«Πρωταθλήτρια» Ευρώπης η Ελλάδα στην… έξαρση των γυναικοκτονιών

Την υψη­λό­τερη ετήσια αύξηση στις γυναι­κο­κτο­νίες, ανάμεσα σε 20 ευρω­παϊ­κές χώρες, εμφά­νισε η Ελλάδα στη διάρ­κεια της παν­δη­μίας, με άνοδο 187,5% μόλις σε ένα χρόνο, από το 2020 μέχρι το 2021.

Πρό­κει­ται για μια αλγεινή ελλη­νική «πρωτιά» που απο­κά­λυψε η έρευνα «Ο ακή­ρυ­χτος πόλεμος στις γυναί­κες στην Ευρώπη» που πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε από το Μεσο­γειακό Ινστι­τούτο Ερευ­νη­τι­κής Δημο­σιο­γρα­φίας (MIIR) στην Αθήνα σε συνερ­γα­σία με 18 ειδη­σε­ο­γρα­φικά πρα­κτο­ρεία του European Data Journalism Network.

Σημειώ­νε­ται πως το Ευρω­παϊκό Ινστι­τούτο για την Ισότητα των Φύλων (EIGE), ορίζει τη γυναι­κο­κτο­νία ως τη δολο­φο­νία μιας γυναί­κας λόγω του φύλου της. Αυτός είναι ο ορισμός της Στα­τι­στι­κής Επι­τρο­πής του ΟΗΕ.

Σου­η­δικό άλμα

Όπως ανα­φέ­ρε­ται στην έρευνα, λόγω των ελλιπών δεδο­μέ­νων όσο και των δια­φο­ρε­τι­κών μεθόδων κατα­γρα­φής των γυναι­κο­κτο­νιών από χώρα σε χώρα, συγκρί­νο­νται όχι από­λυ­τοι αριθμοί αλλά η ποσο­στιαία μετα­βολή των γυναι­κο­κτο­νιών μεταξύ ετών, για τις χώρες που παρέ­χουν δεδο­μένα.

Η Ελλάδα είχε την υψη­λό­τερη αύξηση στις γυναι­κο­κτο­νίες το 2021 με αύξηση 187,5%, καθώς από 8 περι­στα­τικά το 2020 κατα­γρά­φηαν 23 το 2021. «Άλμα» έκανε και η Σουηδία με αύξηση 120% στις γυναι­κο­κτο­νίες το 2018 σε σύγκριση με το 2017, ενώ η Εσθονία και η Σλο­βε­νία σημεί­ωσε αύξηση 100% το 2015 και το 2020 αντί­στοιχα. Η σύγκριση της διετούς παν­δη­μίας με το 2019 δείχνει ότι η Ελλάδα, η Σλο­βε­νία, η Γερ­μα­νία και η Ιταλία σημεί­ω­σαν σημα­ντική αύξηση στις γυναι­κο­κτο­νίες.

Για τους σκοπούς της έρευνας, οι συμ­με­τέ­χου­σες ομάδες συνέ­λε­ξαν επίσης δεδο­μένα από ανε­πί­ση­μες πηγές, όπως τοπικές ομάδες παρα­κο­λού­θη­σης για την κατα­γραφή των γυναι­κο­κτο­νιών. Τέτοιοι οργα­νι­σμοί παρα­κο­λου­θούν κυρίως την κάλυψη των ΜΜΕ με στόχο την αντι­με­τώ­πιση της ανε­παρ­κούς ανα­φο­ράς βίας κατά των γυναι­κών. Αυτή η επιλογή έγινε προ­κει­μέ­νου να συγκρι­θεί ο επί­ση­μος αριθμός των γυναι­κο­κτο­νιών με τον ανε­πί­σημο.

