“Συνέντευξη με έναν άστεγο” – από τους μαθητές και μαθήτριες του 4ου ΓΕΛ Ρόδου

Το Σχέδιο Δράσης «Πράξεις Κοι­νω­νι­κής Βιω­σι­μό­τη­τας στο Δήμο Ρόδου» του προ­γράμ­μα­τος Στέγαση και Εργασία για Αστέ­γους του Υπουρ­γείου Εργα­σίας και Κοι­νω­νι­κών Υπο­θέ­σεων έχει κατα­φέ­ρει να στε­γά­σει το 60% των ωφε­λού­με­νων νοι­κο­κυ­ριών. Ήδη 25 άτομα έχουν δει να αλλάζει έμπρα­κτα η ζωή τους, αφού έχουν στε­γα­στεί σε κατοι­κίες και έχει ξεκι­νή­σει η υπο­στή­ριξή τους για την επα­νέ­νταξή τους στο κοι­νω­νικό και οικο­νο­μικό γίγνε­σθαι.

Στο πλαίσιο αυτό μαθητές και μαθή­τριες του 4ου ΓΕΛ Ρόδου, που συμ­με­τέ­χουν στο πρό­γραμμα «Πρέ­σβεις του Ευρω­παϊ­κού Κοι­νο­βου­λίου», συνο­μί­λη­σαν με έναν πρώην άστεγο – ωφε­λού­μενο του προ­γράμ­μα­τος. Στόχος της συνέ­ντευ­ξης η ενη­μέ­ρωση της κοινής γνώμης για τις εμπει­ρίες αστε­γίας

Ερ: Θα θέλατε να μας πείτε λίγα λόγια για τη ζωή σας και πώς βρε­θή­κατε στην κατά­σταση αστε­γίας;

Απ: Είμαι γεν­νη­μέ­νος στην Αίγυπτο, συγκε­κρι­μένα στο Κάιρο. Είχαμε έρθει στην Ελλάδα γύρω στο 1958. Μεγά­λωσα στη Γερ­μα­νία. Εκεί σπού­δασα και πήγα στο σχολείο. Παντρε­μέ­νος ήμουν κάποτε με μια Αγγλίδα, 12 χρόνια ζούσα στην Αγγλία και έτυχε κάτι δυσά­ρε­στο με τη μητέρα μου, η οποία ζούσε εδώ στην Ελλάδα, ήρθα για να τη βοηθήσω, αλλά δυστυ­χώς έφυγε από τη ζωή. Συγ­γε­νείς έχω στην Αθήνα οι οποίοι, αν δουν, ότι έχεις κάποια ανάγκη, σου γυρνούν την πλάτη. Δεν ευθύ­νο­μαι όμως, μόνο εγώ για την κατά­στασή μου. Με το ζόρι δεν μπο­ρείτε να πείσετε κανέναν ότι υπάρχει ανάγκη στην κοι­νω­νία. Έζησα στο λιμάνι του Πειραιά ενάμιση χρόνο, συγκε­κρι­μένα το 2008. Εκεί γνώρισα δυο μετέ­πειτα καλούς φίλους και απο­φα­σί­σαμε να έρθουμε στη Ρόδο, διότι ο ένας είχε ξανα­έρ­θει στο νησί και λόγω της υψηλής εγκλη­μα­τι­κό­τη­τας στον Πειραιά, έπρεπε να φύγουμε, για να επι­ζή­σουμε. Είμαι δεκα­τέσ­σερα χρόνια στη Ρόδο, άστεγος. Έμενα σε ένα πάρα πολύ παλιό σπίτι, το οποίο όσο μπόρεσα το επι­διόρ­θωσα, αλλά τώρα τελευ­ταία έπεσε η σκεπή, μας πλάκωσε εμένα και ένα ζωάκι που έχω δεκα­τέσ­σερα χρόνια. Τώρα, με τη βοήθεια της κας. Κατε­ρί­νας, πριν μερικές εβδο­μά­δες, βρήκαμε ένα σπίτι, μία γκαρ­σο­νιέρα η οποία είναι πεντα­κά­θαρη. ΄Ολη η γει­το­νιά τριγύρω έχει σκυλιά, όποτε κι εγώ δεν έχω πρό­βλημα, χαρού­μενο το σκυλάκι, χαρού­με­νος κι εγώ. Και τώρα προ­σπαθώ να ορθο­πο­δήσω λιγάκι γιατί δεν ήμουν έτσι, είχα πολύ καλή ζωή και εργασία. Δούλευα δεκα­τρία χρόνια στην Γερ­μα­νία στις ειδικές απο­στο­λές του αερο­δρο­μίου, και αλλά δώδεκα στην Αγγλία. Αλλά το συμ­βό­λαιο έληξε, και με απέ­λυ­σαν, ήμουν τότε περίπου πενήντα έξι χρονών. Δύσκολο να ξανα­βρείς δουλειά, όποτε ανα­γκά­στηκα και τα παρά­τησα, ήταν και η μητέρα μου εδώ πέρα άρρωστη και προ­σπα­θούσα να την βάλω σε ένα γηρο­κο­μείο να ησυ­χά­σει η γυναίκα, γιατί οικο­νο­μικά δεν μπο­ρούσα να βοηθήσω και πολύ. Όλες οι οικο­νο­μίες που είχα εξα­νε­μί­στη­καν γρήγορα. Δεν ήταν και πολλές βέβαια, γιατί έπρεπε να επι­βιώσω κιόλας.

