Cyber Monday: Οδηγός προστασίας για ηλεκτρονικούς καταναλωτές

Ανα­πτύ­χθη­καν πολύ την περίοδο των lockdowns και της παν­δη­μίας, έπειτα από μια σταθερά ανοδική πορεία, και ήρθαν για να μείνουν. Ο λόγος για τις ηλε­κτρο­νι­κές αγορές, οι οποίες τόσο την εβδο­μάδα που διαρκεί η ελλη­νική «Black Friday» όσο και ενόψει της μεθαυ­ρια­νής «Cyber Monday» έχουν την τιμη­τική τους. Ταυ­τό­χρονα όμως ο ψηφια­κός κόσμος έχει τους απα­τε­ώ­νες του και γι’ αυτό απαι­τεί­ται μεγάλη προσοχή, ειδικά καθώς αρκετοί κατα­να­λω­τές δεν έχουν μεγάλη πείρα στις ψηφια­κές αγορές.

Τις προη­γού­με­νες ημέρες, εται­ρείες που ειδι­κεύ­ο­νται στην προ­στα­σία των ηλε­κτρο­νι­κών υπο­λο­γι­στών και της δια­δι­κτυα­κής πλο­ή­γη­σης προει­δο­ποί­η­σαν για μια νέα έξαρση στις επι­θέ­σεις από­σπα­σης στοι­χείων, που δίνουν πρό­σβαση σε πιστω­τι­κές ή χρε­ω­στι­κές κάρτες και τρα­πε­ζι­κούς λογα­ρια­σμούς. Μάλιστα, για μία κατη­γο­ρία, τις επι­θέ­σεις μέσω Banking Trojans, υπήρξε η εκτί­μηση πως διπλα­σιά­στη­καν φέτος σε σχέση με το προη­γού­μενο έτος, σε διεθνές πάντα επίπεδο, αλλά αυτό έχει την αντα­νά­κλασή του και στην Ελλάδα.

Οι «τρα­πε­ζι­κοί Δού­ρειοι Ιπποι» κλέβουν τρα­πε­ζικά δια­πι­στευ­τή­ρια, δηλαδή κωδι­κούς και άλλους τρόπους πρό­σβα­σης σε προ­σω­πι­κούς τρα­πε­ζι­κούς λογα­ρια­σμούς, που φρο­ντί­ζουν στη συνέ­χεια να ξαφρί­ζουν. Επίσης μπορούν να απο­κτή­σουν πρό­σβαση σε έναν αριθμό πιστω­τι­κής κάρτας, να υπο­κλέ­ψουν κωδικό, όνομα, ημε­ρο­μη­νία λήξης και CVV, και στη συνέ­χεια να χρη­σι­μο­ποι­ή­σουν την κάρτα κατά το δοκούν ή να που­λή­σουν τα στοι­χεία της.

Συνη­θι­σμέ­νες παγίδες

Ενας τρόπος παγί­δευ­σης είναι η δημιουρ­γία εικο­νι­κού ψηφια­κού κατα­στή­μα­τος – είτε πλαστό αντί­γραφο υπαρ­κτού ιστο­τό­που είτε δημιουρ­γία ενός εντελώς ψεύ­τι­κου. Χαρα­κτη­ρι­στικό παρά­δειγμα, όπως ανα­φέ­ρει έκθεση της εται­ρείας Kaspersky, είναι η χρήση μιας δημο­φι­λούς υπη­ρε­σίας που ονο­μά­ζε­ται Afterpay (Clearpay στο Ηνωμένο Βασί­λειο και στην Ιταλία), με 20 εκα­τομ­μύ­ρια ενερ­γούς χρήστες σε όλο τον κόσμο. «Οι δράστες δημιούρ­γη­σαν μια σελίδα που μιμεί­ται τον επίσημο ιστό­τοπο, εξα­πα­τώ­ντας τα ανυ­πο­ψί­α­στα θύματα ώστε να εισά­γουν τον αριθμό της πιστω­τι­κής τους κάρτας και το CVV σε ψεύτικη φόρμα. Αφού ο χρήστης εισα­γά­γει τα στοι­χεία του, οι εγκλη­μα­τίες του κυβερ­νο­χώ­ρου θα προ­σπα­θή­σουν να κλέψουν όσο το δυνατόν περισ­σό­τερα χρήματα από αυτή την κάρτα», ανα­φέ­ρε­ται χαρα­κτη­ρι­στικά.

