Ερευνα: Τιμές Ευρώπης με μισθούς Ελλάδας στο καλάθι του νοικοκυριού

Τι προ­κύ­πτει από τη σύ­γκρι­ση τιμών 19 βα­σι­κών προ­ϊ­ό­ντων με­τα­ξύ ευ­ρω­παϊ­κών χωρών n Πόσο επη­ρε­ά­ζε­ται το επί­πε­δο ακρί­βειας από την αγο­ρα­στι­κή δύ­να­μη

Το μέτρο για το «κα­λά­θι του νοι­κο­κυ­ριού» δια­νύ­ει τη δεύ­τε­ρη εβδο­μά­δα εφαρ­μο­γής του και όπως όλα δεί­χνουν από τις αι­μο­λη­ψί­ες φαί­νε­ται να λει­τουρ­γεί. Ωστό­σο για τα νοι­κο­κυ­ριά μπο­ρεί να απο­τε­λεί μια καλή προ­σπά­θεια για να συ­γκρα­τη­θούν κά­ποιες τιμές ή και να μειω­θούν στα ράφια των σου­περ­μάρ­κετ, δεν αρκεί όμως για να αντι­με­τω­πί­σει το γε­νι­κευ­μέ­νο πρό­βλη­μα της ακρί­βειας.

Με τις τιμές σε ενέρ­γεια, τρό­φι­μα και άλλα βα­σι­κά είδη να τρα­βούν την ανη­φό­ρα τους τε­λευ­ταί­ους μήνες, η αγο­ρα­στι­κή δυ­να­τό­τη­τα των Ελ­λή­νων συρ­ρι­κνώ­νε­ται με τους οι­κο­νο­μι­κά ασθε­νέ­στε­ρους να αι­σθά­νο­νται πιο βαρύ το εβδο­μα­διαίο κα­λά­θι τους.

Αν και η Ελ­λά­δα δεν βρί­σκε­ται ανα­με­σά στις ακρι­βό­τε­ρες χώρες της ΕΕ σε επί­πε­δο τιμών, αυτό δεν αναι­ρεί τη δυ­σκο­λία των ελ­λη­νι­κών νοι­κο­κυ­ριών καθώς κα­λού­νται να αντι­με­τω­πί­σουν τις ανά­γκες τους με λι­γό­τε­ρα χρή­μα­τα απ’ ό,τι άλλοι Ευ­ρω­παί­οι.

Μια σύ­γκρι­ση το απο­δει­κνύ­ει. Στο ίδιο κα­λά­θι 19 προ­ϊ­ό­ντων της Numbeo (σε μέσες τιμές), ανά­με­σά τους γάλα, τυριά, κρέας, φρού­τα, ψωμί κ.τ.λ., ο Ελ­λη­νας κα­λεί­ται να πλη­ρώ­σει 54,3 ευρω με κα­τώ­τα­το μισθό τα 755 ευρώ τον μήνα, όταν ο Γερ­μα­νός πλη­ρώ­νει 59,59 ευρώ (με κα­τώ­τα­το μισθό τα 1.621 ευρώ), ενώ ο Ισπα­νός με κα­τώ­τα­το μισθό 1.126 ευρώ για το ίδιο κα­λά­θι πλη­ρώ­νει 50,87 ευρώ και ο Πορ­το­γά­λος με 823 ευρώ κα­τώ­τα­το μισθό πλη­ρώ­νει 43,26 ευρώ.

Αν μά­λι­στα κα­νείς πα­ρα­τη­ρή­σει με­μο­νω­μέ­να τα προ­ϊ­ό­ντα θα δει και ση­μα­ντι­κές δια­φο­ρές. Εν­δει­κτι­κά, ενώ η μέση τιμή για ένα λίτρο γάλα είναι στην Ελ­λά­δα στα 1,33 ευρώ, στη Γερ­μα­νία είναι στα 0,98 ευρώ, στην Ισπα­νία στα 0,83 ευρώ, ενώ στη Γαλ­λία στο 1,03 ευρώ και στην Ολ­λαν­δία στο 1,01 ευρώ. Ανά­λο­γη ει­κό­να και στο ρύζι όπου η μέση τιμή στην Ελ­λά­δα είναι στο 1,85, στη Γερ­μα­νία στο 1,99, στην Ισπα­νία στο 1,17 και στην Πορ­το­γα­λία στο 1,03 ευρώ το κιλό.