Ερ: Πώς τα βγάζατε πέρα; Τι δυσκο­λίες και κιν­δύ­νους είχε η ζωή στους δρόμο;

Απ: Αυτό είναι ένα πολύ καλό ερώτημα. Στη Ρόδο δεν αντι­με­τω­πί­ζετε το πρό­βλημα να σας πει­ρά­ξει κάποιος. Μπο­ρείτε να κυκλο­φο­ρείτε και δώδεκα το βράδυ χωρίς να σας ενο­χλή­σουν. Στην Αθήνα δεν υπήρχε αυτή η ασφά­λεια. Είναι ένα άλλο περι­βάλ­λον εκεί πέρα στο οποίο σεβα­σμός δεν υπάρχει και κυρίως στα άτομα, τα οποία έχουν προ­βλή­ματα επι­βί­ω­σης, γιατί τα αγνοούν όλοι. Μπορεί να περάσει κάποιος να σε χαι­ρε­τή­σει την πρώτη μέρα και τη δεύτερη να σε κοιτάει περί­εργα. Οι άνθρω­ποι δεν αντι­λαμ­βά­νο­νται ότι αυτός ο άνθρω­πος θέλει βοήθεια. Πώς θα γίνει, θα τον αφήσεις έτσι να ρημάξει στο δρόμο; Δεν γίνεται. Υπάρ­χουν και άνθρω­ποι, μετρη­μέ­νοι όμως στα δάχτυλα, οι οποίοι περνάνε και λένε έλα εδώ και σου δίνουν ένα χρη­μα­τικό ποσό, αλλά δεν είναι τα λεφτά. Είναι η συμπε­ρι­φορά των ατόμων, η οποία σε φέρνει σε σημείο να λες είναι δυνατόν; Τι έχω κάνει; Δεν το επι­δί­ωξα να φτάσω σε μια τέτοια κατά­σταση. Αλλά πρέπει να κατα­λα­βαί­νουν οι

άνθρω­ποι ο ένας τον άλλον, γιατί σε αυτή την κατά­σταση μπορεί να βρεθούν και οι ίδιοι μια μέρα.