«Δεν ισχυ­ρι­ζό­μα­στε ότι δια­τη­ρούμε ακριβή κατα­μέ­τρηση των γυναι­κο­κτο­νιών, αλλά προ­σπα­θούμε να δεί­ξουμε την ανα­γκαιό­τητα των ανοι­χτών δεδο­μέ­νων. Το θέμα της βίας κατά τη διάρ­κεια της παν­δη­μίας είναι πολύ περί­πλοκο και όχι προ­σω­ρινό. Με βάση τα δεδο­μένα που έχουμε από το 2019 έως το 2022 παρα­τη­ρούμε μια επιμονή του φαι­νο­μέ­νου», λέει στους ερευ­νη­τές η Αθηνά Πεγ­γλί­δου, η οποία ίδρυσε το ελλη­νικό τμήμα του Ευρω­παϊ­κού Παρα­τη­ρη­τη­ρίου Γυναι­κο­κτο­νίας.

Πλημ­με­λής αναφορά από αστυ­νο­μι­κές αρχές

Όπως ανα­φέ­ρε­ται για το 2020 και το 2021, ο ανε­πί­ση­μος αριθμός κατα­γε­γραμ­μέ­νων γυναι­κο­κτο­νιών που συνέ­λεξε το Παρα­τη­ρη­τή­ριο ήταν υψη­λό­τε­ρος στην Ελλάδα από τον επίσημο κρατικό αριθμό, κατά 2,4 φορές το 2020 και 1,4 φορές το 2021 αντί­στοιχα. Στη Σερβία, ο ανε­πί­ση­μος αριθμός γυναι­κο­κτο­νιών που συνέ­λεξε η ΜΚΟ Αυτό­νομο Γυναι­κείο Κέντρο ήταν σχεδόν 1,5 φορές υψη­λό­τε­ρος από τον επίσημο αριθμό. Όπως ανα­φέ­ρε­ται στην έρευνα, υπάρ­χουν σοβαρές ενδεί­ξεις ότι τα περι­στα­τικά δηλώ­νο­νται πλημ­με­λώς από τις αστυ­νο­μι­κές αρχές.

Εξε­τά­ζο­ντας τα στοι­χεία της Eurostat για ανθρω­πο­κτο­νίες από πρόθεση γυναι­κών από άνδρες, συντρό­φους ή συγ­γε­νείς, επι­βε­βαιώ­νε­ται για την Ελλάδα παρό­μοια αύξηση 156% το 2021 σε σύγκριση με το 2020. Η ανάλυση δείχνει περαι­τέρω ότι η Σλο­βε­νία είχε αύξηση 100% το πρώτο έτος της παν­δη­μίας στις ανθρω­πο­κτο­νίες γυναι­κών από στενούς συντρό­φους και συγ­γε­νείς σε σύγκριση με το 2019. Ακο­λού­θη­σαν η Κροατία, η Αυστρία και η Ουγ­γα­ρία με αυξή­σεις 55,6%, 28,6% και 26,1% αντί­στοιχα.

Όσον αφορά τη συζή­τηση για το έαν πρέπει η  γυναι­κο­κτο­νία να ανα­γνω­ρι­στεί ως έγκλημα από μόνη της -ώστε να υπάρχει βαρύ­τερη ποινή- μόνο σε δύο χώρες έχουν γίνει βήματα, σε Κύπρο και Μάλτα σε αντί­θεση με τις Ελλάδα, Σερβία, Γαλλία, Αυστρία, Ιταλία και Γερ­μα­νία) δεν έχουν πραγ­μα­τική νομική ανα­γνώ­ριση. Βέβαια, όπως φαί­νε­ται και πότα τις τάσεις, η συγκε­κρι­μένη νομο­θε­σία δεν είναι σίγουρο ότι επη­ρε­ά­ζει το φαι­νό­μενο, καθώς η Σερβία, για παρά­δειγμα, εμφα­νί­ζει από τις μεγα­λύ­τε­ρες μειώ­σεις των περι­στα­τι­κών.