Τι μπορεί να κάνει ο ψηφια­κός κατα­να­λω­τής για να προ­στα­τευ­θεί; Το πρώτο είναι να είναι υπο­ψια­σμέ­νος και προ­σε­κτι­κός, ενή­με­ρος για τους κιν­δύ­νους που μπορεί να αντι­με­τω­πί­σει. Να φρο­ντί­ζει η συσκευή που χρη­σι­μο­ποιεί να είναι όσο το δυνατόν προ­στα­τευ­μένη, με ενη­με­ρω­μένα συστή­ματα και λογι­σμικό προ­στα­σίας. Απο­φεύ­γουμε να ανοί­γουμε συν­δέ­σμους ή συνημ­μένα από ηλε­κτρο­νικό ταχυ­δρο­μείο ή άλλα μέσα δικτύ­ω­σης, όταν δεν είμαστε σίγου­ροι για το ασφαλές περιε­χό­μενό τους.

Δεύ­τε­ρον, επι­λέ­γουμε για τις αγορές μας αξιό­πι­στα κατα­στή­ματα. Η μακρό­χρονη λει­τουρ­γία τους, η ύπαρξη φυσικής έδρας, με διεύ­θυνση και σταθερό τηλέ­φωνο, απο­τε­λούν σημα­ντικά στοι­χεία. Καλό είναι να ελέγ­χο­νται όλες οι πλη­ρο­φο­ρίες από την ιστο­σε­λίδα του και να δια­βά­ζουμε κρι­τι­κές για το κατά­στημα σε ανε­ξάρ­τητο – τρίτο ιστό­τοπο, πάντα όμως με κριτικό τρόπο, καθώς μπορεί να είναι κατα­σκευα­σμέ­νες.

Πριν πλη­ρώ­σουμε

Πριν από την πληρωμή πρέπει να ελέγ­χουμε πως ο ιστό­το­πος παρέχει ασφαλή ψηφιακό χώρο για τη χρήση πιστω­τι­κής κάρτας. Οπωσ­δή­ποτε η ηλε­κτρο­νική διεύ­θυνση του ηλε­κτρο­νι­κού κατα­στή­μα­τος πρέπει να ξεκι­νάει με τη μορφή HTTPS, κάτι που υπο­δη­λώ­νει πως το e-shop δια­θέ­τει SSL (Secure Sockets Layer), δηλαδή πρω­τό­κολλο ασφα­λούς μετά­δο­σης ευαί­σθη­των δεδο­μέ­νων στο Δια­δί­κτυο, και να φέρει λου­κε­τάκι στην αρχή.

Ακόμα, τα ανα­γνω­ρι­σμένα ηλε­κτρο­νικά κατα­στή­ματα δια­θέ­τουν σήματα εμπι­στο­σύ­νης των ενώσεων ηλε­κτρο­νι­κού εμπο­ρίου και των οργα­νι­σμών που δια­θέ­τουν πιστο­ποι­η­τικά ασφα­λείας και απορ­ρή­του προ­σω­πι­κών δεδο­μέ­νων. Αρα κι αυτό το στοι­χείο πρέπει να ελέγ­χε­ται στην ιστο­σε­λίδα του ηλε­κτρο­νι­κού κατα­στή­μα­τος.

Επίσης, ιδιαί­τερη προσοχή χρειά­ζε­ται απέ­να­ντι στις υπερ­βο­λικά χαμηλές τιμές. Κατ’ αρχάς αυτές λει­τουρ­γούν ως δόλωμα για ψηφιακό phishing, προ­σέλ­κυση πελα­τείας και υπο­κλοπή στοι­χείων. Ακόμα όμως και να μη συμ­βαί­νει αυτό, περι­πτώ­σεις τερά­στιων εκπτώ­σεων μπορεί να κρύβουν πλαστά, παρα­ποι­η­μένα ή ακα­τάλ­ληλα προ­ϊ­ό­ντα.

Επίσης, σε μια σωστή αγορά οι κατα­να­λω­τές λαμ­βά­νουν μήνυμα με επι­βε­βαί­ωση της παραγ­γε­λίας, την οποία πρέπει να ελέγ­χουν και να φυλάσ­σουν. Τέλος, εάν υπάρξει οποια­δή­ποτε ένδειξη προ­βλη­μα­τι­κής συναλ­λα­γής πρέπει οι κατα­να­λω­τές να κινη­θούν άμεσα σε αμφι­σβή­τησή της προς την τράπεζά τους και να μπλο­κά­ρουν τις κάρτες τους.

Πηγή kathimerini.gr