Στην Αθήνα έχει πολλές οικο­γέ­νειες, οι οποίες με τα παιδιά τους κοι­μού­νται στα πεζο­δρό­μια με χαρ­τό­νια. Μπο­ρείτε να το φαντα­στείτε; Εγώ το είδα. Πώς γίνεται αυτό το πράγμα. Τους έκανε έξωση ο ιδιο­κτή­της του σπιτιού, γιατί δεν είχαν να πλη­ρώ­σουν οι άνθρω­ποι, κάπως πρέπει να ζήσουν κι αυτοί. Και τους βλέπεις στην ουρά της εκκλη­σίας να πάρουν ένα συσ­σί­τιο. Έχουν δει πάρα πολλά τα μάτια μου, που αν σας τα περι­γράψω θα καθό­μα­στε εδώ εβδο­μά­δες να μιλάμε, πολύ δύσκολη ζωή, δεν το εύχομαι σε κανέναν ούτε στο χει­ρό­τερο μου εχθρό.

Ερ: Αν σας ζητού­σαμε να περι­γρά­ψετε την πιο δύσκολη στιγμή στο δρόμο ποια θα ήταν αυτή και γιατί ;

Απ: Η πιο δύσκολη στιγμή τον χειμώνα είναι όταν βρέχει. Η βροχή είναι ο εχθρός σου, διότι είσαι μία ζωή βρεγ­μέ­νος. Το καλο­καίρι είναι τα κου­νού­πια. Κάποιες φορές και οι άνθρω­ποι και τα παρα­τρά­γουδα που μπορούν να δημιουρ­γη­θούν με αυτούς π.χ. να σου κλέψουν τα πράγ­ματα σου. Αν και δεν κατα­λα­βαίνω τι προ­σπα­θούν να κλέψουν από εμάς. Μεταξύ των αστέγων υπάρχει ένα μισός και μια μορφή ζήλιας. Δεν είναι πρό­θυ­μοι να μοι­ρα­στούν μαζί σου ούτε ένα τσιγάρο. Είναι ατο­μι­στές, σκέ­πτο­νται την προ­σω­πική τους επι­βί­ωση και όχι τους υπό­λοι­πους που βρί­σκο­νται στην ίδια κατά­σταση με τους ίδιους. Το πρώτο παρά­δειγμα που μου έρχεται στο μυαλό και το πιο πρό­σφατο, είχα πάει να παρα­λάβω την μερίδα μου, τροφή και νερό, από το συσ­σί­τιο που μας συντη­ρεί και η μερίδα μου έλειπε. Κάποιος είχε πάρει την δική μου μερίδα ως έξτρα δική του. Δεν το πίστευα. Αρχικά νόμιζα πως δεν είχε παρα­δο­θεί εκείνη την ημέρα, αλλά φαί­νε­ται κάποιος την είχε πάρει. Στερούν λοιπόν από άλλους την τροφή για προ­σω­πικό τους όφελος. Δεν έχουν σεβασμό οι άνθρω­ποι. Είναι πάρα πολύ δύσκολη η ζωή ενός αστέγου.

Ερ: Είχατε υπο­στή­ριξη όταν βρε­θή­κατε στην κατά­σταση αστε­γίας, υπήρχαν άνθρω­ποι να σας αγκα­λιά­σουν;