Πως επη­ρε­ά­ζο­νται οι τιμές

Φυ­σι­κά κα­νείς δεν μπο­ρεί να αμ­φι­σβη­τή­σει ότι η ακρί­βεια είναι διε­θνές πρό­βλη­μα. Ωστό­σο, όπως φαί­νε­ται, στην Ελ­λά­δα η διάρ­θρω­ση της οι­κο­νο­μί­ας και της αγο­ράς κάνει δυ­σκο­λό­τε­ρη την αντι­με­τώ­πι­ση του προ­βλή­μα­τος. Ενας ση­μα­ντι­κός πα­ρά­γο­ντας που επη­ρε­ά­ζει τις τιμές είναι η με­γά­λη εξάρ­τη­ση της ελ­λη­νι­κής οι­κο­νο­μί­ας από τις ει­σα­γω­γές ενερ­γεια­κών προ­ϊ­ό­ντων (πε­τρέ­λαιο, φυ­σι­κό αέριο), αλλά και των πρώ­των υλών από ζω­ο­τρο­φές και λι­πά­σμα­τα έως σι­τη­ρά, γάλα, καφέ, πλα­στι­κά και υλικά συ­σκευα­σί­ας, ακόμα και τε­λι­κών προ­ϊ­ό­ντων. Αυτό άλ­λω­στε απο­δει­κνύ­ε­ται και από το με­γά­λο έλ­λειμ­μα στο εμπο­ρι­κό ισο­ζύ­γιο της χώρας, το οποίο εκτο­ξεύ­τη­κε κατά 70,4% τον Σε­πτέμ­βριο σε ετή­σια βάση, φτά­νο­ντας τα 3,6 δισ. ευρώ. Ομως αυτό δεν είναι η μο­να­δι­κή αιτία που οι τιμές στην Ελ­λά­δα σε βα­σι­κά αγαθά είναι τόσο σε από­λυ­τα με­γέ­θη υψη­λές όσο και σε σχέση με την αγο­ρα­στι­κή δύ­να­μη των κα­τα­να­λω­τών.

Οι φόροι

Μια άλλη πα­ρά­με­τρος είναι οι αυ­ξη­μέ­νοι φόροι (ΦΠΑ και ΕΦΚ) που επι­βα­ρύ­νουν τις τιμές των προ­ϊ­ό­ντων. Είναι εν­δει­κτι­κό ότι στην Ελ­λά­δα σε βα­σι­κά είδη δια­τρο­φής ο ΦΠΑ είναι στο 13%, όταν σε άλλες χώρες είναι σε μο­νο­ψή­φιο νού­με­ρο, όπως για πα­ρά­δειγ­μα στην Ισπα­νία 10% και 4% για ορι­σμέ­να είδη, στη Γερ­μα­νία 7%, στη Βουλ­γα­ρία 9%, στο Λου­ξεμ­βούρ­γο 8%, στην Ολ­λαν­δία 9%, στην Εσθο­νία 9%, στη Γαλ­λία 5,5 και 10% και στην Ιτα­λία 5% και 10%. Το όποιο αί­τη­μα τί­θε­ται στην Ελ­λά­δα είτε από την πλευ­ρά των επι­χει­ρή­σε­ων είτε από την πλευ­ρά τον ερ­γα­ζο­μέ­νων πέ­φτει στο κενό, με την κυ­βέρ­νη­ση να κλεί­νει το θέμα πριν καν ανοί­ξει τη συ­ζή­τη­ση.

Τρί­τος πα­ρά­γο­ντας είναι η με­γά­λη ψα­λί­δα ιδιαί­τε­ρα ανά­με­σα στις τιμές όταν τα προ­ϊ­ό­ντα ξε­κι­νούν από τον πα­ρα­γω­γό μέχρι τη στιγ­μή που φτά­νουν στο κα­λά­θι του κα­τα­να­λω­τή. Στη δια­δρο­μή αυτή, ανε­ξάρ­τη­τα από τα υψηλά κόστη πα­ρα­γω­γής, συ­σκευα­σί­ας και με­τα­φο­ρι­κών σε σχέση με το πα­ρελ­θόν, συ­νε­χί­ζουν να υφί­στα­νται, όπως λένε οι πα­ρα­γω­γοί, και τα «κρυφά» κόστη των με­σα­ζό­ντων.

Στην πε­ρί­πτω­ση των ει­σα­γό­με­νων προ­ϊ­ό­ντων και δη των τυ­πο­ποι­η­μέ­νων οι δια­φο­ρές των τιμών, σε σχέση με άλλες χώρες, εξη­γού­νται από την από­στα­ση καθώς σε αρ­κε­τές από τις ευ­ρω­παϊ­κές χώρες υπάρ­χουν ερ­γο­στά­σια πα­ρα­γω­γής των πο­λυ­ε­θνι­κών εται­ρειών, κάτι που επι­βα­ρύ­νει με με­τα­φο­ρι­κά, ενώ και το γε­γο­νός ότι η Ελ­λά­δα απο­τε­λεί μια μικρή αγορά με πε­ριο­ρι­σμέ­να πε­ρι­θώ­ρια κέρ­δους από με­γά­λο αριθ­μό πω­λή­σε­ων ωθεί τις τιμές προς τα πάνω. Τέλος, ένας ακόμα πα­ρά­γο­ντας είναι ότι ακόμα στην Ελ­λά­δα μόλις τα 2,5 με 3 προ­ϊ­ό­ντα στο κα­λά­θι των κα­τα­να­λω­τών είναι ιδιω­τι­κής ετι­κέ­τας, γε­γο­νός το οποίο δεν δη­μιουρ­γεί την ανά­λο­γη πίεση στις με­γά­λες εται­ρεί­ες να μειώ­σουν τις τιμές τους, κάτι που συμ­βαί­νει σε άλλες ευ­ρω­παϊ­κές χώρες.