’ εφαρ­μογή του άρθρου 237 του ν. 3852/2010 (Α’87).

Το κώλυμα ισχύει για την επόμενη της έκπτω­σης αυτο­διοι­κη­τική περίοδο και κατα­λαμ­βά­νει και τους δύο βαθμούς τοπικής αυτο­διοί­κη­σης.

Η. Για όσους στε­ρού­νται των πολι­τι­κών δικαιω­μά­των τους ή στους οποίους έχει επι­βλη­θεί απο­στέ­ρηση δημό­σιας θέσης ή δημό­σιου ή αυτο­διοι­κη­τι­κού αξιώ­μα­τος με αμε­τά­κλητη κατα­δι­κα­στική απόφαση.

Το κώλυμα ισχύει για την επόμενη της έκπτω­σης αυτο­διοι­κη­τική περίοδο και κατα­λαμ­βά­νει και τους δύο βαθμούς τοπικής αυτο­διοί­κη­σης.