Απ: Ναι! Προ­σω­πικά ναι. Είχα την τύχη όταν είχα έρθει στην Ρόδο το 2009 από τον Πειραιά κοι­μό­μα­σταν αρχικά κάτω στο Μαν­δράκι κοντά στους Μύλους. Τότε φτιά­χνο­νταν στην περιοχή τα μαγαζιά που έχει εκεί σήμερα. Βρέθηκε ένας ιδιό­κτη­της που μας επέ­τρεψε να κοι­μό­μα­στε εκεί και όταν γίνο­νταν οι εργα­σίες να φεύ­γουμε. Αργό­τερα ήρθε στη ζωή μου ένας άνθρω­πος ο Νικό­λαος Σκούρ­τος, ο οποίος είδε πόσο δύσκολα περ­νού­σαμε. Εκείνη την περίοδο ήμασταν τρεις φίλοι, κάποιοι συζη­τού­σαν να γυρί­σουν πίσω στον Πειραιά, εγώ δεν ήθελα να γυρίσω όμως πίσω. Ήταν πάρα πολύ επι­κίν­δυνα στον Πειραιά, κοι­μό­μουν με το ένα μάτι ανοιχτό. Και τότε αυτός ο κύριος μου πρό­τεινε να μείνω σε ένα σπίτι, δεν ήταν σε καλή κατά­σταση, αλλά έμεινα εκεί δέκα χρονιά. Δεν ξέρω πόσες τρύπες έχω βου­λώ­σει σε αυτό το σπίτι αυτά τα δέκα χρόνια. Το έφτιαξα, έμπαινε βέβαια η βροχή, αλλά το προ­σπά­θησα. Η αρχή ήταν πολύ δύσκολη, αλλά είχα το σκυλάκι μου, χωρίς σπίτι αυτό, χωρίς σπίτι και εγώ, τα βγάζαμε πέρα. Και τώρα ευτυχώς με την βοήθεια της κας. Κατε­ρί­νας έχω βρει μια γκαρ­σο­νιέρα και καθό­μα­στε με τον σκύλο στο μπαλ­κόνι και ελπί­ζουμε από εδώ και πέρα η ζωή να φέρει μονό καλά.

Ερ: Τι έχετε μάθει για τον εαυτό σας μέσα από την εμπει­ρία της αστε­γίας;

Απ: Όταν είχα την εργασία μου και ήμουν πάρα πολύ καλά, μιλούσα με τους ανθρώ­πους που ήταν μόνοι, με άστε­γους, όχι όμως με ναρ­κο­μα­νείς. Κατά­λαβα ότι οι άνθρω­ποι πρέπει να συγ­χρω­τί­ζο­νται, είναι καλή εμπει­ρία για την ζωή και μπορεί να μας μάθει παρά πολλά πράγ­ματα.

Ερ: Η κοι­νω­νία σήμερα δέχεται την αστεγία; Πώς σας φέρ­θη­καν όταν ζούσατε στον δρόμο;

Απ: Άσχημα, πολύ άσχημα και εδώ στην Ρόδο ακόμα έρχο­νταν κάτι κυρίες στην παραλία που μέναμε και κάνανε το πρωινό τους μπάνιο, εμείς κοι­μό­μα­σταν και μια λέει για κοίτα τα χάλια! Η συμπε­ρι­φορά άσχημη. Όμως όλοι άνθρω­ποι είμαστε, δεν υπάρχει λόγος για τέτοια απα­ξί­ωση. Άσε τον άλλο ήσυχο, μην αρχί­ζεις το κου­τσο­μπο­λιό. Οι άνθρω­ποι δεν κατα­λα­βαί­νουν, ένας στους δέκα θα κατα­λά­βει. Δεν μπορείς να πείσεις και τους υπό­λοι­πους να κατα­λά­βουν, δεν γίνεται. Αυτό είναι από μέσα σου πως αισθά­νε­σαι πάνω σε θέματα τέτοια.

Ερ: Από την εμπει­ρία σας ποιο θα λέγατε ότι είναι το μεγα­λύ­τερο στε­ρε­ό­τυπο που υπάρχει για την αστεγία και δεν ισχύει;

Απ: Σε θεωρούν ή κλέφτη ή ζητιάνο. Η εικόνα που κυριαρ­χεί είναι άστεγοι να μπαί­νουν μέσα στον κάδο και να τρώνε πράγ­ματα, τα οποία κανένας δεν μπορεί να φαντα­στεί. Όμως, όπως στην έρημο Σαχάρα, όταν δεν έχεις νερό, παθαί­νεις ζημιά μεγάλη, το ίδιο συμ­βαί­νει και εδώ, αν δεν έχεις φαγητό, το μυαλό σε υπο­χρε­ώ­νει να κάνεις πράγ­ματα τα οποία κανο­νικά δεν τα κάνεις, δηλαδή θα μπεις στον κάδο μέσα και ό,τι βρεις θα το φας.

Ερ: Αν σας ζητού­σαμε να ιεραρ­χή­σετε τα παρα­κάτω: Τροφή, Στέγη, Οικο­γέ­νεια & Φίλοι, Ύπνος, πώς θα τα αριθ­μού­σατε; Είναι κάποιο από αυτά σημα­ντι­κό­τερο και γιατί;

Απ: Όλα αυτά είναι ανα­γκαία για έναν άνθρωπο. Γενικά χρειά­ζε­ται να πεις έναν καλό λόγο. Αυτό τον ανα­βαθ­μί­ζει, τον βοηθάει. Σχετικά με την οικο­γέ­νεια, είναι δύσκολο να υπάρξει λόγω της ανέ­χειας. Και ο άντρας βαριέ­ται μετά και η γυναίκα βαριέ­ται και σου λέει τι ζωή είναι αυτή, τι μου προ­σφέ­ρεις; Έτσι, οι άνθρω­ποι αυτοί χωρί­ζουν.

Εγώ νομίζω ότι το βασικό θέμα είναι η στέγαση. Αυτή είναι απα­ραί­τητη, για να απο­φύ­γεις τον καιρό, άρα την βάζω πρώτη. Μετά βάζω την τροφή. Ευτυχώς η συγ­χω­ρε­μένη η μάνα μου με έμαθε να μαγει­ρεύω. Την τροφή θα τη βάλω δεύτερη, για να μπορείς να έχεις ενέρ­γεια για την καθη­με­ρι­νό­τητά σου. Πρώτα η στέγαση, γιατί και να μην φας, του­λά­χι­στον έχεις μία σιγου­ριά στο σπίτι που μένεις, μία ασφά­λεια που σου προ­σφέ­ρουν τέσ­σε­ρις τοίχοι.

Για οικο­γέ­νεια, εγώ προ­σω­πικά λέω όχι. Μην απο­πει­ρα­θείς να κάνεις οικο­γέ­νεια, διότι δεν έχεις τη δυνα­τό­τητα. Τι θα πεις στο παιδί σου; Τι συμ­βουλή να δώσεις στο παιδί αυτό; Και στο σχολείο να το γράψεις, έτσι και μάθουν τα άλλα τα παι­δά­κια πως ο μπαμπάς είναι άστεγος και γυρνάει και τρώει από τα σκου­πί­δια, πάει το παιδάκι χάθηκε.

Η φιλία είναι πολύ βασικό κι αυτό γιατί ο ένας προ­στα­τεύει το άλλον, ανταλ­λάσ­σουν συμ­βου­λές: παρα­δείγ­μα­τος χάριν έτυχε κάτι σε έναν και ο άλλος του συμπα­ρα­στέ­κε­ται, του δίνει δύναμη να συνε­χί­σει. Οι φίλοι είναι βασικοί, βεβαίως. Όχι το κυριό­τερο, αλλά

είναι μία βάση που μπορεί να σε ανορ­θώ­σει κάπως και να δεις και πράγ­ματα με δια­φο­ρε­τική οπτική από αυτή που έχεις συνη­θί­σει.

Όσο για τον ύπνο, όταν κοι­μά­σαι σε παγκάκι για παρά­δειγμα δεν μπορείς να κοι­μη­θείς ήσυχα. Πώς να κοι­μη­θείς ήσυχα; Δηλαδή τα περισ­σό­τερα παγκά­κια είναι από σίδερο και έχουνε ραβδώ­σεις. Όταν κάθεσαι και βρέχει σε ένα τέτοιο παγκάκι, δεν μπορείς να κοι­μη­θείς ήσυχα. Είναι και μία βάση ο ύπνος. Πώς να κοι­μη­θείς πάνω στο παγκάκι με ένα χαρτόνι και να περνάει ο περα­στι­κός από εκεί πέρα. Δεν γίνο­νται αυτά τα πράγ­ματα. Είναι πολύ δύσκολα. Πρέπει να είσαι πολύ «δυνατός». Δεν μπορείς να κοι­μη­θείς ήσυχα, ενώ βρέχει. Αιωνίως με βρεγ­μένα παπού­τσια και βρεγ­μέ­νες κάλτσες.

Ερ: Τι ονει­ρεύ­ε­στε για το μέλλον;

Απ: Η ανθρω­πό­τητα να είναι καλύ­τερη. Αυτό είναι το δικό μου όνειρο. Οι άνθρω­ποι να είναι πιο αγα­πη­μέ­νοι, γιατί η ζωή είναι πάρα πολύ μικρή. Σκε­φτείτε αυτό που γίνεται στην Ουκρα­νία. Τι ζωή είναι αυτή; Οι άνθρω­ποι έχουν κατα­στρα­φεί εκεί πέρα. Είναι το μίσος των ανθρώ­πων που προ­κα­λεί όλα τα προ­βλή­ματα. Αν έρθω εγώ στο σπίτι σου και σου λέω άντε φύγε, να μείνω εγώ, δεν θα αντι­δρά­σεις; Ε, το ίδιο γίνεται κι εκεί. Γιατί; Άστε τους ανθρώ­πους ήσυχους εκεί πέρα να κάνουν τη ζωή τους.

Ερ: Ποια συμ­βουλή θέλετε να δώσετε στην κοι­νω­νία και σε τυχόν άλλους άστε­γους ;

Απ: Υπομονή, γιατί πάντα υπάρχει μια άσχημη ημέρα, δεν μπορεί να είναι όλες άσχημες. Χρειά­ζε­ται μεγάλη υπομονή και να μην βασί­ζο­νται πάνω σε λόγια που ακούνε γύρω τους. Ο άλλος μπορεί να έχει περάσει μια δύσκολη μέρα, έχει προ­βλή­ματα στην δουλειά του, στο σπίτι του. Όλοι έχουν προ­βλή­ματα είτε είναι πλού­σιοι είτε φτωχοί. Θέλει μεγάλη υπομονή και σεβασμό.

 

 

Ερ: Επειδή χθες μείνατε πρώτη φορά σε σπίτι μετά από παρά πολλά χρόνια πώς νοιώ­σατε;

Απ: Ακόμα δεν το έχω πιστέ­ψει. Θεωρώ πως είναι όνειρο μετά από 14 χρόνια. Ακόμα και το σκυλάκι μου χαί­ρε­ται. Αισθά­νε­ται και αυτό την καλο­σύνη που υπάρχει στους ανθρώ­πους. Και εγώ αισθάν­θηκα σαν να είμαι κάπου αλλού, έχω ένα μπάνιο. Το καλο­καίρι μπο­ρούσα να πάω στην θάλασσα και να κάνω ένα ντουζ, τον χειμώνα όμως τι θα κανείς; Πού θα πας; Το κρεβάτι ήταν άλλη ιστορία, πήγα να ξαπλώσω και αισθάν­θηκα το στρώμα μαλακό. Ξέρετε τι είναι αυτό το πράγμα! Μετά μια εργασία και θα πετάξω! Θα πετάξω! Τεμπέ­λης ποτέ δεν ήμουν. Τέλος πάντων, πιστεύω να κατα­λά­βατε αυτά που σας είπα και να τα μετα­φέ­ρετε και σε άλλους. Υπάρχει μεγάλη ανάγκη των ανθρώ­πων για επι­κοι­νω­νία και συμπα­ρά­σταση.

 

Την συνέ­ντεξη έκνανα οι μαθή­τριες του 4ου ΓΕΛ Ρόδου Βικτώ­ρια Καρα­πά­νου, Μαρία Χαρ­τε­ρού, Θάλεια Δρα­κο­πού­λου, Μαρ­γα­ρίτα Κόκ­κι­νου, Ελίτσα Κοβά­τσεβα και Χρυσή Κλωνάρη με την καθο­δή­γηση των καθη­γη­τριών Βρο­ντάκη Ανα­στα­σία και Φιλιπ­πάκη Λίνα που συμ­με­τέ­χουν στο πρό­γραμμα Σχολεία Πρέ­σβεις του Ευρω­παι­κού Κοι­νο­βου­λίου